Αφίσα που περιγράφει λεπτομερώς την εκτέλεση των James Pratt και John Smith, 27 Νοεμβρίου 1835.

Frank Ryan

Πρατ και Σμιθ: οι τελευταίοι Βρετανοί που απαγχονίστηκαν για σοδομισμό το 1835

Το τελευταίο Σάββατο του Αυγούστου του 1835 ήταν μια όμορφη ζεστή μέρα. Ο 30χρονος Τζέιμς Πρατ άφησε τη γυναίκα του και τις δύο μικρές του κόρες στο Ντέπφορντ, αναζητώντας εργασία – υποσχόμενος να επιστρέψει στις 6 το απόγευμα. Ήταν εργάτης και χρειαζόταν μια καλύτερη δουλειά.

Ο Πρατ επισκέφθηκε πρώτα τη θεία του στο Χόλμπορν, προτού κατευθυνθεί προς το Μπλάκφριαρς. Η θεία του πίστευε ότι είχε πιει πολύ και χρειαζόταν ξεκούραση, αλλά εκείνος συνέχισε. Σε μια μπυραρία συνάντησε τον Τζον Σμιθ, έναν εργάτη ηλικίας 40 ετών, και τον Γουίλιαμ Μπονίλ (μερικές φορές γράφεται Μπονέλ), ηλικίας 68 ετών. Κανένας από τους δύο δεν μπορούσε να του προσφέρει δουλειά για να βελτιώσει την οικονομική του κατάσταση, αλλά η παρέα τους ήταν ευχάριστη. Ο Μπονίλ προσκάλεσε τον Πρατ και τον Σμιθ στο νοικιασμένο διαμέρισμά του και εκείνοι δέχτηκαν.

Δεν γνώριζαν καθώς πήγαιναν στο σπίτι του στην κοντινή οδό Τζορτζ, ότι αυτή η συνάντηση θα κατέληγε στην εκτέλεσή τους – και ότι ο Μπονίλ θα εξοριζόταν στην ποινική αποικία της Αυστραλίας – και όλα αυτά μέσα σε μόλις τρεις μήνες.

Οι ιδιοκτήτες της οδού Τζορτζ 45 στο Σάουθγουορκ, η Τζέιν και ο Τζορτζ (γνωστός και ως Τζον) Μπέρκσαϊρ, ήταν αποφασισμένοι να περιορίσουν τις δραστηριότητες του ενοικιαστή τους, Γουίλιαμ Μπονίλ, τον οποίο θεωρούσαν «παλιό κακοποιό». Έφερνε τακτικά αρσενικά «ζευγάρια» στο διαμέρισμά του∙ μερικές φορές δύο την ημέρα. Ο Τζορτζ ήταν αποφασισμένος να βάλει τέλος σε αυτή τη συνήθεια και να απαλλαγεί από αυτόν που θεωρούσε δυσάρεστο και ενοχλητικό ενοικιαστή.

Λίγο μετά την άφιξη των τριών ανδρών, ο καχύποπτος και εχθρικός Τζορτζ τρύπωσε στο δωμάτιο του Μπονίλ από ένα κοντινό παράθυρο. Λίγο αργότερα, πίνοντας τσάι, είπε στη γυναίκα του ότι είδε τον Πρατ να κάθεται στα γόνατα του Μπονίλ και στη συνέχεια στα γόνατα του Σμιθ. Γελούσαν και συζητούσαν πολύ, είπε. Η Τζέιν γλίστρησε επάνω και κρυφοκοίταξε από την κλειδαρότρυπα του Μπόνιλ. Μετά από μια σύντομη ματιά, επέστρεψε για να πει στον σύζυγό της ότι ήταν μάρτυρας σεξουαλικών πράξεων. Εκείνος εξοργίστηκε, ανέβηκε επάνω και κοίταξε επίσης από την κλειδαρότρυπα. Στη συνέχεια εισέβαλε στο δωμάτιο για να αντιμετωπίσει τον Πρατ και τον Σμιθ, οι οποίοι βρίσκονταν σε εξευτελιστική στάση, σύμφωνα με τον Τζορτζ Μπέρκσαϊρ.

Σε αυτό το σημείο, ο Μπονίλ, ο οποίος είχε βγει για ένα ποτό, επέστρεψε και μπήκε στο δωμάτιο. Η προσπάθεια να ηρεμήσει τον Μπερκσάιρ ήταν ανεπιτυχής. Ο Τζορτζ έφυγε για να αναζητήσει την αστυνομία.

Οι Πρατ, Σμιθ και Μπονίλ συνελήφθησαν σύντομα και τέθηκαν υπό κράτηση. Οι Πρατ και Σμιθ κατηγορήθηκαν για «buggery» (πρωκτικό σεξ) και ο Μπονίλ ως συνεργός. Καταδικάστηκαν σε θάνατο ενώπιον του δικαστή Μπάρον Γκέρνι στο Ολντ Μπέιλι στις 21 Σεπτεμβρίου 1835.

