Για να θυμόμαστε (8)…με η χωρίς σχόλια

Θοδωρής Μαράκης

Παγκόσμιο χρέος “ωρολογιακή βόμβα”

Η φράση «ωρολογιακή βόμβα» είναι ανησυχητικά συχνή στις συζητήσεις για το δημόσιο χρέος και τα ελλείμματα. Ο Jim Esposito της Citadel Securities ήταν ένας από τους πολλούς οικονομικούς παράγοντες που χρησιμοποίησαν αυτή την εκρηκτική μεταφορά το 2025. Με το παγκόσμιο δημόσιο χρέος να ανέρχεται σε 100 τρισεκατομμύρια δολάρια και να αυξάνεται ραγδαία σε σχέση με την οικονομική παραγωγή των περισσότερων χωρών, η σύγκριση είναι δελεαστική.

Ωστόσο, το 2026, ο τόνος θα μπορούσε να αλλάξει. Η βόμβα του δημόσιου χρέους δεν εξερράγη εν μέσω της ραγδαίας αύξησης του πληθωρισμού, των γεωπολιτικών αναταραχών και των ρεκόρ ελλειμμάτων.

Με τις αυξήσεις των τιμών και τα επιτόκια των κεντρικών τραπεζών να κινούνται πλέον προς μια πιο ευνοϊκή κατεύθυνση, οι επενδυτές θα μπορούσαν να μάθουν να σταματήσουν να ανησυχούν και να αγαπήσουν τα κρατικά ομόλογα. Αυτό θα σήμαινε χαμηλότερο κόστος δανεισμού για τα κράτη και θα έδινε κάποιο περιθώριο αναπνοής στους υπουργούς Οικονομικών της Βρετανίας, της Γαλλίας και των Ηνωμένων Πολιτειών, οι οποίοι βρίσκονται υπό πίεση.

Τον Οκτώβριο, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο προέβλεψε ότι το χρέος των ανεπτυγμένων οικονομιών θα αυξηθεί από 110% του ΑΕΠ το 2025 σε 119% το 2030. Για τις αναδυόμενες αγορές, τα στοιχεία του ΔΝΤ αυξάνονται από 73% σε 82% κατά την ίδια περίοδο. Το δημόσιο χρέος έχει γενικά αυξηθεί σταθερά σε πολλές χώρες από την παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση του 2008, αλλά τα χρόνια μετά την πανδημία έχουν φέρει μεγαλύτερη ανησυχία για την αποτίμηση του χρέους.

Αυτές οι προβλέψεις είναι ξεπερασμένες λόγο του πολέμου στο Ιραν.Η αύξηση των πολεμικών δαπανών θα επιταχύνει την αύξηση του παγκόσμιου χρέους σε με την άνοδο του πληθωρισμού λόγο πετρελαίου – διάβαζε υπερκέρδη των 7 αδελφών, πετρελαϊκών εταιριών – που εκ των πραγμάτων θα παρασύρει προς τα πάνω τα επιτόκια.  

Οι ΗΠΑ εξοπλίζονται όπως πάντα και οι εταιρίες πλουτίζουν

Σύμβαση ύψους 2,7 δισεκατομμυρίων δολαρίων για υπηρεσίες υποστήριξης των ελικόπτερων Apache της Boeing, ανακοινωσε το Πεντάγωνο.

Η ανακοίνωση ήρθε ένα μήνα μετά την ανάθεση από τον Στρατό στην Boeing  ξεχωριστής σύμβασης ύψους 4,7 δισεκατομμυρίων δολαρίων για την κατασκευή νέων επιθετικών ελικοπτέρων Apache AH-64E, εκπαιδευτικών ελικοπτέρων Longbow και σχετικών εξαρτημάτων.Οι υπηρεσίες υποστήριξης που αναφέρονται στη νέα σύμβαση, αφορούν εργασίες μετά την παραγωγή.

Τον περασμένο Νοέμβριο ο αμερικανικό πεντάγωνο ανέθεσε στην Boeing, δύο συμβάσεις αξίας άνω των 7 δισεκατομμυρίων δολαρίων που αφορούν σε προμήθεια ελικοπτέρων.

Σύμφωνα με το Πεντάγωνο, η σύμβαση που ανατέθηκε από το Στρατό αξίας σχεδόν 4,7 δισεκατομμυρίων δολαρίων αφορά την κατασκευή νέων ελικοπτέρων επίθεσης Apache AH-64E και σχετικών εξαρτημάτων.

