Δευτέρα, 19 Σεπτεμβρίου 2022 13:11

Ιταλικές εκλογές - προς μια ακροδεξιά κυβέρνηση Μελόνι;

 

 

Dave Kellaway

 

Ιταλικές εκλογές - προς μια ακροδεξιά κυβέρνηση Μελόνι;

 

 

Το Κανταγκάλο είναι ένα γνωστό πρατήριο καυσίμων στον κύριο αυτοκινητόδρομο βορρά-νότου στα περίχωρα της Μπολόνια. Έχουμε σταματήσει εκεί πολλές φορές. Ένας δημοσιογράφος της μεγαλύτερης ιταλικής εφημερίδας, της Corriere della Sera, πήγε εκεί στις 15 Αυγούστου, ημέρα αργίας του Φαρραγκόστο.1 Έμεινε εκεί, άκουσε και μίλησε με ανθρώπους που βρίσκονταν εκεί. Ένας πατέρας ήταν εκεί με τον βαριεστημένο γιο του και του έλεγε πώς έφαγε ένα από τα πρώτα του γεύματα εκεί έξω τότε που μόλις είχε ανοίξει. Ο γιος συνέχισε να παίζει με το τηλέφωνό του.

Για τους μετανάστες από το Νότο προς το Βορρά, όπως αυτός ο άνδρας, το πρατήριο αντιπροσωπεύει την κοινωνική του ανέλιξη, την είσοδό του σε έναν βαθμό ευημερίας και εκσυγχρονισμού. Για πολλούς μετανάστες οι μισθοί που κέρδιζαν στα ακμάζοντα εργοστάσια τους επέτρεπαν να αγοράζουν αυτοκίνητα και να ταξιδεύουν πίσω στο νότο για να δουν τις οικογένειές τους τον Αύγουστο. Το μέλλον φαινόταν λαμπρό. Στη δεκαετία του 1970 ο Αλμιράντε, ο νεοφασίστας ηγέτης του MSI (Εθνικό Κοινωνικό Κίνημα) σταμάτησε στο Κανταγκάλο για να φάει κάτι. Πρόλαβε το πιάτο με τα ζυμαρικά, αλλά όταν οι εργαζόμενοι εκεί παρατήρησαν ότι ήταν εκεί, του έφεραν τον λογαριασμό και του είπαν να φύγει πριν το δεύτερο πιάτο. Ο Αλμιράντε έφυγε. Χάρη στη μαζική ριζοσπαστική εξέγερση του Καυτού Φθινοπώρου του 1969 οι εργαζόμενοι όχι μόνο είχαν κερδίσει καλύτερο βιοτικό επίπεδο αλλά είχαν την αίσθηση ότι ήταν πολιτικοί πρωταγωνιστές.

Αργότερα, ο δημοσιογράφος κατέβηκε για να μιλήσει με τους οδηγούς φορτηγών που δούλευαν εκείνη την ημέρα. Ήταν πρόθυμοι να μιλήσουν για τα εξαντλητικά προγράμματα που είχαν τώρα και για τον εξοντωτικό, ολοένα και πιο ανεξέλεγκτο τομέα της εφοδιαστικής αλυσίδας Έκαναν σχόλια για τους Αλβανούς οδηγούς που υποτίθεται ότι δούλευαν για 12 ώρες συνεχόμενα. Όταν ρωτήθηκαν για τις προθέσεις ψήφου τους για τις βουλευτικές εκλογές της 25ης Σεπτεμβρίου, μια σημαντική πλειοψηφία δήλωσε ότι θα ψηφίσει την Τζόρτζια Μελόνι, την επικεφαλής των Fratelli d’Italia (Αδέλφια της Ιταλίας), η οποία ήταν η επικεφαλής της νεολαίας στο κόμμα του Αλμιράντε.

Η τελευταία δημοσκόπηση της 6ης Σεπτεμβρίου πιστώνει την Τζόρτζια Μελόνι με 25% των ψήφων σε μια πλειοψηφία από 28 έως 46% της δεξιάς, γεγονός που σημαίνει ότι γίνεται πρωθυπουργός. Η άνοδος της Μελόνι και η πιθανή νίκη ενός δεξιού συνασπισμού που είναι εδραιωμένος στη σκληρή δεξιά είναι κυρίως συνέπεια των ηττών και της αποθάρρυνσης του εργατικού κινήματος και της πολιτικής χρεοκοπίας του πρώην σοσιαλδημοκρατικού κόμματος της πλειοψηφίας, του PD (Δημοκρατικό Κόμμα).

 

Μειωμένη πολιτική συμμετοχή

Από τις τελευταίες γενικές εκλογές του 2019, έχουν υπάρξει τρεις κυβερνήσεις. Η πρώτη ήταν μια συγκυβέρνηση μεταξύ των δύο λαϊκιστικών κομμάτων, της Λέγκα (Λίγκα, πρώην Λίγκα του Βορρά υπέρ της αυτονομίας της Λομβαρδίας) και του M5S (Κίνημα Πέντε Αστέρων που ξεκίνησε ο κωμικός Πέπε Γκρίλλο). Τα κόμματα αυτά είχαν προκύψει μετά την κατάρρευση του δικομματικού συστήματος Χριστιανοδημοκρατών/Κομμουνιστών μέσα σε μια θάλασσα σκανδάλων και διαφθοράς τη δεκαετία του 1990.

