Κυριακή, 23 Αυγούστου 2026 00:39
Ο Μαρξ και ο Ένγκελς για τις προκαπιταλιστικές κοινωνίες πέρα από τη δυτική Ευρώπη
elaliberta.gr Θα μπορούσαμε να πούμε ότι τα Εθνολογικά Σημειωματάρια του Μαρξ (παρά την αποσπασματική μορφή τους) αποτελούν μια ολοκληρωμένη θεωρητική συμβολή του Μαρξ στα ζητήματα της συνάντησης/σύγκρουσης του καπιταλισμού με τις προκαπιταλιστικές κοινωνικές δομές και άρα και με το ζήτημα της αποικιοκρατίας, αλλά μια θεωρητική συμβολή που τοποθετείται σταθερά στην πλευρά των αποικοκρατούμενων. Από αυτή την άποψη, ο μαρξισμός δεν είναι άλλη μία ευρωκεντρική θεωρία, αλλά μια θεωρία που συγκρούεται με τον ευρωκεντρισμό σε κάθε σύστημα σκέψης, αναδεικνύοντας την ανάγκη των συντονισμένων αγώνων όλων των καταπιεσμένων, ενάντια σε κάθε μορφή καταπίεσης και εκμετάλλευσης.
Κατηγορία Θεωρία
Κυριακή, 23 Αυγούστου 2026 00:21
Ο Μαρξ και ο Ένγκελς για τον Ασιατικό Τρόπο Παραγωγή
elaliberta.gr (επιμέλεια) Η γη είναι το μεγάλο εργαστήρι, το οπλοστάσιο, που δίνει τόσο το μέσο όσο και το υλικό της εργασίας, όπως και την έδρα, τη βάση της κοινότητας. Σχετίζονται προς τη γη, απλοϊκά, σαν ιδιοκτησία της κοινότητας, της κοινότητας που παράγει και αναπαραγωγής τον εαυτό της μέσα από τη ζωντανή εργασία. Κάθε άτομο συμπεριφέρεται σαν ιδιοκτήτης ή κάτοχος μονάχα σαν όργανο, σαν μέλος αυτής της κοινότητας. Η πραγματική ιδιοποίηση με τη διαδικασία της εργασίας γίνεται κάτω απ’ αυτές τις προϋποθέσεις, που δεν είναι οι ίδιες προϊόν της εργασίας παρά εμφανίζονται σαν φυσικές ή θεϊκές της προϋποθέσεις. Η μορφή αυτή,…
Κατηγορία Θεωρία
Σάββατο, 22 Αυγούστου 2026 23:38
Η έννοια του ασιατικού τρόπου παραγωγής στον Μαρξ, ως κριτική στις εξελικτικές προσεγγίσεις της Ιστορίας
Γιάννης Μηλιός Όπως σε όλους τους τρόπους παραγωγής, η άρχουσα τάξη είχε στον ΑΤΠ την οικονομική κυριότητα των μέσων παραγωγής (της γης), δηλαδή οικειοποιείτο το υπερπροϊόν. Όπως σε όλους τους προκαπιταλιστικούς τρόπους παραγωγής η κυριαρχούμενη – εργαζόμενη τάξη δεν είχε «ελευθερωθεί» από τα μέσα παραγωγής, και επομένως δεν είχε απελευθερωθεί και από τις σχέσεις άμεσης πολιτικής υπαγωγής στην κυρίαρχη τάξη. Όπως και στο φεουδαρχικό τρόπο παραγωγής η κυριαρχούμενη τάξη διατηρούσε την άμεση κατοχή των μέσων παραγωγής, δηλαδή την εξουσία να τα θέτει σε χρήση (να καλλιεργεί τη γη). Η ειδοποιός διαφορά του ΑΤΠ, ως προς τους άλλους προκαπιταλιστικούς τρόπους παραγωγής…
Κατηγορία Θεωρία
Σάββατο, 22 Αυγούστου 2026 23:20
Σοσιαλισμός και αποικιοκρατία
Gilbert Achcar Απομάκρυνση λοιπόν από την ιδέα της αποικιοκρατίας ως παράγοντα οικονομικής προόδου! Αυτή η αντιστροφή της προοπτικής έμελλε να τοποθετήσει τον Μαρξ και τον Ένγκελς σταθερά στο στρατόπεδο των ένθερμων αντιπάλων της αποικιοκρατίας. Ήδη από το 1857, ο Ένγκελς άλλαξε ριζικά την κρίση του για την Αλγερία στο άρθρο που έγραψε για τη χώρα αυτή για τη New American Cyclopaedia. Οι Αλγερινοί δεν ήταν πια «ένα έθνος ληστών που ο κύριος τρόπος ζωής τους συνίστατο στο να κάνουν επιδρομές ... ο ένας εναντίον του άλλου» και στο οποίο η γαλλική αποικιοκρατία, παρά τη βαρβαρότητά της, είχε φέρει «πολιτισμό» και…
Κατηγορία Θεωρία
Σάββατο, 22 Αυγούστου 2026 23:13
Αποικιοκρατία και αντιαποικιοκρατία στη Δεύτερη Διεθνή
Donald Parkinson Ο μαρξισμός αναπτύχθηκε στην Ευρώπη ως μια κοσμοθεωρία που αποσκοπούσε στην χειραφέτηση του κόσμου από την ταξική κοινωνία. Αυτή είναι η πηγή της σύγκρουσης στο εσωτερικό του μαρξισμού: από τη μία πλευρά υπάρχει το οικουμενικό πεδίο εφαρμογής του μαρξισμού, μια ιδεολογία που έχει ως στόχο να ενώσει όλη την ανθρωπότητα σε έναν κοινό αγώνα. Από την άλλη πλευρά, υπάρχει η πηγή του μαρξισμού στην ευρωπαϊκή ήπειρο, μια ιδεολογία που διαμορφώθηκε από τις συγκεκριμένες διαδικασίες καπιταλιστικής ανάπτυξης οι οποίες ανύψωσαν την Ευρώπη σε μια οικονομική δύναμη που στέκεται πάνω από τον υπόλοιπο κόσμο. Θα ήταν ανόητο να απορρίψουμε απλώς…
Κατηγορία Ιστορία
Τετάρτη, 19 Αυγούστου 2026 13:16
Καταλληλότητα και όρια της έννοιας «ασιατικός τρόπος παραγωγής» όπως εφαρμόζεται στον οθωμανικό χώρο
Ragıp Ege Αυτή η επισκόπηση του συστήματος Τιμάρ μας δείχνει πόσο καθοριστικός παράγοντας ήταν το οθωμανικό κράτος στην οργάνωση της οικονομικής ζωής. Η εξαιρετικά ασαφής έννοια του δεσποτισμού που αποδίδεται στον ασιατικό κράτος θα μπορούσε να είχε εξεταστεί σε βάθος αν ένα σύστημα όπως το σύστημα Τιμάρ ή το σύστημα Λόντζα είχε μελετηθεί προσεκτικά. Πράγματι, αυτή η ενεργή, ρυθμιστική παρουσία του κράτους στο οθωμανικό μοντέλο θα δικαιολογούσε αναμφίβολα την κατανόηση ενός συγκεκριμένου τρόπου παραγωγής, πολύ διαφορετικού από τους τρόπους παραγωγής που γνώρισε η ευρωπαϊκή ιστορία. Με αυτή την έννοια, πιστεύουμε ότι η επιθυμία να αποδοθεί στις ασιατικές κοινωνίες ένας συγκεκριμένος…
Κατηγορία Ιστορία



