Παρασκευή, 15 Νοεμβρίου 2019 01:17

Βολιβία: Όχι στην αντιδραστική κυβέρνηση των Ανιέζ- Καμάτσο

Εισαγωγικό σημείωμα: το δημοψήφισμα του 2016 και οι εκλογές του 2019

Το δημοψήφισμα για την επανεκλογή του προέδρου (21-2-2016)

Το σύνταγμα της Βολιβίας που υποστήριξε το MAS και εγκρίθηκε το 2009 με δημοψήφισμα δεν επιτρέπει την επανεκλογή του ίδιου προσώπου στην θέση του Προέδρου και του Αντιπροέδρου της Δημοκρατίας πάνω από δύο φορές.

Ο Έβο Μοράλες και ο Αλβάρο Γκαρσία Λινέρα είχαν εκλεγεί σαν Πρόεδρος και Αντιπρόεδρος αντίστοιχα μια φορά το 2005 με το προηγούμενο σύνταγμα και δύο φορές το 2009 και το 2014 με το νέο σύνταγμα. Θεωρήθηκε ότι εφόσον ο περιορισμός δεν υπήρχε στο προηγούμενο σύνταγμα και θεσπίστηκε στο νέο, η πρώτη τους εκλογή το 2005 δεν θα έπρεπε να προσμετρηθεί στο άθροισμα των θητειών τους.

Το 2016 ο Έβο Μοράλες επιχείρησε να καταργήσει αυτόν τον περιορισμό στο σύνταγμα που ο ίδιος είχε εισηγηθεί στον λαό της Βολιβίας με δημοψήφισμα το οποίο θα επέτρεπε την δυνατότητα απεριόριστων συμμετοχών στις εκλογές. Η πρόταση του απορρίφθηκε στο δημοψήφισμα με 51,3% έναντι 48,7% και ποσοστό συμμετοχής 84,45%.

Στην συνέχεια το 2017 μια ομάδα βουλευτών του MAS (το κόμμα του Μοράλες) προσέφυγε στο Ανώτατο Συνταγματικό Δικαστήριο (που ελέγχεται από το MAS) για να ακυρώσει τον περιορισμό του συντάγματος. Πράγματι το Ανώτατο Συνταγματικό Δικαστήριο ακύρωσε την συνταγματική πρόβλεψη με το σκεπτικό ότι παραβιάζει τα ανθρώπινα δικαιώματα.

Η απόφαση αυτή θεωρήθηκε ευρέως σαν δικαστικό πραξικόπημα και αποτελεί την ουσιαστική έναρξη της σημερινής πολιτικής κρίσης.

Οι εκλογές της 20ης Οκτωβρίου 2019

Σύμφωνα με το εκλογικό σύστημα της Βολιβίας, για να αναδειχτεί νικητής των προεδρικών εκλογών από τον πρώτο γύρο, θα πρέπει ένας από τους υποψηφίους να συγκεντρώσει το 50,01% των ψήφων ή να πάρει πάνω από το 40% των ψήφων και να έχει διαφορά τουλάχιστον 10% από τον δεύτερο σε ψήφους υποψήφιο. Διαφορετικά πραγματοποιείται και δεύτερος γύρος μεταξύ των δύο επικρατέστερων υποψηφίων.

Στις 20 Οκτωβρίου 2019, πραγματοποιήθηκε ο πρώτος γύρος εκλογών στην Βολιβία για Πρόεδρο, Αντιπρόεδρο, Βουλή και Γερουσία. Το Ανώτατο Εκλογικό Δικαστήριο παρουσίασε δύο διαδικασίες καταμέτρησης λίγο μετά την ολοκλήρωση της ψηφοφορίας. Η πρώτη ήταν ένα exit poll που έδινε προβάδισμα στον Μοράλες 9,33 ποσοστιαίων μονάδων απέναντι στον κύριο εκπρόσωπο της αντιπολίτευσης τον πρώην πρόεδρο Κάρλος Μέσα. Καθώς η διαφορά ήταν μικρότερη από 10 ποσοστιαίες μονάδες η ψηφοφορία θα έπρεπε να συνεχιστεί και με δεύτερο γύρο εκλογών ανάμεσα στον Μοράλες και τον Μέσα.

