Δευτέρα, 03 Ιουνίου 2024 13:03

Η κρίση στο Μάλι και η ριζοσπαστική αριστερά

Ομάδα προσφύγων του Μάλι στον Νίγηρα περιμένοντας τη βοήθεια που διανέμει η Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες. UNHCR/H. Caux.

 

 

Paul Martial

 

Η αναγκαιότητα για ειρήνη στο Μάλι

 

Όπως είναι αναμενόμενο, οι προτάσεις του δια-Μαλεζικού διαλόγου κινούνται στο πλαίσιο της χούντας, με τη διαφορά ότι εμφανίζονται αιτήματα για ειρήνη, τα οποία αντικατοπτρίζουν τη βούληση του λαού να τερματιστεί ο πόλεμος.

Λίγες ημέρες μετά τη λήξη της επίσημης μετάβασης, η οποία επρόκειτο να πραγματοποιηθεί στις 26 Μαρτίου 2024, οι συνταγματάρχες που ανέλαβαν την εξουσία οργάνωσαν έναν δια-Μαλικό διάλογο. Μια κίνηση για να καλύψουν το θεσμικό κενό και κυρίως για να ανακτήσουν την πρωτοβουλία των κινήσεων, ενώ η χώρα βυθίζεται σε βαθιά κρίση.

 

Καταπίεση σε κάθε στροφή

Αυτός ο δια-Μαλεζικός διάλογος, ο οποίος μόλις παρέδωσε τις 300 προτάσεις του, πραγματοποιήθηκε σε μια χώρα που αντιμετωπίζει καταστολή. Αρκετές οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών έχουν απαγορευτεί, συμπεριλαμβανομένης της Association des élèves et étudiants du Mali [Σύλλογος μαθητών και φοιτητών του Μάλι], η οποία διαδραμάτισε πρωταγωνιστικό ρόλο στην πτώση της δικτατορίας του Μουσά Τραορέ το 1992. Η οργάνωση Coordination des mouvements, associations et sympathisants de l’Imam Mahmoud Dicko [Συντονισμός κινημάτων, συλλόγων και υποστηρικτών του ιμάμη Μαχμούντ Ντικό] έχει επίσης απαγορευτεί, όπως και το Observatoire pour les élections et la bonne gouvernance [Παρατηρητήριο Εκλογών και Καλής Διακυβέρνησης], μια οργάνωση της κοινωνίας των πολιτών. Οι δραστηριότητες των πολιτικών κομμάτων έχουν ανασταλεί και ορισμένα, όπως το Kaoural Renouveau, έχουν απαγορευτεί. Οι αντιπολιτευόμενοι βρίσκονται είτε στην εξορία, όπως ο Ομάρ Μαρικό, είτε στη φυλακή, με τελευταίο τον οικονομολόγο Ετιέν Φακαμπά Σισοκό. Για τη συγγραφή ενός επικριτικού βιβλίου καταδικάστηκε σε φυλάκιση δύο ετών, εκ των οποίων το ένα με αναστολή.

Τα μέσα ενημέρωσης δέχονται πιέσεις, όπως ανέφερε ένα στέλεχος της Διεθνούς Αμνηστίας, το οποίο μίλησε για μια «κουλτούρα αυτολογοκρισίας που έχει αρχίσει να επικρατεί». Αλλά αυτή η καταστολή δεν είναι καθόλου ομόφωνη, συμπεριλαμβανομένων των κρατικών θεσμών. Οι μεταβατικές αρχές απέτυχαν στην προσπάθειά τους να διαλύσουν το ριζοσπαστικό αριστερό κόμμα SADI.

