Τετάρτη, 21 Νοεμβρίου 2018 14:10

Η Βραζιλία στη σκιά της ακροδεξιάς

Κατηγορία Κόσμος

Ο Marcelo Ramos, μέλος του PSOL [Partido Socialismo e Liberdade / Κόμμα Σοσιαλισμού και Ελευθερίας], μίλησε σε μια εκδήλωση με τίτλο «Ο Τραμπ στους τροπικούς» του Socialist Resistance στο Λονδίνο στις 6 Νοεμβρίου 2018 σχετικά με τους κινδύνους και τις προοπτικές αντίστασης στη Βραζιλία μετά την εκλογή του Bolsonaro. Αυτό είναι το κείμενο της ομιλίας του.

Marcelo Ramos

Η Βραζιλία στη σκιά της ακροδεξιάς

Σήμερα η Βραζιλία ζει μια από τις πιο θλιβερές στιγμές της ιστορίας της. Η ιστορία του λαού της Βραζιλίας είναι ουσιαστικά μια ιστορία αντίστασης, καθώς η ευρωπαϊκή αποικιοκρατική εισβολή έκανε πολύ δύσκολη την επιβίωση στη χώρα μας. Αλλά αγωνιζόμαστε και αντιστεκόμαστε.

Όπως ίσως γνωρίζετε, η καπιταλιστική ανάπτυξη στη χώρα μου είναι ποτισμένη με αίμα σε όλη την ιστορία της. Μεταξύ άλλων ήταν και η ύπαρξη της στρατιωτικής δικτατορίας στη Βραζιλία μεταξύ του 1964 και του 1985. Ωστόσο, οι δημοκρατικοί αγώνες της εργατικής τάξης στη δεκαετία του 1980 κατάφεραν να εξασφαλίσουν σημαντικά κοινωνικά επιτεύγματα, τα οποία συμπεριλήφθησαν στο Ομοσπονδιακό Σύνταγμα της Βραζιλίας που εγκρίθηκε το 1988. Πετύχαμε να συμπεριληφθεί η υποχρέωση για μια κοινωνική λειτουργία της ιδιωτικής ιδιοκτησίας, η δημόσια εκπαίδευση και η δωρεάν δημόσια υγεία, δημοκρατικές ελευθερίες, εργασιακά δικαιώματα και μεγαλύτερη λαϊκή συμμετοχή στις αποφάσεις.

Παρόλο που το σημερινό σύνταγμα εφαρμόζεται επιλεκτικά, προστατεύει ακόμα τα περισσότερα από τα δικαιώματα που έχουν κατακτηθεί ιστορικά από τους υποτελείς λαούς στη Βραζιλία. Αυτό που διακυβεύεται σήμερα με την εκλογή του Μπολσονάρο είναι ακριβώς το τέλος του δημοκρατικού κύκλου που ξεκίνησε με το σύνταγμα του 1988. 30 χρόνια αργότερα, ο καπιταλισμός βυθίζει και πάλι τη Βραζιλία σε έναν κύκλο ακραίας καταστολής.

Ακόμη και με όλα τα προβλήματα και τις αντιφάσεις τους, αναγνωρίζουμε ότι οι κυβερνήσεις ταξικού συμβιβασμού του Λούλα και του PT εισήγαγαν ορισμένα μέτρα μείωσης της φτώχειας και υποστήριξαν περισσότερο τα κοινωνικά δικαιώματα από όλες τις προηγούμενες κυβερνήσεις. Πώς λοιπόν ήταν δυνατό για τη Βραζιλία να εκλέξει έναν φασίστα πρόεδρο που υποστηρίζει τη στρατιωτική δικτατορία και τις διώξεις εναντίον της αριστεράς, ακόμη και ύστερα από 13 χρόνια κυβέρνησης ενός κόμματος που γεννήθηκε από τα συνδικάτα και το κίνημα; Ο Μπολσονάρο δεν βγήκε από το πουθενά! Πρέπει να θυμόμαστε δύο βασικά προβλήματα: τη δημοκρατική μετάβαση μετά τη δικτατορία και την πτώση της δημοτικότητας του PT από το 2013 και μετά.

