Cesar Neto

Οι εργαζόμενοι δείχνουν το δρόμο στην Αγκόλα με γενική απεργία

Μετά από 48 χρόνια στην εξουσία, το Λαϊκό Κίνημα για την Απελευθέρωση της Αγκόλας (MPLA) έχει μετατραπεί σε μια φιλοϊμπεριαλιστική και αιμοδιψή δικτατορία. Οι φυλακίσεις ακτιβιστών είναι συχνές. Τρεις ακτιβιστές που πήγαν να υποστηρίξουν μια διαδήλωση των οδηγών μοτοσικλετών ταξί στις 16 Σεπτεμβρίου του περασμένου έτους βρίσκονται έκτοτε στη φυλακή. Παρεμπιπτόντως, φυλακίστηκαν για την υποστήριξη μιας διαδήλωσης που δεν πραγματοποιήθηκε ποτέ. Τρεις ηγέτες του κινήματος χιπ χοπ Division III συνελήφθησαν επειδή επιχείρησαν να συζητήσουν την ανάγκη διεξαγωγής τοπικών εκλογών. Αλλά τώρα, η δικτατορία του MPLA θα νιώσει τη δύναμη της εργατικής τάξης να βγαίνει στο προσκήνιο και τα πράγματα ίσως αρχίσουν να αλλάζουν.

Αγκόλα: Μια εξαρτημένη οικονομία εν μέσω καπιταλιστικής κρίσης

Η Αγκόλα είναι ένας από τους μεγαλύτερους παραγωγούς πετρελαίου στην αφρικανική ήπειρο∙ ωστόσο, η παραγωγή καυσίμων βρίσκεται στα χέρια ξένων εταιρειών. Από την εποχή του Εντουάρντο Σάντος, η κρατική SONANGOL υπέστη μια διαδικασία υποεπενδύσεων και συρρίκνωσης. Έτσι, άνοιξε η πόρτα στην ιδιωτικοποίηση με την κατασκευή ενός διυλιστηρίου στην Cabinda, το οποίο ελέγχεται από αγγλικά κεφάλαια μέσω της Gemcorpo Capital LLP, η οποία ελέγχει το 80%, ενώ το 10% ανήκει στη Sonaref (θυγατρική της Sonangol) και το υπόλοιπο 10% κατανέμεται μεταξύ ιδιωτών μετόχων. Και το διυλιστήριο του Σόγιο, το οποίο είναι ουσιαστικά ιδιωτικό, χωρίς τη Sonangol, θα ελέγχεται από την κοινοπραξία Quanten, η οποία αποτελείται από τέσσερις εταιρείες, τρεις εκ των οποίων είναι αμερικανικές (Quanten LLC, TGT INC και Aurum & Sharp LLC) και μία από την Αγκόλα (ATIS Nebest). Ως αποτέλεσμα, το πετρέλαιο που κόστιζε 160 κουάνζα έχει εκτοξευθεί στα 300, προκειμένου να πλησιάσει τις διεθνείς τιμές. Στην πραγματικότητα, στόχος είναι να φτάσει η τιμή στα 500 κουάνζα.

Το εξωτερικό χρέος είναι ένα άλλο στοιχείο που υποδεικνύει την ευθραυστότητα της οικονομίας της Αγκόλας που επιβάλλεται από τη θέση της ως ημι-αποικία. Φέτος η κυβέρνηση θα αποπληρώσει 4,4 δισεκατομμύρια δολάρια σε εμπορικό χρέος και άλλα 1,3 δισεκατομμύρια δολάρια σε διμερείς και πολυμερείς τράπεζες. Ένα άλλο μέρος του συνολικού χρέους (48%) θα πληρωθεί στην Κίνα με παραδόσεις πετρελαίου.

Έτσι, με τα περιορισμένα συναλλαγματικά της αποθέματα δεσμευμένα για το χρέος, η κυβέρνηση προσπαθεί να μειώσει τις εισαγωγές γενικά και τις εισαγωγές τροφίμων ειδικότερα. Κατά συνέπεια, οι ελλείψεις έχουν οδηγήσει σε πληθωρισμό των τιμών. Από την άλλη πλευρά, η κατάσταση έχει επιδεινωθεί από την υποτίμηση του Kwanza, γεγονός που έχει αυξήσει ακόμη περισσότερο τον πληθωρισμό. Ενώ πέρυσι ο πληθωρισμός ήταν 20%, φέτος αναμένεται να είναι ακόμη υψηλότερος. Παράλληλα, η ανεργία ανέρχεται στο 31,9%. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, το 81% των ατόμων που χαρακτηρίζονται ως απασχολούμενοι εργάζονται στον άτυπο τομέα.