Η δεύτερη διαδικασία ήταν μια προσωρινή γρήγορη καταμέτρηση με τα αποτελέσματα να δημοσιεύονται σε έναν κρατικό ιστότοπο με συνεχείς ενημερώσεις. Στο σημείο που το 83,8% των ψήφων είχε καταμετρηθεί, ο δικτυακός τόπος παρουσίαζε τον Μοράλες στο 45,3% και τον Μέσα στο 38,2%. Και αυτό το ποσοστό ήταν μικρότερο του περιθωρίου 10%. Μετά τις 19:40 τοπική ώρα (UTC-4] όμως, οι ενημερώσεις για τα προκαταρκτικά αποτελέσματα σταμάτησαν. Οι εκλογικές αρχές εξήγησαν ότι οι ενημερώσεις για την προκαταρκτική καταμέτρηση είχαν σταματήσει επειδή τα επίσημα αποτελέσματα άρχισαν να καταγράφονται. Ωστόσο, δεν δημοσιεύθηκαν επίσημα αποτελέσματα καθ’ όλη τη διάρκεια της νύχτας.

Στις 21:25, και ενώ η καταμέτρηση ήταν ακόμα σε εξέλιξη, ο Έβο Μοράλες αυτοανακηρύχθηκε νικητής των εκλογών, δηλώνοντας ότι ενώ θα περιμένει την τελική καταμέτρηση, οι ψήφοι που απομένουν από τις αγροτικές περιοχές θα είναι υπέρ του. Συνήθως οι ψήφοι των απομακρυσμένων περιοχών πήγαιναν στο παρελθόν υπέρ του Μαράλες.

Στις 21 Οκτωβρίου 2019 στις 7:30 μ.μ. πραγματοποιήθηκε συνέντευξη τύπου του Ανώτατου Εκλογικού Δικαστηρίου, το οποίο δημοσίευσε τα στοιχεία της ταχείας προκαταρτικής καταμέτρησης, σχεδόν μια ολόκληρη μέρα μετά την αρχική διακοπή της μετάδοσης, δηλώνοντας ότι με καταμετρημένο το 95,30% των ψήφων, το MAS του Μοράλες έπαιρνε το 46,86% των ψήφων και ο Μέσα το 36,72% διαμορφώνοντας έτσι μια διαφορά οριακά πάνω από τις 10 ποσοστιαίες μονάδες που απαιτούνταν για να μην υπάρξει δεύτερος γύρος και ο Μοράλες να εκλεγεί Πρόεδρος από τον πρώτο γύρο των εκλογών.

Το τελικό αποτέλεσμα ήταν 47,08% υπέρ του Μοράλες και 36,51% υπέρ του Μέσα με ποσοστό συμμετοχής 88,31%.

Το 2014 ο Μοράλες είχε συγκεντρώσει το 61,36% από τον πρώτο γύρο με ποσοστό συμμετοχής 87,90%. Το 2009 ο Μοράλες είχε συγκεντρώσει το 64,08% από τον πρώτο γύρο. Το 2005 ο Μοράλες είχε συγκεντρώσει το 53,74% με ποσοστό συμμετοχής 84,51%. («2019 Bolivian general election», Wikipedia).

e la libertà

Simón Rodríguez

Βολιβία: Όχι στην αντιδραστική κυβέρνηση των Ανιέζ- Καμάτσο

H δεξιά γερουσιάστρια Τζεανίνε Ανιέζ αυτοανακηρύχτηκε «προσωρινή πρόεδρος», με την υποστήριξη του κύριου «κοινωνικοπολιτικού» μέντορα, του υπεραντιδραστικού επιχειρηματία Λουίς Φερνάντο Καμάτσο, της Εκκλησίας, του στρατού και της αστυνομίας. Στη συνέχεια βγήκε, με τη βίβλο στο χέρι, για να μιλήσει σε ένα μπαλκόνι του κυβερνητικού μεγάρου, περιτριγυρισμένη από μια χούφτα δεξιών. Αντιμετωπίζουμε μια αντιδραστική προσπάθεια να βγούμε από την βαθιά πολιτική κρίση η οποία πλήττει τη Βολιβία, ως αποτέλεσμα του πολιτικο-στρατιωτικού πραξικοπήματος που ανάγκασε σε παραίτηση τον Έβο Μοράλες. Καλούμε να μην αναγνωριστεί αυτή η de facto κυβέρνηση και να υποστηρίξουμε τους εργάτες, τους αγρότες και τα λαϊκά στρώματα που θα συνεχίσουν να αγωνίζονται για τα δικαιώματά τους.