Η πρώτη κυβέρνηση Κόντε κατέρρευσε όταν ο ηγέτης της Λέγκα, Σαλβίνι, επιχείρησε να αποκτήσει μεγαλύτερη επιρροή, αλλά αποκρούστηκε με τη βοήθεια του Ιταλού προέδρου Ματερέλα. Ο τελευταίος μεθόδευσε ώστε το PD, ο ορκισμένος εχθρός του M5S, να συμμετάσχει μαζί του στη δεύτερη κυβέρνηση Κόντε. Πριν από ένα χρόνο περίπου αυτή πήρε τον ίδιο δρόμο με την πρώτη και ο ευρωτραπεζίτης Μάριο Ντράγκι επιστρατεύτηκε για να σχηματίσει κυβέρνηση εθνικής ενότητας. Όλα τα συστημικά κόμματα προσχώρησαν σε αυτή… εκτός από το FdI της Μελόνι του οποίου τα ποσοστά έφτασαν από το 4% στο σημερινό 25%.

Παρόλο που οι δημοσκοπήσεις κατέγραψαν πλειοψηφική υποστήριξη για τον Ντράγκι, η απογοήτευση και η αποξένωση πολλών Ιταλών παρέμειναν έντονες. Η κύρια πολιτική που πέτυχε η κυβέρνηση ήταν το χρηματοδοτούμενο από την Ευρωπαϊκή Ένωση εθνικό σχέδιο για την αποκατάσταση και την ανάκαμψη μετά τον Covid (PNRR), ύψους 200 δισεκατομμυρίων ευρώ. Ελάχιστα από αυτά τα χρήματα προορίζονται για τη διατήρηση του βιοτικού επιπέδου των ανθρώπων, κυρίως προορίζονται για υποδομές και «εκσυγχρονιστικές» αλλαγές για να γίνει το ιταλικό κεφάλαιο πιο αποδοτικό και κερδοφόρο.

Η Μελόνι επωφελήθηκε από αυτή την πραγματικότητα και από τη γενική αντίληψη ότι όλα τα άλλα κόμματα εμπλέκονταν σε συνεχείς αλλαγές συμμαχιών προκειμένου να διατηρήσουν τα προνόμια και την εξουσία τους. Ο Ντράγκι –προς σαφή απογοήτευση του βασικού καπιταλιστικού κατεστημένου στην Ιταλία και την Ευρώπη– παραδέχτηκε την ήττα του στην κυβέρνησή του τον Ιούλιο, όταν ο Κόντε έκανε μια ξαφνική «αριστερή» στροφή υπερασπιζόμενος την πολιτική του εισοδήματος του πολίτη που φέρει την υπογραφή του M5S και αρνήθηκε να υποστηρίξει πλήρως την κυβέρνηση. Αυτό λοιπόν ήταν που οδήγησε στις εκλογές της 25ης Σεπτεμβρίου.

Η αλλαγή που ανέφερε εύγλωττα ο δημοσιογράφος της Corriere στο άρθρο του αφορά επίσης τη γενική συμμετοχή στην πολιτική. Μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο το 9% των Ιταλών ήταν μέλη πολιτικών κομμάτων. Σήμερα το ποσοστό αυτό έχει μειωθεί στο 1%. Τα τοπικά παραρτήματα των κομμάτων –τόσο της αριστεράς όσο και της δεξιάς– ήταν πραγματικά κέντρα της κοινότητας. Για παράδειγμα, στην πόλη που γνωρίζω καλά, το τοπικό παράρτημα του ΚΚ ήταν ένα κοινωνικό και πολιτικό σημείο συνάντησης για όλη την αριστερά, όχι μόνο για τα μέλη του ΚΚ. Το κόμμα διοργάνωνε καλοκαιρινές γιορτές [«fetes»] με πολιτικές/πολιτιστικές συζητήσεις, μουσική και φαγητό στο κέντρο της πόλης και στα χωριά της περιφέρειας. Σήμερα τα γραφεία του κόμματος είναι ένα σούπερ μάρκετ και μπορεί να υπάρχουν κάποια περιφερειακά φεστιβάλ. Η καθημερινή εφημερίδα του ΚΚ, Unita, έκλεισε το 2014. Τα κόμματα σήμερα είναι ρευστά και χωρίς συνοχή. Το M5S λειτουργεί κυρίως διαδικτυακά για τις συζητήσεις και τις ψηφοφορίες του. Τα μέλη, οι συμπαθούντες και οι ψηφοφόροι εντάσσονται και συμμετέχουν στις προκριματικές εκλογές για να αποφασίσουν για τους υποψηφίους, αλλά υπάρχουν πολύ λιγότερο δομημένες πολιτικές συζητήσεις για ιδανικά ή πολιτικές. Τα κόμματα τόσο της δεξιάς όσο και της αριστεράς είναι χώροι για καριερίστες που ανταγωνίζονται για μισθωτές θέσεις, προνόμια και θέσεις εξουσίας.