Αναφέρθηκε επίσης ότι ανατέθηκε επιπλέον σύμβαση της Πολεμικής Αεροπορίας αξίας 2,4 δισεκατομμυρίων δολαρίων για το Lot 12 Production Aircraft, G081.

Γιατί το Ισραήλ ανεγνώρισε τη Σομαλιλάνδη

Η αναγνώριση της Σομαλιλάνδης ως ανεξάρτητου κράτους από το Ισραήλ πυροδοτεί μια σειρά από επιπτώσεις σε όλη τη Μέση Ανατολή, από την Ερυθρά Θάλασσα μέχρι το Ιράν. Και αυτό γιατί η Σομαλιλάνδη δεν είναι απλώς μια «σφήνα» στην Ανατολική Αφρική, στριμωγμένη ανάμεσα στη Σομαλία, την Αιθιοπία, το Τζιμπουτί και τον Κόλπο του Άντεν.

Το γεγονός ότι είναι μια περιοχή με «θέα» το στενό Μπαμπ αλ- Μαντέμπ, την καθιστά στρατηγικά κρίσιμη, περιοχή, καθώς αποτελεί φυσικό φρούριο στην Ερυθρά Θάλασσα. Η αναγνώρισή της από το Ισραήλ, επομένως, εξοργίζει ήδη πολλές περιφερειακές δυνάμεις: από τους αντάρτες Χούθιστην Υεμένη, ως το Ιράν ,αλλά και την Τουρκία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, που έχουν βλέψεις στην περιοχή.

Κατ` αρχήν, ο επικεφαλής των Χούθι, Αμπντέλ-Μαλίκ αλ-Χούθι, έχει απειλήσει ότι οποιαδήποτε ισραηλινή παρουσία στη Σομαλιλάνδη θα γίνει στρατιωτικός στόχος. Αυτό εγείρει την πιθανότητα κλιμάκωσης της σύγκρουσης στην Υεμένη πέρα ​​από τα παραδοσιακά σύνορά της. Εμπλέκοντας πιο πολύ την Ερυθρά Θάλασσα, όπου εξακολουθούν να περιπολούν ευρωπαϊκά πολεμικά σκάφη (και ελληνικά)  της αποστολής Aspides, καθώς η αποστολή τους λήγει επισήμως  στις 8 Φεβρουαρίου- εκτός και αν ανανεωθεί. Μια αποστολή που ξεκίνησε άλλωστε, ειδικά για να εγγυηθεί την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας για την ζωτικής σημασίας εμπορική κίνηση μεταξύ Άντεν και Σουέζ.

Ο πόλεμος στο Ιράν το έβαλε σε δεύτερη μοίρα, προς το παρόν, διότι μπορεί να αξιοποιηθεί αν ο πόλεμος σε αμερικανοσιωνιστική βάση, ενάντια στους Χούθι, που μπορεί να συνδράμουν το Ιράν κλείνοντας το Αμπντέλ -Μαλίκ και την Ερυθρά Θάλλασσα.

Για τη σχέση Κίνας - Ταϊβάν

Πίσω από τα γκρίζα κτίρια στους δρόμους του Σιντσού βρίσκεται ένα από τα πιο σημαντικά τεχνολογικά έργα στον κόσμο. Στο εσωτερικό του βρίσκονται προηγμένα μηχανήματα, με μόνο λίγους να έχουν πρόσβαση σε αυτές τις ευαίσθητες εγκαταστάσεις.

Ο λόγος για τη «Silicon Valley» της Ταϊβάν και τις εγκαταστάσεις που παράγουν την πλειονότητα των ημιαγωγών που διατίθενται στον κόσμο.

Όλες οι χώρες βασίζονται σε αυτά τα μικρά τσιπ που είναι απαραίτητα σε σχεδόν όλες τις ηλεκτρονικές συσκευές που χρησιμοποιούνται σήμερα, από καφετιέρες μέχρι μαχητικά αεροσκάφη.

Και το όλες δεν είναι υπερβολή. Ακόμα και η Κίνα που θεωρεί την Ταϊβάν μέρος της επικράτειάς της και εδώ και χρόνια έχει δεσμευτεί να την προσαρτήσει, χρησιμοποιώντας και στρατιωτική δύναμη εάν χρειαστεί. Η Κίνα εισάγει σχεδόν το ήμισυ των ημιαγωγών της Ταϊβάν.