Την Τρίτη 12 Οκτωβρίου, με έναν δόλιο ελιγμό και μπροστά σε μια μισοάδεια γερουσία, λόγω της απουσίας των βουλευτών του MAS, η Τζεανίνε Ανιέζ αυτοανακηρύχτηκε πρόεδρος, την ίδια μέρα που ο Evo Morales έφτανε στο Μεξικό, όπου ζήτησε άσυλο. Έκανε μια αξιοθρήνητη επίκληση του άρθρου 169 του Συντάγματος της Βολιβίας προσπαθώντας να προσδώσει νομιμότητα στις συνέπειες ενός πολιτικοστρατιωτικού πραξικοπήματος με το οποίο ο στρατηγός Ουίλιαμς Καλιμάν και το Γενικό Επιτελείο των Ενόπλων Δυνάμεων «πρότειναν» την παραίτηση του Μοράλες και της κυβέρνησής του. Ο Ντόναλντ Τραμπ χαρακτήρισε την στρατιωτική δράση ως παράδειγμα «συνταγματικής άμυνας», με τον ίδιο τρόπο που τη δικαιολόησαν ο Μπολσονάρο και Μάκρι, αρνούμενοι να χαρακτηρίσουν την πράξη αυτή πραξικόπημα. Συνοδευόμενη από τον αρχηγό της Επιτροπής Πολιτών της Σάντα Κρουζ, τον δεξιό και ρατσιστή Λουίς Φ. Καμάτσο, η Ανιέζ ανέφερε στην ομιλία της ότι οι «νέες εκλογές» στη Βολιβία θα πραγματοποιηθούν μετά τον διορισμό του νέου εκλογικού δικαστηρίου. Ευχαρίστησε την Αστυνομία, τις Ένοπλες Δυνάμεις και την Εκκλησία. Με μια Βίβλο στο χέρι της, είπε «η δύναμή μας είναι ο Θεός» και τραγούδησε με τους αντιδραστικούς συμμάχους της: «Ναι, θα μπορούσε.»

Η απάτη του Έβο Μοράλες οδήγησε στο πολιτικοστρατιωτικό πραξικόπημα

Η εκλογική απάτη οδήγησε σε σοβαρές λαϊκές διαδηλώσεις. Οι προσπάθειες να τις καταστείλει με ομάδες κρούσεις απέτυχαν και επιδείνωσαν την κρίση, την οποία εκμεταλλεύτηκαν οι παραστρατιωτικές ομάδες «πολιτών» της άκρας δεξιάς για να ξεκινήσουν την επίθεση. Η απεργία της αστυνομίας και η κήρυξη ουδετερότητας από τον Στρατό οδήγησαν στην κατάρρευση της κυβέρνησης, με την απομάκρυνση υπουργών, βουλευτών και συνδικαλιστών γραφειοκρατών. Οι στρατηγοί συγκεκριμενοποίησαν το πραξικόπημα απαιτώντας την παραίτηση του Μοράλες και άνοιξαν τον δρόμο της αυτοανακήρυξης της Ανιέζ.

Ο Μοράλες από νικητής των προεδρικών εκλογών, κατέληξε να εγκαταλείψει την εξουσία σε λιγότερο από τρεις εβδομάδες. Υπερεκτιμώντας τη δική του δύναμη όταν προσπαθούσε να επιβάλει μια απάτη, έσκαψε τον δικό του τάφο. Αλλά οι βασικοί λόγοι για την κατάρρευσή του είχαν υπάρξει πολύ νωρίτερα.

