Δευτέρα, 08 Ιουλίου 2024 07:55

Οι διαδηλώσεις στην Κένυα ενάντια στη λιτότητα και το χρέος

Photo: Simon Maina / AFP / Getty Images

 

 

Carlos Sapir

 

Οι διαδηλώσεις στην Κένυα ενάντια στη λιτότητα και το χρέος

 

 

Στα τέλη Ιουνίου ξέσπασαν μαζικές διαδηλώσεις με επικεφαλής τη νεολαία σε ολόκληρη την Κένυα, ως απάντηση σε μια προστιματική αύξηση της φορολογίας που θα επιχειρούσε να αποσπάσει έσοδα δισεκατομμυρίων δολαρίων ετησίως από βασικά οικιακά αγαθά και είδη πρώτης ανάγκης.[1] Ενώ οι διαδηλώσεις έχουν ήδη επιτύχει μια σημαντική νίκη, αναγκάζοντας τον πρόεδρο Ρούτο να αποσύρει σημαντικά τμήματα της πρότασης για την αύξηση της φορολογίας, οι διαδηλωτές δεσμεύονται να συνεχίσουν να αγωνίζονται κατά της κυβέρνησης και των προγραμμάτων λιτότητας που έχει κληροδοτήσει.[2]

 

Οι διαδηλώσεις αντιμετωπίστηκαν με σφοδρή καταστολή

Θυμίζοντας την εξέγερση του 2019 στη Χιλή, οι νεαροί διαδηλωτές που αντιτάχθηκαν στην αύξηση της φορολογίας δέχθηκαν αμέσως επίθεση από βίαιες αστυνομικές δυνάμεις, οι οποίες άνοιξαν πυρ εναντίον άοπλου πλήθους ακόμη και στα σκαλιά των κτιρίων του πρωθυπουργικού μεγάρου. Έχει επιβεβαιωθεί ότι τουλάχιστον 39 άτομα έχουν σκοτωθεί και εκατοντάδες άλλοι έχουν τραυματιστεί ή συλληφθεί. Ο πρόεδρος Ρούτο συκοφάντησε τους διαδηλωτές, αποκαλώντας τους «προδότες» και «εγκληματίες», και έδωσε εντολή στις αστυνομικές δυνάμεις να «αναπτύξουν όλες τις μεθόδους» για να τους διαλύσουν, συμπεριλαμβανομένης της χρήσης αληθινών πυρών.[3] Αυτό εξόργισε ακόμη περισσότερο τους Κενυάτες, οι οποίοι διαβεβαιώνουν ότι «δεν πρόκειται πλέον μόνο για το νομοσχέδιο για τα δημοσιονομικά».

Η βία που έχει εξαπολύσει η αστυνομία εναντίον των Κενυατών ομοεθνών της εγείρει επίσης ανησυχίες σχετικά με τη δύναμη ασφαλείας που μόλις έστειλε η Κένυα στην Αϊτή στο πλαίσιο μιας παρέμβασης που υποστηρίζεται από τις ΗΠΑ και τον ΟΗΕ. Υπήρχαν ήδη πολλοί λόγοι ανησυχίας μετά την τελευταία κατοχή της Αϊτής από τον ΟΗΕ και τις ΗΠΑ, η οποία έφερε δυστυχία, καταχρήσεις και επιδημία χολέρας στη χώρα της Καραϊβικής,[4] χωρίς καν να αρχίσει να διορθώνει τις οικονομικές κρίσεις που της έχουν επιβληθεί μετά την ηρωική εξέγερση των σκλάβων που κέρδισε την ανεξαρτησία της από τη Γαλλία. Είτε στο Πορτ-ο-Πρενς είτε στο Ναϊρόμπι, στρατιώτες και αστυνομικοί στέλνονται για να επιβάλουν την αποπληρωμή του χρέους για λογαριασμό του ιμπεριαλισμού.

Η αντίδραση της κυβέρνησης στις διαδηλώσεις δεν ήταν η μόνη αφορμή για κρατική βία στην Κένυα πρόσφατα. Από τον Απρίλιο, η Ανατολική Αφρική αντιμετωπίζει καταρρακτώδεις βροχές και πλημμύρες που οφείλονται στην κλιματική αλλαγή, οι οποίες έχουν προκαλέσει τον θάνατο εκατοντάδων ανθρώπων και τον εκτοπισμό εκατοντάδων χιλιάδων άλλων μόνο στην Κένυα[5] (με μεγαλύτερες καταστροφές σε γειτονικές χώρες). Σε απάντηση σε αυτή την καταστροφή, η κυβέρνηση της Κένυας διέταξε την κατεδάφιση των οικιστικών κατασκευών των παραγκουπόλεων που είχαν χτιστεί κοντά σε ποτάμια, αδιαφορώντας πλήρως για την ευημερία των κατοίκων, με αρκετούς να σκοτώνονται καθώς τα κτίρια κατεδαφίζονταν ενώ οι κάτοικοι βρίσκονταν ακόμη μέσα.[6] Η γενική ανικανότητα της κυβέρνησης να αντιμετωπίσει τους κινδύνους των κλιματικών καταστροφών και η βίαιη εφαρμογή των μέτρων που επέλεξε να εφαρμόσει τροφοδοτεί ακόμη περισσότερο την οργή και την αίσθηση εγκατάλειψης του κόσμου από την κυβέρνηση του προέδρου Ρούτο, η οποία αρχικά εξελέγη με υποσχέσεις για δημοκρατία και οικονομικές μεταρρυθμίσεις.