 

Ο πόλεμος σε τέλμα

Η σκλήρυνση της καταστολής μπορεί να εξηγηθεί από τις αποτυχίες της χούντας στο μέτωπο της ασφάλειας. Καταγγέλλοντας τις ειρηνευτικές συμφωνίες του Αλγερίου (2015), οι οποίες, αν όχι τέλειες, είχαν τουλάχιστον το πλεονέκτημα της ειρήνευσης των σχέσεων μεταξύ των ένοπλων ομάδων Τουαρέγκ και των ενόπλων δυνάμεων του Μάλι, και ανακαταλαμβάνοντας με τη βία την πόλη Κιντάλ που ελέγχουν οι αντάρτες Τουαρέγκ, η χούντα απλώς ριζοσπαστικοποίησε τις ομάδες αυτές, οι οποίες έχουν πλέον σφραγίσει μια συμμαχία μη επίθεσης με τζιχαντιστικές ομάδες που συνδέονται με την Αλ Κάιντα.

Επί τόπου, η κατάσταση επιδεινώνεται, όπως σημειώνει εμπειρογνώμονας του ΟΗΕ, με «ταχεία και συνεχή επιδείνωση της ασφάλειας σε όλες σχεδόν τις περιοχές του Μάλι», οι οποίες «φαίνεται να βρίσκονται εκτός του ελέγχου των αρχών του Μάλι».

 

Ένα αίτημα για ειρήνη

Έτσι, φυσικά, οι επιλεγμένοι συμμετέχοντες στο διάλογο κατέθεσαν προτάσεις που ήταν βέβαιο ότι θα ικανοποιούσαν τη χούντα. Παράταση της μεταβατικής περιόδου από δύο σε πέντε χρόνια. Εξουσιοδότηση του μεταβατικού προέδρου Ασσιμί Γκοϊτά να θέσει υποψηφιότητα στις προεδρικές εκλογές, αν και δεν έχει οριστεί ημερομηνία γι’ αυτές. Να περιοριστεί αυστηρά ο αριθμός των πολιτικών κομμάτων. Και το κερασάκι στην τούρτα, η προαγωγή των πέντε πραξικοπηματιών συνταγματαρχών στο βαθμό του στρατηγού. Ο δια-Μαλακός διάλογος εκπλήρωσε έτσι το ρόλο του ως βιτρίνα της εξουσίας της χούντας και του προέδρου της Ασσιμί Γκοϊτά.

Μέσα στο καλά ελεγχόμενο πλαίσιο του δια-Μαλεζικού διαλόγου, προέκυψαν αντιφατικές προτάσεις, ιδίως γύρω από το αίτημα για την έναρξη ειρηνευτικών συνομιλιών. Τα αιτήματα αυτά είχαν ήδη αναδειχθεί το 2017 κατά τη διάρκεια της Διάσκεψης Εθνικής Συμφωνίας. Τότε, η Γαλλία, που διεξήγαγε την επιχείρηση Barkhane, τα απέρριψε. Σήμερα είναι η χούντα που αντιτίθεται. Προτιμά να διεξάγει έναν ολοκληρωτικό πόλεμο με καταστροφικές συνέπειες. Η UNICEF εκτιμά ότι 7,1 εκατομμύρια άνθρωποι, πάνω από τους μισούς από τους οποίους είναι παιδιά, χρειάζονται ανθρωπιστική βοήθεια. Κάθε εβδομάδα, άμαχοι πεθαίνουν παγιδευμένοι ανάμεσα σε ένοπλες ομάδες και τις δυνάμεις του Μάλι και τους επικουρικούς της Βάγκνερ. Η ειρήνη παραμένει το νούμερο ένα αίτημα του λαού. Μια πρόκληση για τα κόμματα, τις οργανώσεις και τα συνδικάτα του Μάλι.

 

30 Μαΐου 2024

 

 

 

Paul Martial

 

Η κρίση στο Μάλι – η θέση της ριζοσπαστικής αριστεράς

 