Στα 14 χρόνια της κυβέρνησής του, ο Μοράλες απογοήτευσε τις προσδοκίες των μεγάλων κοινωνικών κινημάτων που τον έφεραν στην εξουσία. Μετά τον πόλεμο του νερού και τον πόλεμο του φυσικού αερίου, ο πρώτος αυτόχθονας πρόεδρος εξελέγη με την υπόσχεση να επιβάλει την Ατζέντα του Οκτωβρίου: να καταργήσει τα λατιφούντια και να εθνικοποιήσει τους υδρογονάνθρακες. Ο Μοράλες πρόδωσε αυτό το πρόγραμμα. Παρά το γεγονός ότι η τεράστια λαϊκή υποστήριξη στα πρώτα του χρόνια και η κινητοποίηση των εργατών και των αγροτών νίκησαν την «κοινωνικοπολιτική» δεξιά το 2008, η κυβέρνηση του MAS ακολούθησε τον δρόμο του συμβιβασμού με την αστική τάξη και τον ιμπεριαλισμό.

Ο κρατικός έλεγχος χρησιμοποιήθηκε για να εξασφαλίσει μεγάλα συμβόλαια για την Repsol και άλλες μεγάλες πολυεθνικές εταιρείες πετρελαίου και φυσικού αερίου, καθώς και για την καταστροφική επέκταση των ορίων των γεωργικών καλλιεργειών στην υπηρεσία μεγάλων κεφαλαίων. Για να επιβάλει την κατασκευή αυτοκινητόδρομου, του TIPNIS, σε μια προστατευόμενη ιθαγενική περιοχή, χρησιμοποίησε μια αδίστακτη καταστολή. Επιτέθηκε στους καλλιεργητές κόκας της Γιούνγκας. Διόρισε την ηγεσία της Central Obrera Boliviana [της Γενικής Συνομοσπονδίας Εργατών της Βολιβίας]. Χρησιμοποίησε ένα μίγμα διαφθοράς και καταστολής για να επιβάλει τους ηγέτες της αρεσκείας του σε αυτόχθονες και αγροτικές οργανώσεις.

Η καταστροφή 5,3 εκατομμυρίων εκταρίων στην Τσικιτανία φέτος από τις πυρκαγιές ήταν η άμεση συνέπεια της αρπακτικής του μανίας στην υπηρεσία μεγάλων κεφαλαίων. Η προσπάθεια να παραχωρήσει σε μια γερμανική εταιρεία την άδεια για την εκμετάλλευση λιθίου στο Σαλάρ ντε Ουγιουνί, για αρκετές δεκαετίες, προκάλεσε διαμαρτυρίες που τον ανάγκασαν να την ακυρώσει μόλις πριν από μία εβδομάδα.

Η εξάντληση του έργου του ήταν ξεκάθαρη με την ήττα του στο δημοψήφισμα του 2016, με το οποίο σκόπευε να προετοιμάσει την υποψηφιότητά του για τρίτη συνεχόμενη περίοδο. Μετα την ήττα του, χειραγώγησε το ελεγχόμενο απ’ αυτόν Συνταγματικό Δικαστήριο για να ανακοινώσει ότι η απεριόριστη επανεκλογή ήταν ένα «ανθρώπινο δικαίωμα». Η Βολιβία παρέμεινε καπιταλιστική χώρα με τρομερές ανισότητες και με την πλειοψηφία της φτωχή και σε κατάσταση επισφάλειας.

Η αυξανόμενη λαϊκή απόρριψη του Μοράλες αξιοποιήθηκε από την αντιδραστική δεξιά

Η συσσωρευμένη λαϊκή δυσαρέσκεια για την κυβέρνηση ξέσπασε με το τέχνασμα εξαπάτησης στις εκλογές της 20ής Οκτωβρίου. Όταν ο Μοράλες δεν κατάφερε να συγκεντρώσει τις ψήφους που χρειαζόταν για να κερδίσει από τον πρώτο γύρο, οι εκλογικές αρχές ανέστειλαν την καταμέτρηση των ψήφων για είκοσι ώρες. Όταν επαναλήφθηκε, η καταμέτρηση του έδωσε το περιθώριο που χρειαζόταν για να αποφύγει το δεύτερο γύρο εκλογών. Ξεκίνησαν λαϊκές διαδηλώσεις, πολλές απ’ αυτές με το σύνθημα «Ούτε Έβο ούτε Μέσα». Αυτές τις γνήσιες λαϊκές κινητοποιήσεις εκμεταλλεύτηκε η ολιγαρχική δεξιά, ενθαρρυμένη από την κατάρρευση της κυβέρνησης. Το αποτέλεσμα αυτό, που προκλήθηκε από την οργή για την απάτη, είναι συνέπεια μακροχρόνιων πολιτικών υποχωρήσεων και καταστολής, τις οποίες καταδίκαζαν μεγάλα τμήματα εργατών, αγροτών και νεολαίας. Όταν ο Μοράλες αποδέχτηκε τη γνώμη του ΟΑΚ [Οργανισμός Αμερικανικών Κρατών] για τις εκλογικές παρατυπίες και προκήρυξε νέες εκλογές με νέες εκλογικές αρχές, οι στρατηγοί είχαν αποφασίσει να κάνουν το πραξικόπημα για να ανακτήσουν τον έλεγχο της χώρας. Εν ολίγοις, εξαιτίας των πολιτικών ενός ψεύτικου «προοδευτισμού», η ρατσιστική δεξιά ήρθε για άλλη μια φορά στη Βολιβία.

