Πέμπτη, 08 Σεπτεμβρίου 2022 20:46

Οι πλημμύρες που καταστρέφουν το Πακιστάν είναι κάτι περισσότερο από μια φυσική καταστροφή, από τον JAN Ammar Ali

Οι πλημμύρες που καταστρέφουν το Πακιστάν είναι κάτι περισσότερο από μια φυσική καταστροφή

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ: elaliberta.gr
 JAN Ammar Ali

Οι βροχές των μουσώνων και το λιώσιμο των παγετώνων [Στμ. των Ιμαλαΐων] έχουν εκδιώξει δεκάδες εκατομμύρια Πακιστανούς από τα σπίτια τους. Η καταστροφή δείχνει ότι οι φτωχοί πληθυσμοί του Παγκόσμιου Νότου που κάνουν τα λιγότερα για την πρόκληση της κλιματικής αλλαγής είναι αυτοί που πληρώνουν περισσότερο τις συνέπειές της. Μια δεκαετία μετά τις τελευταίες τεράστιες πλημμύρες που έπληξαν το Πακιστάν το 2010, η χώρα υποφέρει και πάλι από καταστροφές αφάνταστης κλίμακας. Οι βροχές των μουσώνων σε συνδυασμό με το λιώσιμο των παγετώνων έχουν οδηγήσει σε εκτοπισμό τουλάχιστον 35 εκατομμυρίων ανθρώπων από τα σπίτια τους, ενώ περισσότεροι από χίλιοι άνθρωποι έχουν ήδη δηλωθεί νεκροί. Υπολογίζεται ότι το Πακιστάν έχει χάσει τουλάχιστον 10 δισεκατομμύρια δολάρια εξαιτίας των εκτεταμένων καταστροφών που προκάλεσαν οι πλημμύρες. Επιπλέον, η γεωργία και η κτηνοτροφία έχουν καταστραφεί σε μαζική κλίμακα, προκαλώντας φόβους για σοβαρές ελλείψεις τροφίμων τους επόμενους μήνες.


Τόσο σε τοπικό όσο και σε διεθνές επίπεδο, υπήρξε αξιοσημείωτα μικρή κάλυψη από τα ΜΜΕ για τις πλημμύρες που άρχισαν να πλήττουν την επαρχία Μπαλουχιστάν τον Ιούλιο. Αντ' αυτού, η δημόσια συζήτηση κυριαρχήθηκε από την πάλη για την εξουσία μεταξύ του κόμματος του αποπεμφθέντος ηγέτη Imran Khan και της κυβέρνησης συνασπισμού του Δημοκρατικού Κινήματος του Πακιστάν (PDM) - συμπεριλαμβανομένων των κρίσιμων επαναληπτικών εκλογών στην επαρχία Punjab.Τον Αύγουστο, και οι δύο πλευρές άρχισαν να καταθέτουν αγωγές με πολιτικά κίνητρα εναντίον των αντιπάλων τους. Η σύλληψη του Shahbaz Gill, επικεφαλής του επιτελείου του κόμματος Pakistan Tehreek-e-Insaf (PTI) του Χαν, πόλωσε περαιτέρω το πολιτικό τοπίο, με προοπτική για περισσότερες αντιπαραθέσεις τις επόμενες εβδομάδες.


Ωστόσο, ενώ οι πολιτικοί σχολιαστές στο Ισλαμαμπάντ και στο εξωτερικό ήταν απασχολημένοι με την αναφορά κάθε λεπτομέρειας του πολιτικού κουτσομπολιού που δημιουργήθηκε στο κέντρο, αχνές κραυγές βοήθειας άρχισαν να κυκλοφορούν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης από ανθρώπους που πλήττονται στην περιφέρεια του Πακιστάν. Σύντομα, οι πλημμύρες άρχισαν να κατακλύζουν περιοχές στη Sindh και το νότιο Punjab. Η πρώτη φορά που οι πλημμύρες έγιναν το κεντρικό θέμα σε πακιστανικό κανάλι ήταν στις 23 Αυγούστου. Μέχρι εκείνη τη στιγμή, περισσότεροι από είκοσι εκατομμύρια άνθρωποι είχαν ήδη πληγεί, καθιστώντας την πλημμύρα τη χειρότερη φυσική καταστροφή στην πρόσφατη ιστορία της χώρας.