Πρώτον, η Βραζιλία, σε αντίθεση με την Αργεντινή, είχε μια μετάβαση στη δημοκρατία από τους ίδιους τους στρατιωτικούς. Έδωσαν αμνηστία στον εαυτό τους για τα εγκλήματα τους κατά της ανθρωπότητας, εξασφάλισαν ότι οι πρώτοι πρόεδροι θα συνέχιζαν την πολιτική τους, αν και η πλειοψηφία του πληθυσμού είχε κακές αναμνήσεις από τη στρατιωτική δικτατορία. Προωθούσαν μια συντηρητική κοινή λογική που επαινούσε τη δικτατορία ως εποχή οικονομικής προόδου και κοινωνικής τάξης, υποτιμώντας τις διώξεις και τις παραβιάσεις των δικαιωμάτων που συνέβησαν. Αξιωματούχοι όπως ο Μπολσονάρο συνέχισαν να υποστηρίζουν την πολιτική της δικτατορίας χωρίς να υποστούν οποιαδήποτε συνέπεια.

Δεύτερον, από το 2013, όταν η διεθνής οικονομική κρίση είχε σοβαρές συνέπειες για τη Βραζιλία, οι κυβερνήσεις του PT βρέθηκαν αντιμέτωπες με πλατιές λαϊκές κινητοποιήσεις που κατέβασαν εκατομμύρια ανθρώπους στους δρόμους. Οι διανοούμενοι που βρίσκονται κοντά στο PT ισχυρίζονται ότι αυτές οι διαμαρτυρίες ήταν συντηρητικές και ξεκίνησαν το νεοφασιστικό κύμα στη Βραζιλία. Κατά τη γνώμη μου αυτή η ανάλυση είναι λανθασμένη και ανέντιμη. Οι λεγόμενες ημέρες του Ιουνίου του 2013 ήταν λαϊκές διαδηλώσεις που ξέσπασαν στο πλαίσιο της προετοιμασίας για το Παγκόσμιο Κύπελλο και ξεκίνησαν με διαμαρτυρίες εναντίον της αύξησης των εισιτηρίων των δημόσιων μέσων μεταφοράς και οι διαμαρτυρίες επεκτάθηκαν και κατά της απόσυρσης των επενδύσεων στην υγεία και την εκπαίδευση για χάρη του Παγκόσμιου Κυπέλλου του 2014.

Το ζήτημα εδώ είναι ότι, από τη μια πλευρά υπήρξε μια νέα γενιά νέων κοινωνικών ακτιβιστών που διαμορφώθηκε ως ηγεσία αυτών των διαδηλώσεων, και είμαι ένα παράδειγμα αυτού, ένας νέος φοιτητής από την περιφέρεια μιας από τις μεγάλες πόλεις της Βραζιλίας. Από την άλλη πλευρά, η ακροδεξιά βγήκε στους δρόμους και συμμετείχε σε αυτές τις διαδηλώσεις - υποστηρίζοντας την καταπολέμηση της διαφθοράς ως το κύριο αίτημα. Η γενική απάντηση της κυβέρνησης του ΡΤ ήταν η εκτεταμένη καταστολή των διαδηλώσεων, η χρήση μιας νέας καταναγκαστικής νομοθεσίας και της νέας εθνικής δύναμης καταστολής, της στρατιωτικής δύναμης που δημιούργησε ο Λούλα για να την χρησιμοποιήσει για την στρατιωτική κατάληψη στις φαβέλες (φτωχογειτονιές) και για τις μεγάλες διαδηλώσεις.

Αρχικά η κατεύθυνση αυτών των διαδηλώσεων που αμφισβήτησαν την κυβέρνηση και το σχέδιο του ΡΤ που κυβερνούσε ήταν προς μια αριστερή προοπτική, αν και υπήρχε μεγάλη αμφισβήτηση των παραδοσιακών οργανώσεων της αριστεράς, ο γενικός τόνος ήταν η υπεράσπιση της βελτίωσης της ζωής των φτωχότερων: περισσότερες επενδύσεις στην υγεία, την εκπαίδευση και τον ελεύθερο χρόνο. Ωστόσο, με την υποχώρηση των μεγάλων διαδηλώσεων, υπήρξε ελάχιστη οργανωτική ενδυνάμωση στα αριστερά. Αν και υπήρξε κάποια αύξηση του PSOL και των κινημάτων όπως το MTST (Movimento dos Trabalhadores Sem Teto / Κίνημα Ακτημόνων Εργατών Γης), τα επόμενα χρόνια ήταν χρόνια ανάπτυξης και οργάνωσης της άκρας δεξιάς, ενώ η ιδέα της απαλλαγής από το PT εξαπλώνονταν. Αυτό έγινε με τη διαδικασία μομφής κατά της Ντίλμα Ρούσεφ που ξεκίνησε στο Κογκρέσο από έναν βουλευτή που σήμερα βρίσκεται στη φυλακή για διαφθορά και με τη φυλάκιση του Λούλα, ενορχηστρωμένη από έναν δικαστή (τον Σέρζου Μόρου) που έκανε αυτή την δίκη πολιτική και εκπλήρωσε τόσο καλά την αποστολή του ώστε να εμποδίσει την εκλογή του Λούλα ως προέδρου και την προηγούμενη εβδομάδα να γίνει ο νέος Υπουργός Δικαιοσύνης του Μπολσονάρο.