Σύγκρουση με την αντιδραστική κυβέρνηση των Ανιέζ-Καμάτσο

Ένα νέο κεφάλαιο ανοίγει για την εργατική τάξη, τη νεολαία και τον λαϊκό κόσμο της Βολιβίας, ο αγώνας ενάντια στη νέα καπιταλιστική, φιλοϊμπεριαλιστική κυβέρνηση των Ανιέζ-Καμάτσο και της ολιγαρχικής δεξιάς, η οποία αναλαμβάνει την εξουσία εν μέσω μιας σοβαρής πολιτικής κρίσης. Ενώ η Ανιέζ υποσχέθηκε νέες εκλογές, οι πιο αντιδραστικοί, όπως ο Καμάτσο, θα θέλουν να επιβάλουν ένα δικτατορικό καθεστώς. Αλλά η κατάσταση είναι ανοιχτή, η εργατική τάξη, η νεολαία, οι αγρότες και τα λαϊκά στρώματα δεν έχουν ηττηθεί. Βρίσκονται αντιμέτωποι με τις γραφειοκρατικές ηγεσίες της COB και πολλων συνδικάτων που καθοδηγούνται ή επηρεάζονται από το MAS, του οποίου ο προσανατολισμός είναι να συμφιλιωθεί στο όνομα της «ειρήνης». Υπάρχουν όμως τμήματα που ανέπτυξαν μια ανεξάρτητη πολιτική, η οποία εκφράστηκε με τα συνθήματα «Ούτε Έβο ούτε Μέσα». Υπήρξαν σχετικές ανακοινώσεις όπως, για παράδειγμα, εκείνες των ανθρακωρύχων του Ποτοσί και του Σαν Κριστόμπαλ, που απαιτούσαν επίσης από την COB να συγκαλέσει συνέδριο. Στα πλαίσια αυτής της ανεξάρτητης προοπτικής προτάθηκε από την ARPT, τμήμα της ITU-CI, η σύγκρουση με «οποιαδήποτε προσπάθεια να επιβληθεί μια αντιδραστική δεξιά κυβέρνηση», προτείνοντας να συγκροτηθεί μια Λαϊκή Συνέλευση βασισμένη στους «κινητοποιημένους εργάτες, αγρότες και τη νεολαία για να αναλάβει τον έλεγχο σαν μια προσωρινή κυβέρνηση» (βλ. την ανακοίνωση της ARPT). Από αυτή την άποψη, τίθεται τώρα το καθήκον της οργάνωσης και της προώθησης της εργατικής και λαϊκής πάλης ενάντια στην κυβέρνηση των Ανιέζ-Καμάτσο για να ηττηθεί το αντιδραστικό τους σχέδιο.

Μετάφραση: e la libertà

Simón Rodríguez, «Bolivia: No al gobierno reaccionario de Añez-Camacho», LaCLASE.info, 13 Νοεμβρίου 2019. 

Τελευταία τροποποίηση στις Τετάρτη, 04 Δεκεμβρίου 2019 00:49

Προσθήκη σχολίου

Το e la libertà.gr σέβεται όλες τις απόψεις, αλλά διατηρεί το δικαίωμά του να μην αναρτά σχόλια με υβριστικό, ρατσιστικό, σεξιστικό φασιστικό περιεχόμενο ή σχόλια μη σχετικά με το κείμενο.