Καθώς η κατάσταση επιδεινώνεται, αναδύονται αγώνες

Η αύξηση των τιμών των καυσίμων από 160 σε 300 κουάνζα σήμανε άμεση αύξηση του δολαρίου και των τιμών των τροφίμων. Το δολάριο αυξήθηκε από 550 σε 800 κουάνζα. Ένα σακί ρύζι, που παλαιότερα κόστιζε 7.000, η τιμή του διπλασιάστηκε. Τα φασόλια αυξήθηκαν από 18.000 σε 27.000 κουάνζα, η ζάχαρη από 16.000 σε 26.000 κουάνζα. Η αντίδραση ήταν άμεση. Οι νέοι, οι εργαζόμενοι στον τομέα της υγείας, οι ζουνγκουέιρας (πλανόδιοι πωλητές), οι άνθρωποι που ζουν στις απομακρυσμένες περιοχές, οι οποίοι είχαν ήδη δώσει αγώνες μεταξύ 12 και 17 Ιουνίου, διαδήλωσαν σε διάφορες πόλεις της χώρας. Το MPLA και ο δικτάτοράς του Ζοάο Λουρένσο αισθάνθηκαν τον αντίκτυπο των κινητοποιήσεων και, από τη Δευτέρα 12 Ιουνίου, ενέκριναν τη βίαιη καταστολή κατά των διαδηλωτών. Δεκατρείς άνθρωποι σκοτώθηκαν, συμπεριλαμβανομένου ενός 12χρονου αγοριού. Η αγριότητα είναι η μόνη λέξη που μπορεί να περιγράψει αυτά τα γεγονότα.

Τον Σεπτέμβριο, οι οδηγοί ταξί με μοτοσικλέτες ξεκίνησαν να κινητοποιούνται. Τρομοκρατημένοι από την καταστολή και την υποχώρηση των ηγετών τους, ανέστειλαν την κινητοποίηση που είχε προγραμματιστεί για τις 16 Σεπτεμβρίου. Παρ’ όλα αυτά, επιχειρήθηκε μια διαδήλωση. Τρεις ακτιβιστές που υποστήριζαν το κίνημα συνελήφθησαν το Σάββατο και καταδικάστηκαν την Τρίτη σε διετή φυλάκιση.

Την 1η Μαρτίου, οι εισαγγελείς προχώρησαν σε απεργία διεκδικώντας καλύτερες συνθήκες εργασίας και αύξηση των μισθών τους.

Στις 7 Μαρτίου, ο δικτάτορας Ζοάο Λουρένσο, στην υπηρεσία των πετρελαϊκών εταιρειών και των πιστωτών χρέους, αποφάσισε να καταργήσει την επιδότηση καυσίμων για τα φορτηγά οχήματα και τις μετακινήσεις επιβατών έως τις 30 Απριλίου. Οι οδηγοί ταξί συζητούν ήδη την αύξηση του ποσού που θα χρεώνουν από 300 σε 500 κουάνζα. Αυτό σημαίνει αύξηση του κόστους μετακίνησης ανθρώπων και αγαθών κατά 66%. Μπορούμε να περιμένουμε νέες κινητοποιήσεις και αυτές θα μπορούσαν να αποτελέσουν το καύσιμο που χρειάζεται η απεργία των δημοσίων υπαλλήλων.

Οι δημόσιοι υπάλληλοι κινούνται προς γενική απεργία: Ακόμα ένα κεφάλαιο από μόνο του

Από τον περασμένο Σεπτέμβριο, τα διάφορα συνδικάτα που εκπροσωπούν τους δημόσιους υπαλλήλους υπέβαλαν λίστα αιτημάτων. Μόνο τον Ιανουάριο η κυβέρνηση απάντησε στα συνδικάτα.

Οι εκπρόσωποι των 800.000 δημοσίων υπαλλήλων ζητούν αύξηση μισθών κατά 250% και η κυβέρνηση προσέφερε 5%.

Έτσι, τα συνδικάτα: SINPROF (Εθνική Ένωση Δασκάλων), SINDEA (Εθνική Ένωση Νοσηλευτών της Αγκόλας), SINMEA (Εθνική Ένωση Ιατρών της Αγκόλας), SINPES (Εθνική Ένωση Καθηγητών Ανώτατης Εκπαίδευσης), SINTEE (Ένωση Εργαζομένων στην Ηλεκτρική Ενέργεια), SNMMP (Εθνική Ένωση Δικαστών της Εισαγγελίας) και SOJA (Ένωση Δικαστικών Λειτουργών της Αγκόλας) διοργάνωσαν συνελεύσεις στις 17 επαρχίες και το Σάββατο 9 Μαρτίου πραγματοποιήθηκε η τελική συνέλευση στην πρωτεύουσα Λουάντα, όπου ψήφισαν την κήρυξη γενικής απεργίας.