Αυτό που συμβαίνει σήμερα στη Βραζιλία είναι η ολοκλήρωση μιας διαδικασίας του κεφαλαίου που ανακάμπτει από την κρίση του με εξαιρετικά βίαιο τρόπο. Σήμερα η Βραζιλία αντιμετωπίζει τη μεγαλύτερη οικονομική κρίση στην ιστορία της. Από το 2013 άρχισε μια διαμάχη σχετικά με τις αιτίες και τις λύσεις γι’ αυτή την κρίση. Οι εύθραυστες βάσεις της πρόσφατης δημοκρατίας στη Βραζιλία, η αδυναμία της ριζοσπαστικής αριστεράς να δημιουργήσει έναν εναλλακτικό πόλο στο σχέδιο του PT και η μεγάλη οργανωτική ικανότητα της ακροδεξιάς (στη Βραζιλία και παγκόσμια) αποτελούν τη βάση για την κατανόηση του γιατί εκλέχτηκε ο Μπολσονάρο στη Βραζιλία.

Η οικογένειά μου είναι ένα παράδειγμα φτωχών εργαζομένων που πρόσφεραν τη νίκη στον Μπολσονάρο. Γι’ αυτούς ο Μπολσονάρο αντιπροσωπεύει την αλλαγή. Σε μια χώρα όπου τα ποσοστά βίας ξεπέρασαν εκείνα των πολέμων όπως στο Ιράκ και στο Αφγανιστάν ο Μπολσονάρο, ο οποίος λέει ότι «καλός ληστής είναι ο νεκρός ληστής», αντιπροσωπεύει την ασφάλεια. Για τους συγγενείς μου, ο Μπολσονάρο αντιπροσωπεύει την καταπολέμηση της διαφθοράς. Σε μια χώρα όπου όλα τα παραδοσιακά κόμματα είναι βουτηγμένα στη διαφθορά, όπου ακόμη και το PT έχει αποκτήσει κοινοβουλευτική στήριξη για την κυβέρνησή του μέσω διεφθαρμένων σχέσεων με παραδοσιακά κόμματα και έχει παρουσιαστεί από τα ΜΜΕ ως το μεγάλο παράδειγμα διεφθαρμένου κόμματος, δεν έχει σημασία αν τα στοιχεία αποδεικνύουν ότι και ο Μπολσονάρο και το κόμμα του είναι επίσης διεφθαρμένοι, αυτό που έχει σημασία είναι να φύγει από την κυβέρνηση το ΡΤ.

Η έκπληξη της εκλογής του Μπολσονάρο εξηγείται από τον αντι-πετισμό [εναντίον του PT], που υποδαυλίζεται από τα μεγάλα μέσα ενημέρωσης αλλά και από το οργανωτικό άλμα που έχει πετύχει παγκόσμια η ακροδεξιά. Η ευρεία χρήση fake news στα κοινωνικά δίκτυα, τα οποία συχνά χρηματοδοτούνται από επιχειρηματίες εκτός της επίσημης χρηματοδότησης των εκλογικών καμπανιών - ένα έγκλημα στη Βραζιλία - ήταν ο κύριος τρόπος για τη διοργάνωση ενός παθιασμένου στρατού μαχητών που αποτελούν σήμερα τη βάση του φασισμού της Βραζιλίας. Υπάρχουν πολλές ομοιότητες με τον Τραμπ με τον τρόπο που χρησιμοποιεί λόγια μίσους εναντίον ομάδων LGBT, των κιλομπόλα1, των ιθαγενών, των ακτημόνων και των άστεγων, υποσχόμενος ασφάλεια και ευημερία για τις συντηρητικές χριστιανικές οικογένειες.

