Μποχντάν Σιρότιουκ. Φωτογραφία: Intent / κοινωνικά μέσα
Η ποινή φυλάκισης για τον Ουκρανό τροτσκιστή
αποτελεί επίθεση στην ελευθερία του λόγου
του Simon Pirani
ΠΗΓΗ: People and Nature, 25/8/2026
ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ: Τάσος Αναστασιάδης
Ένα ουκρανικό δικαστήριο έκρινε αυτό το μήνα τον Μποχντάν Σιρότιουκ, έναν τροτσκιστή, ένοχο για εσχάτη προδοσία και τον καταδίκασε σε 15 χρόνια φυλάκισης -αποκλειστικά και μόνο για τα κείμενα που έγραψε σχετικά με τον πόλεμο.
Αυτή είναι μια επίθεση στην ελευθερία του λόγου και πρέπει να αμφισβητηθεί, διαφορετικά η απόφαση αυτή θα μπορούσε να αποδειχθεί η αρχή μιας επικίνδυνης τάσης.
Το δικαστήριο στο Περβομάισκ, στην περιφέρεια Μικολάγεφ της νοτιοανατολικής Ουκρανίας, καταδίκασε τον 27χρονο Σιρότιουκ με βάση κείμενα που δημοσιεύτηκαν στον ιστότοπο World Socialist Web Site.
Η απόφαση ισχυρίζεται, χωρίς καμία βάση, ότι τα κείμενα υποστήριζαν τη ρωσική πολεμική προσπάθεια και υπονόμευαν την ουκρανική κρατική υπόσταση.
Τα συμπεράσματα του δικαστηρίου είναι κατά κύριο λόγο πολιτικά, καθώς αναφέρουν ότι τα άρθρα του Σιρότιουκ «απονομιμοποιούν την πολιτική ηγεσία της Ουκρανίας, ότι αμφισβητούν τις δημοκρατικές διαδικασίες που ισχύουν στην Ουκρανία» και, αναφερόμενα στο κίνημα του Μπαντέρα, «υποτιμούν τους εθνικούς ήρωες και τις ιστορικές εθνικές προσωπικότητες της Ουκρανίας, μετατρέποντάς τους σε εγκληματίες».
Αυτή η απόφαση, που είναι ιδιαίτερα αυστηρή, εντάσσεται σε μια ευρύτερη κατασταλτική τάση, κατά της οποίας διαμαρτύρονται οι υπερασπιστές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και άλλοι. [1]
Για να διευκρινίσω τον επικίνδυνο χαρακτήρα της απόφασης αυτής, την συνοψίζω παρακάτω. Ακολουθούν τρία σημεία, ως εισαγωγή.
Πρώτον. Το πλαίσιο αυτής της απόφασης, καθώς και άλλων παραβιάσεων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, είναι ένας αμυντικός πόλεμος που η Ουκρανία αναγκάστηκε να διεξάγει από έναν ιμπεριαλιστικό εισβολέα, τη Ρωσία -ένας πόλεμος στον οποίο οι νεκροί και οι τραυματίες μετριούνται σε εκατοντάδες χιλιάδες, και η καταστροφή που έχει προκληθεί κατά κύριο λόγο στον άμαχο πληθυσμό της Ουκρανίας είναι ανυπολόγιστη.
Η κλίμακα των επιθέσεων κατά των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Ουκρανία, συμπεριλαμβανομένης της ελευθερίας του λόγου, δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να συγκριθεί, ποσοτικά ή ποιοτικά, με το όργιο καταστολής από το ρωσικό κράτος που συνόδευσε τον επιθετικό πόλεμό του. Το ρωσικό καθεστώς σκοτώνει ή φυλακίζει όλους όσοι διαμαρτύρονται έστω και ελάχιστα ενάντια στον πόλεμο. Οι δικτατορικές αρχές της Ρωσίας, ιδιαίτερα στις κατεχόμενες περιοχές της Ουκρανίας, όχι μακριά από το Μικολάιβ, είναι ιδιαίτερα βάρβαρες [2].
Από ευρύτερη άποψη, ο Σιρότιουκ θα μπορούσε να θεωρηθεί και ως θύμα αυτού του πολέμου. Όμως ο πόλεμος δεν δικαιολογεί, δεν ελαφρύνει ούτε ελαχιστοποιεί το πλήγμα που επιφέρει η καταδίκη του στην ίδια την ελευθερία του λόγου.
