Ένας στρατιωτικός περιπολεί στο εκλογικό τμήμα κατά τη διάρκεια των εκλογών για τη Κρατική Δούμα της Ρωσίας το 2026, στο Ντόνετσκ. ФОТО: Dmitry Yagodkin [Ягодкин Дмитрий] / ZUMAPRESS.com

Taras Shevchuk

Η πιο γκροτέσκα εκλογική φάρσα στη ρωσική ιστορία

Από τις 18 έως τις 20 Σεπτεμβρίου, διεξήχθησαν εκλογές για το ρωσικό κοινοβούλιο –γνωστό ως Κρατική Δούμα– που διήρκεσαν τρεις ημέρες και τρεις νύχτες. Εδώ και αρκετές δεκαετίες δεν έχουν πραγματοποιηθεί ελεύθερες ή δημοκρατικές εκλογές στη χώρα. Ειδικότερα, μετά την άνοδο του Πούτιν στην εξουσία, οι εκλογές αποτελούν απλή τυπική διαδικασία στο πλαίσιο ενός καθεστώτος του οποίου κεντρικός θεσμός είναι η FSB –ο άμεσος διάδοχος της KGB. Η Κρατική Δούμα και το Συμβούλιο της Ομοσπονδίας έχουν καθαρά διακοσμητικό ρόλο, με μια χούφτα κόμματα να βρίσκονται υπό τον αυστηρό έλεγχο του καθεστώτος. Όμως, αυτή τη φορά, λόγω της οικονομικής, κοινωνικής, δημογραφικής, πολιτικής και στρατιωτικής κρίσης που μαστίζει τη χώρα –αποτέλεσμα του αδιεξόδου στον ιμπεριαλιστικό πόλεμο στην Ουκρανία– το καθεστώς αυτό αποκάλυψε την τεράστια ευπάθειά του. Και τα «εκλογικά αποτελέσματα» που παρουσίασε στον κόσμο το μόνο που κατάφεραν ήταν να επιδεινώσουν την επαίσχυντη γελοιοποίησή του.

Οι λαϊκές μάζες ζουν υπό τον μεγάλο φόβο της βίαιης καταστολής του καθεστώτος. Παρ’ όλα αυτά, εκφράζουν με έντονη ειρωνεία την αντίθεσή τους σε αυτόν τον πόλεμο –που επίσημα ονομάζεται «Ειδική Στρατιωτική Επιχείρηση»– τον οποίο ποτέ δεν ήθελαν και ο οποίος τους επιβάλλει ολοένα και μεγαλύτερες θυσίες. Ξεκίνησε στέλνοντας στο θάνατο τα παιδιά δεκάδων καταπιεσμένων εθνικοτήτων και λαών –καθώς και των φτωχών μαζών σε απομακρυσμένες περιοχές– και τώρα το κυνήγι για την αναγκαστική στρατολόγηση επηρεάζει ήδη τον πληθυσμό των μεγάλων πόλεων. Σε ένδειξη αντίθεσης, η λαϊκή ευρηματικότητα, ως πράξη καταγγελίας, ονόμασε αυτές τις εκλογές «Ειδική Εκλογική Επιχείρηση».

Μια δικτατορία με προεδρικό-κοινοβουλευτικό περίβλημα

Μόνο λίγα κόμματα γίνονται ανεκτά από το καθεστώς. Το κυβερνών κόμμα «Ενωμένη Ρωσία», των οποίων οι λίστες με τους υποψηφίους είχαν επικεφαλής στρατιωτικούς αξιωματικούς, εγκληματίες πολέμου και υψηλόβαθμους κυβερνητικούς αξιωματούχους, όπως ο υπουργός Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ ή ο πρόεδρος του κόμματος Ντμίτρι Μεντβέντεφ.