Υπάρχουν όμως και μεγάλες διαφορές με τον Τραμπ, τόσο στη νεοφιλελεύθερη ατζέντα που θέλει ο Μπολσονάρο και ο νέος υπουργός οικονομίας του, όσο και στην κοινωνική ασφάλιση και στις κρατικές επιχειρήσεις, αλλά και στη μεγαλύτερη επιθετικότητα του μίσους του προς την αριστερά. Ο Μπολσονάρο, πέρα από την κατάργηση των δημόσιων πανεπιστημίων και των εργασιακών δικαιωμάτων, ανακοίνωσε επίσης κατά τη διάρκεια της εκστρατείας του και επιβεβαίωσε μία μέρα μετά τις εκλογές ότι η κυβέρνησή του θα καταδιώξει για να συλλάβει και να απελάσει όλους τους «κόκκινους» από τη χώρα, αναφερόμενος κυρίως στο PT και το PSOL. Ο ίδιος έχει την πρόθεση να επαναλάβει τις διώξεις της στρατιωτικής δικτατορίας, έχει ήδη δηλώσει ότι σκοπεύει να σκοτώσει 30.000 ανθρώπους και είναι okay να πεθάνουν «αθώοι», οτιδήποτε για να απελευθερώσει τη Βραζιλία από τον κομμουνισμό και την αριστερά. Υποσχέθηκε επίσης να επιτεθεί σε όλες τις λαϊκές κυβερνήσεις στη Λατινική Αμερική, όπως στη Βενεζουέλα, το Εκουαδόρ και τη Βολιβία.

Γι’ αυτό θα έχει ένα ευρύ δίκτυο υποστήριξης. Το μεγαλύτερο μέρος της μπουρζουαζίας είναι μαζί του. Οι περισσότεροι συντηρητικοί ευαγγελικοί ηγέτες είναι μαζί του, όπως ο επίσκοπος Edir Macêdo, ιδιοκτήτης της Παγκόσμιας Εκκλησίας της Βασιλείας του Θεού (UCKG, ο οποίος έχει 30 εκκλησίες στο Ηνωμένο Βασίλειο) και κατέχει το δεύτερο μεγαλύτερο δίκτυο μαζικής επικοινωνίας στη Βραζιλία. Η στρατιωτική ηγεσία είναι μαζί του. Οι κορυφαίοι δικαστές έχουν ήδη δείξει ότι δεν θα σταθούν εναντίον του.

Αλλά μην αμφιβάλλετε, θα αντισταθούμε! Σήμερα στο PSOL δεν έχουμε καμία αμφιβολία ότι η εναλλακτική λύση είναι η λαϊκή κινητοποίηση στους δρόμους. Δεν θα υποκύψουμε στο φόβο του τι πρόκειται να έρθει. Βασιζόμαστε στη δημιουργία ενός ευρύτερου δημοκρατικού και αντιφασιστικού μετώπου που θα αντιταχθεί στο κοινοβούλιο και στους δρόμους στα κυβερνητικά μέτρα του Μπολσονάρο, που θα συμπεριλαμβάνει τα κόμματα και τους τομείς που συνδέονται παραδοσιακά με την αστική τάξη, αλλά δεν υποστηρίζουν το σχέδιο του Μπολσονάρο. Θέλουμε όλους τους Δημοκρατικούς εναντίον του Μπολσονάρο και του βραζιλιάνικου φασισμού! Αντιλαμβανόμαστε ότι μόνο ένα ευρύ μέτωπο για την υπεράσπιση της δημοκρατίας μπορεί να αντιταχθεί στη δύναμη που έχει κερδίσει ο φασισμός στη Βραζιλία.

Το PSOL, το κόμμα μας, έχει μεγαλώσει και αποδείξει τη δύναμή του ως πόλο οργάνωσης των λαϊκών κινημάτων που θα αντισταθούν τα επόμενα χρόνια. Έχουμε αυξηθεί σ’ αυτές τις εκλογές για το εθνικό κοινοβούλιο και τις κυριότερες πολιτείες της χώρας. Έχουμε οικοδομήσει μια συμμαχία με το κίνημα των αυτοχθόνων και το κίνημα αστέγων εργατών που είναι ο καλύτερος νέος παράγοντας για την αριστερά της Βραζιλίας. Πιστεύουμε ότι είναι εφικτό να εξωθήσουμε στα όρια τη νομιμοποίηση της φασιστικής διακυβέρνησης. Το 70% των Βραζιλιανών είναι αντίθετο σε οποιαδήποτε συνταξιοδοτική μεταρρύθμιση και η κυβέρνηση Μπολσονάρο θα προσπαθήσει να εφαρμόσει μια ακραία φιλελεύθερη μεταρρύθμιση που θέλει να καταργήσει την κοινωνική πρόνοια και να εφαρμόσει ένα σύστημα αποταμιεύσεων παρόμοιο με του Πινοσέτ στη Χιλή το οποίο γεμίζει τις τσέπες των τραπεζιτών και σήμερα οδηγεί τους συνταξιούχους στη λιμοκτονία.