Δεύτερον, το να ζητάμε την αναίρεση αυτής της καταδίκης δεν σημαίνει ότι υποστηρίζουμε την πολιτική του Σιρότιουκ, την τελείως στρεβλή του αντίληψη για τα αίτια του πολέμου, ή τον καμπισμό της «Νεολαιίστικης Φρουράς Μπολσεβίκων Λενινιστών», της οποίας είναι μέλος. (Βλ. αποσπάσματα από τα άρθρα του παρακάτω.) Δεν χρειάζεται να αποδεχτεί κανείς τα επιχειρήματά του για να καταλάβει ότι δεν μπορούν να χαρακτηριστούν ως προδοτικά.
Η τιμωρία αυτών των απόψεων με ποινή φυλάκισης αποθαρρύνει την ελευθερία του λόγου όλων, όχι μόνο του Σιρότιουκ.
Τρίτον, αποτελεί ατυχία του Σιρότιουκ το ότι την υπόθεσή του ανέλαβε να την υποστηρίξει το WSWS, μια διχαστική σέκτα της οποίας οι δραστηριότητες συχνά βλάπτουν το εργατικό κίνημα και τον διεθνισμό.
Η εκστρατεία του WSWS για την υπεράσπιση του Σιρότιουκ -που αποσκοπεί περισσότερο στο να προσφέρει στους υποστηρικτές τους έναν μάρτυρα για να τον λυπηθούν παρά στο να οικοδομήσει μια επιχειρηματολογία για την αποφυλάκισή του- μάλλον δεν θα τον βοηθήσει.
Άλλωστε ξεκίνησε με μια ακραία καταγγελία της Ουκρανίας ως «φασιστικής», το οποίο πράγματι συνάδει με τις αφηγήσεις του Κρεμλίνου, και συνδυάζεται και με έναν παρανοϊκό ισχυρισμό ότι δήθεν η καταστολή είναι πιο σκληρή στην Ουκρανία απ’ ό,τι στη Ρωσία.
Η προσοχή πρέπει να επικεντρωθεί στην ίδια την υπόθεση του Σιρότιουκ και στον παρεπόμενο κίνδυνο για την ελευθερία του λόγου, χωρίς αναφορά ή εμπλοκή με αυτούς τους τύπους που θέλουν να τον εκμεταλλευτούν πολιτικά.
Η απειλή που ενέχει η απόφαση δεν αφορά αυτούς, αλλά πρωτίστως τους ίδιους τους Ουκρανούς σοσιαλιστές, συμπεριλαμβανομένης της πλειοψηφίας των σοσιαλιστών που αναγνωρίζουν τον πόλεμο της Ουκρανίας ως δίκαιο και, σε πολλές περιπτώσεις, συμμετέχουν ενεργά στην πολεμική προσπάθεια. Για παράδειγμα, ο Μαξίμ Σουμάκοφ, ένας από τους συντονιστές της φοιτητικής ένωσης Priama Diia, αντιμετωπίζει τώρα την απειλή δίωξης βάσει των ουκρανικών νόμων «αποκομμουνισμού». (Λεπτομέρειες εδώ στα ουκρανικά.)
Όμως η απειλή εκτείνεται ακόμα πιο πέρα: αν δεν αμφισβητηθεί, η απόφαση του δικαστηρίου του Περβομάισκ θέτει σε κίνδυνο την ελευθερία του λόγου των συνδικαλιστών, των φοιτητών και όλων όσων στην ουκρανική κοινωνία των πολιτών -ακόμη και στις δύσκολες συνθήκες του πολέμου– επιμένουν στο δικαίωμα να αμφισβητούν και να αντιτάσσονται στις κυβερνητικές αποφάσεις.
Αυτό το δικαίωμα είναι κεντρικό για τη δημοκρατία για την οποία τόσοι πολλοί Ουκρανοί πιστεύουν ότι αγωνίζονται.
Για ποιο αδίκημα καταδικάστηκε ο Σιρότιουκ
Η καταδίκη βασίζεται στο άρθρο 111.2 του ποινικού κώδικα, για εσχάτη προδοσία, η οποία ορίζεται ως «πράξη που διαπράττεται εκ προθέσεως από πολίτη της Ουκρανίας εις βάρος της κυριαρχίας, της ακεραιότητας και του απαραβίαστου του εδάφους της, της αμυντικής ικανότητας, καθώς και της κρατικής, οικονομικής ή ηλεκτρονικής ασφάλειας της Ουκρανίας: για προσχώρηση στον εχθρό υπό στρατιωτικό νόμο ή ένοπλη σύγκρουση, κατασκοπεία, παροχή βοήθειας σε ανατρεπτικές δραστηριότητες κατά της Ουκρανίας από ξένο κράτος, ξένο οργανισμό ή εκπροσώπους τους» [3]. Η παράγραφος 2 ορίζει ότι, υπό στρατιωτικό νόμο, η ποινή είναι από 15 έτη έως ισόβια, και όχι 12-15 έτη όπως ορίζεται στην παράγραφο 1.