Το «Κομμουνιστικό Κόμμα της Ρωσικής Ομοσπονδίας» (ΚΚΡΟ), που ιδρύθηκε το 1993, παρουσιάζεται ως ο άμεσος διάδοχος του ΚΚΣΕ, με τον μακροχρόνιο Γενικό Γραμματέα του, Γκενάντι Ζιουγκάνοφ, έναν μεγαλορώσο σοβινιστή που αυτοαποκαλείται «πατριώτης». Ισχυρίζεται ότι υπερασπίζεται τους «μισθωτούς», και μέρος της εκλογικής του βάσης αποτελείται από τα εκατομμύρια των υπαλλήλων του κράτους και του στρατιωτικο-βιομηχανικού συμπλέγματος – δασκάλους, γιατρούς, νοσηλευτές… Όμως η ηγεσία του εκπροσωπεί τα συμφέροντα των διευθυντών εταιρειών που παράγουν για την εγχώρια αγορά και των γεωργικών επιχειρήσεων που προέκυψαν από την ιδιωτικοποίηση και τη συγκεντρωποίηση της καλλιεργήσιμης γης.

Το «Φιλελεύθερο Δημοκρατικό Κόμμα Ρωσίας» (ΦΔΚΡ), ένα ακροδεξιό, ξενοφοβικό, μεγα-ρωσικό σοβινιστικό κόμμα που υποστηρίζει τον αυτοκρατορικό αυταρχισμό απέναντι στις πρώην σοβιετικές δημοκρατίες, δεν έχει απολύτως καμία σχέση με την «δημοκρατική» του ταμπέλα. Ένα τέταρτο κόμμα, που γεννήθηκε στην εποχή του Πούτιν, είναι η «Δίκαιη Ρωσία», η οποία, υπό το πρόσχημα του «σοσιαλδημοκρατισμού», υποστηρίζει σοσιαλ-σοβινιστικές πολιτικές και τάσσεται υπέρ του κρατικού ελέγχου της οικονομίας. Με την έναρξη της τρέχουσας κρίσης που προκάλεσε ο πόλεμος, το Κρεμλίνο προώθησε ένα νέο σχηματισμό: το «Νέο Λαϊκό Κόμμα», που αποτελείται από «αουτσάιντερ» οι οποίοι ανταγωνίζονται την παλιά φρουρά των πολιτικών.

Γνώρισε σχετικά ταχεία ανάπτυξη. Όλα αυτά τα κόμματα ενώνουν τις δυνάμεις τους στη ρητή υποστήριξη του πολέμου του Πούτιν.

Γιαμπλόκο: Καταδικάστηκε επειδή ζήτησε ειρήνη!

Ωστόσο, η νότα που έσπασε την αρμονία σε αυτές τις εκλογές ήταν το Γιαμπλόκο. Ένα παλιό νεοφιλελεύθερο κόμμα, που ιδρύθηκε και ενσωματώθηκε στο καθεστώς –με τις διάφορες μεταμορφώσεις του– τα τελευταία 30 χρόνια. Το όνομά του, που σημαίνει επίσης «μήλο», προέρχεται από το επώνυμο του ιδρυτή του, Γκριγκόρι Γιαβλίνσκι, συντάκτη του καπιταλιστικού οικονομικού σχεδίου του Γκορμπατσόφ, γνωστού ως «σχέδιο των 500 ημερών». Η θέση του Γιαμπλόκο ήταν υπέρ του τερματισμού του πολέμου. Το σύνθημά του ήταν «Για την Ειρήνη και την Ελευθερία». Το Γιαμπλόκο δεν κατάφερε να ξεπεράσει το εκλογικό όριο για κοινοβουλευτική εκπροσώπηση στις προηγούμενες εκλογές. Ωστόσο, μόλις δημοσιοποίησε αυτό το σύνθημα, άρχισε να συγκεντρώνει σχεδόν το 14% των ψήφων στις δημοσκοπήσεις! Αυτή η υποστήριξη ήταν ιδιαίτερα ισχυρή μεταξύ των νέων της μεσαίας τάξης στις μεγάλες πόλεις. Οι συναγερμοί χτύπησαν στις μυστικές υπηρεσίες του Κρεμλίνου!

