Η Μόνικα Μπαλτοδάνο ως διοικήτρια ομάδας ανταρτών κατά τη διάρκεια της επανάστασης των Σαντινίστας
Mónica Baltodano
«Δεν υπάρχουν πλέον συνδικαλιστικές οργανώσεις στη Νικαράγουα, δεν υπάρχει πλέον κανένα αυτόνομο κοινωνικό κίνημα. Χρειαζόμαστε αλληλεγγύη»
Συνέντευξη στη Mariana Sanchez
Η Μόνικα Μπαλτοδάνο ήταν διοικήτρια ανταρτών κατά τη διάρκεια της επανάστασης των Σαντινίστας και ηγέτιδα της εξέγερσης της Μανάγκουα. Κατείχε υπεύθυνες θέσεις στην επαναστατική κυβέρνηση, ιδίως υπεύθυνη για τις περιοχές και το δημοτικό έργο. Το 2007, ο Ντανιέλ Ορτέγκα επέστρεψε στην εξουσία ως πρόεδρος επιτυγχάνοντας συμφωνίες με τους δεξιούς και καπιταλιστικούς κύκλους για ένα σχέδιο που δεν είχε καμία σχέση με την επανάσταση των Σαντινίστας. Η Μόνικα Μπαλτοδάνο, μαζί με πολλούς άλλους πρώην αγωνιστές και μαχητές του FSLN (Εθνικό Απελευθερωτικό Μέτωπο των Σαντινίστας), βρέθηκε στην αντιπολίτευση. Μαζί, δημιούργησαν κινήματα διαφωνούντων του Μετώπου των Σαντινίστας. Το 2018, μετά την κατασταλτική απάντηση στο κίνημα των αγροτών και των φοιτητών, που είχε ως αποτέλεσμα σχεδόν 400 θανάτους, η Μόνικα Μπαλτοδάνο βρέθηκε εξόριστη στην Κόστα Ρίκα, της αφαιρέθηκε η ιθαγένεια και κατασχέθηκε όλη η περιουσία και το εισόδημά της. Βρίσκεται στην Ευρώπη, προσκεκλημένη της 4ης Διεθνούς, και δέχτηκε να απαντήσει στις ερωτήσεις μας.
Μαριάνα Σάντσεζ: Ποιος ήταν ο σκοπός του ταξιδιού σας;
Μόνικα Μπαλτοδάνο: Βρισκόμαστε στην Ευρώπη για να καταγγείλουμε το δικτατορικό και απολυταρχικό καθεστώς του Ντανιέλ Ορτέγκα και της Ροσάριο Μουρίγιο, οι οποίοι ελέγχουν την κυβέρνηση και όλους τους θεσμούς της εδώ και 17 χρόνια. Στόχος τους δεν είναι να οικοδομήσουν ένα σχέδιο μετασχηματισμού ή εξόδου από τη φτώχεια στην οποία ζει η πλειονότητα των κατοίκων της Νικαράγουα, αλλά να αυξήσουν τον προσωπικό τους πλούτο, επειδή έχουν γίνει καπιταλιστές. Από την επιστροφή τους στην κυβέρνηση το 2007, εισήγαγαν ένα νεοφιλελεύθερο καθεστώς με τα πιο βάναυσα χαρακτηριστικά του εξορυκτισμού, ιδίως στην εξόρυξη χρυσού και αργύρου. Αυτό έχει οδηγήσει σε βαθιές ανισότητες στη χώρα. Περισσότεροι από 700.000 κάτοικοι της Νικαράγουας αναγκάστηκαν να φύγουν. Κατά κάποιον τρόπο, αποτελούν τον βασικό πυλώνα της οικονομίας της Νικαράγουας, επειδή τα δολάρια που στέλνουν στις οικογένειές τους είναι πιο σημαντικά από τις εξαγωγές της χώρας στο σύνολό της.
Επισημαίνουμε ότι η καταστολή στη Νικαράγουα αυξάνεται. Δεν υπάρχει ελευθερία του Τύπου ή της πληροφόρησης. Δεν επιτρέπεται σε κανέναν να σκέφτεται διαφορετικά από το καθεστώς, διότι οι άνθρωποι κινδυνεύουν με φυλάκιση ή εξορία και με δήμευση όλων των περιουσιακών τους στοιχείων.
