Σάββατο, 24 Νοεμβρίου 2018 16:33

Τα μεταναστευτικά καραβάνια προκαλούν τις κυβερνήσεις της ηπείρου

Κατηγορία Κόσμος

Dan La Botz

Τα μεταναστευτικά καραβάνια προκαλούν τις κυβερνήσεις της ηπείρου

Οι μετανάστες της Κεντρικής Αμερικής, τόσο απελπισμένοι και θαρραλέοι, έχουν βρεθεί στο κέντρο της μεξικανικής και αμερικανικής πολιτικής με την απαίτησή τους για καταφύγιο και άσυλο. Όπως είπε ο επικεφαλής της ΜΚΟ Pueblos Sin Fronteras σε έναν δημοσιογράφο: «Αυτό δεν είναι απλώς ένα καραβάνι, είναι μια έξοδος που προκλήθηκε από την πείνα και το θάνατο».

Οι χιλιάδες μετανάστες που οργανώνονται σε καραβάνια και περπατούν βόρεια από την Κεντρική Αμερική, μέσω του Μεξικού προς τις Ηνωμένες Πολιτείες –περίπου 3.000 μίλια– απευθύνουν μια πρόκληση στις κυβερνήσεις και στον λαό της Βόρειας Αμερικής. Οδηγημένη από τη φτώχεια και τη βία, η μακροχρόνια πορεία τους είναι μια σιωπηρή κριτική των κυβερνήσεων της Κεντρικής Αμερικής που δεν κατάφεραν να τους προστατεύσουν και κατέστησαν γι' αυτούς αδύνατο να κερδίσουν τα προς το ζην. Ταυτόχρονα, είναι από την ίδια της τη μορφή μια καταγγελία του Μεξικού, καθώς πρέπει να ταξιδεύουν σε καραβάνια λόγω της βίας που αντιμετωπίζουν οι μετανάστες στο Μεξικό τόσο από τους εγκληματίες όσο και από τη διεφθαρμένη αστυνομία. Και όταν το καραβάνι φτάσει στα σύνορα, θα είναι μια πρόκληση για τις Ηνωμένες Πολιτείες να τηρήσουν τους νόμους και τις διεθνείς συμφωνίες που επιτρέπουν στους μετανάστες να υποβάλλουν αιτήσεις για το καθεστώς του πρόσφυγα ή ασύλου.

Πέρα όμως από αυτό, η απλή πράξη της πεζοπορίας είναι μια θαρραλέα και προκλητική πράξη αντίστασης ενάντια στο οικονομικό και πολιτικό σύστημα που περιβάλλει τη Βόρεια Αμερική με τις «ελεύθερες αγορές» της, τις αυταρχικές κυβερνήσεις της και την αποτυχία της να καλύψει τις βασικές ανθρώπινες ανάγκες εκατομμυρίων ανθρώπων. Οι μετανάστες έχουν δοκιμάσει τον σύγχρονο καπιταλισμό και τον ιμπεριαλισμό.

Οι μετανάστες –άνδρες, γυναίκες και παιδιά– συγκρότησαν τα καραβάνια στα τέλη Οκτωβρίου. Οι μετανάστες ταξιδεύουν για πολλά χρόνια σε ομάδες εξαιτίας του κινδύνου να χτυπηθούν, να ληστευτούν, να βιαστούν, να απαχθούν ή να δολοφονηθούν είτε από εγκληματίες είτε από αστυνομικούς, τόσο στην Κεντρική Αμερική όσο και στο Μεξικό, αλλά αυτά τα καραβάνια των χιλιάδων ανθρώπων αντιπροσωπεύουν μια νέα εξέλιξη. Συνήθως οι μετανάστες πληρώνουν χιλιάδες δολάρια σε λαθρεμπόρους γνωστούς ως κογιότες ή πογιέρος1, οι οποίοι φροντίζουν να τους περάσουν από τα σύνορα του Μεξικού και των ΗΠΑ. Αυτά τα νέα μεταναστευτικά καραβάνια όμως, για πρώτη φορά απλά επέβαλλαν την δίοδο τους από τα μεξικανικά σύνορα, σαρώνοντας τη συνοριακή αστυνομία, ή διασχίζοντας τον ποταμό Σουτσιάτε. Ανάγκασαν την κυβέρνηση του Μεξικού να τους επιτρέψει να μπουν στη χώρα.