Στη μεταπολεμική περίοδο η δημοκρατία και ένα από τα πιο προοδευτικά αστικά συντάγματα σήμαινε ότι ψήφιζε το 93% των ανθρώπων. Θυμάμαι πόσο έκπληκτος ήμουν τη δεκαετία του 1980 όταν έβλεπα τον τεράστιο αριθμό των ψηφοφόρων σε όλους τους τύπους εκλογών σε σύγκριση με τη Βρετανία. Σήμερα το ποσοστό έχει πέσει στο 73% και συνεχίζει να πέφτει. Όλες οι δημοσκοπήσεις σήμερα επισημαίνουν το υψηλό επίπεδο αποχής και την έλλειψη ενδιαφέροντος για τις εκλογές. Ρώτησα την ανιψιά μου, η οποία είναι πτυχιούχος με διοικητική εργασία στον ιδιωτικό τομέα, ποιον θα ψηφίσει και μου είπε ότι όλοι είναι ίδιοι και κοιτάζουν μόνο τον εαυτό τους. Επίσης, δεν έβλεπε ιδιαίτερο νόημα στα συνδικάτα.

 

Πόση απειλή αποτελεί η Μελόνι για τη δημοκρατία και το εργατικό κίνημα;

Πολλά από τα σχόλια στον κεντρικό και αριστερό Τύπο εδώ αφορούσαν την απειλή που αποτελεί η Μελόνι. Ο κόσμος έχει παρατηρήσει ότι οι εκλογές του Σεπτεμβρίου συμπίπτουν με την εκατονταετηρίδα της πορείας του Μουσολίνι στη Ρώμη, όταν οι φασίστες πήραν την εξουσία. Αν η Μελόνι γίνει πρωθυπουργός, θα πρέπει να περιμένουμε νέους περιοριστικούς νόμους κατά της ελευθερίας του λόγου, του συνέρχεσθαι ή των συνδικαλιστικών δικαιωμάτων; Θα αποτελέσει σήμα για ένα ξέσπασμα πραγματικών επιθέσεων από φασίστες εναντίον αριστερών ή προοδευτικών ακτιβιστών;

Είναι σημαντικό να βρεθεί η σωστή ισορροπία στην αξιολόγηση των πολιτικών συνεπειών μιας νίκης της Μελόνι. Πρώτα απ’ όλα, έχει ήδη υπάρξει συμμετοχή νεοφασιστών σε μεταπολεμικές ιταλικές κυβερνήσεις – ο Μπερλουσκόνι είχε τον Φίνι σε μια από τις κυβερνήσεις του.

Δεύτερον, παρόλο που το κόμμα της μπορεί να είναι το μεγαλύτερο πολιτικό κόμμα και σίγουρα θα είναι το μεγαλύτερο στο πλαίσιο του δεξιού συνασπισμού, θα εξακολουθεί να εξαρτάται από μια συμμαχία με δύο άλλα δεξιά κόμματα προκειμένου να σχηματίσει κυβέρνηση. Δεν είναι καν κοντά στο να αποκτήσει αρκετά μεγάλη πλειοψηφία για να κυβερνήσει μόνη της. Τρίτον, το δεύτερο μεγαλύτερο κόμμα του δεξιού συνασπισμού, η Λέγκα, είναι εξίσου ρατσιστικό απέναντι στους μετανάστες ή σε θέματα πολιτιστικού πολέμου, όπως τα δικαιώματα των ομοφυλοφίλων ή των τρανς. Στο ιδεολογικό ζήτημα της προστασίας της λευκής εθνικής (καθολικής) ιταλικής ταυτότητας από την απειλή των μεταναστών ή της «ισλαμικής αντικατάστασης»,2 υπάρχει μικρή διαφορά μεταξύ του FdI και της Λέγκα. Τέταρτον, παρόλο που έχει διατηρήσει στο εκλογικό της σύμβολο τη φλόγα της τρίχρωμης φασιστικής εποχής που αναδύεται από ένα φέρετρο (δηλαδή μια συμβολική συνέχεια με τον Μουσολίνι), έχει γίνει μια εκστρατεία παρόμοια με αυτή της Λεπέν για την απαλλαγή του πολιτικού της ρεύματος από ανοιχτά φασιστικές πολιτικές και στοιχεία.

Παρόλο που υπάρχουν μετακινήσεις μεταξύ των ανοιχτά φασιστών στελεχών της Forza Nueva και της CasaPound και του κόμματός της, με κάποιους να καταλήγουν ακόμη και σε εκλογικά ψηφοδέλτια, η ίδια φροντίζει να διαχωρίζει το FdI από αυτούς. Ερευνητικές τηλεοπτικές εκπομπές έχουν αποκαλύψει κάποιους «ιδιωτικούς» φασιστικούς επετειακούς εορτασμούς, οπότε υπάρχει ένας βαθμός ιδεολογικής συνέχειας. Ταυτόχρονα, η Μελόνι έκανε τα πάντα κατά τη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας για να υπερασπιστεί τα κύρια φιλοδυτικά της διαπιστευτήρια για το Δυτικό Μπλοκ, την κριτική της στον Πούτιν για την Ουκρανία και την προθυμία της να συνεργαστεί με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Ως ένα βαθμό ο Σαλβίνι είναι πολύ πιο ήπιος απέναντι στον Πούτιν, αμφισβητώντας την αποτελεσματικότητα των κυρώσεων.

