Διαδηλωτές στο κέντρο της Τεχεράνης, στο Ιράν, στις 29 Δεκεμβρίου 2025. Fars News Agency/AP
Bella Beiraghi
Το Ιράν φλέγεται: η εξέγερση επιστρέφει στους δρόμους
«Μην φοβάστε, είμαστε όλοι μαζί» – η φωνή αντηχεί μέσα στο μεγάλο παζάρι της Τεχεράνης. Μια νεαρή γυναίκα, με θάρρος χωρίς πέπλο, ηγείται μιας πορείας εκατοντάδων ανθρώπων σε μια από τις παλαιότερες αγορές του κόσμου.
Η κατάρρευση του ριάλ, του επίσημου νομίσματος του Ιράν, έχει προκαλέσει τις μεγαλύτερες διαμαρτυρίες μετά την εξέγερση «Γυναίκα, Ζωή, Ελευθερία» το 2022. Την Κυριακή 28 Δεκεμβρίου, στην πρωτεύουσα του Ιράν, Τεχεράνη, το μεγάλο παζάρι ξέσπασε. Οι έμποροι έκλεισαν τα καταστήματά τους και βγήκαν στους δρόμους φωνάζοντας «κλείστε το». Μέσα σε 72 ώρες, οι διαμαρτυρίες είχαν εξαπλωθεί σε περισσότερες από 21 από τις 31 επαρχίες του Ιράν, σύμφωνα με δημοσίευμα των New York Times. Από το μετρό του Μασχάντ μέχρι τη μικρή πόλη του Φαρσάν, οι διαδηλωτές συγκεντρώθηκαν σε γωνίες δρόμων και πλατείες, με το σύνθημα «θάνατος στον δικτάτορα» –μια αναφορά στην 46χρονη ισλαμική θεοκρατία– να κυριαρχεί.
Η εξέγερση στους δρόμους σύντομα έφτασε στα μεγάλα πανεπιστήμια. Από την Τεχεράνη έως την Ταμπρίζ, εκατοντάδες φοιτητές συμμετείχαν σε διαδηλώσεις απαιτώντας να μπει τέλος στη φτώχεια και τη διαφθορά. Ακτιβιστές στο Πανεπιστήμιο Χατζέ Νασίρ προειδοποίησαν ότι «θα συνεχίσουμε μέχρι την ανατροπή και τον θάνατο του δικτάτορα». Οι ηχώ της εξέγερσης «Γυναίκα, Ζωή, Ελευθερία» του 2022 ήταν παντού, όπως γυναίκες με μαντίλες στα χέρια που διακήρυσσαν «όχι μαντίλα, όχι πέπλο, ελευθερία και ισότητα» και «γυναίκες, ζωή, ελευθερία».
Οι διαμαρτυρίες έχουν αυξηθεί τις τελευταίες πέντε ημέρες παρά τη σφοδρή κρατική καταστολή, με αναφορές ότι η αστυνομία χρησιμοποιεί πραγματικά πυρομαχικά εναντίον των διαδηλωτών, κάνει επιδρομές σε σπίτια και απαγάγει ανθρώπους από τους δρόμους. Σύμφωνα με την οργάνωση για τα ανθρώπινα δικαιώματα Hengaw, τουλάχιστον τρεις διαδηλωτές, μεταξύ των οποίων και ένα παιδί, έχουν σκοτωθεί στην επαρχία Λορεστάν του Ιράν. Εν τω μεταξύ, ο Σαΐντ Πουραλί, αναπληρωτής κυβερνήτης του Λορεστάν, ισχυρίστηκε ότι οι διαδηλωτές σκότωσαν ένα μέλος των Μπασίτζι, της παραστρατιωτικής πολιτοφυλακής των Φρουρών της Επανάστασης του Ιράν [σ.τ.μ. - τελικά αποδείχτηυκε ότι δεν ήταν μπασίτζι, αλλά διαδηλωτής που δολοφονήθηκε από την αστυνομία, βλ. σημ. στο τέλος].