Στο Μεξικό, οι μετανάστες υποστηρίχθηκαν από τις τοπικές κυβερνήσεις, την Καθολική Εκκλησία και ΜΚΟ, όπως η Pueblos Sin Fronteras, οι οποίοι βοήθησαν παρέχοντας νερό και φαγητό και συνέδραμαν στην επιλογή των καλύτερων διαδρομών και κατασκηνώσεων. Οι ΜΚΟ βοήθησαν επίσης πολλούς που έχουν εξαντληθεί, έχουν αρρωστήσει ή έχουν τραυματιστεί. Ο Ιρινέο Μούχικα, διευθυντής της Pueblos Sin Fronteras, ανέφερε ότι η μεξικανική αστυνομία είχε κακομεταχειριστεί τόσο τους άνδρες όσο και τις γυναίκες στο καραβάνι. «Ποτέ στην ιστορία των καραβανιών δεν έχουμε δει τέτοια βία. Καταλαβαίνω ότι η μεξικανική κυβέρνηση είναι απελπισμένη, αλλά η βία δεν είναι η λύση», ανέφερε ο Μούχικα. Κάποιες φορές ορισμένες ομάδες απομακρύνονται από το καραβάνι για να βρουν τον δικό τους δρόμο ή να επωφεληθούν από τη διέλευση των φορτηγών με ρυμουλκούμενα, πάνω στα οποία ανεβαίνουν, και ταξιδεύουν στριμωγμένοι μέσα σ' αυτά. Υπάρχουν αναφορές ότι καθώς κινείται το καραβάνι περίπου 100 μετανάστες έχουν εξαφανιστεί και κάποιοι πιστεύουν ότι έχουν απαχθεί από τα εγκληματικά καρτέλ.

Καθώς έρχονται οι μετανάστες, ο νέος πρόεδρος του Μεξικού Αντρές Μανουέλ Λόπεζ Ομπραδόρ, ο οποίος θα αναλάβει καθήκοντα την 1η Δεκεμβρίου, πρότεινε ένα διεθνές αναπτυξιακό πρόγραμμα για την Κεντρική Αμερική να για να αντιμετωπιστεί η ρίζα των προβλημάτων που προκαλούν τη μετανάστευση και υποσχέθηκε ότι τα σχεδιαζόμενα προγράμματα δημοσίων έργων θα δημιουργήσουν 400.000 θέσεις εργασίας για τους Μεξικανούς και τους μετανάστες. Μιλώντας στα τέλη Οκτωβρίου, είπε, θα έχουμε θέσεις εργασίας για όλους, τόσο για τους Μεξικανούς όσο και για τους Κεντροαμερικανούς. Αντιμέτωπος με τους πρόσφυγες και υπό την πίεση του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, ο απερχόμενος Πρόεδρος του Μεξικού Ενρίκε Πένια Νιέτο προσέφερε στους μετανάστες ένα πρόγραμμα που ονομάζεται «Estas en tu casa» ή «Είσαι στο σπίτι σου», το οποίο θα παρέχει άσυλο, άδεια εργασίας, δελτία ταυτότητας, ιατρική περίθαλψη και φοίτηση σε σχολία. Ταυτόχρονα, εξάρτησε αυτό το πρόγραμμα από την παραμονή των μεταναστών στις νότιες μεξικανικές πολιτείες Τσιάπας και Οαχάκα. Το καραβάνι πραγματοποίησε συναντήσεις για να συζητήσει την προσφορά του Ενρίκε Πένια Νιέτο, η οποία απορρίφθηκε από το σύνολο της ομάδας. Οι περισσότεροι ήθελαν να συνεχίσουν. Όπως είπε ένας άνθρωπος: «Αυτές οι πολιτείες πλήττονται από τη φτώχεια, στο Μεξικό οι θέσεις εργασίας βρίσκονται στο Βορρά». Εκατοντάδες άνθρωποι ωστόσο, αποδέχτηκαν την προσφορά του Μεξικού και άφησαν το καραβάνι.

Αυτή τη στιγμή, δύο καραβάνια, αρκετών χιλιάδων μεταναστών συνολικά, έχουν φθάσει πλέον στην πόλη του Μεξικό, όπου η μεξικανική κυβέρνηση τους προσέφερε καταφύγιο στο γήπεδο Χεσίου Μαρτίνεζ «Παλίγιο». Έχουν εγκατασταθεί κινητές τουαλέτες, αλλά δεν ήταν επαρκείς για τον αριθμό των ανθρώπων και των επισκεπτών, δημιουργώντας μη υγιεινές συνθήκες. Ο Έντγκαρ Κόρζο Σόσα της Εθνικής Επιτροπής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (CNDH) λέει ότι «οι έγκυες γυναίκες και πάνω από όλα τα νεογέννητα είναι η πιο ευάλωτη ομάδα. Δεν υπάρχει απογραφή, είναι περίπλοκο, αλλά το ένα τρίτο του καραβανιού αποτελείται από παιδιά και υπάρχουν συνολικά περίπου 5.000 άνθρωποι».

Ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τράμπ, σε μια πυρετώδη καμπάνια, συμμετέχοντας σε 17 εκλογές συγκεντρώσεις, κυρίως για να υποστηρίξει τους ρεπουμπλικάνους υποψηφίους για τη Γερουσία στις ενδιάμεσες εκλογές, έκανε το καραβάνι κέντρο της καμπάνιας του. Αποκάλεσε το καραβάνι «εισβολή», ισχυρίστηκε ότι οι μετανάστες ήταν μέλη της Mara Salvatrucha ή MS-132, «σκληροπυρηνικοί εγκληματίες» και ισχυρίστηκε ότι υπήρχαν μεταξύ τους «τρομοκράτες από τη Μέση Ανατολή». Ο Τραμπ απειλεί να στείλει 15.000 Αμερικανούς στρατιώτες στα σύνορα και είπε ότι οι Αμερικανοί στρατιώτες θα μπορούν να πυροβολήσουν τους μετανάστες εάν τους πετάξουν πέτρες. Έχει απειλήσει να διακόψει την παροχή βοήθειας στις χώρες της Κεντρικής Αμερικής από τις οποίες έρχονται τα καραβάνια και ο Αμερικανός πρόεδρος πρόβαλε επίσης την ιδέα να χρησιμοποιήσει την εκτελεστική του εξουσία για να καταργήσει το συνταγματικό δικαίωμα της ιθαγένειας σε όσους γεννήθηκαν στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Οι Δημοκρατικοί δεν πρόσφεραν βοήθεια στους μετανάστες. Πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές, οι Δημοκρατικοί αποφεύγουν οποιαδήποτε αναφορά στο μεταναστευτικό καραβάνι ή στα ζητήματα μετανάστευσης.

Τι προκάλεσε την κρίση των καραβανιών;

Ο αμερικανικός ιμπεριαλισμός βρίσκεται στη ρίζα της σημερινής μεταναστευτικής κρίσης. Η ιστορία των Ηνωμένων Πολιτειών στην Κεντρική Αμερική είναι μακρά και χρονολογείται από τον 19ο αιώνα, αλλά το πιο πρόσφατο κεφάλαιο ξεκινά το 1981 όταν ο Αμερικανός πρόεδρος Ρόναλντ Ρέιγκαν υποστήριξε τις ακροδεξιές κυβερνήσεις στη Γουατεμάλα και το Ελ Σαλβαδόρ, ενώ ταυτόχρονα πολέμησε ενάντια σε μια λαϊκή επανάσταση στη Νικαράγουα. Τα αμερικανικά όπλα εξαπλώθηκαν σε αυτές τις χώρες κατά τη διάρκεια των εμφύλιων πολέμων εκεί που κράτησαν μέχρι τη δεκαετία του 1990. Αυτοί οι πόλεμοι στοίχισαν εκατοντάδες χιλιάδες ζωές και μετέτρεψαν σε ερείπια ολόκληρες περιοχές των χωρών.

Η ειρήνη σε αυτές τις χώρες της Κεντρικής Αμερικής αποτέλεσε αντικείμενο διαπραγμάτευσης στα μέσα της δεκαετίας του '90, όταν οι Ηνωμένες Πολιτείες και οι κεντροαμερικανικές κυβερνήσεις διαπραγματεύονταν την Συμφωνία Ελεύθερων Συναλλαγών της Κεντρικής Αμερικής (CAFTA), μια συνθήκη που άνοιξε τις οικονομίες τους στον ξένο ανταγωνισμό. Η συνθήκη κατέστρεψε τις τοπικές βιομηχανίες και τη γεωργία, προκαλώντας τεράστια ανεργία. Οι αγρότες έχασαν τα αγροτήματά τους. Τα εργοστάσια πέταξαν εργάτες έξω στο δρόμο.