Οι οικονομολόγοι προειδοποιούν ότι η εισβολή στην Ταϊβάν θα κόστιζε στην παγκόσμια οικονομία 10 τρισ. δολάρια- πολύ περισσότερο από το κόστος της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία ή της πανδημίας του κορωνοϊού.

Οι αναλυτές υποστηρίζουν ότι αυτό ακριβώς το γεγονός θα λειτουργούσε ως βασικός αποτρεπτικός παράγοντας για την Κίνα καθώς το Πεκίνο γνωρίζει ότι εάν εισβάλει, η κινεζική οικονομία θα υποστεί άμεσο πλήγμα από τις επιπτώσεις.

Γνωστή ως «ασπίδα πυριτίου», η θεωρία υποστηρίζει ότι η βιομηχανία ημιαγωγών της Ταϊβάν της προσφέρει ένα de facto πέπλο ασφαλείας, το οποίο θα εμποδίσει την Κίνα να εισβάλει στην νησιωτική περιοχή- τόσο λόγω της εξάρτησης του ίδιου του Πεκίνου από τα τσιπ όσο και λόγω των ΗΠΑ, οι οποίες θα μπορούσαν να υπερασπιστούν την Ταϊβάν.

Τη θεωρία διέδωσε το 2021 η  πρώην πρόεδρος της Ταϊβάν, Τσάι Ινγκ-γουέν, η οποία όταν υποστήριξε ότι η ασπίδα πυριτίου «επιτρέπει στην Ταϊβάν να προστατεύσει τον εαυτό της και τους άλλους από επιθετικές προσπάθειες αυταρχικών καθεστώτων να διαταράξουν τις παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού».

Στο μεταξύ όμως κορυφαίες εταιρείες της Ταϊβάν στον κλάδο των ημιαγωγών μεταφέρουν μονάδες παραγωγής στο εξωτερικό, σε χώρες όπως η Κίνα και οι ΗΠΑ. Αρκετοί ειδικοί έχουν προειδοποιήσει ότι αυτό ουσιαστικά αποδυναμώνει το πολύτιμο οικονομική όπλο της Ταϊπέι, καθιστώντας πιο πιθανό το Πεκίνο να επιτεθεί στην Ταϊβάν.

Η αμοιβή της Λαγκάρντ… κρατηθείτε

Οι συνολικές αποδοχές της προέδρου της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, Κριστίν Λαγκάρντ, είναι περισσότερο από 50% υψηλότερες από τον δηλωμένο μισθό της, σύμφωνα με ανάλυση των Financial Times.

Η επικεφαλής της νομισματικής αρχής της Ευρώπης έλαβε συνολικά περίπου 726.000 ευρώ το 2024, σύμφωνα με τους υπολογισμούς των FT, ποσό κατά περίπου 56% υψηλότερο από τον «βασικό» μισθό των 466.000 ευρώ που γνωστοποιείται στην ετήσια έκθεση της ΕΚΤ.

Αυτό σημαίνει ότι η Λαγκάρντ κερδίζει σχεδόν τέσσερις φορές περισσότερα από τον πρόεδρο της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ (Federal Reserve), Τζέι Πάουελ, του οποίου ο μισθός καθορίζεται από την ομοσπονδιακή νομοθεσία των ΗΠΑ και επί του παρόντος ανέρχεται κατ’ ανώτατο όριο στα 203.000 δολάρια (172.720 ευρώ).

Αν και οι συνολικές αποδοχές της Λαγκάρντ είναι «συγκρατημένες» σε σύγκριση με εκείνες των διευθυνόντων συμβούλων μεγάλων εταιρειών της ΕΕ, η ανάλυση αποκαλύπτει πόσο περιορισμένη παραμένει η δημοσιοποίηση των αμοιβών στην ΕΚΤ.

Η κεντρική τράπεζα δεν υπόκειται στους ίδιους αυστηρούς κανόνες με τις εισηγμένες εταιρείες στο μπλοκ, οι οποίοι επιβάλλουν την παροχή μιας «πλήρους και αξιόπιστης εικόνας της αμοιβής» κάθε μέλους της διοίκησής τους.