Οι ρίζες της εξέγερσης
Αυτή είναι η τελευταία από μια σειρά εξεγέρσεων που έχουν συγκλονίσει το Ιράν την τελευταία δεκαετία. Το 2017, οι εργαζόμενοι σε όλη τη χώρα πραγματοποίησαν απεργία για να απαιτήσουν ψωμί, θέσεις εργασίας και ελευθερία. Έκαψαν αστυνομικά τμήματα και επιτέθηκαν σε τράπεζες. Οι εργάτες ζαχαροκάλαμου στο Χουζεστάν ίδρυσαν εργατικά συμβούλια για να αγωνιστούν για τον έλεγχο της παραγωγής. Η γενική απεργία του 2017-2018 οδήγησε στην εξέγερση του Νοεμβρίου 2019, η οποία πυροδοτήθηκε από την αύξηση της τιμής των καυσίμων κατά 200%. Οι φοιτητές εξεγέρθηκαν με το σύνθημα «απεργία και επανάσταση». Οι απεργιακές επιτροπές που δραστηριοποιήθηκαν το 2017 επανεμφανίστηκαν και νέες ομάδες εργατών εντάχθηκαν στον αγώνα. Το καθεστώς κατέστειλε την εξέγερση με αιματοχυσία, αλλά δεν μπόρεσε να συντρίψει για πολύ την βούληση του λαού.
Οι απεργίες συνέχισαν να αυξομειώνονται κατά το πρώτο έτος της πανδημίας. Στη συνέχεια, το 2021, ξέσπασαν διαδηλώσεις στο Χουζεστάν ως αντίδραση στην σοβαρή έλλειψη νερού και σύντομα εξαπλώθηκαν σε άλλες πόλεις και κωμοπόλεις. Λίγους μήνες αργότερα, οι εργάτες των πετρελαϊκών εταιρειών πραγματοποίησαν απεργία για να διαμαρτυρηθούν για την κάλπικη εκλογή του Εμπραχίμ Ραϊσί ως προέδρου. Οι διαδηλώσεις και οι απεργίες συνεχίστηκαν καθ’ όλη τη διάρκεια του 2022, από την μικρότερη επαρχία Χορασάν μέχρι την πρωτεύουσα Τεχεράνη. Αυτός ο κύκλος εξεγέρσεων έφτασε στο αποκορύφωμά του με την εξέγερση «Γυναίκα, Ζωή, Ελευθερία» του 2022, που πυροδοτήθηκε από τη δολοφονία της 22χρονης Κούρδισσας Γκίνα Μαχσά Αμινί από την αστυνομία. Αυτή ήταν η μεγαλύτερη εξέγερση από την Ιρανική Επανάσταση του 1979, που οδήγησε στην ανατροπή της δικτατορίας του Σάχη, η οποία υποστηριζόταν από τις ΗΠΑ.
Οι διαδοχικές εξεγέρσεις στο Ιράν έχουν βαθιές οικονομικές και πολιτικές ρίζες. Ο ανεξέλεγκτος πληθωρισμός και η κατάρρευση του εθνικού νομίσματος έχουν επιδεινωθεί από δεκαετίες διαφθοράς της κυβέρνησης και δυτικών κυρώσεων. Παρά το γεγονός ότι διαθέτει τα δεύτερα μεγαλύτερα αποθέματα φυσικού αερίου και τα τρίτα μεγαλύτερα αποθέματα πετρελαίου στον κόσμο, σχεδόν το 70% του ιρανικού πληθυσμού ζει κάτω από το όριο της φτώχειας, σύμφωνα με έκθεση του Iran Human Rights Monitor. Ο κατώτατος μισθός των Ιρανών εργαζομένων είναι ο χειρότερος στην περιοχή, πίσω ακόμη και από το Αφγανιστάν και την Υεμένη, ενώ το ποσοστό συμμετοχής στο εργατικό δυναμικό έχει μειωθεί στο 41%, όπως τεκμηριώνεται από το Middle East Forum Observer. Η κατάρρευση του ριάλ, που μόνο τον τελευταίο μήνα σημείωσε πτώση περίπου 20%, έχει περαιτέρω υπονομεύσει την αγοραστική δύναμη των απλών πολιτών, καθιστώντας ακόμη πιο δύσκολη την αγορά ήδη υπερτιμημένων αγαθών, όπως τρόφιμα και φάρμακα.