Η υπερβολή της επικείμενης φασιστικής απειλής αποτελεί μεγάλο μέρος της προεκλογικής τακτικής του PD. Ο Λέττα, ο ηγέτης του PD, θέλει το αφήγημα των εκλογών να είναι μια αναμέτρηση μεταξύ της απειλής της Μελόνι για τη δημοκρατία και τις προοδευτικές ιδέες και της σθεναρής υπεράσπισής τους από το κόμμα του. Προσπάθησε μάλιστα να πετύχει να περιοριστούν τα τηλεοπτικά ντιμπέιτ σε μια μονομαχία μεταξύ των δύο κομμάτων. Όπως σχολίασαν ορισμένα από τα ιταλικά ριζοσπαστικά αριστερά μέσα ενημέρωσης, αυτό επιτρέπει την απόσπαση της προσοχής από την απόλυτη υποστήριξη του PD προς τον Ντράγκι και το νεοφιλελεύθερο πρόγραμμά του. Επιτρέπει στο PD να αποφύγει οποιαδήποτε εξέταση της συμβολής του στις συνθήκες που επέτρεψαν στην Μελόνι να κερδίσει μεγαλύτερη υποστήριξη. Ακριβώς όπως και με τη Λεπέν, η Μελόνι κέρδισε κάποια υποστήριξη από εκείνο το τμήμα των ψηφοφόρων της εργατικής τάξης που παλαιότερα ψήφιζαν μαζικά το PD και τους προκατόχους του.

Παρ’ όλα αυτά, η Μελόνι αντιπροσωπεύει μια πραγματική απειλή διολίσθησης προς λαϊκιστικές κυβερνήσεις τύπου Όρμπαν. Ο Σαλβίνι εξήρε πρόσφατα τις οικογενειακές πολιτικές του Βίκτορ Όρμπαν ως τις πιο προηγμένες στην Ευρώπη!

Μαζί με τον Σαλβίνι στη θέση του νέου υπουργού Εσωτερικών, θα εξαπολύσει νέα επίθεση στους μετανάστες που προσπαθούν να διασχίσουν τη θάλασσα για να φτάσουν στην Ιταλία. Όπως και η νέα Βρετανίδα πρωθυπουργός, θα προσπαθήσει να απωθήσει με τη βία τις βάρκες. Αν και δεν υποστηρίζει την κατάργηση της νομοθεσίας για τις αμβλώσεις, η Μελόνι τάσσεται υπέρ του να γίνουν πιο δύσκολες οι επιλογές των γυναικών.

Στην περιφέρεια Μάρκε (Ανκόνα) ο κυβερνήτης του FdI παρενέβη για να παρατείνει τη διαδικασία απόφασης των γυναικών και πρότεινε συμβούλους κατά των αμβλώσεων για να «βοηθήσουν» τη διαδικασία λήψης αποφάσεων. Ως πρωθυπουργός, θα πρότεινε την κατάργηση των προνοιακών επιδομάτων του εισοδήματος του πολίτη, το οποίο, αν και ανεπαρκές, αντιπροσωπεύει ένα πραγματικό όφελος για τους εργαζόμενους. Ο συνασπισμός της θα υποστήριζε τον οπισθοδρομικό «ενιαίο» φόρο που υπερασπίζεται η Λέγκα. Αυτή τη στιγμή παρουσιάζεται ως μια εκπρόσωπος της δημοσιονομικής ορθότητας, συμφωνώντας με τους περιορισμούς των δαπανών του προϋπολογισμού του Ντράγκι.

Η κυβέρνησή της θα συνέχιζε τη σταθερή διάβρωση της αντιφασιστικής ιστορικής κατανόησης που αποτελούσε στο παρελθόν σημείο συναίνεσης στην Ιταλία. Έτσι, απαντώντας σε ερωτήσεις για τη φασιστική περίοδο, υποστηρίζει ότι αν και οι φυλετικοί νόμοι και οι πολιτικές απαγορεύσεις ήταν λάθος ο Μουσολίνι έκανε κάποια καλά πράγματα. Η φασιστική καταστολή κατά τη διάρκεια του απελευθερωτικού πολέμου «εξισορροπείται» όλο και περισσότερο με την υπερβολή των πράξεων βίας που διέπραξαν οι κομμουνιστές μετά τον πόλεμο στη βορειοανατολική Ιταλία.

Το 2018 η Μελόνι δήλωσε ότι ο εορτασμός της Ημέρας της Απελευθέρωσης, γνωστής και ως Επέτειος της Απελευθέρωσης της Ιταλίας από τον Ναζισμό και το Φασισμό στις 25 Απριλίου, και της Festa della Repubblica, με την οποία γιορτάζεται η γέννηση της Ιταλικής Δημοκρατίας στις 2 Ιουνίου, θα πρέπει να αντικατασταθεί από την Ημέρα Εθνικής Ενότητας και Ενόπλων Δυνάμεων στις 4 Νοεμβρίου, η οποία τιμά τη νίκη της Ιταλίας στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Από πολλές απόψεις, η πραγματική απειλή της Μελόνι είναι το πώς θα ευνοήσει αυτό που έχουμε εντοπίσει σε αυτήν την ιστοσελίδα ως μορφές υφέρποντος φασισμού. Ήδη η μεταφασιστική σκληρή δεξιά έχει κατακτήσει την πλειοψηφία στο εσωτερικό του δεξιού συνασπισμού, σε βαθμό που ο Σίλβιο Μπερλουσκόνι και το κόμμα του Forza Italia παρουσιάζονται ως η μετριοπαθής πτέρυγα της συμμαχίας. Το πολιτικό κέντρο βάρους έχει μετακινηθεί προς τα δεξιά, όπως έγινε και στη Βρετανία μετά το Brexit.

