Δευτέρα, 19 Σεπτεμβρίου 2022 10:33

Η εγκαθίδρυση ενός απολυταρχικού καθεστώτος στην Τυνησία

Διαδήλωση ενάντια στην δικτατορία του Καΐς Σαϊέντ στις 25 Ιουλίου", στην Τύνιδα, Τυνησία, 26 Σεπτεμβρίου 2021. EPA-EFE/MOHAMED MESSARA

 

 

Dominique Lerouge

 

Η εγκαθίδρυση ενός απολυταρχικού καθεστώτος στην Τυνησία

 

 

Ακριβώς ένα χρόνο μετά το πραξικόπημα της 25ης Ιουλίου 2021,1 ο Τυνήσιος πρόεδρος Καΐς Σαϊέντ ενέκρινε με δημοψήφισμα ένα νέο σύνταγμα, το οποίο του έδωσε σχεδόν όλες τις εξουσίες.

Το Σύνταγμα της 25ης Ιουλίου 2022 καθιερώνει ένα καθεστώς στο οποίο ο πρόεδρος έχει τις περισσότερες εξουσίες2. Καθώς η κυβέρνηση βρίσκεται υπό την άμεση εξουσία του, δεν χρειάζεται πλέον να λάβει ψήφο εμπιστοσύνης από το νομοθετικό σώμα. Επιπλέον, ο πρόεδρος μπορεί πλέον να υποβάλει νόμους απευθείας στο κοινοβούλιο. Θα έχει επίσης τη δυνατότητα να παραμείνει στην εξουσία και μετά τη λήξη της θητείας του.

Το σύστημα αυτό θα πρέπει να ολοκληρωθεί πριν από το τέλος του έτους με την εκλογή μιας νομοθετικής συνέλευσης, καθώς και μιας συνέλευσης εκπροσώπων των τοπικών αρχών, των οποίων ο τρόπος διορισμού και ο ρόλος παραμένουν προς το παρόν άγνωστοι. Εάν το όλο σύστημα τεθεί σε εφαρμογή, θα είναι το τέλος της περιόδου που άνοιξε η «Τυνησιακή Άνοιξη» του 2011.

Τα κύρια χαρακτηριστικά του νέου καθεστώτος

– Απολυταρχικό: σε αυτό το σημείο, ο Σαϊέντ προχωρά ακόμη περισσότερο από τον Μπεν Αλί, καθώς διαθέτει ταυτόχρονα εκτελεστικές, συντακτικές και νομοθετικές εξουσίες.

– Αυταρχικό: προς το παρόν, η ελευθερία της έκφρασης συνεχίζει να υφίσταται, αλλά παρατηρείται ανησυχητικός περιορισμός της ελευθερίας του Τύπου και αυξανόμενη αστυνομική καταστολή. Οι διαδικτυακές παρενοχλήσεις και οι φυσικές απειλές κατά αντιπάλων από υποστηρικτές του προέδρου Καΐς Σαϊέντ αυξάνονται επίσης. «Απέχουμε ακόμη πολύ από την άγρια καταστολή που ασκήθηκε επί Μπεν Άλι. Εξακολουθούμε να απολαμβάνουμε την ελευθερία της έκφρασης. Δεν έχουμε χιλιάδες φυλακισμένους συνείδησης όπως στην Αίγυπτο, αλλά τα θεμέλια της απόλυτης εξουσίας είναι εδώ», καταγγέλλει η Άμνα Γκελάλι, από τη Διεθνή Αμνηστία3.

– Λαϊκιστικό: βασιζόμενος στην παράλυση του κοινοβουλευτικού καθεστώτος που δημιουργήθηκε μετά το 2011, ο Σαϊέντ αποδίδει στον εαυτό του μια σχεδόν μεσσιανική δύναμη να ενσαρκώνει τον «λαό» καθώς και μια σχεδόν θεϊκή αποστολή λύτρωσης. Η πολιτική του περιλαμβάνει την παράκαμψη ή την εξάλειψη όλων των μεσαζόντων μεταξύ αυτού και του λαού, ιδίως των πολιτικών κομμάτων, τα οποία θεωρεί «ετοιμοθάνατα».