Εν τω μεταξύ, η κλίκα των εγκληματιών που κυβερνούν το Ιράν ζει μέσα στη χλιδή. Οι μεγιστάνες του πετρελαίου, οι μεγιστάνες του χάλυβα, οι πολιτικοί και η ελίτ του στρατού και της αστυνομίας αποκομίζουν δισεκατομμύρια κέρδη από την εκμετάλλευση και την καταπίεση της εργατικής τάξης. Σύμφωνα με τον Ιρανό οικονομολόγο Αλί Χεϊνταρί, σχεδόν το ένα τρίτο του πλούτου της χώρας συγκεντρώνεται σήμερα στα χέρια μόλις του 1% του πληθυσμού. Το καθεστώς ανταποκρίθηκε στην κρίση διπλασιάζοντας τα μέτρα λιτότητας: καταστρέφοντας την υγειονομική περίθαλψη και τις υποδομές και επιτιθέμενο στους μισθούς και τις συνθήκες εργασίας των εργαζομένων.
Ένα καθεστώς σε κρίση
Όλα αυτά έχουν επιδεινώσει την μακροχρόνια κρίση νομιμότητας του καθεστώτος. Δεν έχει λαϊκή υποστήριξη, αλλά διατηρεί την εξουσία του με τη βία, με πάνω από δεκαέξι υπηρεσίες πληροφοριών και μία από τις μεγαλύτερες πολιτοφυλακές στον κόσμο. Ωστόσο, οι ηγέτες του Ιράν γνωρίζουν ότι, παρά τις προσπάθειές τους, δεν μπορούν να καταστείλουν εντελώς τη διαφωνία. Η εκλογή του υποψηφίου του Κόμματος των Μεταρρυθμιστών, Μασούντ Πεζεσκιάν, στην προεδρία τον Ιούλιο του 2024 σηματοδότησε μια προσπάθεια του κράτους να βελτιώσει την εικόνα του μετά την καταστολή της εξέγερσης «Γυναίκα, Ζωή, Ελευθερία». Ο Πεζεσκιάν έδειξε επιφανειακή υποστήριξη στο κίνημα που ζητούσε την κατάργηση του υποχρεωτικού χιτζάμπ και επέκρινε την αστυνομία ηθών, η οποία επιβάλλει τις σεξιστικές πολιτικές του κράτους.
Ωστόσο, οι ελπίδες που είχαν ορισμένοι Ιρανοί για την προεδρία του γρήγορα διαψεύστηκαν, καθώς κατέστη σαφές ότι θα συνέχιζε την πολιτική των προκατόχων του. Σύμφωνα με το Al Jazeera, ο πρόσφατα προτεινόμενος ετήσιος προϋπολογισμός του Πεζεσκιάν θα διατηρήσει τους κατώτατους μισθούς πολύ κάτω από το ποσοστό του πληθωρισμού, θα αυξήσει τους φόρους κατά 62% και θα αυξήσει τα ανώτατα όρια τιμών για τα καύσιμα. Η κυβέρνηση προτείνει να δαπανήσει το ίδιο ποσό για την ενίσχυση του προπαγανδιστικού της μηχανισμού με αυτό που θα δαπανήσει για ολόκληρο τον τομέα της εκπαίδευσης.