Η πρόταση της Μελόνι, που υποστηρίζεται από τους εταίρους της στον συνασπισμό, να εκλέγει ο λαός τον πρόεδρο –η δημιουργία ενός ημιπροεδρικού συστήματος όπως στη Γαλλία– θα αποτελούσε σοβαρή επίθεση στη δημοκρατία. Θα απαιτούσε μια μεγάλη πλειοψηφία για τον δεξιό συνασπισμό, καθώς αυτό προϋποθέτει αλλαγή του Συντάγματος. Τα κόμματα με φασιστική ή λαϊκιστική κληρονομιά προφανώς προτιμούν ένα περισσότερο προεδρικό σύστημα.

Ένα μεγάλο λάθος που έχω δει στα ιταλικά μέσα κοινωνικής δικτύωσης και στην τηλεόραση κατά την αντιμετώπιση της Μελόνι είναι να χλευάζουν την έλλειψη πνευματικών προσόντων της, ότι δεν είναι επαρκώς μορφωμένη για να γίνει πρωθυπουργός. Η ίδια η γοητεία που ασκεί σε αρκετούς ψηφοφόρους είναι ότι δεν μοιάζει με δικηγόρο, καθηγήτρια ή μάνατζερ, όπως οι περισσότεροι άλλοι πολιτικοί στην Ιταλία, ακόμη και αν είναι επαγγελματίας πολιτικός εδώ και πολλά χρόνια. Κατά τη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας, έκανε τα πάντα για να εμφανιστεί τόσο ως εν ενεργεία πρωθυπουργός όσο και ως κάποιος που είναι προσιτός και καθόλου συγκρουσιακός. Στο Κάλιαρι τις προάλλες, όταν ένας διαδηλωτής LBGT ανέβηκε στη σκηνή, απέτρεψε τη βίαιη απομάκρυνσή του από την ασφάλεια και συνομίλησε ήρεμα μαζί του. Όταν ένας ανύπαντρος πατέρας της έγραψε για τη θέση της που αντιτίθεται στους ομοφυλόφιλους και στους ανύπαντρους που υιοθετούν παιδιά δέχτηκε να πάει να φάει μια πίτσα μαζί του. Μέχρι στιγμής η προεκλογική της εκστρατεία έχει οδηγήσει σε αύξηση της δημοσκοπικής της υποστήριξης.

Ο Σαλβίνι έχει αποδεχτεί ότι αν το FdI πάρει τις περισσότερες ψήφους εντός του δεξιού συνασπισμού, τότε η Μελόνι θα έχει την υποστήριξή του για να γίνει πρωθυπουργός. Πρόκειται για μια τεράστια αλλαγή στον συσχετισμό των δυνάμεων της δεξιάς τα τελευταία χρόνια. Ο Σαλβίνι θεωρούνταν ως ο επικρατέστερος υποψήφιος στο παρελθόν. Οι αδέξιοι ελιγμοί του για το τέλος της πρώτης κυβέρνησης Κόντε, η έλλειψη σαφήνειας σχετικά με τα μέτρα για τον Covid, η υλική βοήθεια του κόμματός του από το καθεστώς Πούτιν και η συμμετοχή του στην κυβέρνηση Ντράγκι έχουν αποδυναμώσει τη θέση του απέναντι στη Μελόνι.

Οι πιθανότητες νίκης της σκληρής δεξιάς στις εκλογές ενισχύονται σημαντικά από το νέο εκλογικό σύστημα που θεσπίστηκε από τα κόμματα της κεντροαριστεράς. Συνδυάζει το πλειοψηφικό σύστημα του 37% με ένα αναλογικό σύστημα για τα υπόλοιπα με όριο 3% για να μπει ένα κόμμα στο κοινοβούλιο. Δεν μπορείτε να μοιράσετε την ψήφο σας μεταξύ διαφορετικών κομμάτων για τις εκλογές απλό πλειοψηφικό [first past the post3] και τις εκλογές με απλή αναλογική. Προφανώς, είναι σημαντικό να έχετε έναν ισχυρό συνασπισμό για την πρώτη ψηφοφορία. Δεδομένου ότι δεν υπάρχει αντίστοιχος συνασπισμός των αντιδεξιών δυνάμεων, τότε ο δεξιός συνασπισμός θα κερδίσει τη μεγάλη πλειοψηφία των εδρών με το απλό πλειοψηφικό. Η μεγάλη μείωση του αριθμού των εκλογικών περιφερειών –σε 400 για την Κάτω Βουλή και 200 για τη Γερουσία– αποδυναμώνει τη δημοκρατική εκπροσώπηση και δίνει στα μειοψηφικά κόμματα ακόμη λιγότερες πιθανότητες για κοινοβουλευτικές ομάδες.