Η καθυστερημένη ανταπόκριση των μέσων ενημέρωσης στην κλιματική καταστροφή εξηγείται εν μέρει από το γεγονός ότι η αφήγηση γύρω από τις "φυσικές καταστροφές" δεν προσφέρει εύκολα μια καθαρή κατηγοριοποίηση ηρώων και κακούργων. Αυτό τις μετατρέπει σε μια τραγωδία που μπορεί να προκαλέσει παγκόσμιο οίκτο, αλλά δεν είναι σε θέση να δημιουργήσει πολιτική αμφισβήτηση. Ωστόσο, η πολιτική βρίσκεται πραγματικά στο επίκεντρο της τραγωδίας που εκτυλίσσεται σήμερα στο Πακιστάν. Είναι επομένως επιτακτική ανάγκη να αναδειχθούν οι κακούργοι που ευθύνονται για τον άσκοπο πόνο εκατομμυρίων ανθρώπων.

 

Η εξάλειψη της πολιτικής
Οι πρωτοφανείς βροχές των μουσώνων (που ακολούθησαν ένα πρωτοφανές κύμα καύσωνα σε ολόκληρη τη χώρα) που προκάλεσαν πλημμύρες στο Πακιστάν είναι η προβλέψιμη φρίκη της κλιματικής αλλαγής, αποτέλεσμα της πολιτικής οικονομίας του καπιταλισμού που τροφοδοτείται με ορυκτά καύσιμα. Είναι ευρέως κατανοητό ότι η αποικιοκρατία και ο ιμπεριαλισμός ματαίωσαν την ανάπτυξη των φτωχών χωρών, επιτρέποντας στον Παγκόσμιο Βορρά να επωφεληθεί από την εκμετάλλευση των πρώτων. Σύμφωνα με την ιστορικό της οικονομίας Utsa Patnaik, η ζημιά που προκλήθηκε μόνο στην ινδική οικονομία από τους Βρετανούς ισοδυναμεί με 45 τρισεκατομμύρια δολάρια, με αποτέλεσμα να δημιουργηθούν νησίδες ευημερίας στη μητρόπολη, ενώ εκατομμύρια άνθρωποι στις αποικίες υπέστησαν φτώχεια, ανεργία και πείνα.

Αυτή η εκμεταλλευτική σχέση επιδεινώνεται όταν εξετάζουμε πώς οι εκπομπές του θερμοκηπίου στον Παγκόσμιο Βορρά οδηγούν σε μια κλιματική κατάρρευση, επηρεάζοντας χώρες που όχι μόνο είναι ευάλωτες στην κλιματική αλλαγή αλλά και δεν έχουν την οικονομική δυνατότητα για αποκατάσταση ή κατασκευή υποδομών ανθεκτικών στην κλιματική αλλαγή. Για παράδειγμα, ο Παγκόσμιος Βορράς είχε ήδη υπερβεί το μερίδιό του στις ασφαλείς εκπομπές το 1939, σχεδόν οκτώ δεκαετίες πριν από τις σημερινές πλημμύρες που παρατηρούμε.
Το Πακιστάν δεν έχει καν χρησιμοποιήσει το μερίδιο των ασφαλών εκπομπών που του αναλογεί (από το 1959, η χώρα έχει συνεισφέρει 0,4% στο σύνολο των αερίων του θερμοκηπίου), ενώ οι χώρες του Παγκόσμιου Βορρά έχουν υπερβεί τις ποσοστώσεις τους κατά 90%.