Δεν άργησαν τα κόμματα του καθεστώτος να ασκήσουν αγωγή εναντίον του Γιαμπλόκο. Και αμέσως, το Ανώτατο Δικαστήριο της Ρωσικής Ομοσπονδίας απέκλεισε τις εκλογικές λίστες του Γιαμπλόκο από τις εκλογές. Οι ηγέτες του κόμματος αντιμετώπισαν ταχεία ποινική δίωξη. Ο Λεβ Σλόσμπεργκ, ένας από τους αντιπροέδρους του κόμματος, καταδικάστηκε σε 11 χρόνια φυλάκισης, ενώ ο Μαξίμ Κρούγκλοφ, ένας άλλος αντιπρόεδρος, σε 7 χρόνια φυλάκισης. Απαγορεύτηκε επίσης η συμμετοχή των εκλογικών παρατηρητών τους. Ένα καταστροφικό πλήγμα για τη μόνη ανοιχτά αντιπολεμική αντιπολίτευση!

Οι απαγορεύσεις από μόνες τους δεν αρκούσαν· χρειάστηκε και κατάφωρη και βίαιη νοθεία

Το κυβερνών κόμμα, η «Ενωμένη Ρωσία», έχει απαξιωθεί τόσο πολύ στα μάτια των μαζών, ώστε το καθεστώς αναγκάστηκε να καταφύγει στις πιο ποικίλες μορφές νοθείας για να παραποιήσει τα αποτελέσματα. Το κόμμα του Πούτιν, το «κόμμα του πολέμου», δεν μπορούσε να αντέξει να χάσει ψήφους μετά από σχεδόν πέντε χρόνια πολέμου! Ο στόχος ήταν να τις αυξήσει! Και να τον παρουσιάσει ως τον «νικητή με 57% των ψήφων», παρόλο που το 2021 έλαβε 49%! Η Έλλα Παμφίλοβα, η οποία προεδρεύει της Κεντρικής Εκλογικής Επιτροπής εδώ και 10 χρόνια, έκανε τη δουλειά της. Η «δημοκρατία» στη Ρωσία βρίσκεται υπό στενή παρακολούθηση, και αυτή θα κερδίσει άλλη μια επιβράβευση από τον Πούτιν.

Ακολουθούν μερικά στοιχεία για τη μεθοδική δουλειά της. Μαζικός αποκλεισμός υποψηφίων: περίπου ένας στους δέκα υποψηφίους αποκλείστηκε από τις εκλογές. Η εγγραφή περίπου 500 ατόμων ακυρώθηκε ή αποκλείστηκαν για άλλους λόγους.

Στα κατεχόμενα εδάφη και στις παραμεθόριες περιοχές εφαρμόστηκε μια μη κανονική διαδικασία πρόωρης ψηφοφορίας: πάνω από 4 εκατομμύρια άνθρωποι ψήφισαν πρόωρα. Εν τω μεταξύ, μόνο περίπου 260.000 το έκαναν στις άλλες 37 περιφέρειες.

Δεν υπήρχαν ξένοι παρατηρητές. Ούτε υπήρχε πρόσβαση για τους εκλογικούς παρατηρητές στα κατεχόμενα εδάφη της Ουκρανίας. Οι διευθύνσεις των εκλογικών τμημάτων και των χώρων ψηφοφορίας δεν δημοσιεύτηκαν εκεί. Χρησιμοποιήθηκαν εκτεταμένα κινητές κάλπες και ψηφοφορία εντός στρατιωτικών μονάδων! Δεν υπήρχε τυποποιημένη βιντεοεπιτήρηση.

Υπήρξε εξαναγκασμός στη χρήση της ηλεκτρονικής ψηφοφορίας, η οποία δεν επιτρέπει τον έλεγχο στο εκλογικό τμήμα. Οι πολίτες δέχθηκαν πιέσεις να ψηφίσουν ηλεκτρονικά στον χώρο εργασίας τους, στο σχολείο, ακόμη και στα ίδια τα εκλογικά τμήματα. Συχνά, τα έντυπα ψηφοδέλτια διατίθεντο μόνο εάν ο ψηφοφόρος τα ζητούσε ρητά.

