Στιγμιότυπο από βίντεο που τραβήχτηκε μεταξύ 9 και 11 Ιανουαρίου και φέρεται να δείχνει δεκάδες πτώματα έξω από ένα νεκροτομείο στο Καχριζάκ στα περίχωρα της Τεχεράνης, της πρωτεύουσας του Ιράν. (Φωτογραφία: The Guardian από AP).
Από The New Arab
«Εκφοβισμός και εξαναγκασμός»: Το καθεστώς του Ιράν ασκεί πίεση στις οικογένειες των δολοφονημένων διαδηλωτών
Οι οικογένειες των διαδηλωτών που δολοφονήθηκαν στο Ιράν περιγράφουν πώς οι αρχές κρατούν τα πτώματα των συγγενών τους για εβδομάδες, απειλώντας τους ίδιους για να μην μιλήσουν δημόσια για το θάνατό τους.
Όταν ο 36χρονος Χοσσεΐν Μαχμουντί δολοφονήθηκε κατά τη διάρκεια των αντικυβερνητικών διαδηλώσεων στο Ιράν, αυτό σηματοδότησε μόνο την αρχή του τραύματος για την οικογένειά του.
Ο Μαχμουντί πυροβολήθηκε θανάσιμα από τις δυνάμεις ασφαλείας στις 8 Ιανουαρίου στο Φαλαβαρτζάν, έξω από το κέντρο της πόλης Ισφαχάν, αλλά μόνο στις 16 Ιανουαρίου, πάνω από μια εβδομάδα αργότερα, η οικογένειά του μπόρεσε να παραλάβει τη σορό του, σύμφωνα με την ΜΚΟ Iran Human Rights (IHR) με έδρα τη Νορβηγία, η οποία διερεύνησε την υπόθεση.
Οι αρχές αρχικά δεν ήθελαν να παραδώσουν τη σορό του και το έκαναν μόνο αφού προειδοποίησαν την οικογένεια να μην μιλήσει δημόσια για την υπόθεση και την ανάγκασαν να πληρώσει ένα ποσό ισοδύναμο με 2.300 ευρώ, σύμφωνα με την IHR, η οποία επικαλείται πηγή από την οικογένεια.
Ομάδες για τα ανθρώπινα δικαιώματα λένε ότι η εμπειρία της οικογένειας είναι τυπική για πολλούς που προσπαθούν να παραλάβουν τις σορούς των αγαπημένων τους από τα νεκροτομεία, τα οποία, σύμφωνα με βίντεο που έχουν αναρτηθεί στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, έχουν ξεπεράσει τη χωρητικότητά τους από τον αριθμό των πτωμάτων που φτάνουν.
Μετά την καταστολή των διαδηλώσεων νωρίτερα αυτό το μήνα, που είχε ως αποτέλεσμα χιλιάδες νεκρούς, οι αρχές χρησιμοποιούν τώρα τακτικές όχι μόνο εκφοβισμού αλλά και εκβιασμού εναντίον οικογενειών που ήδη βρίσκονται σε βαθύ πένθος, σύμφωνα με ακτιβιστές.
Οι συγγενείς καταγγέλλουν ότι τους πιέζουν να πληρώσουν μεγάλα χρηματικά ποσά, τους αναγκάζουν να δηλώσουν ψευδώς ότι οι νεκροί διαδηλωτές ήταν μέλη των δυνάμεων ασφαλείας, όπως η πολιτοφυλακή των Μπασίτζι, και τους εμποδίζουν να πραγματοποιήσουν κανονικές κηδείες.
«Συνδυασμός οδύνης και εκβιασμού»
«Οι αρχές έχουν παρενοχλήσει και εκφοβίσει αδυσώπητα και σκληρά τις οικογένειες των νεκρών διαδηλωτών», δήλωσε η Διεθνής Αμνηστία, καταγγέλλοντας μια «συστηματική εκστρατεία εκφοβισμού και εξαναγκασμού».
«Στους συγγενείς ειπώθηκε ότι τα πτώματα των αγαπημένων τους θα παρακρατούνταν έως ότου καταβάλουν εξωφρενικά χρηματικά ποσά, υπογράψουν δεσμεύσεις ή κάνουν δημόσιες δηλώσεις ψευδώς δηλώνοντας ότι οι νεκροί συγγενείς τους ήταν μέλη» των Μπασίτζι, ανέφερε.
Η οργάνωση αναφέρει ότι γνωρίζει τουλάχιστον μία περίπτωση όπου μια οικογένεια «δεν μπόρεσε να παραλάβει τη σορό του συγγενή της περισσότερο από δύο εβδομάδες μετά το θάνατό του, επειδή δεν μπορούσε να πληρώσει το ποσό που ζητούσαν οι αρχές».