Το καθεστώς υπέστη επίσης μια ταπεινωτική ήττα από το Ισραήλ και την Αμερική, οι οποίοι τον Ιούνιο του περασμένου έτους ξεκίνησαν έναν πόλεμο δώδεκα ημερών που κατέστρεψε σε μεγάλο βαθμό τις σημαντικότερες πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν, κατέστρεψε ή προκάλεσε ζημιές σε κρίσιμους πόρους πετρελαίου, φυσικού αερίου και νερού και στόχευσε σε υποδομές πολιτικού χαρακτήρα, με αποτέλεσμα να σκοτωθούν πάνω από 1.000 άνθρωποι. Οι συνέπειες του πολέμου συνέβαλαν στην κατάρρευση του ριάλ, η αξία του οποίου έχει μειωθεί κατά τουλάχιστον 40% από τον Ιούνιο, σύμφωνα με έκθεση των Financial Times. Η ολοκληρωτική επίθεση του Ισραήλ στην περιοχή –η γενοκτονία στη Γάζα, ο πόλεμος στο Λίβανο και οι βομβιστικές επιθέσεις στη Υεμένη, το Ιράκ και τη Συρία– αποδυνάμωσε τους περιφερειακούς συμμάχους του Ιράν. Επιπλέον, η ανατροπή της δικτατορίας του συμμάχου του Ιράν Μπασάρ αλ-Άσαντ στη Συρία άφησε το καθεστώς εκτεθειμένο.
Κάποιοι στην αριστερά υποστηρίζουν ότι πρέπει να υποστηρίξουμε το ιρανικό καθεστώς λόγω της εχθρότητάς του προς το Ισραήλ και την Αμερική. Αυτή η θέση αρνείται το δικαίωμα των Ιρανών εργαζομένων και των καταπιεσμένων να αντισταθούν μετά από δεκαετίες ταλαιπωρίας υπό το ζυγό μιας καπιταλιστικής δικτατορίας με ισλαμικό χρώμα. Οι σοσιαλιστές πρέπει να σταθούν αδιαμφισβήτητα στο πλευρό της αντίστασης στο Ιράν, καταδικάζοντας παράλληλα τις προσπάθειες των δυτικών ιμπεριαλιστών να εκμεταλλευτούν το κίνημα για δικό τους όφελος.
Η δυναμική του σημερινού κινήματος
Η δυναμική των τωρινών διαδηλώσεων δεν μπορεί να γίνει κατανοητή χωρίς αυτό το πλαίσιο. Η κρίση είναι τόσο βαθιά που έχει αρχίσει να διαλύει μία από τις ιστορικά πιστές βάσεις υποστήριξης του καθεστώτος: τους μπαζααρί, την παραδοσιακή τάξη των εμπόρων [των παζαριών]. Η συμμαχία μεταξύ των εμπόρων και του καθεστώτος έχει βαθιές ρίζες που ανάγονται πριν από την επανάσταση του 1979. Το 1963 σχημάτισαν συμμαχία ενάντια στη δικτατορία του Σάχη, που υποστηριζόταν από τις ΗΠΑ, ιδρύοντας το Κόμμα του Ισλαμικού Συνασπισμού. Κατά τη διάρκεια της επανάστασης του 1979, οι μπαζααρί παρείχαν σημαντική οικονομική υποστήριξη στον κλήρο, ο οποίος υπό την ηγεσία του Αγιατολάχ Χομεϊνί τελικά νίκησε την επανάσταση και ίδρυσε την Ισλαμική Δημοκρατία.
Ο κλήρος βασίστηκε στους μπαζααρί για να ανέλθει στην εξουσία και για πολλά χρόνια διατήρησε μια ισχυρή, αν και κατά καιρούς ασταθή, συμμαχία. Ωστόσο, η επιδείνωση της οικονομικής κατάστασης και η αυξανόμενη οικονομική κυριαρχία των κατασταλτικών κρατικών δυνάμεων του Ιράν αποδυνάμωσαν σταδιακά την επιρροή των μπαζααρί. Αυτό ήταν ιδιαίτερα εμφανές κατά τη διάρκεια της σκληροπυρηνικής προεδρίας του Μαχμούντ Αχμαντινετζάντ (2005-2013), αλλά συνεχίζεται μέχρι σήμερα. Οι μπαζααρί δεν απολαμβάνουν πλέον τα σχετικά προνόμια που είχαν κάποτε.