Πολλά περιστατικά επηρέασαν την ψηφοφορία με ψηφοδέλτια: την Κυριακή 20, πολλά εκλογικά τμήματα αντιμετώπισαν προβλήματα με τη διανομή των ψηφοδελτίων, γεγονός που οδήγησε σε μεγαλύτερες ουρές και ώθησε τους πολίτες να επιλέξουν την ηλεκτρονική ψηφοφορία.

Ύποπτα υψηλή αρχική συμμετοχή στην ηλεκτρονική ψηφοφορία: Στη Μόσχα, περίπου 750.000 άτομα ψήφισαν ηλεκτρονικά τις πρώτες δύο ώρες – ένας αριθμός που είναι περίπου τριπλάσιος από αυτόν που καταγράφηκε στις εκλογές του 2021!

Εξαφάνιση υποψήφιας πριν από τις εκλογές: Η Γιούλια Κουζνέτσοβα εξαφανίστηκε λίγο πριν από την ψηφοφορία. Στη συνέχεια, οι εκλογικοί παρατηρητές της άρχισαν να αποβάλλονται από τα εκλογικά τμήματα με βάση «μια καταγγελία», την οποία η ίδια χαρακτήρισε αργότερα ως κατασκευασμένη.

Αναγκαστική απομάκρυνση και κράτηση παρατηρητών: Οι παρατηρητές απομακρύνθηκαν από τα εκλογικά τμήματα με ψευδείς προφάσεις, ενώ ορισμένοι τέθηκαν υπό κράτηση από την αστυνομία. Μαζικός αποκλεισμός παρατηρητών: Την πρώτη ημέρα δεν επιτράπηκε η είσοδος σε τουλάχιστον 1.334 παρατηρητές που εκπροσωπούσαν το ΚΚΡΟ και το Γιαμπλόκο. Μόνο στην περιφέρεια του Βορονέζ, αποκλείστηκαν 481 παρατηρητές του ΚΚΡΟ.

Παραβίαση των σάκων ασφαλείας (όπου φυλάσσονται τα ψηφοδέλτια) και αντικατάσταση ψηφοδελτίων: Στο Κρασνοντάρ, δύο μέλη της εκλογικής επιτροπής άνοιξαν σάκους ασφαλείας και αντικατέστησαν ψηφοδέλτια παρουσία αστυνομικού. Νοθεία κατά τη διάρκεια της νύχτας: Στο Γιακούτσκ, παρατηρητές έπιασαν τον πρόεδρο και τον αντιπρόεδρο της εκλογικής επιτροπής να ανοίγουν έναν σάκο ασφαλείας που περιείχε ψηφοδέλτια κατά τη διάρκεια της νύχτας. Στη συνέχεια, τα ψηφοδέλτια που περιείχε κηρύχθηκαν άκυρα. Κατεστραμμένες σφραγίδες και άκυρα ψηφοδέλτια: Μετά από έλεγχο στην περιφέρεια Οριόλ, 250 ψηφοδέλτια από μια φορητή κάλπη κηρύχθηκαν άκυρα.

Πίεση σε όσους υπέβαλαν καταγγελίες: Οι παρατηρητές όχι μόνο εκδιώχθηκαν, αλλά επίσης τέθηκαν υπό κράτηση, τους επιβλήθηκαν πρόστιμα και δέχθηκαν απειλές.

Μετάφραση: elaliberta.gr

Taras Shevchuk, “The Most Grotesque Electoral Farce in Russian History”, International Workers’ League – Fourth International, 26 Σεπτεμβρίου 2026, https://litci.org/en/the-most-grotesque-electoral-farce-in-russian-history/?utm_source=copylink&utm_medium=browser.

Taras Shevchuk, «A farsa eleitoral mais grotesca da história da Rússia», Liga Internacional dos Trabalhadores - Quarta Internacional, 28 Σεπτεμβρίου 2026, https://litci.org/pt/2026/09/28/a-farsa-eleitoral-mais-grotesca-da-historia-da-russia/?utm_source=copylink&utm_medium=browser.