Η στιγμή στην οποία βρισκόμαστε είναι τρομερή, 10 νεκροί από τις φασιστικές παραστρατιωτικές ομάδες σε 1 μήνα. Η αντίσταση μας πρέπει να είναι έξυπνη, δεν θέλουμε πλέον μάρτυρες! Γι’ αυτό, η δίκη σας αλληλεγγύη είναι θεμελιώδης! Έχουμε ανάγκη να εξαπλωθεί η αποδοκιμασία μας εναντίον του Μπολσονάρο όσο το δυνατόν ευρύτερα, έχουμε ανάγκη να μας προσφέρετε καταφύγιο στις πιο δύσκολες στιγμές. Χρειαζόμαστε διεθνή δίκτυα βοήθειας για τα κινήματα στη Βραζιλία. Γιατί δεν θα παραιτηθούμε! Η ελπίδες μας δεν έχουν τελειώσει!

Ενάντια στη σκιά του φασισμού, η φλόγα εκατομμυρίων Βραζιλιάνων που κατέβηκαν στους δρόμους στις 20 Οκτωβρίου έδειξε ότι στη Βραζιλία υπάρχει λαϊκή αντίσταση. Αυτή είναι η δύναμή μας!

Για τη μνήμη της Μαριέλλε, του Μόα ντου Κάτεντε2 και δεκάδων κοινωνικών μαχητών που δολοφονήθηκαν για την υπεράσπιση του λαού μας τους τελευταίους μήνες, δεν έχουμε κανένα δικαίωμα να υποχωρήσουμε! Για το αίμα των αυτόχθονων προγόνων μας, των μαύρων Βραζιλιάνων και των καμπόκλου3, δεν θα υποχωρήσουμε!

Σύντροφοι, περισσότερο από ποτέ, ο διεθνισμός είναι μια αναγκαιότητα. Χρειαζόμαστε την αλληλεγγύη σας!

Μετάφραση: e la libertà

Marcelo Ramos, «Brazil in the shadow of the far right», Socialist Resistance, 9 Νοεμβρίου 2018, International Viewpoint, 18 Νοεμβρίου 2018,

Σημειώσεις

1 [Σ.τ.Μ.:] Quilombolas: οι απόγονοι των Αφρικανών σκλάβων.

2 [Σ.τ.Μ.:] Caboclos: τα άτομα μικτής καταγωγής, από αυτόχθονες Βραζιλιάνους και Μαύρους.

3 [Σ.τ.Μ.:] Mariella Franko: μέλος του PSOL, δημοτική σύμβουλος στο δήμο του Ρίο ντε Τζανέιρο, λεσβία και μαύρη, κάτοικος φαβέλας, δολοφονήθηκε στις 14 Μαρτίου του 2018, πιθανόν από την Ομοσπονδιακή Στρατοχωροφυλακή.

Romualdo Rosário da Costa, γνωστός ως Moa do Catendê: Μουσικός και εκπαιδευτής καποέιρα. Υποστηρικτής του Φερνάντο Χαντάντ (υποψήφιου του PT και αντιπάλου του Ζαΐρ Μπολσονάρο στις προεδρικές εκλογές) δολοφονήθηκε με δώδεκα μαχαιριές μετά τον πρώτο γύρο των προεδρικών εκλογών, στις 7 Οκτωβρίου του 2018.

Τελευταία τροποποίηση στις Τετάρτη, 21 Νοεμβρίου 2018 14:17
Το e la libertà.gr σέβεται όλες τις απόψεις, αλλά διατηρεί το δικαίωμά του να μην αναρτά σχόλια με υβριστικό, ρατσιστικό, σεξιστικό φασιστικό περιεχόμενο ή σχόλια μη σχετικά με το κείμενο

Προσθήκη σχολίου

Βεβαιωθείτε ότι εισάγετε τις (*) απαιτούμενες πληροφορίες, όπου ενδείκνυται. Ο κώδικας HTML δεν επιτρέπεται.