Ο Φάμπιο ντε Μάσι, ευρωβουλευτής και πρόεδρος του γερμανικού λαϊκιστικού αριστερού κόμματος BSW, δήλωσε ότι είναι «σκανδαλώδες» το γεγονός ότι ο διευθύνων σύμβουλος της Deutsche Bank, Κρίστιαν Ζέβινγκ, «παρέχει στο κοινό πιο αναλυτικές πληροφορίες για τις αποδοχές του απ’ ό,τι η κυρία Λαγκάρντ». Ο Ζέβινγκ έλαβε 9,8 εκατ. ευρώ το 2024.

Πόλεμος και οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής οι κύριοι παράγοντες της μετακίνησης των πληθυσμών.

Οι ένοπλες συγκρούσεις και η βία ανάγκασαν το 2025 περισσότερους να μετατραπούν σε εκτοπισμένους στο εσωτερικό της χώρας τους (IDPs στα αγγλικά, PDI στα γαλλικά) απ’ ό,τι οι φυσικές καταστροφές, με ρεκόρ 32 εκατ. νέων εκτοπισμών, ειδικά στο Ιράν και στη ΛΔ Κονγκό, αναφέρει έκθεση αναφοράς που δίνεται στη δημοσιότητα.

Συνολικά, το 2025 καταγράφτηκαν 82,2 εκατομμύρια εσωτερικά εκτοπισμένοι—ο δεύτερος υψηλότερος αριθμός στα χρονικά, ελαφριά χαμηλότερος από αυτόν του 2024, όταν σημειώθηκε τραγικό ρεκόρ—σύμφωνα με ετήσια έκθεση που εκπόνησαν από κοινού και θα παρουσιάσαν το Παρατηρητήριο Εσωτερικού Εκτοπισμού (IDMC) και το Νορβηγικό Συμβούλιο για τους Πρόσφυγες (NRC).

«Οι αριθμοί παραμένουν σε ιστορικά υψηλά επίπεδα», τόνισε στο Γαλλικό Πρακτορείο η Τρέισι Λούκας, η διευθύντρια του IDMC, χαρακτηρίζοντας τις νέες τάσεις όσον αφορά τους εκτοπισμούς «σήμα συναγερμού».

Την περασμένη χρονιά, καταγράφτηκαν 65,8 εκατ. νέοι εκτοπισμοί στο εσωτερικό χωρών, αριθμός ο οποίος συμπεριλαμβάνει που αναγκάστηκαν να τραπούν σε φυγή επανειλημμένα.

Οι συγκρούσεις και η βία προκάλεσαν τα 32,3 εκατ. από τους εκτοπισμούς αυτούς, αριθμό αυξημένο κατά 60% σε σύγκριση με το 2024, ενώ 29,9 εκατ. εκτοπισμοί προκλήθηκαν από λεγόμενες φυσικές καταστροφές, όπως οι πλημμύρες. Είναι η πρώτη φορά που οι ένοπλες συρράξεις ξεπερνούν τις καταστροφές και γίνονται η κυριότερη αιτία των εσωτερικών εκτοπισμών.

«Δεν είχαμε καταγράψει ποτέ τόσο ιλιγγιώδη αριθμό εκτοπισμών οφειλόμενων σε συγκρούσεις», σύμφωνα με την κ. Λούκας.

Κάτι λίγα για την ελληνική οικονομία

Πόσες φορές δεν έχουμε ακούσει κυβερνητικά χείλη να ισχυρίζονται ότι η ελληνική οικονομία αναπτύσσεται με υψηλότερο έως διπλάσιο ρυθμό σε σχέση με τον μέσο όρο της ευρωζώνης.  

Το ίδιο επαναλαμβάνουν για το 2026.  

Πράγματι, η κυβερνητική εκτίμηση τοποθετεί τον ρυθμό ανάπτυξης στο 2,4% φέτος έναντι 1,2% για τον μέσο ρυθμό της ευρωζώνης. ‘Άλλοι, όπως η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προβλέπουν ρυθμό ανάπτυξης 2,1% και ο ΟΟΣΑ δίνει 2,2%.  

Φυσικά, αν κάποιος ήθελε να παίξει το συνήγορο του διαβόλου ή της αντιπολίτευσης θα υπενθύμιζε τι έλεγε ο κ. Μητσοτάκης όταν ήταν στην αντιπολίτευση. Τότε, μιλούσε για ετήσιους ρυθμούς ανάπτυξης 3%-5%. ‘Όμως, δεν νομίζουμε ότι προέβλεπε πως η ανάπτυξη της ευρωζώνης θα ήταν μόλις 1%. 