Η UNITA και το MPLA ενώθηκαν κατά της γενικής απεργίας

Η αστική αντιπολίτευση, που εκπροσωπείται από την UNITA, το κύριο κόμμα της αντιπολίτευσης απέναντι στη δικτατορία, δείχνει το φρόνιμο πρόσωπό της. Αντιμέτωπη με την επικείμενη γενική απεργία, στις 12 Φεβρουαρίου, συγκάλεσε συνέντευξη Τύπου για να δηλώσει ότι είναι υπέρ του «διαλόγου μεταξύ της κυβέρνησης της Αγκόλας και των συνδικαλιστικών ομοσπονδιών για την εξεύρεση λύσεων που να ικανοποιούν όλα τα μέρη, ώστε να μην υπάρξει γενική απεργία στη χώρα».^[1]

Για την UNITA, την καλοβολεμένη αστική αντιπολίτευση, η διέξοδος δεν είναι η γενική απεργία, η διέξοδος είναι οι τοπικές εκλογές. Με άλλα λόγια, δεν ενδιαφέρονται να επιτρέψουν στους εργαζόμενους να πάρουν την ιστορία της χώρας στα χέρια τους. Δεν είναι τυχαίο ότι αυτό το κόμμα, μαζί με το MPLA, ψήφισε τον απεργοσπαστικό νόμο πέρυσι.

Οι δημόσιοι υπάλληλοι δείχνουν το δρόμο

Η κλιμακωτή απεργία θα ξεκινήσει στην πρώτη φάση της από τις 20 έως τις 22 Μαρτίου, στη δεύτερη φάση από τις 22 έως τις 30 Απριλίου και στην τρίτη φάση από τις 3 έως τις 14 Ιουνίου. Σε όλες αυτές τις φάσεις, η νεολαία, τα πολιτιστικά κινήματα, οι ενώσεις κατοίκων και τα συνδικάτα πρέπει να υποστηρίξουν ενεργά την απεργία. Δεν πρόκειται απλώς για μια απεργία των δημοσίων υπαλλήλων της Αγκόλας, αλλά για μια απεργία ενάντια στην οικονομική πολιτική της δικτατορίας του MPLA, η οποία υποστηρίζεται παρασκηνιακά από την UNITA.

Οι εργαζόμενοι έχουν τη θέληση, αλλά μένει να δούμε αν τα συνδικάτα θα φτάσουν μέχρι τέλους

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι ο λαός της Αγκόλας δεν μπορεί πλέον να ανεχθεί τα βάσανα που επιβάλλει το MPLA ως πράκτορας των αφεντικών της Αγκόλας και του εξωτερικού. Υπάρχει μεγάλη προθυμία για αγώνα. Και σε αυτές τις περιπτώσεις, οι συνδικαλιστικές οργανώσεις και οι ηγέτες τους παίζουν καθοριστικό ρόλο. Το ερώτημα που παραμένει είναι: θα φτάσουν μέχρι τέλους ή θα διαπραγματευτούν συμφωνίες συμβιβασμού;

Νέοι δρόμοι προς τα εμπρός για τη χώρα

Με την απεργία των δημοσίων υπαλλήλων, ίσως οικοδομήσουμε νέους δρόμους προς τα εμπρός. Ή, όπως θα έλεγε ο ράπερ MCK: «Τρόποι με τους οποίους οι νέοι μπορούν να δημιουργήσουν προγράμματα που δεν εξαρτώνται από τον διπολισμό της UNITA και του MPLA... εμείς, οι νέοι, τα πανεπιστήμιά μας, η κοινωνία μας, πρέπει να υπαγορεύσουμε το μέλλον μας και να μην περιμένουμε από τους πολιτικούς να μας το προσφέρουν».^[2]

Μετάφραση: elaliberta.gr

Cesar Neto, “Workers show the way in Angola with general strike”, Workers’ Voice/La Voz de los Trabajadores, 27 Μαρτίου 2024, https://workersvoiceus.org/2024/03/27/workers-show-the-way-in-angola-with-general-strike/.

Σημειώσεις

^[1] Η UNITA καλεί σε διάλογο μεταξύ της κυβέρνησης της Αγκόλας και των συνδικάτων για να αποφευχθεί μια γενική απεργία στη χώρα: «UNITA DEFENDE DIÁLOGO ENTRE O GOVERNO ANGOLANO E AS CENTRAIS SINDICAIS PARA QUE NÃO HAJA GREVE GERAL NO PAÍS», RNA, 13 Φεβρουαρίου 2024, https://rna.ao/rna.ao/2024/02/13/unita-defende-dialogo-entre-o-governo-angolano-e-as-centrais-sindicais-para-que-nao-haja-greve-geral-no-pais/

^[2] MCK: Έχει γίνει πιο δύσκολο να είσαι ακτιβιστής καλλιτέχνης στις μέρες μας: «MCK: Nos dias que correm tornou-se mais difícil ser artista de intervenção», Lil Pasta Sacerdote, 3 Μαρτίου, 2024, https://www.lilpastanews.net/2024/03/mck-nos-dias-que-correm-tornou-se-mais.html?m=1.