Ο αξιωματικός της αστυνομίας που τους συνέλαβε δεν είχε κανένα ουσιαστικό στοιχείο για να υποστηρίξει την κατηγορία. Η ιστορία που είπε η Τζέιν Μπέρκσαϊρ στους ενόρκους ήταν απίθανη. Είπε ότι παρακολουθούσε για λιγότερο από ένα λεπτό, αλλά ισχυρίστηκε ότι ήταν μάρτυρας των υποτιθέμενων σεξουαλικών πράξεων, από το γδύσιμο των ανδρών μέχρι το ξάπλωμα στο πάτωμα και την «εμφάνιση» πρωκτικής διείσδυσης. Είπε ότι είδε τα γεννητικά όργανα των ανδρών, αλλά δεν απάντησε όταν ρωτήθηκε αν κάποιος από τους δύο άνδρες είχε στύση. Φαίνεται αμφίβολο ότι η κλειδαρότρυπα θα μπορούσε να παρέχει το εύρος του οπτικού πεδίου που χρειαζόταν για να δει αυτό που ισχυρίστηκε.

Η κατάθεση του Τζορτζ ήταν πολύ παρόμοια με εκείνη της Τζέιν. Υπήρχε μια υποψία συνεννόησης. Η μαρτυρία του υποστήριζε την κατηγορία ότι πραγματοποιήθηκε συνουσία. Ωστόσο, απέτυχε να καταθέσει αν οι άνδρες είχαν στύση ή αν είχε δει πραγματική διείσδυση∙ αν και ισχυρίστηκε ότι είδε τα γεννητικά τους όργανα και τα σώματά τους να κινούνται.

Η ανατομική περιγραφή της σεξουαλικής επαφής που περιέγραψε ο Τζορτζ Μπέρκσαϊρ θα ήταν πολύ δύσκολο να καταστεί μαρτυρία. Όπως και στην περίπτωση της μαρτυρίας της Τζέιν, η κλειδαρότρυπα πιθανότατα δεν θα μπορούσε να παράσχει επαρκές οπτικό πεδίο για να παράσχει τα στοιχεία που μετέφερε στους ενόρκους.

Ούτε ο Τζέιμς Πρατ ούτε ο Τζον Σμιθ είχαν τη δυνατότητα να καταθέσουν στη δίκη τους. Και οι δύο δήλωσαν «αθώοι» στην κατηγορία. Παρ’ όλα αυτά, οι ένορκοι εξέδωσαν ετυμηγορία για ενοχή.

Ο νόμος κατά του «buggery» (που δεν καταργήθηκε μέχρι το 2003) βασιζόταν σε μια ερμηνεία της Βίβλου που θεωρούσε τις ομοφυλοφιλικές πράξεις βδέλυγμα και άξιες θανάτου∙ μια ιδιαίτερα σατανική αμαρτία που πρέπει να τιμωρηθεί αυστηρά και να εξαλειφθεί. Επρόκειτο για ένα έγκλημα με ποινή θανάτου.

Ο δικαστής δεν δίστασε να καταδικάσει σε θάνατο τον Τζέιμς Πρατ και τον Τζον Σμιθ. Τους προειδοποίησε ότι δεν είχαν καμία ελπίδα να ασκήσουν έφεση και ότι δεν μπορούσαν να περιμένουν καμία αναστολή. Έπρεπε να προετοιμαστούν, είπε, για να δεχθούν την κρίση του Θεού όταν θα έφευγαν από αυτή τη ζωή. Και οι δύο άνδρες έφυγαν από το εδώλιο κλαίγοντας.

Ο Γουίλιαμ Μπονίλ καταδικάστηκε σε 14 χρόνια μεταφοράς στην Αυστραλία. Πέθανε στην Τασμανία το 1841.

Εκτός από τον Πρατ και τον Σμιθ, το φθινόπωρο του 1835 εκδόθηκαν πολλές θανατικές καταδίκες για διάφορα εγκλήματα. Ξεκίνησε η διαδικασία υποβολής αιτήσεων για επιείκεια και μετατροπή.

Ενώ κρατούνταν στις φυλακές Νιούγκεϊτ, τον Πρατ και τον Σμιθ επισκέφθηκε ο Τσαρλς Ντίκενς, ο οποίος έγραψε ότι «δεν είχαν τίποτα να περιμένουν από το έλεος του στέμματος, η μοίρα τους ήταν σφραγισμένη». Ο φύλακας ψιθύρισε στον Ντίκενς ότι ήταν «νεκροί».

Ο Τζον Σμιθ, όπως φαίνεται, δεν είχε φίλους. Όμως οι φίλοι του Τζέιμς Πρατ ξεκίνησαν μια δυναμική εκστρατεία για να τον σώσουν. Συνέταξαν ένα σημαντικό υπόμνημα στο οποίο συμμετείχαν ο εισαγγελέας της δίκης, πρώην εργοδότες, γείτονες, ακόμη και ο Τζορτζ και η Τζέιν Μπέρκσαϊρ, οι κατήγοροί τους.