 

Κάτω η αποικιοκρατία της παγίδας χρέους!

Η μεγάλη οικονομική κρίση που ώθησε την κυβέρνηση Ρούτο να επιβάλει αντιλαϊκές αυξήσεις φόρων με την απειλή όπλων τροφοδοτείται σε μεγάλο βαθμό από τις τιμωρητικές πληρωμές του εξωτερικού χρέους. Περίπου το 60% του ετήσιου προϋπολογισμού της Κένυας προορίζεται για την αποπληρωμή δανείων,[7] με το 20% του προϋπολογισμού να πηγαίνει μόνο για την αποπληρωμή των τόκων. Ενώ η τρέχουσα δημοσιονομική κρίση ακολουθεί τα δάνεια του ΔΝΤ που αναλήφθηκαν για την αντιμετώπιση της πανδημίας COVID-19, το οικονομικό σπιράλ του εξωτερικού χρέους ξεκίνησε πολύ νωρίτερα στην Κένυα. Όπως και πολλές άλλες χώρες που κέρδισαν την ανεξαρτησία τους από την ευρωπαϊκή αποικιοκρατία, η Κένυα κληρονόμησε μια υπανάπτυκτη, άκρως εξαρτημένη οικονομία σχεδιασμένη να εξυπηρετεί τα συμφέροντα των πρώην Βρετανών ηγετών της και όχι να καλύπτει τις ανάγκες των Κενυατών. Η δημιουργία χρέους ήταν αναπόφευκτη.

Ενώ το ΔΝΤ, οι ιμπεριαλιστικές κυβερνήσεις και οι απολογητές τους μπορεί να πλαισιώνουν το εξοντωτικό χρέος (και τους περαιτέρω πολιτικούς και οικονομικούς περιορισμούς που συχνά το συνοδεύουν) ως ζήτημα «ευθύνης», δεν μπορεί να αγνοηθεί ότι το υποτιθέμενο προπατορικό αμάρτημα της Κένυας και κάθε άλλης ημιαποικιακής χώρας που παλεύει με την αποπληρωμή του χρέους ήταν ότι αγωνίστηκε για την ανεξαρτησία της ενάντια στην αποικιοκρατία. Ωστόσο, κάθε άλλο παρά αποτελεί ηθικό σφάλμα των Κενυατών, αλλά αντιπροσωπεύει μια ιστορική αδικία που συνεχίζει να διαπράττεται από τους θεσμούς του διεθνούς καπιταλισμού (και κυρίως μεταξύ αυτών, τις κυβερνήσεις και τις τράπεζες των ΗΠΑ, της Βρετανίας, της Γαλλίας και της Κίνας, οι οποίες ιστορικά κατείχαν το μεγαλύτερο μέρος του χρέους της Κένυας).

Αλλά είναι προφανώς ανεπαρκές για τους Κενυάτες να ζητήσουν απλώς τη διαγραφή αυτού του αποικιακού χρέους∙ αυτό από μόνο του θα σήμαινε οικονομική καταστροφή για τη χώρα που εξακολουθεί να εξαρτάται από τις εισαγωγές και να κινείται σε μια πλήρως καπιταλιστική παγκόσμια οικονομία. Η διαγραφή του χρέους είναι ένα αίτημα που πρέπει να βρει απήχηση και να κερδηθεί στις χώρες των οποίων οι ιμπεριαλιστικές άρχουσες τάξεις κατέχουν το χρέος. Μόνο με την αντιμετώπιση του ιμπεριαλιστικού καπιταλισμού σε παγκόσμια κλίμακα θα είναι δυνατή η απελευθέρωση της Κένυας και όλων των άλλων ημιαποικιών από τη συνεχιζόμενη οικονομική τους υποτέλεια.