Γνωρίζουμε επίσης ότι εκατό εταιρείες ευθύνονται για το 71% των εκπομπών, ενώ οι είκοσι μεγαλύτεροι ρυπαντές έχουν προκαλέσει το ένα τρίτο των αερίων του θερμοκηπίου στην ατμόσφαιρα. Τα φαντάσματα του παρελθόντος επιστρέφουν για να στοιχειώσουν αυτούς που δεν έπαιξαν κανένα ρόλο στην ανάπτυξή τους.Η χρονική και χωρική υστέρηση μεταξύ των αιτίων και των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής είναι ένας από τους κύριους λόγους για τους οποίους είναι εύκολο για τους φιλελεύθερους να παρουσιάζουν τέτοιες καταστροφές ως "ανθρωπιστικά" ζητήματα, διαγράφοντας τις πολιτικές ρίζες της τραγωδίας. Όπως μας υπενθυμίζει ο Fredric Jameson, αυτή η αμνησία είναι ενσωματωμένη στη λογική του καπιταλισμού, καθώς η συσσωρευμένη εκμετάλλευση του παρελθόντος χρησιμοποιείται για τον έλεγχο του παρόντος. Αλλά καθώς αυτό το παρελθόν καθίσταται αόρατο για τα εμπορεύματα που ανταλλάσσονται στην αγορά, φαίνεται σαν αυτή η ανταλλαγή να είναι ισότιμη. Με άλλα λόγια, ο καπιταλισμός εμφανίζεται ως φυσικός, αλλά προϋποθέτει μια ιστορία βίας και εκμετάλλευσης - μια ιστορία που το κεφάλαιο αναιρεί και αποκρύπτει στην ίδια του την ανάπτυξη.


Η διαγραφή, από το δημόσιο διάλογο, των ρυπαντών που είναι κατά κύριο λόγο υπεύθυνοι για τον πόνο εκατομμυρίων ανθρώπων και για την απειλή της πλανητικής καταστροφής, είναι η ίδια μέρος αυτής της διαδικασίας εκμετάλλευσης της χρονικής και χωρικής υστέρησης μεταξύ των εκπομπών του θερμοκηπίου και των θανατηφόρων συνεπειών τους.Το αποτέλεσμα είναι μια προσπάθεια αποπολιτικοποίησης αυτής της δυστυχίας και παρεμπόδισης της λογοδοσίας των χωρών και των εταιρειών του Παγκόσμιου Βορρά - δίνοντας την ψευδή εντύπωση ότι είμαστε "όλοι μαζί σε αυτό" ως μια απειλούμενη ανθρώπινη οικογένεια.

 

Η καταστροφική δύναμη του χρέους (The Debt Juggernaut

Όταν οι πλημμύρες έπληξαν τη χώρα, το Πακιστάν αντιμετώπιζε ήδη μια σοβαρή οικονομική κρίση. Υπήρχε οξεία κρίση στο ισοζύγιο πληρωμών όταν το PDM έδιωξε την κυβέρνηση του Χαν τον Απρίλιο, ενώ το εξωτερικό χρέος υπολογιζόταν σε 28 δισεκατομμύρια δολάρια. Καθώς η νέα κυβέρνηση ζητούσε τη βοήθεια του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (ΔΝΤ), ένα από τα βασικά αιτήματα του χρηματοπιστωτικού ιδρύματος ήταν να τερματιστούν οι επιδοτήσεις στο πετρέλαιο και να αυξηθούν τα τιμολόγια στην κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας. Καθώς η κυβέρνηση του PDM συνθηκολόγησε με αυτές τις απαιτήσεις, ο πληθωρισμός έφτασε στο 27%. Ενώ οι φτωχότεροι και η μεσαία τάξη επλήγησαν περισσότερο, τα προνόμια της ελίτ, τα οποία εκτιμήθηκαν σε 17,4 δισεκατομμύρια δολάρια σε έκθεση του Αναπτυξιακού Προγράμματος των Ηνωμένων Εθνών (UNDP), παρέμειναν ανέγγιχτα. Με άλλα λόγια, γίναμε μάρτυρες ενός τραγελαφικού παραδείγματος λιτότητας για τους φτωχούς, αλλά σοσιαλισμού για τους πλούσιους.

Στις αρχές Αυγούστου, η κυβέρνηση ανακοίνωσε άλλη μια υπέρογκη αύξηση των τιμολογίων ηλεκτρικής ενέργειας, γεγονός που οδήγησε σε αυθόρμητες διαδηλώσεις σε ολόκληρη τη χώρα. Η κυβέρνηση αναγκάστηκε στη συνέχεια να ανατρέψει ορισμένες προϋποθέσεις της αύξησης λόγω της πίεσης του πληθυσμού, αλλά οι συνολικές θλιβερές συνθήκες διαβίωσης εξακολουθούν να στοιχειώνουν τους απλούς πολίτες: το 40% των θανάτων οφείλεται σε ασθένειες που μεταδίδονται από το νερό, περίπου το 40% των παιδιών υποσιτίζονται και είκοσι εκατομμύρια στερούνται σχολείων.