Όλα τα έγγραφα προετοιμάστηκαν για μια συνεδρίαση του Μυστικού Συμβουλίου με τον βασιλιά, Γουλιέλμο Δ΄, που θα γινόταν στο Μπράιτον.

Στις 24 Νοεμβρίου, 12 καταδικασθέντες σε θάνατο αφέθηκαν ελεύθεροι με χάρη του βασιλιά. Ο Πρατ και ο Σμιθ δεν ήταν ανάμεσά τους. Η προειδοποίηση του δικαστή Μπάρον Γκέρνι είχε δικαιωθεί. Στην περίπτωσή τους, ο νόμος έπρεπε να αφεθεί να ακολουθήσει την πορεία του.

Η είδηση της επικείμενης εκτέλεσης εξαπλώθηκε στο Λονδίνο και επιβεβαιώθηκε με την κατασκευή του ικριώματος έξω από τη φυλακή Νιούγκεϊτ.

Την Παρασκευή 27 Νοεμβρίου, οι δύο κρατούμενοι βγήκαν από τα κελιά τους και μεταφέρθηκαν στον τόπο της εκτέλεσης, εξακολουθώντας να διαμαρτύρονται για την αθωότητά τους. Ο Πρατ ήταν αδύναμος και χρειάστηκε να τον βοηθήσουν να ανέβει στο ικρίωμα. Το πλήθος άρχισε να σφυρίζει, πιθανώς διαφωνώντας με την εκτέλεση. Αυτοί ήταν πιθανότατα οι τελευταίοι ήχοι που άκουσαν οι δύο άνδρες. Ο δήμιος τράβηξε τον μοχλό και μετά από μια σύντομη πάλη με το σχοινί ο Πρατ και ο Σμιθ ήταν νεκροί.

Είναι θαμμένοι σε κοινό τάφο, μαζί με άλλους εκτελεσθέντες στο Νιούγκεϊτ, στο νεκροταφείο της πόλης, Μάνορ Παρκ, Λονδίνο E12.

Το 2014, υπέβαλα αίτηση στον Υπουργό Δικαιοσύνης, βουλευτή Κρις Γκρέιλινγκ, να χορηγήσει μεταθανάτια χάρη στους Τζέιμς Πρατ και Τζον Σμιθ, με το σκεπτικό ότι ακόμη και με τα δεδομένα εκείνης της εποχής οι καταδίκες τους ήταν επισφαλείς. Περαιτέρω, ο ίδιος ο νόμος περί «buggery» ήταν άδικος. Η ομοφυλοφιλία με τη συναίνεση των ενηλίκων δεν θα έπρεπε να αποτελεί έγκλημα.

Στην απάντησή του, το Υπουργείο Δικαιοσύνης εξέφρασε τη λύπη του για την εκτέλεση των δύο ανδρών, αναγνωρίζοντας ότι δεν θα έπρεπε να είχε συμβεί ποτέ, αλλά δήλωσε ότι δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις για τη χορήγηση χάριτος. Ωστόσο, δεδομένου ότι η απονομή χάριτος στον Άλαν Τούρινγκ για τις σχέσεις μεταξύ ατόμων του ιδίου φύλου έχει δημιουργήσει νομικό προηγούμενο, ελπίζουμε ότι ο υπουργός Δικαιοσύνης, με περαιτέρω πιέσεις, θα επανεξετάσει την υπόθεση και θα χορηγήσει μια πολυπόθητη χάρη στους Πρατ και Σμιθ.

Η πλήρης ιστορία των Πρατ και Σμιθ εξιστορείται στο βιβλίο The law to take its course - Redeeming the past, securing our future. Διατίθεται ως αυτοεκτυπωμένο αντίγραφο από τον συγγραφέα, τον πατέρα Frank Ryan, έναντι του κόστους εκτύπωσης (περίπου 14 λίρες Αγγλίας): Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε..

Το βιβλίο και αυτό το άρθρο βασίζονται στην αρχική έρευνα του Ryan στα Εθνικά Αρχεία, τη Βρετανική Βιβλιοθήκη και τα Μητροπολιτικά Αρχεία του Λονδίνου, καθώς και σε δημοσιεύματα εφημερίδων.

Το άρθρο αυτό γράφτηκε από τον Frank Ryan, με τη βοήθεια του Peter Tatchell.

Από το http://www.petertatchellfoundation.org/lgbt-community/pratt-smith-last-uk-men-hanged-sodomy.

Μετάφραση: elaliberta.gr

Frank Ryan, “Pratt and Smith: the last UK men hanged for sodomy”, libcom.org, 5 Νοεμβρίου 2015, https://libcom.org/article/pratt-and-smith-last-uk-men-hanged-sodomy-frank-ryan.