Περισσότερες από 4.000 οργανώσεις έχουν απαγορευτεί. Ενώσεις που εργάστηκαν για τα δικαιώματα των γυναικών, για τα δικαιώματα της φύσης, για τα δικαιώματα των ιθαγενών…
Δεν υπάρχουν πλέον συνδικαλιστικές οργανώσεις, δεν υπάρχει πλέον κανένα αυτόνομο κοινωνικό κίνημα. Γι’ αυτό χρειαζόμαστε την αλληλεγγύη. Όχι μόνο καταδίκη, όχι μόνο ανακοινώσεις από τη διεθνή κοινότητα, αλλά αλληλεγγύη.
Ήρθαμε να μιλήσουμε με ανθρώπους που είχαν εργαστεί με αλληλεγγύη τη δεκαετία του 1980. Κάποιοι από αυτούς είχαν μάλιστα βρεθεί εκεί και είχαν πάρει μέρος στον αγώνα κατά του Σομόζα, μοιραζόμενοι το όνειρό μας για μια δικαιότερη κοινωνία και πολιτική, οικονομική και κοινωνική δημοκρατία. Η Νικαράγουα έχει τη δυνατότητα να επιστρέψει προς αυτή την κατεύθυνση. Για να γίνει αυτό, πρέπει να απαλλαγούμε από τη δικτατορία. Γι’ αυτό προσπαθούμε να την αποδυναμώσουμε στη διεθνή σκηνή.
Βρισκόμαστε στην Ευρώπη για να προτείνουμε αγροτικά σχέδια, σχέδια εκπαίδευσης και οργανωτικά σχέδια. Έπρεπε να οργανωθούμε, και είμαι ιδιαίτερα προσηλωμένη στην οργάνωση των αριστερών κύκλων που προήλθαν από τον Σαντινισμό. Πρέπει να αποδώσουμε δικαιοσύνη σε όσους δολοφονήθηκαν ή παραπέμφθηκαν σε δίκη, σε όλους όσους χτυπήθηκαν από τη δικτατορία Ορτέγκα-Μουρίγιο. Αυτά είναι τα θέματα που συζητήσαμε κατά τη διάρκεια της επίσκεψής μας.
Μαριάνα Σάντσεζ: Κάποιοι αριστεροί στην Ευρώπη, ακόμη και αν γνωρίζουν τι συμβαίνει στη Νικαράγουα, εξακολουθούν να πιστεύουν ότι ο Ορτέγκα είναι Σαντινίστας, ότι είναι ο επαναστάτης της δεκαετίας του 1980…
Μόνικα Μπαλτοδάνο: Είδαμε μια σημαντική πρόοδο στην αριστερά όσον αφορά την κατανόηση και την πληροφόρηση για το τι πραγματικά συμβαίνει στη Νικαράγουα. Από τις συζητήσεις μας, μπορούμε να συμπεράνουμε ότι η πλειοψηφία γνωρίζει ότι η Νικαράγουα δεν είναι ένα αριστερό καθεστώς, ότι είναι ένα εγκληματικό καθεστώς που έχει διαπράξει σαφείς παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Υπάρχει όμως ακόμα ένας τμήμα της Αριστεράς που επιμένει ότι ήταν η συνέχεια αυτής της ωραίας επανάστασης που είχε προκαλέσει τον ενθουσιασμό της. Πρόκειται για μια Αριστερά που κλείνει τα μάτια στην πραγματικότητα. Κάποιοι λένε ότι αυτό συμβαίνει επειδή ο Ορτέγκα είναι αντιιμπεριαλιστής. Θέλω να τους πω ότι ο Ορτέγκα δεν είναι αντιιμπεριαλιστής. Χρησιμοποιεί αυτή τη ρητορική για να κρατήσει ένα συγκεκριμένο τμήμα της κοινωνικής του βάσης. Αλλά για να εξαπατήσει αυτό το κομμάτι της αριστεράς, προσπαθεί να υιοθετήσει μια νέα λογική Δύσης-Ανατολής. Γι’ αυτό υποστηρίζει τη Ρωσία ή ευθυγραμμίζεται με το Ιράν ή τη Βόρεια Κορέα.