Ως αποδεικτικά στοιχεία της ενοχής η δικαστική απόφαση αναφέρεται αποκλειστικά σε άρθρα που δημοσιεύτηκαν στον ιστότοπο World Socialist Web Site, καθώς και στη συμμετοχή του Σιρότιουκ στη συγγραφή, τη μετάφραση, τη διανομή τους ή στο γεγονός ότι αναφέρθηκε σε αυτά.
Προς το τέλος της, η δικαστική απόφαση συνοψίζει αναφέροντας ότι σε τέσσερα από τα άρθρα που περιλαμβάνονται ως αποδεικτικά στοιχεία:
- εκφράζεται η «μη αναγνώριση της ύπαρξης μιας νόμιμης και διεθνώς αναγνωρισμένης πολιτικής ηγεσίας στην Ουκρανία, με βάση την πλειοψηφία των πολιτών της»
- ότι τα άρθρα επιδιώκουν να «απονομιμοποιήσουν την πολιτική ηγεσία της Ουκρανίας και να αρνηθούν τις δημοκρατικές διαδικασίες που εφαρμόζονται στην Ουκρανία, ιδίως από το 2013» και «να αρνηθούν την ύπαρξη του κράτους εντός διεθνώς αναγνωρισμένων συνόρων, ακόμη και αναδρομικά».
- Ότι τα άρθρα επίσης «αρνούνται τον μονομερή χαρακτήρα της Ρωσικής Ομοσπονδίας ως κράτους-επιτιθέμενου έναντι της Ουκρανίας» και υποστηρίζουν ότι αυτό «συνδέεται με τον ισχυρισμό περί απουσίας του δικαιώματος του ουκρανικού κράτους για ανεξάρτητη λήψη αποφάσεων και την υποταγή της ουκρανικής κρατικής εξουσίας σε ξένες δυνάμεις, ιδίως τις ΗΠΑ».
- Τα άρθρα «συγκρίνουν τους Ουκρανούς πολίτες με φασίστες και Ναζί της εποχής του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου» και «υποτιμούν τους εθνικούς ήρωες και τις ιστορικές εθνικές προσωπικότητες της Ουκρανίας, μετατρέποντάς τους σε εγκληματίες».
Στη συνέχεια, το δικαστήριο παραπέμπει στις πραγματογνωμοσύνες που του υποβλήθηκαν και καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η εισαγγελία απέδειξε την υπόθεσή της, με τη μοναδική εξαίρεση των κατηγοριών που αφορούσαν το άρθρο «Ο στρατός συλλαμβάνει παντού τους λιποτάκτες». Προσθέτει ότι δεν υπάρχουν ελαφρυντικές περιστάσεις και καταδικάζει τον Σιρότιουκ σε 15 έτη φυλάκισης και σε δήμευση περιουσίας.
Η δικαστική απόφαση
Η δικαστική απόφαση έχει δημοσιευτεί στο κρατικό αρχείο εγγράφων. Το κείμενο περιγράφει την αγόρευση της εισαγγελίας, την αγόρευση της υπεράσπισης και τα συμπεράσματα των δικαστών. Αποτελεί τη μοναδική πρωτογενή πηγή πληροφοριών σχετικά με τη δίκη στην οποία μπόρεσα να έχω πρόσβαση.
Πυροσβέστες στο Περβομάισκ αντιμετωπίζουν τις ζημιές από ρωσικούς βομβαρδισμούς,
Αύγουστος 2024. Φωτογραφία: Ukrainian National News
Η αγωγή της εισαγγελίας αποτελείται κυρίως από αποσπάσματα από άρθρα του Μποχντάν Σιρότιουκ (βλ. παρακάτω). Εκτός από αυτά, η εισαγγελία παρουσίασε στο δικαστήριο και μια επιστολή από το Κέντρο για την Καταπολέμηση της Παραπληροφόρησης του Εθνικού Συμβουλίου Ασφάλειας και Άμυνας της Ουκρανίας, η οποία, όπως ισχυρίστηκε, αποδείκνυε ότι το WSWS είναι ένα «πρακτορείο ειδήσεων κομμουνιστικού προσανατολισμού» που «διαδίδει φιλορωσικές αφηγήσεις, συνδεδεμένες με τη ρωσική στρατιωτική επιθετικότητα κατά της Ουκρανίας». Το Κέντρο εντόπισε επτά άρθρα που έγραψε ή διέδωσε ο Σιρότιουκ τα οποία περιείχαν «αποσπάσματα, δηλώσεις, ισχυρισμούς και φράσεις που υποδήλωναν έγκριση» της ρωσικής στρατιωτικής δράσης, βλάπτοντας έτσι την κρατική και την πληροφοριακή ασφάλεια της Ουκρανίας.