Περισσότερο από μιαμιση δεκαετία πολέμου πλημμύρισε την περιοχή με βαριά όπλα και η διάλυση των διαφόρων αντάρτικων στρατών οδήγησε χιλιάδες ανθρώπους στην ανεργία. Η κυβέρνηση των Ηνωμένων Πολιτειών δημιούργησε μια αλυσίδα επιχειρήσεων διακίνησης ναρκωτικών που χρησιμοποιήθηκαν για τη χρηματοδότηση του πολέμου των Κόντρας εναντίον της Νικαράγουας, δίκτυα που συνέχισαν να λειτουργούν και μετά τον πόλεμο. Στη δεκαετία του 1980, οι Ηνωμένες Πολιτείες άρχισαν επίσης να εκτοπίζουν μέλη συμμοριών της Κεντρικής Αμερικής, όπως η MS-13 και η M-18. Πολλοί από αυτούς τους άνδρες και τις γυναίκες δεν είχαν καμία επαφή με τις χώρες στις οποίες απελάθηκαν και όταν επέστρεψαν στην Κεντρική Αμερική ίδρυσαν παραρτήματα των συμμοριών στις οποίες ανήκαν στις Ηνωμένες Πολιτείες. Αυτός ο τοξικός συνδυασμός ομάδων εκπαιδευμένων στη βία, εύκολα διαθέσιμου βαριού οπλισμού και εγκληματικής δραστηριότητας διακίνησης ναρκωτικών, μετέτρεψε το «βόρειο τρίγωνο», τις χώρες της Κεντρικής Αμερικής της Ονδούρας, του Ελ Σαλβαδόρ και της Γουατεμάλας, στις πιο βίαιες χώρες με τα υψηλότερα ποσοστά δολοφονιών στον κόσμο.

Η πιο πρόσφατη ιμπεριαλιστική επέμβαση στην Κεντρική Αμερική συνέβη όταν ο πρώην πρόεδρος Μπαράκ Ομπάμα και η τότε υφυπουργός Εξωτερικών Χίλαρι Κλίντον υποστήριξαν ένα στρατιωτικό πραξικόπημα στην Ονδούρα εναντίον του δημοκρατικά εκλεγμένου αριστερού προέδρου Μανουέλ Ζελάγια. Από τότε, η αντιδημοκρατική κυβέρνηση του προέδρου Χουάν Ορλάντο Ερνάντεζ έχει θεσπίσει ένα νεοφιλελεύθερο μοντέλο που έχει αυξήσει την οικονομική εξάρτηση από τις Ηνωμένες Πολιτείες και έχει επιδεινώσει τις συνθήκες διαβίωσης για εκατομμύρια Ονδουριανούς. Ο Ερνάντεζ έχει επίσης ποινικοποιήσει τους διοργανωτές του καραβανιού που προσπάθησαν να αντιμετωπίσουν την ανθρωπιστική κρίση στην οποία ζουν όλοι οι Ονδουριανοί.

Σήμερα, μια νέα ηγετική ελίτ κυριαρχεί στην Κεντρική Αμερική. Όπως έγραψαν οι Aaron Schneider και Rafael R. Ioris στη NACLA, μετά την ακραία βία στις εκλογές του 2017 στην Ονδούρα, υπήρξε «μια αυξανόμενη παγίωση της εξουσίας από ένα νέο είδος δεξιάς συμμαχίας στην Ονδούρα και σε ολόκληρη τη Λατινική Αμερική: μια συμμαχία που συγκεντρώνει τη δύναμη των παραδοσιακών γαιοκτημόνων και εκείνων των οικονομικών ελίτ που έχουν ωφεληθεί πιο πρόσφατα από τον παγκοσμιοποιημένο νεοφιλελευθερισμό. Αυτή η συμμαχία αναδύθηκε μέσα από τις στάχτες του Ψυχρού Πολέμου και την αυγή της Συναίνεσης της Ουάσιγκτον3...»

Η φτώχεια και η βία σήμερα

Η φτώχεια ήταν και παραμένει ενδημική στο μεγαλύτερο μέρος της Κεντρικής Αμερικής, όπου περίπου το ένα τρίτο του πληθυσμού ζει σε ακραία φτώχεια. Η ακραία φτώχεια ορίζεται από τα Ηνωμένα Έθνη ως «μια κατάσταση που χαρακτηρίζεται από σοβαρή στέρηση βασικών ανθρώπινων αναγκών, συμπεριλαμβανομένης της τροφής, του ασφαλούς πόσιμου νερού, των εγκαταστάσεων υγιεινής, της υγείας, της στέγασης, της εκπαίδευσης και της ενημέρωσης». Η Παγκόσμια Τράπεζα το διατύπωσε πρόσφατα με οικονομικούς όρους, περιγράφοντας εκείνους που βρίσκονται σε ακραίες συνθήκες φτώχειας, ως αυτούς που κερδίζουν λιγότερο από $ 1,90 την ημέρα.