 

Το Δημοκρατικό Κόμμα - ένα στήριγμα του κατεστημένου

Το PD του Λέτα ήταν ο πιο ενθουσιώδης υποστηρικτής της κυβέρνησης Ντράγκι και τοποθετεί την εκστρατεία του στη συνέχεια αυτού του πλαισίου. Στην αφίσα που κυκλοφόρησε μετά την πτώση του Ντράγκι αναφέρει τα εξής: «Η Ιταλία έχει προδοθεί, Το Δημοκρατικό Κόμμα υπερασπίζεται την Ιταλία, Είσαι μαζί μας;»

Το PD ήθελε τόσο πολύ την κυβέρνηση εθνικής ενότητας που προσπάθησε να κάνει τα πάντα για να σχηματίσει εκλογικό συνασπισμό με μικρά αστικά «κεντρώα» κόμματα όπως το Azione του Κάρλο Καλέντα. Με μεγάλες φανφάρες, διακήρυξε αυτή τη νέα συμμαχία. Λίγες μέρες αργότερα ο αρραβώνας είχε διαλυθεί. Ο Λέτα ήθελε να έχει και λίγο αριστερό πρόσωπο και έτσι ήθελε να έρθουν και οι Πράσινοι, μια φιλοευρωπαϊκή ομάδα και μια από τις αριστερές δορυφορικές ομάδες της, η Sinistra Italia (SI , Ιταλική Αριστερά). Ο Καλέντα δεν ήθελε να είναι σε συνασπισμό με μια ομάδα όπως η SI, η οποία είχε αντιταχθεί στην κυβέρνηση Ντράγκι. Τότε όρμησε στην αγκαλιά του Ρέντσι, του πρώην ηγέτη του PD, που τώρα όμως έχει τη δική του μίνι ομάδα, Italia Viva.

Κατά ειρωνικό τρόπο, ο Καλέντα είχε δηλώσει προηγουμένως ότι δεν θα συνεργαζόταν ποτέ πολιτικά με τον Ρέντσι. Αλλά χρειαζόταν τη δυνατότητα να συμμετάσχει αυτοδίκαια στις εκλογές που θα του έδινε το κόμμα του Ρέντσι, αλλιώς θα έπρεπε να βρει αρκετούς ακτιβιστές για να συγκεντρώσει 40.000 υπογραφές.

Έτσι, αυτός ο νέος συνασπισμός προσπαθεί απεγνωσμένα να μιλήσει για τον λεγόμενο «τρίτο πόλο». Ελπίζει να προσελκύσει ψηφοφόρους από το PD που δεν επιθυμούν να συνδεθούν με οποιαδήποτε αριστερή ομάδα στα αριστερά του και μετριοπαθείς ψηφοφόρους που ανησυχούν για τους Μελόνι/Σαλβίνι. Επί του παρόντος, η ομάδα αυτή έχει πάνω από 6% και βρίσκεται μόνο μερικές μονάδες πίσω από τον Μπερλουσκόνι. Αν δεν ξεπεράσει το 10% θα έχει μικρή επιρροή, θα απαιτούσε η δεξιά συμμαχία να τα πάει πολύ χειρότερα από το αναμενόμενο, ώστε να μπορέσει να συγκροτηθεί ένας νέος κυβερνητικός συνασπισμός.

Ακόμη και αν ο σημερινός σκληρός δεξιός συνασπισμός κερδίσει, υπάρχει ακόμη η πιθανότητα η ενότητά του να μην επιβιώσει από μια κρίση και να έρθει και πάλι η ώρα του Ντράγκι. Ο Μπερλουσκόνι μπορεί να επιδείξει μεγαλύτερη ευελιξία,αν αυτό είναι προς το συμφέρον του. Όπως είναι αναμενόμενο, μία από τις κύριες προεκλογικές προτάσεις του είναι να δυσκολέψει τον νόμο να διώκει απατεώνες όπως αυτός.

Το PD για την προεκλογική του εκστρατεία έβγαλε ορισμένα προοδευτικά μέτρα από το συρτάρι, τα οποία δεν κατέβαλε ιδιαίτερη προσπάθεια να προωθήσει ή να εφαρμόσει κατά την πρόσφατη περίοδο της διακυβέρνησής του. Προτείνει να πληρώνονται οι εκπαιδευτικοί στο επίπεδο του ευρωπαϊκού μέσου όρου και να γίνουν περισσότερες επενδύσεις στα σχολεία. Υποστηρίζει επίσης νόμους κατά της ομοφοβίας και την υιοθεσία από το ίδιο φύλο.

 

M5S - μπορεί το κόμμα να αντεπιτεθεί;

Με περίπου το ένα τρίτο των ψήφων και 339 βουλευτές το 2018, το M5S φάνηκε να πετυχαίνει τον στόχο του να εξαλείψει τις πολιτικές κάστες και να ταρακουνήσει πλήρως το πολιτικό σύστημα. Σήμερα, το κόμμα υπό την ηγεσία του Κόντε έχει 159 βουλευτές. Οι βουλευτές του διασπώνται συνεχώς προς τα δεξιά και προς τα αριστερά τα τελευταία 5 χρόνια. Αν και διατεινόταν ότι το κόμμα δεν είναι ούτε αριστερό ούτε δεξιό, στην πραγματικότητα κυβέρνησε με τη δεξιά πτέρυγα του Σαλβίνι και στη συνέχεια με τη μετριοπαθή αριστερά του PD. Ένα κόμμα που διακήρυττε ότι κάνει πολιτική εντελώς διαφορετικά, σύντομα διαπίστωσε ότι οι βουλευτές του δεν συμπαθούσαν τους αυστηρούς κανόνες για δύο μόνο θητείες και για την παράδοση ενός μεγάλου μέρους του μισθού σας στο κόμμα για να χρησιμοποιηθεί ως κεφάλαιο ή για να βοηθήσει τις νεοσύστατες επιχειρήσεις.