Το γαλλικό τμήμα του κόμματος Solidarité Africaine pour la Démocratie et l’Indépendance (SADI / Αφρικανική Αλληλεγγύη για τη Δημοκρατία και την Ανεξαρτησία) προσκάλεσε γαλλικές αριστερές οργανώσεις σε μια συνάντηση ενημέρωσης και ανταλλαγής απόψεων στις 27 Απριλίου με τον επικεφαλής του κόμματος Ομάρ Μαρικό σχετικά με την κατάσταση στο Μάλι. Η συνάντηση κρίθηκε απαραίτητη από τους ηγέτες του SADI για να αποτρέψουν την εξαπάτηση της γαλλικής αριστεράς από το αντιιμπεριαλιστικό αφήγημα που χρησιμοποιεί η χούντα, το οποίο είναι απλώς ένα πρόσχημα για να δικαιολογήσει τη συνέχιση της διακυβέρνησής της. Ως εκ τούτου είναι απαραίτητο να ανατρέξουμε στα πρόσφατα ιστορικά γεγονότα της χώρας.

Η SADI πιστεύει ότι οι τζιχαντιστικές εξεγέρσεις στο Μάλι συνδέονται πάνω απ’ όλα με κοινωνικά προβλήματα. Οι περισσότεροι τζιχαντιστές μαχητές προέρχονται από το αγροτικό προλεταριάτο. Τα κίνητρά τους σε αυτόν τον πόλεμο καθορίζονται πρωτίστως από την κοινωνική τους κατάσταση και την επιδείνωση της ασφάλειας, που οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στις κατασταλτικές ενέργειες του κράτους. Το θρησκευτικό ζήτημα συνοδεύει τη σύγκρουση, λειτουργώντας ως δικαιολογία και ενθάρρυνση.

Η κρίση έχει επιδεινωθεί από την αρπαγή της γης, ιδίως στο κέντρο της χώρας, από την αστική τάξη του Μάλι, η οποία έχει αποσταθεροποιήσει ένα ρυθμιστικό σύστημα που βασίζεται στη συνέργεια μεταξύ κτηνοτρόφων και γεωργών. Αυτή η αρπαγή της γης οδήγησε σε αύξηση της φτώχειας των αγροτών, ενώ οι κτηνοτρόφοι αναγκάστηκαν να πληρώνουν όλο και περισσότερο για την πρόσβαση σε βοσκότοπους για τα ζώα τους.

 

Ένοπλη ρύθμιση των διαφωνιών

Η έναρξη διαλόγου μεταξύ των μαχητών τζιχαντιστών και των εκπροσώπων του κράτους ήταν επομένως η λύση που θα επέτρεπε τον τερματισμό του πολέμου και τη λήψη μέτρων για την εδραίωση της ειρήνης. Πολύ περισσότερο που κατά τις διερευνητικές συναντήσεις που πραγματοποιήθηκαν το 2012, στις οποίες συμμετείχε ο Ομάρ Μαρικό, δεν τέθηκαν ποτέ θρησκευτικά αιτήματα. Οι διάλογοι δεν μπόρεσαν να πραγματοποιηθούν λόγω της απόλυτης αντίθεσης της Γαλλίας. Αυτή ανάγκασε τις αρχές του Μάλι να σταματήσουν κάθε ειρηνευτική συνομιλία με τους τζιχαντιστές. Την ίδια στιγμή, οι γαλλικές υπηρεσίες έρχονταν σε διαπραγματεύσεις με τους ισλαμιστές με σκοπό να εξασφαλίσουν την απελευθέρωση των ομήρων που κρατούνταν από ομάδες της Αλ Κάιντα.