Η ειδική εισηγήτρια του ΟΗΕ για τα ανθρώπινα δικαιώματα στο Ιράν, Μάι Σάτο, δήλωσε την Παρασκευή ότι έλαβε αναφορές ότι «οι αρχές εξαναγκάζουν τις οικογένειες να ισχυρίζονται ψευδώς ότι οι νεκροί συγγενείς τους ήταν μέλη των Μπασίτζι που φέρεται να σκοτώθηκαν από διαδηλωτές, καθώς και να πληρώνουν για την ανάκτηση των σωμάτων».
Πρόκειται για «σκληρές πρακτικές που επιδεινώνουν την οδύνη με εκβιασμό», πρόσθεσε.
Οι ιρανικές αρχές αναγνωρίζουν ότι χιλιάδες άνθρωποι δολοφονήθηκαν κατά τη διάρκεια των διαδηλώσεων, αναφέροντας ότι ο αριθμός των θυμάτων ξεπέρασε τα 3.000, αλλά ισχυρίζονται ότι η πλειονότητα ήταν μέλη των δυνάμεων ασφαλείας ή περαστικοί που δολοφονήθηκαν από «ταραξίες».
Οι οργανώσεις για τα ανθρώπινα δικαιώματα αμφισβητούν αυτό τον ισχυρισμό, υποστηρίζοντας ότι ο αριθμός των θυμάτων είναι πολύ μεγαλύτερος και ενδεχομένως φτάνει τις δεκάδες χιλιάδες, και ότι οι διαδηλωτές δολοφονήθηκαν από τις δυνάμεις ασφαλείας που τους πυροβόλησαν άμεσα.
«Μεγάλος αριθμός πτωμάτων»
Η οργάνωση για τα ανθρώπινα δικαιώματα Hengaw ανέδειξε την υπόθεση του 31χρονου Αλί Ταχερχανί, ο οποίος, σύμφωνα με την οργάνωση, πυροβολήθηκε και στη συνέχεια ξυλοκοπήθηκε από τις δυνάμεις ασφαλείας στην πόλη Τακεστάν, βορειοδυτικά της Τεχεράνης.
Οι αρχές παρέδωσαν τη σορό του Ταχερχανί στην οικογένειά του μόνο αφού την ανάγκασαν να πληρώσει το ποσό των 18.000 ευρώ και να αφαιρέσει τα πανό συλλυπητηρίων. Η ταφή του πραγματοποιήθηκε υπό αυστηρά μέτρα ασφαλείας, με μόνο τέσσερα μέλη της οικογένειας να επιτρέπεται να παρευρεθούν, εν μέσω μεγάλης παρουσίας ένοπλων δυνάμεων ασφαλείας, ανέφερε η οργάνωση για τα ανθρώπινα δικαιώματα.
«Πολλές οικογένειες μπόρεσαν να αναγνωρίσουν τα πτώματα των αγαπημένων τους μόνο μετά από μέρες αναζήτησης ανάμεσα σε μεγάλο αριθμό πτωμάτων στις ψυκτικές εγκαταστάσεις του νεκροτομείου», πρόσθεσε η Hengaw.
«Για να παραλάβουν τα πτώματα, οι περισσότερες οικογένειες αναγκάστηκαν είτε να πληρώσουν χρηματικά ποσά, είτε να υπογράψουν εξαναγκαστικές ομολογίες ότι το παιδί τους ήταν μέλος των Μπασίτζι, είτε να δηλώσουν ψευδώς ότι το άτομο είχε σκοτωθεί από διαδηλωτές», ανέφερε.
Οι αρχές έδειξαν ιδιαίτερη επιμονή να αποτρέψουν την μετατροπή των κηδειών –οι οποίες σύμφωνα με το Ισλάμ πρέπει να πραγματοποιούνται το συντομότερο δυνατό– σε διαδηλώσεις.
Βίντεο που διαδόθηκε εκτεταμένα στις 11 Ιανουαρίου από το Μπεχέστ-ε Ζαχρά, το κύριο νεκροταφείο της Τεχεράνης, έδειχνε θυμωμένους πενθούντες να φωνάζουν συνθήματα κατά του ανώτατου ηγέτη Αγιατολλάχ Αλί Χαμενεΐ.
«Οι αρχές πίεσαν τους συγγενείς να πραγματοποιήσουν τις ταφές μεσάνυχτα, παρουσία των δυνάμεων ασφαλείας», ανέφερε η Διεθνής Αμνηστία, προσθέτοντας ότι είχε επίσης λάβει αναφορές για μαζικές ταφές, προκειμένου να αποτραπούν οι ατομικές κηδείες.
Μετάφραση: elaliberta.gr
“‘Intimidation and coercion’: Iran pressuring families of killed protesters”, The New Arab, 28 Ιανουαρίου 2026, https://www.newarab.com/news/iran-pressuring-families-killed-protesters.