Όπως δήλωσε πριν από ένα χρόνο η Διεθνής Οργάνωση Εργασίας, «πάνω από 50 εκατομμύρια νέοι στη Λατινική Αμερική και την Καραϊβική αντιμετωπίζουν μια αγορά εργασίας που χαρακτηρίζεται από ανεργία, άτυπες μορφές απασχόλησης και έλλειψη ευκαιριών». Περίπου οι μισοί άνθρωποι στη Λατινική Αμερική εργάζονται στην άτυπη οικονομία –στην Κεντρική Αμερική, το ποσοστό είναι μεταξύ 40 και 80%– δηλαδή οι άνθρωποι εργάζονται για εργοδότες που δεν εφαρμόζουν συχνά τους εργατικούς νόμους και δεν παρέχουν επιδόματα, ή είναι αυτοαπασχολούμενοι σε μικροεπιχειρήσεις ή εργάζονται ως πωλητές δρόμου. Η έλλειψη θέσεων εργασίας και η αξιοπρεπής αμοιβή σημαίνει μια ζωή κακής στέγασης και κακής υγείας, ενώ οι οικογένειες αντιμετωπίζουν ανασφάλεια και τα παιδιά διατρέχουν μεγάλο κίνδυνο υποσιτισμού που μπορεί να επηρεάσει τόσο τη σωματική όσο και τη διανοητική τους ανάπτυξη.

Η αλλαγή του κλίματος παίζει επίσης ρόλο στην μετανάστευση της Κεντρικής Αμερικής. Σύμφωνα με την Scientific American, μια ξηρασία φέτος στέρησε από περίπου 2,8 εκατομμύρια ανθρώπους στην περιοχή το φαγητό τους. Η ξηρασία επηρέασε τον λεγόμενο «Ξηρό Διάδρομο»4 της Κεντρικής Αμερικής, ο οποίος διέρχεται από τη νότια Γουατεμάλα, τη βόρεια Ονδούρα και το δυτικό Ελ Σαλβαδόρ. Ο Όλμαν Φούνες, ένας νέος αγρότης από την Οροκίνα στη νότια Ονδούρα, ενέφερε: «Η ξηρασία μας έχει σκοτώσει. Έχουμε χάσει όλο μας το καλαμπόκι και τα φασόλια.»

Οι επιλογές που έγιναν στην Ουάσινγκτον και τη Νέα Υόρκη, οι αποφάσεις για την προώθηση των λεγόμενων «ελεύθερων αγορών» ή για τη συνέχιση της επέκτασης των ορυκτών καυσίμων όπως ο άνθρακας και το πετρέλαιο, προκάλεσαν δυστυχία στην Κεντρική Αμερική, επιδεινώνοντας τη φτώχεια και αναγκάζοντας τους ανθρώπους να μετακινηθούν προς τον βορρά, να πάνε εκεί που μπορούν να βρουν δουλειές.

Η βία στις χώρες της Κεντρικής Αμερικής είναι επίσης ένας τρόπος ζωής και έχει αυξηθεί πρόσφατα. Η Γουατεμάλα έχει υποστεί βία εδώ και χρόνια, αλλά ο τρόμος έχει αυξηθεί πρόσφατα. Ενώ κάποιος μπορεί να δολοφονηθεί σχεδόν οποιαδήποτε στιγμή, οι αγρότες και οι εργαζόμενοι ακτιβιστές πέφτουν πιο συχνά θύματα βίας. Μεταξύ 9 Μαΐου και 8 Ιουνίου δολοφονήθηκαν επτά ηγέτες αγροτικών οργανώσεων στη Γουατεμάλα.

Όπως αναφέρει ο Simon Granovsky-Larsen στο NACLA, «τα στοιχεία που συλλέχθηκαν από οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων κατά τη διάρκεια χρόνων παρουσιάζουν ένα σχετικά συνεκτικό μοτίβο: στη Γουατεμάλα μέχρι το 2000 σκοτώνονταν κάθε έναν ή δύο μήνες ένας υπερασπιστής των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, εκτός των αστυνομικών ή στρατιωτικών πυρών εναντίον των διαδηλώσεων. Οι δολοφονίες των καμπεσίνο [αγροτών] του 2018 ξεπέρασαν κάθε πρόβλεψη με σοκαριστική βιαιότητα. Στη Γουατεμάλα δεν έχει συμβεί κάτι τέτοιο μετά τον επίσημο τερματισμό της ένοπλης σύγκρουσης το 1996.» Η βία εναντίον των ηγετών των αγροτών δεν έχει ως στόχο μόνο να τους αποτρέψει να οργανωθούν, αλλά και να αποτρέψει επίσης την πολιτική αμφισβήτηση της κυβέρνησης από τους αγρότες.