Και πάλι, η πρόβλεψη για ρυθμό 2,4% βασίζεται στην υπόθεση ότι οι επενδύσεις θα συνεισφέρουν στην ανάπτυξη κατά 1,8 ποσοστιαίες μονάδες. Αυτό μεταφράζεται σε αύξηση των συνολικών επενδύσεων κατά 10,2% και θα έπρεπε να προβληματίζει με δεδομένη την απόκλιση των εκτιμήσεων από τις πραγματοποιήσεις τα τελευταία χρόνια. Ακόμη κι έτσι, ο λόγος των επενδύσεων προς το ΑΕΠ δεν αναμένεται να ξεπεράσει το 18% έναντι κάπου 22% που είναι ο μέσος όρος στην ευρωζώνη. 

Υπενθυμίζουμε ότι πέρυσι ο στόχος ήταν αύξηση των επενδύσεων κατά 8,4% αλλά το αποτέλεσμα ήταν 5,7%. ‘Ομοίως, το 2024, ο επίσημος στόχος μιλούσε για αύξηση 15,1% αρχικά για να προσγειωθεί στο 4,5%.  

Ένα ο ρυθμός ανάπτυξης λόγω ακριβού πετρελαίου και όχι μόνο – ο ελληνικός καπιταλισμός είναι υπερεξαρτημένος από το πετρέλαιο και λοιπάς πρώτες ύλες – αναθεωρήθηκε προς τα κάτω. Αλλά και ο αναθεωρημένος δείχνει να είναι σχεδόν διπλάσιος της ευρωζώνης, παρ’ όλα αυτά, δύο, η ελληνική οικονομία ξεκινάει από πολύ χαμηλότερη βάση από τις ανεπτυγμένες καπιταλιστικές χώρες της ευρωζώνης. Τρία ο ρυθμός ανάπτυξης είναι εξαιρετικά χαμηλός, πράγμα που σημαίνει, ότι θα βρίσκεται πάντα πίσω όσο αφορά τη σύγκλιση με το μ.ο της ευρωζώνης. Και τέλος οι επενδύσεις δεν συμπίπτουν με τις προβλέψεις και σαν ποσοστό στο ΑΕΠ είναι πίσω από τον μ.ο της ευρωζώνης. Τα στοιχεία απομυθοποιούν τους κομπασμούς της κυβέρνησης της ΝΔ.

Όσο αφορά το χρέος...

Σύμφωνα με τα πρόσφατα στοιχεία της Eurostat και τις ανακοινώσεις κυβερνητικών στελεχών η Ελλάδα κατά την περίοδο 2020 – 2025 σημείωσε την μεγαλύτερη μείωση του χρέους ως ποσοστό που ΑΕΠ. Παράλληλα πρόσφατες επίσημες ανακοινώσεις εκτιμούν ότι το 2026 η Ελλάδα θα έχει χαμηλότερο χρέος (ως ποσοστό του ΑΕΠ) από την Ιταλία. Έτσι, η Ελλάδα παρουσιάζεται στην Ευρώπη ως υπόδειγμα δημοσιονομικής πειθαρχίας και αυτό επειδή κατά την περίοδο 2020-2025 το χρέος της Ελλάδας μειώθηκε, κυρίως λόγω της πληθωριστικής αύξησης του ΑΕΠ, κατά 63,3 ποσοστιαίες μονάδες από 209,4% του ΑΕΠ το 2020 σε 146,1% το 2025.

Η Ελλάδα μπορεί να παρουσιάζεται ως υπόδειγμα δημοσιονομικής πειθαρχίας, η πραγματικότητα όμως είναι ότι αποτελεί υπόδειγμα μίας ασκούμενης πολιτικής λιτότητας η οποία οδηγεί στην αύξηση της φτώχειας

Όμως, είναι ενδιαφέρον να σημειωθεί ότι κατά το ίδιο χρονικό διάστημα το δημόσιο χρέος σε νομισματικές μονάδες αυξήθηκε στην χώρα μας σε 362,9 δις ευρώ το 2025 από 350,8 δις ευρώ που ήταν το 2020.