Ενώ το μέλλον φαίνεται ζοφερό για το κοινό, το ΔΝΤ αναμένει ότι το Πακιστάν θα συνεχίσει την "αναδιάρθρωση" της οικονομίας του σε αρμονία με τις δυνάμεις της αγοράς.Είναι σκόπιμο να θυμόμαστε ότι το χρέος του Πακιστάν χρησιμοποιήθηκε για να τροφοδοτήσει μια οικονομία που καθοδηγείται από τις ελίτ και ελέγχεται από φεουδαρχικές τάξεις, μεγιστάνες της κτηματαγοράς και στρατιωτικές επιχειρήσεις. Στην πραγματικότητα, τα περισσότερα από τα δάνεια του Πακιστάν μοιράστηκαν σε στρατιωτικούς δικτάτορες που έπαιξαν βασικό ρόλο ως στρατηγικοί σύμμαχοι των Ηνωμένων Πολιτειών στον Ψυχρό Πόλεμο και στον "πόλεμο κατά της τρομοκρατίας". Ωστόσο, οι πολίτες είναι αυτοί που αναγκάζονται να πληρώσουν το τίμημα της συμμαχίας του αμερικανικού ιμπεριαλισμού με τις κυρίαρχες ελίτ του Πακιστάν.

Το χρέος της ιστορίας
Ακόμη και πριν από τις πλημμύρες, ήταν σαφές ότι η οικονομία του Πακιστάν δεν μπορούσε πλέον να αντέξει τους υπέρογκους φόρους που απαιτούσε το ΔΝΤ, κυρίως χωρίς να θίξει τα προνόμια των ελίτ. Με τις πλημμύρες που προκάλεσαν ζημιές άνω των 10 δισεκατομμυρίων δολαρίων, είναι σαφές ότι το Πακιστάν θα χρειαστεί πρωτοφανή υποστήριξη από όλο τον κόσμο. Είναι ίσως επίσης ιδανική στιγμή για να ανοίξει η συζήτηση για τη διόρθωση των ιστορικών αδικιών, συμπεριλαμβανομένης της διαγραφής του χρέους, στο πλαίσιο των παγκόσμιων προσπαθειών για κλιματική δικαιοσύνη.


Ευτυχώς, το αίτημα αυτό κερδίζει τώρα δυναμική στις κύριες συζητήσεις. Πολλές οργανώσεις, συμπεριλαμβανομένης της Επιτροπής για την Κατάργηση του Παράνομου Χρέους, υποστηρίζουν εδώ και καιρό ότι τα δάνεια που έχουν συναφθεί λόγω αποικιοκρατικής λεηλασίας και στρατιωτικών δικτατοριών πρέπει να κηρυχθούν "απεχθή" και να ακυρωθούν. Τώρα, πληθαίνουν οι εκκλήσεις από ακτιβιστές, κοινότητες πρώτης γραμμής και ακαδημαϊκούς να διαγραφεί το χρέος ως μέρος των κλιματικών αποζημιώσεων για τις χώρες του Παγκόσμιου Νότου. Η Διακυβερνητική Επιτροπή για την Κλιματική Αλλαγή έχει επίσης αποδεχθεί το ρόλο της αποικιοκρατίας στην επιδείνωση της υπερθέρμανσης του πλανήτη, ενισχύοντας περαιτέρω την υπόθεση των αποζημιώσεων.Οι ακτιβιστές στο Πακιστάν απαιτούν επίσης από τους πιστωτές του Παγκόσμιου Βορρά να διαγράψουν το χρέος του Πακιστάν, να εξασφαλίσουν επενδύσεις και μεταφορά τεχνολογίας για την οικοδόμηση υποδομών ανθεκτικών στην κλιματική αλλαγή και να κηρύξουν τις εταιρείες ορυκτών καυσίμων υπεύθυνες για τη ρύπανση του πλανήτη. Αυτό είναι επιπλέον των 100 δισεκατομμυρίων δολαρίων που δεσμεύτηκαν για τις φτωχές χώρες στις Συμφωνίες του Παρισιού, μια δέσμευση που δεν έχει τηρηθεί μέχρι στιγμής.