Η λαϊκή δημοκρατική εξέγερση εναντίον του αυταρχικού καθεστώτος του Ντάνιελ Ορτέγκα στη Νικαράγουα που καταστάλθηκε βίαια από την κυβέρνησή του με συλλήψεις, βασανιστήρια και εκατοντάδες θανάτους, ανάγκασε δεκάδες χιλιάδες Νικαραγουανούς να φύγουν στη γειτονική Κόστα Ρίκα. Η πολιτική βία σε ορισμένα κράτη έχει συνδυαστεί με την εγκληματική βία που παρατηρείται σε ολόκληρη την περιοχή, δημιουργώντας ένα εκτεταμένο λουτρό αίματος. Οι επιζώντες της σφαγής έχουν ενταχθεί στη μετανάστευση μέσω του Μεξικού προς τις Ηνωμένες Πολιτείες για να ξεφύγουν από τη δυστυχία και τη βία που υφίστανται.

Η πρόκληση που αντιμετωπίζει το καραβάνι στις Ηνωμένες Πολιτείες

Τα μεταναστευτικά καραβάνια ενδέχεται να αντιμετωπίσουν τη μεγαλύτερη πρόκλησή τους στα σύνορα ΗΠΑ-Μεξικού όταν οι μετανάστες επιχειρήσουν να υποβάλουν τις αιτήσεις τους για καθεστώς πρόσφυγα ή για άσυλο. Οι μετανάστες πρέπει να υποβάλουν την αίτησή τους για άσυλο σε δικαστή μετανάστευσης, πράγμα που σημαίνει ότι πρέπει να τους δοθεί ακρόαση μετανάστευσης. Οι οικονομικοί πρόσφυγες, αυτοί που έρχονται απλώς επειδή θέλουν να εργαστούν και να κερδίσουν τα προς το ζην τους, δεν είναι επιλέξιμοι για καθεστώς πρόσφυγα ή για άσυλο. Ο αμερικανικός νόμος ορίζει τους πρόσφυγες ή εκείνους που ζητούν άσυλο ως «ένα άτομο που δεν είναι ικανό ή πρόθυμο να επιστρέψει στη χώρα της εθνικότητάς του λόγω διώξεων ή δικαιολογημένου φόβου δίωξης λόγω φυλής, θρησκείας, εθνικότητας, ένταξής σε συγκεκριμένη κοινωνική ομάδα ή πολιτικών απόψεων

Οι Ηνωμένες Πολιτείες σήμερα προσφέρουν ελπίδα σε λίγους πρόσφυγες. Υπό την προεδρία του Τζορτζ Μπους του πρεσβύτερου, η κυβέρνηση δέχθηκε περίπου 125.000 έως 142.000 πρόσφυγες. Κατά τη δεκαετία του 2000, των προεδριών του Τζορτζ Μπους του νεότερου και του Ομπάμα, οι Ηνωμένες Πολιτείες δέχονταν περίπου 80.000 ανθρώπους κάθε χρόνο. Ωστόσο, βάσει του νόμου περί προσφύγων του 1980, ο πρόεδρος έχει την ευθύνη, σε συνεννόηση με το Κογκρέσο, να καθορίσει έναν μέγιστο αριθμό προσφύγων που θα μπουν στις Ηνωμένες Πολιτείες κάθε οικονομικό έτος. Φέτος έχουν μπει μόνο περίπου 22.000 πρόσφυγες. Ο Τραμπ είπε ότι ο αριθμός αυτός θα γίνει τώρα 30.000 για το 2019.

Ο Τραπμ δήλωσε ότι «οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν θα γίνουν στρατόπεδο μετανάστευσης ή κέντρο κράτησης προσφύγων». Απειλεί να κλείσει συνολικά τα νότια σύνορα των ΗΠΑ, αν και για οικονομικούς λόγους είναι μάλλον απίθανο να το κάνει. Το Υπουργείο Εσωτερικής Ασφάλειας του Τραμπ χρησιμοποίησε την αμερικανική συνοριακή περίπολο για να «αρνηθεί συστηματικά την είσοδο σε αιτούντες άσυλο», σύμφωνα με μια ομάδα δικαιωμάτων μετανάστευσης. Η πολιτική της διοίκησης Τραμπ είναι ότι όλοι οι ενήλικες που διασχίζουν τα σύνορα χωρίς έλεγχο ή χωρίς έγγραφα μετανάστευσης πρέπει να συλλαμβάνονται. Όταν συλληφθούν, τα παιδιά συνήθως διαχωρίζονται από τους γονείς τους, όπως έγινε με χιλιάδες, μεταξύ των οποίων εκατοντάδες μικρά παιδιά. Η πιο πρόσφατη ενέργεια του Τραμπ, που βασίζεται σε απειλές για την εθνική ασφάλεια που προέρχονται από το εξωτερικό, ήταν να απαγορευθεί η χορήγηση ασύλου σε κάθε μετανάστη που διασχίζει τα σύνορα παράνομα. Οι ομάδες πολιτικών δικαιωμάτων υποστηρίζουν ότι πολλές από τις πολιτικές του Τραμπ για τη μετανάστευση είναι παράνομες και τις έχουν αμφισβητήσει στο δικαστήριο.