Η τελευταία μεγάλη διάσπαση αφορούσε τον πρώην ηγέτη, Ντι Μάιο, ο οποίος δημιούργησε ένα νέο κόμμα, το Impegno Civico (Πολιτική Δέσμευση), το οποίο προσχώρησε στον συνασπισμό του PD. Αν νομίζατε ότι αυτοί οι άνθρωποι δεν μπορούσαν να πέσουν ακόμη πιο χαμηλά, ο Πέπε Γκρίλλο σκαρφίστηκε ακόμη και μια μικρή παράσταση με παραποιημένα και παραμορφωμένα ομοιώματα του Ντι Μάιο και άλλων «προδοτών» στην ιστοσελίδα του.

Ωστόσο, το εκλογικό πρόγραμμα που προτείνει ο Κόντε έχει «αριστερό πρόσωπο». Υπερασπίζεται και ζητά αυξήσεις στο εισόδημα των πολιτών και προτάσσει τη μείωση της εργάσιμης εβδομάδας. Από ορισμένες απόψεις, είναι εξίσου αριστερό, τουλάχιστον στα χαρτιά, με το PD.

Αρκετοί προοδευτικοί άνθρωποι που γνωρίζω δήλωσαν ότι θα το ψηφίσουν. Πράγματι, η αριστερή πτέρυγα και οι δορυφόροι του PD ήταν αρκετά πρόθυμοι να συμπεριλάβουν το M5S στον συνασπισμό. Ακόμη και η ριζοσπαστική αριστερή Unione Populare (Λαϊκή Ενότητα) του Λουίτζι Ντι Ματζίστρις ήταν πρόθυμη να ασχοληθεί μαζί τους. Φαίνεται ότι η «αριστερή» στροφή έχει θετικό αντίκτυπο στις δημοσκοπήσεις τους – ξεπερνούν τη Λέγκα και τη Forza Italia με 15%.

 

Υπάρχει μια πραγματική αριστερή εναλλακτική λύση;

Στις αρχές Ιουλίου, πριν από την προκήρυξη των εκλογών, ο Λουίτζι Ντι Μαγκίστρις, ο πρώην ριζοσπάστης δήμαρχος της Νάπολης, ήρθε να μιλήσει σε ένα μικρό πλήθος στην Κάβα ντέι Τιρρένι, όπου έμενα. Το ηχοσύστημα ήταν απαίσιο, αλλά τα κατάφερε καλά να περάσει το μήνυμά του για την ανάγκη μιας αριστερής εναλλακτικής λύσης, μεταξύ άλλων και στις εκλογές.

Μόλις προκηρύχθηκαν οι εκλογές, άρχισε να οργανώνει έναν αριστερό συνασπισμό, κατά το πρότυπο μάλλον του γαλλικού συνασπισμού του Μελανσόν, ο οποίος τα πήγε καλά στις πρόσφατες βουλευτικές εκλογές στη Γαλλία. Οι κύριες δυνάμεις είναι μια μικρή ομάδα βουλευτών που ονομάζεται ManifestoA και προήλθε από το M5S, οι εναπομείνασες δυνάμεις της Rifondazione Communista –του τελευταίου ανεξάρτητου πολιτικού ρεύματος στα αριστερά του PD που είχε κοινοβουλευτική εκπροσώπηση το 2008– και το Potere al Popolo (Δύναμη στο Λαό), μια αριστερή ομάδα που σχηματίστηκε το 2017. Βρίσκει επίσης κάποια υποστήριξη από τα συνδικαλιστικά ρεύματα βάσης (Cobas).

Η πρώτη μεγάλη πρόκληση ήταν να συμπεριληφθεί στην εκλογική διαδικασία. Χρειάζονται 37.000 υπογραφές, αν δεν έχει ήδη εκπροσώπηση στο κοινοβούλιο. Δεδομένου ότι επρόκειτο για πρόωρες εκλογές που προκηρύχθηκαν κατά τη διάρκεια των καλοκαιρινών διακοπών, αυτό ήταν αρκετά δύσκολο. Η κυβέρνηση αρνήθηκε να επιτρέψει την ψηφιακή υπογραφή, παρά το γεγονός ότι αυτή χρησιμοποιείται όλο και περισσότερο στην περιβόητα δυσκίνητη ιταλική διοίκηση. Οι πολίτες έπρεπε επίσης να υποβάλουν τις υπογραφές στις τοπικές αρχές όπου διέμεναν. Πολλοί άνθρωποι βρίσκονται σε διακοπές τον Αύγουστο. Ορισμένα γραφεία ήταν πραγματικά κλειστά! Αν συνυπολογίσετε την αφόρητη ζέστη, αυτό δεν ήταν εύκολη υπόθεση. Ήδη ήταν μια μικρή πολιτική νίκη το γεγονός ότι συγκεντρώθηκαν οι υπογραφές και δείχνει ότι υπάρχει πολιτικός χώρος για ένα τέτοιο ρεύμα.

Οι τρεις κεντρικοί άξονες της πλατφόρμας της Union Popolare είναι οι εξής:

- Όχι στις στρατιωτικές δαπάνες και όχι στον πόλεμο.