Στην πραγματικότητα, η πλειοψηφία της αριστεράς έχει σημειώσει πρόοδο, όχι μόνο στην Ευρώπη αλλά και στη Λατινική Αμερική. Υπάρχουν ισχυρές φωνές όπως αυτή του Γκαμπριέλ Μπόριτς στη Χιλή, του προέδρου Γκουστάβο Πέτρο στην Κολομβία και του Άντρες Λόπες Ομπραδόρ στο Μεξικό, οι οποίοι καταδίκασαν την απώλεια της ιθαγένειας περισσότερων από 300 Νικαραγουανών. Ακούγονται πολύ σημαντικές φωνές, όπως αυτές του Πέπε Μουχίκα στην Ουρουγουάη και του Κουαουτέμοκ Κάρντενας στο Μεξικό. Έχουμε κάνει πρόοδο, αλλά είναι πολύ σημαντικό οι αριστεροί όλου του κόσμου να μιλήσουν αποφασιστικά ενάντια στον Ορτέγκα.
Αυτό μας βοηθά επίσης στη δουλειά μας με τους νέους. Ο Ορτέγκα λέει στις ομιλίες του ότι αυτό που κάνει είναι σοσιαλισμός. Παρόλο που έχουμε την πιο νεοφιλελεύθερη κοινωνία από το 1990, οι νέοι της Νικαράγουας πιστεύουν ότι ο Ορτέγκα είναι σοσιαλιστής.
Μαριάνα Σάντσεζ: Τι απέμεινε από το κοινωνικό και συνδικαλιστικό κίνημα μετά την καταστολή της κυβέρνησης;
Μόνικα Μπαλτοδάνο: Ολόκληρο το αυτόνομο κοινωνικό κίνημα έχει συντριβεί και κατασταλεί με συλλήψεις και εξορίες, με περισσότερα από 350 άτομα έχουν δολοφονηθεί κατά την καταστολή του 2018.
Είμαστε αποφασισμένοι να ξαναχτίσουμε αυτά τα δίκτυα. Από την εξορία αλλά και εσωτερικά, με σιωπηλές μεθόδους εργασίας, σε όλη τη χώρα. Υποστηρίζουμε έναν ειρηνικό, πολιτικό αγώνα. Έχουμε υποστεί πάρα πολλούς πολέμους στη Νικαράγουα. Προσπαθούμε να ακολουθήσουμε τη δημοκρατική, πολιτική και ειρηνική οδό.
Αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι δεν πρέπει να οργανωνόμαστε κρυφά, επειδή η καταστολή είναι βάναυση. Στη Νικαράγουα, δεν μπορείς να δημοσιεύσεις καμία αντίθετη άποψη στον Τύπο ή στα διαδικτυακά μέσα ενημέρωσης. Δημοσιογράφοι βρίσκονται στη φυλακή, απλώς και μόνο επειδή δημοσιεύουν στο προφίλ τους μια διαδήλωση ή μια θρησκευτική πομπή που είχε απαγορευτεί. Μπροστά σε αυτή την πραγματικότητα, πρέπει να ξαναχτίσουμε ολόκληρο τον κοινωνικό ιστό που το καθεστώς έχει καταστρέψει. Αλλά είμαστε σίγουροι ότι θα τα καταφέρουμε, και ήδη έχουν σημειωθεί πρόοδοι προς αυτή την κατεύθυνση.
Είμαστε αισιόδοξοι∙ πιστεύουμε ότι αργά ή γρήγορα αυτό το καθεστώς θα πέσει. Χιλιάδες Σαντινίστας, κρατικοί υπάλληλοι, στρατιώτες και αστυνομικοί δεν είναι πια με το καθεστώς, ακόμα κι αν παραμένουν στις δουλειές τους επειδή δεν μπορούν να ζήσουν από τίποτε άλλο. Χιλιάδες άνθρωποι σε όλους τους θεσμούς δεν υποστηρίζουν πλέον αυτό το καθεστώς, γι’ αυτό και είμαστε πεπεισμένοι ότι το τέλος του είναι κοντά, πιο κοντά απ’ ό,τι νομίζει ο πολύς κόσμος.
Μετάφραση: elaliberta.gr
Mónica Baltodano, “There are no longer any trade union organizations, no longer any autonomous social movement. We need solidarity”, International Viewpoint, 19 Μαρτίου 2024, https://internationalviewpoint.org/spip.php?article8454.
Mónica Baltodano, « Il n’y a plus d’organisations syndicales, plus de mouvement social autonome. Nous avons besoin de solidarité », l’Anticapitaliste, τεύχος 700, 21 Μαρτίου 2024, https://lanticapitaliste.org/opinions/international/nicaragua-il-ny-plus-dorganisations-syndicales-plus-de-mouvement-social.