Εντατικοποίηση και άγχος

Οκτώ στους δέκα εργαζόμενους βιώνουν έντονη πίεση στον χώρο εργασίας, σύμφωνα με έρευνα του Ινστιτούτου Εργασίας της ΓΣΕΕ, η οποία καταγράφει ένα ιδιαίτερα επιβαρυμένο εργασιακό περιβάλλον, με τις συνέπειες να επεκτείνονται τόσο στην προσωπική όσο και στην κοινωνική ζωή των εργαζομένων.

Χιλιάδες εργαζόμενοι σε καθημερινή βάση βιώνουν ένα εργασιακό περιβάλλον με έντονο άγχος, αυξημένη ψυχολογική πίεση, φαινόμενα εκφοβισμού και σεξουαλικής παρενόχλησης.

Τα στοιχεία δείχνουν ότι το 73% εργάζεται υπό αυστηρά χρονοδιαγράμματα, ενώ το 87% αναφέρει πως βρίσκεται συχνά ή μόνιμα σε συνθήκες άγχους. Παράλληλα, περισσότεροι από τους μισούς εργαζόμενους (51%) εκτιμούν ότι η ψυχολογική επιβάρυνση επηρεάζει αρνητικά την προσωπική και κοινωνική τους ζωή.

Το 13αωρο την εποχή της τεχνητής νοημοσύνης

Με το Ν. 5239 Οκτώβριος 2025 ψηφίστηκε: το13ωρο/ημ. στην εργασία δηλαδή για εργασία μέχρι 78ώρες την εβδομάδα (συν 1,5 ώρες για αρχική-τελική προετοιμασία και διάλειμμα και 1,5 ώρες πήγαινε-έλα, σου μένουν 8 ώρες να πλυθείς να ντυθείς, να φας, να χωνέψεις και να ξαπλώσεις να κοιμηθείς), ή το10 ωρο/ημ. με μια ημέρα την εβδομάδα για να ξεκουραστείς να δεις και να χαρείς την οικογένειά σου ή τα προσφιλή σου πρόσωπα.

Κομβικές ιστορικές καμπές:

1886: Εξέγερση των εργατών του Σικάγου με αίτημα το 8ωρο στην εργασία.

1920: Νομοθετήθηκε στην Ελλάδα μετά από σκληρούς ταξικούς αγώνες.

1925:Καθιερώθηκε το 7ωρο /ημ. Και πενθήμερο στην ΕΣΣΔ μέσα σε συνθήκες Ιμπεριαλιστικής περικύκλωσης.

1991:Το πουλόβερ των εργασιακών δικαιωμάτων άρχισε σιγά-σιγά να ξηλώνεται, μαζί με τις μέχρι σήμερα κατακτήσεις της εργατικής τάξης.

Με την Οδηγία 2003/88/ΕΚ της Ευρωπαϊκής Ένωσης προβλέπεται ότι ο μέσος εβδομαδιαίος χρόνος εργασίας —συμπεριλαμβανομένων των υπερωριών— δεν επιτρέπεται να υπερβαίνει τις 48 ώρες σε καθορισμένη περίοδο αναφοράς (συνήθως 4 ή 6 μηνών).

Στην Ελλάδα, το κανονικό ωράριο ορίζεται σε 40 ώρες εβδομαδιαίως (8 ώρες × 5ήμερο). Η εργασία πέραν των 40 ωρών και έως τις 45 στο πενθήμερο (ή έως τις 48 στο εξαήμερο) χαρακτηρίζεται ως υπερεργασία (νόμιμη υπερωρία) και αμείβεται με προσαύξηση 20%.

Με τον Ν. 5239/2025 εισάγεται η δυνατότητα απασχόλησης έως 13 ώρες ημερησίως, υπό προϋποθέσεις. Η εργασία από την 10η έως την 13η ώρα λογίζεται ως υπερωρία, η οποία αμείβεται με προσαύξηση 40% επί του μισθού ή ωρομισθίου, με την προϋπόθεση ότι τηρούνται οι νόμιμες διαδικασίες.

Η εργασία πέραν των παραπάνω ορίων και μέχρι το ετήσιο όριο υπερωριών που προβλέπει ο νόμος (Ν. 4808/2021: έως 3 ώρες ημερησίως και έως 150 ώρες ετησίως) συνιστά νόμιμη υπερωρία, η οποία επίσης αμείβεται με προσαύξηση 40%.