Τα αιτήματα αυτά δεν πρέπει να συγχέονται με μια εθνικιστική διεκδίκηση, στην οποία ο Νότος και ο Βορράς μετατρέπονται σε παγιωμένες κατηγορίες. Αντίθετα, όπως προείπαμε νωρίτερα, ο ρόλος των κυρίαρχων ελίτ στο Πακιστάν (και αναμφισβήτητα σε ολόκληρο τον Παγκόσμιο Νότο) στον χειρισμό των οικονομικών και κλιματικών ζητημάτων ήταν θλιβερός.
Αντίθετα, τα αιτήματα αυτά προορίζονται να αποτελέσουν σημείο εκκίνησης για μια πολιτική που λαμβάνει σοβαρά υπόψη της τα ζητήματα της ιστορικής αδικίας, του ιμπεριαλισμού και του καπιταλισμού, προκειμένου να δημιουργήσει μια εναλλακτική τάξη πραγμάτων. Μπορούν να αποτελέσουν τη συγκολλητική ουσία που συνδέει τους σοσιαλιστές στον Παγκόσμιο Βορρά που μάχονται τον μιλιταρισμό, τον σοβινισμό και τις εταιρείες ορυκτών καυσίμων με τους σοσιαλιστές στον Παγκόσμιο Νότο που αντιπαλεύουν την εκμεταλλευτική σχέση μεταξύ τοπικών ελίτ, ξένων χωρών και διεθνών χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων. Με άλλα λόγια, πρόκειται για ένα κάλεσμα για την έναρξη ενός κοινού διεθνούς σχεδίου που παρουσιάζει ένα τολμηρό όραμα για το μέλλον και δεν περιορίζει το πεδίο των δυνατοτήτων σε φιλανθρωπικές προσπάθειες.

Η εταιρική απληστία και η χρηματοπιστωτική κερδοσκοπία έχουν αποδειχθεί ασύμβατες με τη βιωσιμότητα της ζωής. Η δίδυμη κρίση της υπερχρέωσης και της κλιματικής καταστροφής στο Πακιστάν μας δίνει ένα σενάριο για ένα δυστοπικό μέλλον, αλλά και μια ευκαιρία να αλλάξουμε την πορεία της ιστορίας. Καμία φτωχή χώρα δεν μπορεί να ανοικοδομηθεί αφού αντιμετωπίσει την κλίμακα καταστροφής που είδαμε στο ΠακιστάνΕίτε αυτό θα οδηγήσει στην ενίσχυση της περιχαράκωσης, της βίας και της λογοκρισίας, καθώς οι κοινότητες της πρώτης γραμμής θα γίνουν ζώνες θυσίας για την απληστία και την απερισκεψία των επιχειρήσεων, είτε θα γίνουμε μάρτυρες μιας παγκόσμιας αλληλεγγύης όπου θα επιβεβαιώσουμε την κοινή μας ανθρωπιά με την αναδιανομή των πόρων και την άμβλυνση των ιστορικών αδικιών. Διεθνισμός ή απαρτχάιντ είναι οι επιλογές που η κλιματική κρίση παρουσιάζει στην ανθρωπότητα. Είναι καιρός να επιλέξουμε όλοι μας μια πλευρά.
Ammar Ali Jan
- Jacobin. 03.09.2022:

https://jacobin.com/2022/09/floods-pakistan-natural-disaster-global-south-climate-crisis

- Ο Ammar Ali Jan είναι ιστορικός και μέλος του κινήματος Haqooq-e-Khalq στο Πακιστάν. Είναι μέλος του υπουργικού συμβουλίου της Προοδευτικής Διεθνούς.

- Το έργο αυτό έγινε χάρη στην υποστήριξη του Ιδρύματος Puffin.

https://europe-solidaire.org

Τελευταία τροποποίηση στις Πέμπτη, 08 Σεπτεμβρίου 2022 21:28

Προσθήκη σχολίου

Το e la libertà.gr σέβεται όλες τις απόψεις, αλλά διατηρεί το δικαίωμά του να μην αναρτά σχόλια με υβριστικό, ρατσιστικό, σεξιστικό φασιστικό περιεχόμενο ή σχόλια μη σχετικά με το κείμενο.