Τόσο η εισαγγελία όσο και η υπεράσπιση παρουσίασαν γλωσσική ανάλυση των άρθρων από ειδικούς, οι οποίες κατέληγαν σε εν γένει αντίθετα συμπεράσματα. Στη συνέχεια, το δικαστήριο ζήτησε από το Ινστιτούτο Νομικών Επιστημονικών Ερευνών της Οδησσού να εξετάσει τα άρθρα. Οι εμπειρογνώμονες του Ινστιτούτου εντόπισαν όχι μόνο «αποσπάσματα, δηλώσεις, ισχυρισμούς και φράσεις που υποδήλωναν έγκριση» της ρωσικής στρατιωτικής δράσης, αλλά και «μη αναγνώριση της ύπαρξης εκλεγμένης ηγεσίας στην Ουκρανία»· «περιφρόνηση και γελοιοποίηση» της πολιτικής ηγεσίας της Ουκρανίας· «μετατροπή ηρώων και ιστορικών προσώπων σε εγκληματίες»· άρνηση των δημοκρατικών διαδικασιών της Ουκρανίας και του ελέγχου του ουκρανικού λαού επί της κυβέρνησης· «αρνητική αξιολόγηση» των ουκρανικών ενόπλων δυνάμεων· και άρνηση της ύπαρξης του ουκρανικού κράτους.
Η απόφαση, όταν αναφέρεται στον Σιρότιουκ, προσθέτει επανειλημμένα την επιθετική φράση «ενεργώντας με σκοπό την εφαρμογή των οδηγιών εκπροσώπων μιας ξένης οργάνωσης, υλοποιώντας την ανατρεπτική του πρόθεση και την εκ των προτέρων εγκληματική συμφωνία με άλλα μέλη της οργάνωσης της οποίας ηγείται -της Νεολαιίστικης Φρουράς Μπολσεβίκων Λενινιστών».
Το επιχείρημα της υπεράσπισης στο δικαστήριο
Η δικαστική απόφαση αναφέρει ότι, κατά την ακροαματική διαδικασία, ο Σιρότιουκ «αρνήθηκε την ενοχή του για τα εγκλήματα για τα οποία κατηγορείται. Αρνήθηκε να προβεί σε δήλωση ή να απαντήσει σε ερωτήσεις. Μιλώντας κατά τη συζήτηση, τόνισε ότι είναι Ουκρανός πατριώτης και αντίπαλος του «καθεστώτος Πούτιν». Δήλωσε ότι καταδικάζει τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία και αρνήθηκε οποιαδήποτε πρόθεση να προδώσει το κράτος. Αρνήθηκε ότι προκάλεσε ζημιά στην εθνική ασφάλεια και την ασφάλεια των πληροφοριών της Ουκρανίας, και αρνήθηκε ότι είχε παράσχει βοήθεια σε ξένη οργάνωση για την πραγματοποίηση ανατρεπτικών δραστηριοτήτων κατά της Ουκρανίας. Δήλωσε ότι είναι σοσιαλιστής από πεποίθηση και ότι η ιστοσελίδα World Socialist Web Site, στην οποία είχε δημοσιεύσει άρθρα, εκδίδεται από τη Διεθνή Επιτροπή της Τέταρτης Διεθνούς, και η συντακτική της δραστηριότητα δεν διεξάγεται στη Ρωσία αλλά στις ΗΠΑ».