Τα σύνορα των ΗΠΑ είναι τώρα σε μεγάλο βαθμό στρατιωτικοποιημένα, με χιλιάδες πράκτορες της Συνοριοφυλακής που υποστηρίζονται από την Εθνική Φρουρά και τώρα και κάποια αμερικανικά στρατεύματα. Εκτός από τον ποταμό Ρίο Γκράντε, υπάρχει ένας σχεδόν συνεχής συνοριακός τοίχος μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του Μεξικού. Υπάρχει η δυνατότητα αναρρίχησης στον τοίχο ή διάσχισης των κενών, αν και υπάρχουν κάμερες και ραντάρ που παρακολουθούν την περιοχή και πολλοί που προσπαθούν να τον διασχίσουν συλλαμβάνονται, και επίσης εκατοντάδες πεθαίνουν στην έρημο κάθε χρόνο. Χιλιάδες άνθρωποι φτάνουν στην άλλη πλευρά, σε μια ζωή χωρίς νόμιμη άδεια διαμονής, συνεχώς υπό την απειλή της σύλληψης και της απέλασης.

Εντούτοις, το καραβάνι κινείται προς τις επικίνδυνες και ξηρές περιοχές του βόρειου Μεξικού που κυριαρχούνται από τα καρτέλ των ναρκωτικών και τη διεφθαρμένη αστυνομία που συνεργάζεται μαζί τους. Εν τω μεταξύ, σε όλες τις Ηνωμένες Πολιτείες ανθρωπιστικές ομάδες –θρησκευτικές και πολιτικές– οργανώνουν την παρουσία τους στα σύνορα, θα καλωσορίσουν και θα δείξουν αλληλεγγύη στους μετανάστες. Θα διαμαρτυρηθούν για τις κυβερνητικές πολιτικές και θα προσπαθήσουν να καλωσορίσουν όσους έρχονται ως πρόσφυγες και αιτούντες άσυλο.

Η μετανάστευση ως ταξική πάλη

Αυτό το καραβάνι δεν είναι το πρώτο και δεν θα είναι το τελευταίο. Όπως έγραψε πρόσφατα η Laura Weiss, «Η χρησιμοποίηση καραβανιών ως στρατηγική ακτιβισμού και επιβίωσης ήταν δημοφιλής στην Κεντρική Αμερική. Από το 2008 οι μητέρες της Κεντρικής Αμερικής, των οποίων τα παιδιά εξαφανίστηκαν κατά τη διέλευση από το Μεξικό, πραγματοποιούν ετήσιο καραβάνι μέσα από το Μεξικό για να κάνουν γνωστούς τους αγώνες τους. Το 2012, ο ποιητής Javier Sicilia και το Movimiento Por La Paz con Dignidad (MPJD - Κίνημα για την Ειρήνη με Αξιοπρέπεια) οργάνωσαν ένα καραβάνι μέσα από το Μεξικό και μέσα στις Ηνωμένες Πολιτείες για να επιστήσουν την προσοχή στη βία του πολέμου κατά των ναρκωτικών μετά τον θάνατο του γιου του ποιητή, και πολλά παρόμοια καραβάνια που επικεντρώνονται στη βία και τις καταχρήσεις του πολέμου κατά των ναρκωτικών ακολούθησαν τα επόμενα χρόνια.» Τα καραβάνια στο Μεξικό πηγαίνουν πίσω δεκαετίες: καραβάνια αγροτών, δασκάλων, ανθρακωρύχων. Πρόκειται για εκδοχές των θρησκευτικών προσκυνημάτων που αποτελούν μέρος του πολιτισμού της Κεντρικής Αμερικής και του Μεξικού: οι άνθρωποι που περπατούν για την πίστη τους. Περπατώντας μέχρι το σημείο όπου η Παναγία επισκέφτηκε κάποτε τη γη, εκεί όπου ο άγιος βοήθησε τους φτωχούς και τους καταπιεσμένους. Περπατώντας μαζί με τον Θεό.