- κατώτατος μισθός τουλάχιστον 10 ευρώ την ώρα, επέκταση του εισοδήματος του πολίτη, κατάργηση της επισφαλούς και της αδήλωτης εργασίας και κατάργηση του νόμου για την απασχόληση (αυτός αφαίρεσε ορισμένα εργασιακά δικαιώματα)

- μια πραγματική οικολογική μετάβαση μέσω τεράστιων επενδύσεων στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, ένα σχέδιο για την ασφάλεια του νερού, να σταματήσει η κερδοσκοπία με τα ακίνητα και τα μεγάλα άχρηστα έργα υποδομής όπως το TAV (σιδηροδρομική σύνδεση υψηλής ταχύτητας στο Πιεμόντε), λαϊκός έλεγχος των κοινών αγαθών, ξεκινώντας από το νερό και τις βασικές υπηρεσίες όπως η υγεία και η εκπαίδευση.

Όπως γίνεται αντιληπτό, παίρνει μια αριστερή ειρηνιστική θέση για την Ουκρανία, αρνούμενη να υποστηρίξει την αντίσταση του ουκρανικού λαού. Εντός του συνασπισμού, υπάρχουν ρεύματα στη Rifondazione που υποστηρίζουν τη «δημοκρατία» του Ντονμπάς.

Υπήρξε κάποια προσαρμογή στον τρόπο με τον οποίο προβάλλονται τα αιτήματα γύρω από την διερεύνηση του Covid στους ανθρώπους του No Vax και σε άλλους που έβλεπαν τα μέτρα δημόσιας υγείας ως κατασταλτικά.

Αυτό που είναι σημαντικό είναι ότι η καμπάνια ξεπερνάει την ομαδοποίηση των ηγεσιών των διαφόρων ομάδων και μπορεί να αρχίσει να αναπτύσσει ένα κίνημα που μπορεί να είναι χρήσιμο και δυναμικό μέσα σε οποιαδήποτε αντιπολίτευση που θα αναπτυχθεί ενάντια στις αντεργατικές πολιτικές της όποιας κυβέρνησης προκύψει από τις εκλογές της 25ης Σεπτεμβρίου.

Πάντως, η συνολική κατεύθυνση της Union Popolare είναι ευνοϊκή για την οικοδόμηση μιας αγωνιστικής εναλλακτικής λύσης στη διαχείριση του καπιταλιστικού συστήματος από το PD. Πρέπει να αντιταχθούμε στο ψευδές επιχείρημα ότι ο αγώνας είναι μόνο για να σταματήσει η νεοφασίστρια Μελόνι και επομένως η μόνη «χρήσιμη» ή τακτική ψήφος είναι να στηρίξουμε τον Λέτα και το PD. Δυστυχώς, κορυφαίοι αρθρογράφοι της καθημερινής κομμουνιστικής εφημερίδας, IL Manifesto, υποστηρίζουν αυτές τις απόψεις. Επιφανή μέλη μιας αριστερής συνδικαλιστικής αντιπολίτευσης όπως ο Κρεμάσι υποστηρίζουν επίσης το ψηφοδέλτιο. Οι σύντροφοι της Sinistra Anticapitalista (Αντικαπιταλιστική Αριστερά) έχουν καλέσει τον κόσμο να το ψηφίσει. Αυτή τη στιγμή οι δημοσκοπήσεις δίνουν στο UP 0,7%, γεγονός που υποδηλώνει ότι θα είναι δύσκολο για αυτό να ξεπεράσει το όριο του 3% που είναι απαραίτητο για να μπει στο κοινοβούλιο.

 

 

 

Μετάφραση: elaliberta.gr

Dave Kellaway, “Italian elections – heading for a Meloni far right government?”, AntCapitalisti Resistance, 8 Σεπτεμβρίου 2022, https://anticapitalistresistance.org/italian-elections-heading-for-a-meloni-far-right-government/.

 

 

Σημειώσεις

1 [Σ.τ.Μ.:] Η αργία του Δεκαπενταύγουστου στην Ιταλία: “Ferragosto”, Wikipedia, https://en.wikipedia.org/wiki/Ferragosto.

2 [Σ.τ.Μ.:] “Great Replacement”, Wikipedia, https://en.wikipedia.org/wiki/Great_Replacement.

3 [Σ.τ.Μ.:] “First-past-the-post voting”, Wikipedia, https://en.wikipedia.org/wiki/First-past-the-post_voting. «Απλό πλειοψηφικό εκλογικό σύστημα», Βικιπαίδεια, https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%91%CF%80%CE%BB%CF%8C_%CF%80%CE%BB%CE%B5%CE%B9%CE%BF%CF%88%CE%B7%CF%86%CE%B9%CE%BA%CF%8C_%CE%B5%CE%BA%CE%BB%CE%BF%CE%B3%CE%B9%CE%BA%CF%8C_%CF%83%CF%8D%CF%83%CF%84%CE%B7%CE%BC%CE%B1.

 

 

 

 

 

 

Τελευταία τροποποίηση στις Δευτέρα, 19 Σεπτεμβρίου 2022 13:16

Προσθήκη σχολίου

Το e la libertà.gr σέβεται όλες τις απόψεις, αλλά διατηρεί το δικαίωμά του να μην αναρτά σχόλια με υβριστικό, ρατσιστικό, σεξιστικό φασιστικό περιεχόμενο ή σχόλια μη σχετικά με το κείμενο.