 

Προετοιμασία για τον αγώνα που έρχεται

Οι διαδηλωτές κατέστησαν σαφές ότι δεν είναι ικανοποιημένοι με το γεγονός ότι ο πρόεδρος Ρούτο απέσυρε το ήμισυ των νέων οικονομικών διατάξεων και απαιτούν την παρ

αίτησή του και τη συνολική κατάργηση των προτεινόμενων οικονομικών μέτρων. Οι χιλιάδες που έχουν κατακλύσει τους δρόμους σε ένδειξη διαμαρτυρίας είναι έτοιμοι να συνεχίσουν τις κινητοποιήσεις, ενώ ακόμη και οι κηδείες διαδηλωτών που σκοτώθηκαν από την αστυνομία συγκέντρωσαν εκατοντάδες άτομα.[8]

Όπως και άλλα πρόσφατα μαζικά κινήματα διαμαρτυρίας στη Γεωργία, τη Χιλή και τις ΗΠΑ, οι διαδηλώσεις είναι σε μεγάλο βαθμό αποκεντρωμένες, καθοδηγούμενες από τη νεολαία και έχουν προκαλέσει ευρεία συμμετοχή σε όλες τις διάφορες εθνοτικές ομάδες της Κένυας.[9] Η ποικιλομορφία και η νεανικότητα των διαδηλώσεων είναι υγιείς δείκτες, αλλά η κατάκτηση μιας διαρκούς πολιτικής αλλαγής θα απαιτήσει τη συνειδητή οικοδόμηση πολιτικών οργανώσεων της εργατικής τάξης που θα μπορούν να συνεχίσουν να προωθούν τα αιτήματα του κινήματος, να διαμορφώσουν συγκεκριμένους δεσμούς αλληλεγγύης με άλλους σε όλο τον κόσμο και να αποτινάξουν τα δεσμά του αποικιακού χρέους μια για πάντα.

 

 

Μετάφραση: elaliberta.gr

Carlos Sapir, “Kenya protests challenge austerity, debt”, Workers’ Voice / La Voz de los Trabajadores, 4 Ιουλίου 2024, https://workersvoiceus.org/2024/07/04/kenya-protests-challenge-austerity-debt/.

Carlos Sapir, “Las protestas en Kenia luchan contra la austeridad y la deuda”, Workers’ Voice / La Voz de los Trabajadores, 4 Ιουλίου 2024, https://workersvoiceus.org/es/2024/07/04/kenya-protests-challenge-austerity-debt/.

 

Σημειώσεις

[1] Nanjala Nyabola, “The world is scrambling to understand Kenya’s historic protests – this is what too many are missing”, The Guardian, 1 Ιουλίου 2024, https://www.theguardian.com/commentisfree/article/2024/jul/01/kenya-protests-finance-bill-government-debt.

[2] Nimi Princewill, Larry Madowo, “Kenya rocked by fresh protests despite president’s U-turn over tax bill”, CNN, 27 Ιουνίου 2024, https://edition.cnn.com/2024/06/27/africa/kenya-rocked-by-fresh-protests-intl/index.html.

[3] Binaifer Nowrojee, “How Kenya’s President Broke the Social Contract”, Foreign Policy, 28 Ιουνίου 2024, https://foreignpolicy.com/2024/06/28/kenya-protests-ruto-imf-taxes-poverty-broke-social-contract/.

[4] Daniel Sugasti, “No to the new military occupation of Haiti!”, Workers’ Voice / La Voz de los Trabajadores, 23 Οκτωβρίου 2023, https://workersvoiceus.org/2023/10/23/no-to-the-new-military-occupation-of-haiti/.

[5] Evelyne Musambi, “Kenya president postpones reopening of schools as flood-related deaths pass 200”, AP, 4 Μαΐου 2024, https://apnews.com/article/kenya-flooding-school-reopening-postponed-70287228954b774fbe72ac9cabb1ee58.

[6] Tom Odula, “Poor Kenyans feel devastated by floods and brutalized by the government’s response”, AP, 11 Μαΐου 2024, https://apnews.com/article/kenya-flooding-evictions-demolitions-houses-ea5e0842ac3ec3eaf736cab76b2450b8.

[7] Ellen Ioanes, “What Kenya’s deadly protests are really about”, Vox, 29 Ιουνίου 2024, https://www.vox.com/world-politics/357857/kenya-protest-tax-ruto-loans-china-imf.

[8] “Funerals begin for demonstrators as protests continue in Kenya”, Al Jazeera, Ιούνιος 2024, https://www.aljazeera.com/program/newsfeed/2024/6/28/funerals-begin-for-demonstrators-as-protests-continue-in-kenya.

[9] “Kenya protests simmer after deadly week of anti-finance bill demonstrations”, Al Jazeera, 28 Ιουνίου 2024, https://www.aljazeera.com/news/2024/6/28/kenya-protests-simmer-after-deadly-week-of-demonstrations.

 

 

 

 

 

 

 

Τελευταία τροποποίηση στις Δευτέρα, 08 Ιουλίου 2024 12:04

Προσθήκη σχολίου

Το e la libertà.gr σέβεται όλες τις απόψεις, αλλά διατηρεί το δικαίωμά του να μην αναρτά σχόλια με υβριστικό, ρατσιστικό, σεξιστικό φασιστικό περιεχόμενο ή σχόλια μη σχετικά με το κείμενο.