Στην απόφαση του δικαστηρίου καταγράφεται ότι ο συνήγορος υπεράσπισης ανέφερε πως ο Σιρότιουκ κατηγορήθηκε για προδοσία, με βάση την παροχή βοήθειας σε ξένη οργάνωση και στους εκπροσώπους της για την ανάληψη ανατρεπτικής δραστηριότητας κατά της Ουκρανίας. Σύμφωνα με το άρθρο 17 του ουκρανικού ποινικού κώδικα, το βάρος της απόδειξης για την ύπαρξη μιας τέτοιας ξένης οργάνωσης και των ανατρεπτικών προθέσεών της βαρύνει την εισαγγελία -και δεν υπάρχει καμία τέτοια απόδειξη στον φάκελο της υπόθεσης. Δεν προσκομίστηκε καμία απόδειξη ότι πίσω από το World Socialist Web Site κρύβεται κάποια τέτοια σχετική οργάνωση· ούτε, επίσης, υπάρχει καμία απόδειξη περί πρόθεσης για την ανάληψη ανατρεπτικής δραστηριότητας. Η υπόθεση βασίστηκε εξ ολοκλήρου στην ανάλυση δημοσιεύσεων στο διαδίκτυο. Οι απαιτήσεις των άρθρων 84, 85 και 86 του Ποινικού Κώδικα σχετικά με την απόδειξη δεν εκπληρώθηκαν· ούτε και τηρήθηκε το άρθρο 62 του Συντάγματος, το οποίο ορίζει ότι η ποινική δίωξη δεν μπορεί να βασίζεται σε υποθέσεις.
Ο συνήγορος υπεράσπισης (όπως αναφέρεται στην δικαστική απόφαση) επισήμανε ότι, στις δημοσιεύσεις που χρησιμοποιήθηκαν ως αποδεικτικά στοιχεία, δεν υπάρχει καμία έκκληση για υπονόμευση της εθνικής ασφάλειας, για εξάλειψη της ουκρανικής κρατικής υπόστασης, για διάλυση της ουκρανικής ταυτότητας, για ανάληψη ανατρεπτικής δραστηριότητας, για ανατροπή της συνταγματικής τάξης ή για υπέρβαση των κρατικών συνόρων ή για κατάληψη των κρατικών συνόρων μέσω στρατιωτικής επιθετικότητας. Δεν υπάρχει προπαγάνδα που να υποστηρίζει τον πόλεμο ή την παραβίαση των θεμελίων της ουκρανικής εθνικής ασφάλειας στον τομέα της πληροφόρησης. «Η συντριπτική πλειοψηφία των συμπερασμάτων του δικαστικού εμπειρογνώμονα στην ποινική υπόθεση αποτελείται από αξιολογήσεις πολιτικών, ιστορικών, ιδεολογικών και άλλων δημόσιων δηλώσεων, οι οποίες προστατεύονται από το άρθρο 10 της Σύμβασης για την Προστασία των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και των Θεμελιωδών Ελευθεριών [κοινώς γνωστή ως Ευρωπαϊκή Σύμβαση για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, της οποίας η Ουκρανία είναι συμβαλλόμενο μέρος]».
Τα άρθρα που έγραψε ο Σιρότιουκ
Από τα άρθρα που έγραψε ο Σιρότιουκ με ψευδώνυμο, ή στα οποία τον αναφέρουν, στον ιστότοπο του WSWS, ένα που συνοψίζει την άποψή του για τον πόλεμο είναι μια χαιρετιστήρια ομιλία για την Πρωτομαγιά που έδωσε σε μια διαδικτυακή συνάντηση το 2023. Εκεί είπε:
“Αυτός ο πόλεμος ξεκίνησε από τον αμερικανικό ιμπεριαλισμό, το ΝΑΤΟ και το καθεστώς Πούτιν. Είναι ένας ιμπεριαλιστικός πόλεμος, που διεξάγεται όχι προς όφελος του προλεταριάτου της Ρωσίας, της Ουκρανίας και της Αμερικής, αλλά προς όφελος του κεφαλαίου σε αυτές τις χώρες. Αυτός ο πόλεμος είναι αποτέλεσμα του καπιταλισμού, ενός συστήματος που πλήττεται από μια θανατηφόρα ασθένεια. Προβλέποντας τον επικείμενο θάνατό του και οπλισμένος μέχρι τα δόντια με όπλα μαζικής καταστροφής, ο καπιταλισμός σκάβει έναν τάφο για όλα τα ζωντανά όντα, για να τα θάψει πριν αυτά θάψουν αυτόν.
Είναι αλήθεια ότι όλος ο λαός της Ουκρανίας υποστηρίζει αυτόν τον πόλεμο; Η απάντησή μου είναι: Όχι! Ο ισχυρισμός ότι όλοι οι Ουκρανοί υποστηρίζουν αυτόν τον πόλεμο είναι ένα θρασύ ψέμα. Το κύριο στήριγμα αυτού του πολέμου δεν είναι το προλεταριάτο και ο ουκρανικός λαός, η κατάσταση των οποίων είναι αποτρόπαια. Το κύριο στήριγμα αυτού του πολέμου είναι οι ουκρανοί αστοί εθνικιστές και όσους αυτοί που εξυπηρετούν.