Ως απάντηση, έχουν οργανώσει όλο και πιο συχνές διαμαρτυρίες, συμπεριλαμβανομένης της συμμετοχής τους στη γενική απεργία του 2018, όπου φώναζαν συνθήματα που για πρώτη φορά ξεπερνούσαν τα δικά τους εμπορικά συμφέροντα. Το γεγονός ότι οι μπαζααρί ξεκίνησαν τις σημερινές κινητοποιήσεις δεν είναι άνευ προηγουμένου, αλλά αντιπροσωπεύει μια σημαντική ρήξη στις σχέσεις μεταξύ της παραδοσιακής μεσαίας τάξης και του ιρανικού καθεστώτος.
Εν τω μεταξύ, οι φοιτητές και οι νέοι επανήλθαν στη δράση, έχοντας αποτελέσει το επίκεντρο της εξέγερσης «Γυναίκα, Ζωή, Ελευθερία». Μέσω των καναλιών τους στο Telegram, οι φοιτητές διέδωσαν βίντεο από διαδηλώσεις σε διάφορα πανεπιστημιακά campus στην Τεχεράνη, το Ισφαχάν και το Γιαζντ. Συγκεντρώθηκαν κατά εκατοντάδες φωνάζοντας «Ελευθερία! ελευθερία! ελευθερία!» και «Μη φοβάστε! Είμαστε όλοι μαζί». Τη νύχτα, όταν οι δυνάμεις ασφαλείας πήγαν να απαγάγουν φοιτητές από τους κοιτώνες τους στο Πανεπιστήμιο της Τεχεράνης, αυτοί αντέδρασαν γενναία, εμπνέοντας περισσότερους φοιτητές να εξεγερθούν. Στο Πανεπιστήμιο Φερντοσί στο Μασχάντ, οι φοιτητές διακήρυξαν: «Η διαμαρτυρία είναι δικαίωμά μας, οι καθιστικές διαμαρτυρίες είναι το όπλο μας και η αντίσταση είναι ο δρόμος μας. Η νέα γενιά δεν θα δεχτεί την αδικία και δεν θα παραδώσει το μέλλον με αντάλλαγμα τον φόβο».
Έχουν επανεμφανιστεί πολλές φοιτητικές ομάδες, συμπεριλαμβανομένων ανεξάρτητων φοιτητικών συλλόγων, που δραστηριοποιήθηκαν στην εξέγερση «Γυναίκα, Ζωή, Ελευθερία». Η μνήμη αυτής της εξέγερσης είναι ακόμη νωπή στη σκέψη τους – μετέτρεψαν τα πανεπιστήμια σε κέντρα αντίστασης, αψηφώντας τους κανόνες διαχωρισμού των φύλων, καίγοντας τις μαντίλες τους και καταλαμβάνοντας κτίρια. Οι φοιτητές ένωσαν τις δυνάμεις τους σε εθνική κλίμακα και έκαναν τους καθηγητές να απεργήσουν σε αλληλεγγύη με τον αγώνα τους. Η συμμετοχή τους αυτή τη στιγμή μπορεί να εμπνεύσει ευρύτερα στρώματα της κοινωνίας να αναλάβουν δράση. Σύμφωνα με τα λόγια των φοιτητών του Πανεπιστημίου Χατζέ Νασίρ, η διαμαρτυρία τους «είναι μια προειδοποίηση από τους φοιτητές προς τους κυβερνώντες που έχουν συνηθίσει τη διαφθορά, τους υπενθυμίζουμε ότι η κανονικοποίηση της δυστυχίας έχει αποτύχει και ότι οι φοιτητές εξακολουθούν να αντιστέκονται».