Ο ηγέτης της SADI επέμεινε στον τρόπο με τον οποίο η χούντα ήρθε στην εξουσία. Χρησιμοποίησε τις μεγάλες λαϊκές κινητοποιήσεις κατά της διαφθοράς του τότε προέδρου Ιμπραχίμ Μπουμπακάρ Κεϊτά για να σφετεριστεί την εξουσία χρησιμοποιώντας μέρος της πολιτικής τάξης, ένα μέρος του αντιπολιτευτικού συνασπισμού Mouvement du 5 Juin – Rassemblement des forces patriotiques (M5-RFP / Κίνημα 5 Ιουνίου – Συσπείρωση Πατριωτικών Δυνάμεων). Αυτή η χούντα δεν μπορεί επομένως σε καμία περίπτωση να θεωρηθεί ότι απορρέει από τους λαϊκούς αγώνες. Αν χρησιμοποιεί κυριαρχική λογοκρισία, είναι σε μια προσπάθεια να εδραιώσει τη νομιμοποίησή της. Οι πέντε πραξικοπηματίες συνταγματάρχες ακολουθούν μια πολιτική που αποσκοπεί στη δημιουργία διαιρέσεων στο εσωτερικό της χώρας, χαρακτηρίζοντας τους πληθυσμούς του Ταμασέκ εχθρούς του έθνους, προκειμένου να αποσπάσουν την προσοχή του πληθυσμού από τις στρατιωτικές αποτυχίες. Με αυτόν τον τρόπο παρουσιάζεται η κατάληψη του Κιντάλ, που ελέγχεται από οργανώσεις Τουαρέγκ, ως νίκη της εθνικής κυριαρχίας, ενώ στην πραγματικότητα επρόκειτο πρωτίστως για ένα κατόρθωμα των όπλων των μισθοφόρων της Βάγκνερ και όχι για μια επιχείρηση των ενόπλων δυνάμεων του Μάλι. Το αποτέλεσμα είναι ότι δεκάδες χιλιάδες άμαχοι εγκατέλειψαν το Κιντάλ υπό το φόβο αντιποίνων, αναζητώντας καταφύγιο κοντά στα σύνορα με την Αλγερία.

 

Αλληλεγγύη με το SADI

Η χούντα έχει επιδοθεί τόσο σε μια αλόγιστη βιασύνη για την ασφάλεια, έχοντας την ευθύνη για πολυάριθμες θηριωδίες κατά των αμάχων, όσο και σε μια δικτατορία, αναστέλλοντας τις οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών και τα πολιτικά κόμματα. Οι πραξικοπηματίες έχουν ξεκινήσει νομικές διαδικασίες για την απαγόρευση του κόμματος SADI και του δικτύου ραδιοφωνικών σταθμών Kayira. Ο Ομάρ Μαρικό αναγκάστηκε να αυτοεξοριστεί λόγω των σοβαρών απειλών κατά της σωματικής του ακεραιότητας.

Για το κόμμα SADI, ο αγώνας ενάντια στη χούντα αποτελεί μέρος μιας διπλής κινητοποίησης ενάντια στον ιμπεριαλισμό και την τοπική κομπραδόρικη αστική τάξη. Αυτή η ατζέντα είναι σύμφωνη με τη θέση του NPA, το οποίο από την αρχή της κρίσης στο Μάλι έχει μιλήσει ενάντια στη γαλλική επέμβαση, Serval, και την επέκτασή της με την επιχείρηση Barkhane, και έχει εκφράσει την πλήρη αλληλεγγύη του σε όλους τους ακτιβιστές και τους δημοσιογράφους που έχουν πέσει θύματα της καταστολής των συνταγματαρχών.

 

30 Απριλίου 2024

 

 

Μετάφραση: elaliberta.gr

Paul Martial, « Mali : L’impératif de paix », Hebdo L’Anticapitaliste, τεύχος 710, 30 Μαΐου 2024, https://lanticapitaliste.org/actualite/international/mali-limperatif-de-paix. Στα αγγλικά: Paul Martial, “The imperative of peace in Mali”, International Viewpoint, 31 Μαΐου 2024, https://internationalviewpoint.org/spip.php?article8542.

Paul Martial, “Crisis in Mali – the position of the radical left”, International Viewpoint, 11 Μαΐου 2024, https://internationalviewpoint.org/spip.php?article8522.

 

 

 

 

 

 

 

 

Τελευταία τροποποίηση στις Δευτέρα, 03 Ιουνίου 2024 13:09

Προσθήκη σχολίου

Το e la libertà.gr σέβεται όλες τις απόψεις, αλλά διατηρεί το δικαίωμά του να μην αναρτά σχόλια με υβριστικό, ρατσιστικό, σεξιστικό φασιστικό περιεχόμενο ή σχόλια μη σχετικά με το κείμενο.