Σήμερα, όσο και αν φαίνεται μαξιμαλιστικό, το επίπεδο της τεχνολογίας σε σχέση με το Μάη του 1886 επιβάλλει 4ωρη – 4ημερη εργασία – όχι επειδή το είπε ο Ανδρουλάκης – αλλά επειδή αυτή είναι η πραγματικότητα. Χωρίς μείωση αποδοχών. Αντίθετα μεαυξήσεις, ο πλούτος σήμερα έχει φτάσει σε ιλιγιώδη ύψη. Κάτι τέτοιο θα εδινε δουλειά σε εκατομμύρια άνεργους και θα εξασφάλιζε την βιωσιμότητα των ασφαλιστικών ταμείων.

Το κεφάλαιο έχει προς δικό του όφελος αξιοποιήσει την τεχνολογία καθιερώνοντας τη μερική απασχόληση, με μειωμένες βέβαια αποδοχές, έχει δημιουργήσει εργαζόμενους πολλών ταχυτήτων – διάσπαση των γραμμών της εργατικής τάξης – και θέσπισε το 13αρο για τους κλάδους του κεφαλαίου, όπως ξενοδοχεία και εστίαση, για υπερεκμετάλλευση (χωρίς περαιτέρω ανάλυση της υπερεκμετάλλευσης). Και η αντίφαση! Μας πληροφορούν ότι για τις υπηρεσίες της τουριστικής ¨βιομηχνίας” υπάρχει έλλειψη 80 000 εργαζομένων!!

Να το διεκδικήσουν σήμερα το 4ωρο τα συνδικάτα; Ας ξεκινήσουμε με το 6ωρο – 5νθήμερο, χωρίς μείωση των αποδοχών. Είναι εφικτό; Στην εποχή του ούτε και το 8ωρο φαινόταν εφικτό!

Και η υπεραξία, το κέρδος; Το μέλλον μας δεν είναι ο καπιταλισμός, ο μόνος δρόμος είναι ο σοσιαλισμός (οχι αυτός που κατέρρευσε).

Η μεγάλη ληστεία των συντάξεων

Ο “κοινωνικός” χαρακτήρας μιας κυβερνητικής πολιτικής μπορεί εύκολα να διαπιστωθεί από τον τρόπο που αντιμετωπίζει τους κοινωνικά αδύναμους. Και στους κοινωνικά αδύναμους σε αυτή τη χώρα την πρώτη ή από τις πρώτες θέσεις κατέχει η πλειοψηφία των συνταξιούχων. Τα «τιμημένα γηρατειά» κατά τη γνωστή φράση του Ανδρέα Παπανδρέου («περήφανα νιάτα- τιμημένα γηρατειά»).

Το πόσο τιμημένα είναι τα γηρατειά στη χώρα μας, πάνω - κάτω, το γνωρίζουμε όλοι. Τα στοιχεία όμως της τελευταίας 15ετίας για την οικονομική κατάσταση αυτών των ανθρώπων είναι κάτι περισσότερο από σοκαριστικά. Ειδικότερα από το 2010 έως το 2025 οι Έλληνες συνταξιούχοι έχασαν 160 δισ. ευρώ ή τις συντάξεις μιας ολόκληρης δεκαετίας!

Το γεγονός αυτό μόνο με καθαρή ληστεία και λεηλασία εισοδήματος μπορεί να συγκριθεί. Αλλά είναι κάτι πολύ χειρότερο. Είναι ληστεία και λεηλασία που δεν συντελούνται με τους όρους ενός ληστή αλλά με όλη την τυπική νομιμότητα. Κυρίως με τη νομιμότητα της μνημονιακής πολιτικής η οποία συνεχίζεται και μετά τα μνημόνια. Μέχρι σήμερα.

Αυτή η λεηλασία προέκυψε από την κατάργηση της 13ης και 14ης σύνταξης, από τις δραστικές μειώσεις σε κύριες και επικουρικές συντάξεις, από τις κρατήσεις υγείας και την εισφορά αλληλεγγύης. Έτσι στα τελευταία 15 χρόνια κάθε συνταξιούχος έχασε κατά μέσον όρο 84 χιλιάδες ευρώ. Αν όμως υπολογίσει κανείς την αφαίμαξη που υπέστησαν οι συντάξεις τα τελευταία χρόνια στην αγορά, μέσω της ακρίβειας του κόστους ζωής, τότε το ποσό της λεηλασίας αποκτάει πολύ μεγαλύτερες διαστάσεις