Τα περισσότερα συστημικά μέσα μαζικής ενημέρωσης επικεντρώνονται στους μπαζααρί και τους φοιτητές. Ενώ είναι αλήθεια ότι αυτοί βρίσκονται στο επίκεντρο των σημερινών κινητοποιήσεων, οι εργαζόμενοι βρίσκονται στο πεδίο της μάχης εδώ και πολλούς μήνες. Αυτοί είναι που νιώθουν πιο έντονα την οικονομική κρίση. Εκπειδευτικοί, νοσηλευτικό προσωπικό, οδηγοί φορτηγών, εργάτες στα χρυσωρυχεία, χαλυβουργία, πετρελαϊκή και αεριοβιομηχανία πραγματοποιούν απεργίες και διαδηλώσεις απαιτώντας αυξήσεις μισθών, μέτρα υγείας και ασφάλειας και την κατάργηση του καταχρηστικού συστήματος συμβάσεων εργασίας. Οι εργάτες είναι η καρδιά της ιρανικής οικονομίας και έχουν τη δύναμη να ανατρέψουν το καθεστώς.
Έχουμε δει δείγματα αυτής της δυνατότητας. Στις αρχές Δεκεμβρίου, βίντεο που δημοσιεύτηκαν στο Telegram κατέγραψαν 5.000 συμβασιούχους εργάτες πετρελαίου και φυσικού αερίου σε απεργία, στην μεγαλύτερη κινητοποίηση σε ολόκληρο τον κλάδο από την επανάσταση του 1979. Αυτοί οι εργάτες βρίσκονται στην Ασαλουγιέ, στο μεγαλύτερο κοίτασμα φυσικού αερίου στον κόσμο. Παρέχουν περισσότερο από το ήμισυ των εσόδων της χώρας. Γι’ αυτό και έγιναν στόχος ισραηλινών αεροπορικών επιδρομών τον Ιούνιο.
Μετά την ισραηλινή επίθεση, ο πολιτικός Χασάν Νορουζί προσπάθησε να αποτρέψει τους εργάτες από το να διαμαρτυρηθούν, υποστηρίζοντας ότι οι εργοδότες και οι εργάτες βρίσκονται «στο ίδιο καράβι». Αλλά αυτή η προσπάθεια να διατηρηθεί η εθνική ενότητα απέτυχε παταγωδώς – οι εργάτες του πετρελαίου και του φυσικού αερίου συνέχισαν την απεργία. Το ανεξάρτητο συνδικάτο τους αντέδρασε, απαντώντας: «Όχι, κύριε! Εμείς οι εργαζόμενοι και εσείς οι ληστές δεν είμαστε στο ίδιο καράβι. Εσείς και η κυβέρνησή σας έχετε τρυπήσει το καράβι που μεταφέρει τα μέσα διαβίωσής μας και μέσα από αυτές τις τρύπες λεηλατείτε όλα όσα έχουμε».
Προκλήσεις και προοπτικές
Για να ενταθεί ο αγώνας στους δρόμους, οι φοιτητές και οι μπαζαρί πρέπει να ενωθούν με την εργατική τάξη. Στην περίπτωση των εργαζομένων στον τομέα του πετρελαίου και του φυσικού αερίου, αυτοί είναι γεωγραφικά απομονωμένοι από τις μεγάλες πόλεις και αναγκάζονται να ζουν μέσα ή κοντά στα εργοστάσια, σε άθλια στρατόπεδα. Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια έχουν δείξει ότι αυτό το εμπόδιο μπορεί να ξεπεραστεί. Κατά τη διάρκεια της εξέγερσης «Γυναίκα, Ζωή, Ελευθερία», οι εργαζόμενοι και οι φοιτητές δημιούργησαν συνειδητά ένα κλίμα αλληλεγγύης, αναγνωρίζοντας ότι η απελευθέρωση από την καταπίεση είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την ταξική πάλη. Το συνδικάτο Χαφτ Ταπέ δήλωσε τότε: «Αυτή η μεγάλη εξέγερση πρέπει να συνδεθεί με την απεργία των εργαζομένων παντού... για να έχουμε ψωμί και ελευθερία, ας μην αφήσουμε μόνες τις γυναίκες της επανάστασης». Σήμερα, οι οικονομικές δυσαρέσκειες της εργατικής τάξης συνδέονται άμεσα με τις διαμαρτυρίες στα παζάρια και στα πανεπιστημιακά campus.