Σε αντίθεση με τον Μπεν Άλι, ο οποίος βοήθησε τις «ελίτ» και προσπάθησε να τις εντάξει στα μαφιόζικα δίκτυα του κόμματος εξουσίας, ο Σαϊέντ έχει εξαπολύσει έναν διαρκή πόλεμο εναντίον τους, που βρίσκει ιδιαίτερη απήχηση στην ψυχική κατάσταση μεγάλου μέρους της νεολαίας και των λιγότερο προνομιούχων στρωμάτων.

– Σφοδρή αντιπαράθεση με όλα τα πολιτικά κόμματα: η εχθρότητα αυτή αφορά τα κόμματα που ήταν στην εξουσία μετά το 2011 (συμπεριλαμβανομένου της Εννάχντα), εκείνα που δεν ήταν, καθώς και το κόμμα που νοσταλγεί το καθεστώς πριν από το 2011, του οποίου ηγείται ένας πρώην αναπληρωτής γενικός γραμματέας του κόμματος του Μπεν Άλι.

– Μια αραβική εθνικιστική διάσταση: σε αντίθεση με τον Μπεν Άλι, ο οποίος υποκλινόταν στις δυτικές δυνάμεις, ο Σαϊέντ ισχυρίζεται ότι είναι μέλος της αραβικής και μουσουλμανικής κουλτούρας, η οποία πιστεύει ότι είναι η αυθεντική κουλτούρα του τυνησιακού λαού. Υπεραμύνεται της εθνικής κυριαρχίας απέναντι στις «ξένες παρεμβάσεις» τις οποίες κατηγορεί ότι οργανώνουν «συνωμοσίες» που εμποδίζουν το λαό να εκφράσει πραγματικά τη βούλησή του.

– Πανταχού παρούσες θρησκευτικές αναφορές: είναι αλήθεια ότι ο Καΐς Σαϊέντ δεν είναι «ισλαμιστής» με την έννοια της ένταξης σε κάποιο κόμμα τύπου Μουσουλμανικής Αδελφότητας. Είναι όμως πολύ ευσεβής και θρησκευόμενος και δηλώνει ανοιχτά ότι προέρχεται από την ισλαμική κληρονομιά της Τυνησίας. Από την εκλογή του το 2019, ο Σαϊέντ έχει, για παράδειγμα, επικαλεστεί το Κοράνι για να υπερασπιστεί τη διατήρηση της κληρονομικής ανισότητας μεταξύ ανδρών και γυναικών. Το άρθρο 5 του νέου συντάγματος ορίζει επίσης ότι η Τυνησία αποτελεί μέρος της «ισλαμικής Ούμμα [κοινότητα των πιστών]». Σε αντίθεση με το πολιτικό Ισλάμ της Εννάχντα, το Ισλάμ του Σαϊέντ είναι περισσότερο ένα κρατικό Ισλάμ που θα μπορούσε να εξελιχθεί σε μια μορφή θεοκρατίας.

 

 

Μετάφραση: elaliberta.gr

Dominique Lerouge, « Tunisie : la mise en place d’un pouvoir absolutiste », L’Anticapitaliste, 8 Σεπτεμβρίου 2022, https://lanticapitaliste.org/actualite/international/tunisie-la-mise-en-place-dun-pouvoir-absolutiste.

Dominique Lerouge, “The establishment of an absolutist regime in Tunisia”, International Viewpoint, 11 Σεπτεμβρίου 2022, https://internationalviewpoint.org/spip.php?article7809.

 

 

Σημειώσεις

1. Dominique Lerouge, « La résistible ascension de Kaïs Saïed ? », Europe Solidaire Sans Frontières, Οκτώβριος 2021, http://www.europe-solidaire.org/spip.php?article63797.

2. Για λεπτομερή ανάλυση του Συντάγματος του 2022: Amnesty International, « Tunisie, l’adoption de la nouvelle Constitution représente un revers pour les droits humains », Amnesty International, 19 Αυγούστου 2022, https://www.amnesty.org/fr/wp-content/uploads/sites/8/2022/08/MDE3059252022FRENCH.pdf.

3. Liberation, 14 Ιουλίου 2022.

 

 

 

 

 

 

 

 

Τελευταία τροποποίηση στις Δευτέρα, 19 Σεπτεμβρίου 2022 10:41

Προσθήκη σχολίου

Το e la libertà.gr σέβεται όλες τις απόψεις, αλλά διατηρεί το δικαίωμά του να μην αναρτά σχόλια με υβριστικό, ρατσιστικό, σεξιστικό φασιστικό περιεχόμενο ή σχόλια μη σχετικά με το κείμενο.