Συνήθως δεν σκεφτόμαστε το περπάτημα ως μορφή εξέγερσης ή ταξικής πάλης, αλλά συχνά είναι σίγουρα. Το καραβάνι αποκαλείται έξοδος, όπως η έξοδος των Εβραίων από τη δουλεία στην Αίγυπτο. Κατά τη διάρκεια της δουλείας στις Ηνωμένες Πολιτείες, οι μαύροι επανέλαβαν την ιστορία της εξόδου, θεωρώντας τους εαυτούς τους Εβραίους της Αιγύπτου, που ζούσαν στη δουλεία, ονειρεύονταν την ελευθερία και τραγουδούσαν τον διάσημο ύμνο τους: «Άφησε τον λαό μου να φύγει». Σήμερα, οι μετανάστες που πραγματοποιούν την έξοδο τους, περπατούν προς την ελευθερία, αν και διαπιστώνουν ότι ο Φαραώ δεν είναι μόνο στην Αίγυπτο και δεν είναι μόνο στην Κεντρική Αμερική, αλλά και στο Μεξικό και στις Ηνωμένες Πολιτείες. Το καραβάνι συνεχίζει να κινείται, κρατώντας τους μετανάστες σε μια αγκαλιά ελπίδας, εμπνέοντας τους να αγωνιστούν, εμπνέοντας μας να είμαστε αλληλέγγυοι μαζί τους. Όλοι μας, τελικά, συμμετέχουμε σε αυτό το καραβάνι, σε αυτή την πορεία προς την ελευθερία.

Μετάφραση: e la libertà

Το κείμενο στα ισπανικά:

Dan La Botz, «Las caravanas de migrantes desafían a los gobiernos del continente», VientoSur, 12 Νοεμβρίου 2018.

Στα αγγλικά:

Dan La Botz, «Migrant Caravans Challenge the Continent’s Governments», New Politics, 12 Νοεμβρίου 2018. International Viewpoint, 13 Νοεμβρίου 2018.

 

 

Σημειώσεις

1 [Σ.τ.Μ.:] «Coyotes» και «Polleros» ονομάζονται οι παράνομοι διακινητές μεταναστών/ριών. Το κογιότ (που παραπέμπει φυσικά στο γνωστό ζώο) είναι περισσότερο αυτός ο οποίος με την κατάλληλη αμοιβή διαμεσολαβεί με τις αρχές και «ξεμπλέκει» με τη γραφειοκρατία. Ο πογιέρο είναι αυτός που διακινεί/οδηγεί μετανάστες/ριες, οι οποίοι/ες τον ακολουθούν από πίσω «σαν κοτόπουλα», «pollo» στα ισπανικά.

2 [Σ.τ.Μ.:] Η Mara Salvatrucha (συνήθως MS, Mara και MS-13) είναι μια διεθνής ένωση εγκληματικών συμμοριών που ξεκίνησε στο Λος Άντζελες τη δεκαετία του 1980 και επεκτάθηκε σε άλλες περιοχές των Ηνωμένων Πολιτειών, του Καναδά, του Μεξικού, της Βόρειας Κεντρικής Αμερικής (Γουατεμάλα, Ελ Σαλβαδόρ, Ονδούρα) και στη νότια Ευρώπη (στην Ιταλία και την Ισπανία). Βλ.: «Mara Salvatrucha», Wikipedia, (ισπανικά) και «MS-13», Wikipedia, (αγγλικά). 

3 [Σ.τ.Μ.:] «Η Συναίνεση της Ουάσιγκτον είναι ένα σύνολο δέκα συνταγών οικονομικής πολιτικής που θεωρείται ότι αποτελούν το πρότυπο πακέτο μεταρρύθμισης που προωθείται για αναπτυσσόμενες χώρες που έχουν πληγεί από κρίσεις, από ιδρύματα της Ουάσινγκτον, όπως το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ), η Παγκόσμια Τράπεζα και το Υπουργείο Οικονομικών των Ηνωμένων Πολιτειών. Ο όρος χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά το 1989 από τον Αγγλό οικονομολόγο John Williamson. Οι κανονισμοί περιλάμβαναν πολιτικές σε τομείς όπως η μακροοικονομική σταθεροποίηση, το οικονομικό άνοιγμα όσον αφορά το εμπόριο και τις επενδύσεις και η επέκταση των δυνάμεων της αγοράς στην εγχώρια οικονομία.» Wikipedia.

4 «Cronología del Corredor Seco: El acelerador de la resiliencia en Centroamérica», FAO. Organización de las Naciones Unidas para la Alimentación y la Agricultura, 1 Ιουνίου 2017.

Τελευταία τροποποίηση στις Σάββατο, 24 Νοεμβρίου 2018 22:33
Το e la libertà.gr σέβεται όλες τις απόψεις, αλλά διατηρεί το δικαίωμά του να μην αναρτά σχόλια με υβριστικό, ρατσιστικό, σεξιστικό φασιστικό περιεχόμενο ή σχόλια μη σχετικά με το κείμενο

Προσθήκη σχολίου

Βεβαιωθείτε ότι εισάγετε τις (*) απαιτούμενες πληροφορίες, όπου ενδείκνυται. Ο κώδικας HTML δεν επιτρέπεται.