Όσον αφορά το καθεστώς, αντέδρασε με τον συνήθη τρόπο: με καταστολή. Ωστόσο, σε αντίθεση με προηγούμενες εξεγέρσεις, αναγκάστηκε να δώσει μια ψεύτικη υπόσχεση για την αντιμετώπιση των αιτημάτων των μαζών. Αυτό φάνηκε στο μήνυμα που δημοσίευσε ο Πεζεσκιάν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης τη Δευτέρα, όπου έγραψε ότι ζήτησε από τον υπουργό Εσωτερικών να ανταποκριθεί στα νόμιμα αιτήματα των διαδηλωτών. Η Φατεμέχ Μοχατζερανί, εκπρόσωπος της κυβέρνησης, δήλωσε στους δημοσιογράφους ότι η Τεχεράνη σχεδιάζει να ξεκινήσει διάλογο με τους διοργανωτές των διαδηλώσεων. «Βλέπουμε, ακούμε και αναγνωρίζουμε τις διαμαρτυρίες, τις κρίσεις και τους περιορισμούς», είπε. Ταυτόχρονα, η κυβέρνηση ανακοίνωσε το κλείσιμο των πανεπιστημίων, των κυβερνητικών γραφείων και των εμπορικών κέντρων σε 18 από τις 31 επαρχίες του Ιράν, ενώ οι δυνάμεις ασφαλείας περιπολούν στους δρόμους κυνηγώντας τους αντιφρονούντες.
Το ιρανικό καθεστώς βρίσκεται σε μια ατέρμονη κρίση χωρίς σαφή λύση. Αλλά ένα είναι σίγουρο: η φωτιά θα συνεχίσει να καίει όσο η Ισλαμική Δημοκρατία παραμένει όρθια. Η δεκαετία της κρίσης και της ταξικής πάλης έχει καταστήσει σαφές ότι οι μέρες της είναι μετρημένες.
Μετάφραση: elaliberta.gr
Bella Beiraghi, “Iran on fire: rebellion returns to the streets”, Red Flag, 2 Ιανουαρίου 2026, https://redflag.org.au/article/iran-on-fire-rebellion-returns-to-the-streets.
Σημείωση: Όπως αναφέρει ο Siyâvash Shahabi στην ιστοσελίδα του στο facebook:
«Τίποτα δεν εξηγεί καλύτερα τη σχέση μεταξύ του Ιράν και του καθεστώτος από αυτό το βίντεο. Ενώ οι αξιωματούχοι είχαν πάει να παραστούν στην κηδεία ενός από τους νεκρούς των διαδηλώσεων, ενός διαδηλωτή που το καθεστώς ισχυριζόταν ότι ήταν μέλος των Basij (υπό την IRGC), ο πατέρας του άνδρα, ενώ πενθούσε, αποκάλυψε ότι αυτό δεν ήταν αλήθεια. Είπε ότι ο γιος του ήταν μεταξύ των διαδηλωτών και δεν βρισκόταν εκεί για να τους καταστείλει. Αυτό και μόνο ήταν αρκετό για να αναζωπυρώσει τη φλόγα της οργής.
Οι διαδηλώσεις είναι από το Marvdasht, κοντά στο Shiraz.»
https://www.facebook.com/sia.lemel.