Εμείς, οι ορθόδοξοι τροτσκιστές της «Νεανικής Φρουράς Μπολσεβίκων Λενινιστών», δεν υποστηρίζουμε αυτόν τον πόλεμο, ούτε στην Ουκρανία ούτε στη Ρωσία.
Ναι, υπάρχουν κάποιοι στην Ουκρανία που πιστεύουν ειλικρινά ότι ο αμερικανικός ιμπεριαλισμός μπορεί να σταματήσει αυτόν τον πόλεμο. Πιστεύουν ότι τα όπλα που παρέχονται στο καθεστώς που εγκαθιδρύθηκε με το πραξικόπημα του 2014 και το οποίο εκπροσωπείται πλέον από τον Ζελένσκι μπορούν να οδηγήσουν την Ουκρανία στη νίκη και να τερματίσουν αυτόν τον πόλεμο.
Στην πραγματικότητα, όμως, ο αμερικανικός ιμπεριαλισμός τροφοδοτεί αυτόν τον πόλεμο και υποκινεί έναν τρίτο παγκόσμιο ιμπεριαλιστικό πόλεμο. Στην υποκίνηση αυτού του τρίτου ιμπεριαλιστικού πολέμου εμπλέκονται όχι μόνο η Αμερική, οι χώρες του ΝΑΤΟ και το καθεστώς του Κιέβου που εκπροσωπείται από τον Ζελένσκι, αλλά και οι αστοί Ουκρανοί εθνικιστές, οι οποίοι υπηρετούν αυτά τα καθεστώτα. Αυτές οι δυνάμεις αυτοαποκαλούνται υποστηρικτές και ιδεολογικοί οπαδοί της φασιστικής Οργάνωσης Ουκρανών Εθνικιστών (OUN) και του Ουκρανικού Αντάρτικου Στρατού (UPA). Αυτοί εξαπέλυσαν τρομοκρατία εναντίον του λαού και εθνική και πολιτική γενοκτονία στο έδαφος της δυτικής Ουκρανίας. Έσπειραν θάνατο, φόβο, θλίψη και δάκρυα στο ουκρανικό έδαφος. Έχυσαν αίμα σε αγροτικές καλύβες και γέμισαν πηγάδια με πτώματα.”
Ένα άλλο άρθρο στο οποίο γίνεται εκτενής αναφορά στην δικαστική απόφαση, «Τα εγκλήματα των μπαντεριστών», που δημοσιεύθηκε τον Απρίλιο του 2023, αναφέρει:
“Οι ναζιστές συνεργοί της Οργάνωσης Ουκρανών Εθνικιστών (OUN) και του παραστρατιωτικού της τμήματος, του Ουκρανικού Αντάρτικου Στρατού (UPA), καθώς και οι ηγέτες τους, εμπλέκονταν σε πολλά εγκλήματα, μεταξύ των οποίων και εγκλήματα κατά του ουκρανικού λαού. Ωστόσο, σήμερα, για πολλούς στην Ουκρανία, τα απειλητικά ονόματά τους δεν είναι συνώνυμα με εγκληματίες, αλλά με ονόματα εθνικών ηρώων. Δρόμοι, στάδια και καφετέριες φέρουν τα ονόματά τους, ενώ σε όλη τη χώρα ανεγείρονται μνημεία προς τιμήν τους.”
Στη συνέχεια, ο Σιρότιουκ αμφισβήτησε τον ισχυρισμό των ουκρανών «αστών εθνικιστών» ότι η Ουκρανική Σοβιετική Σοσιαλιστική Δημοκρατία δεν υπήρξε ποτέ νόμιμο κράτος. Αναφέρθηκε στον εμφύλιο πόλεμο στα τέλη της δεκαετίας του 1940 και κατέληξε:
“Σήμερα, όπως και τότε, τα εγκλήματα εκείνων που αυτοαποκαλούνται ιδεολογικοί διάδοχοι και οπαδοί του Μπαντέρα είναι σχεδόν αμέτρητοι. Όπως και τότε, αποτελούν μια αιματηρή αγέλη τσακαλιών στην υπηρεσία του κεφαλαίου, που τρέχουν από τον έναν καπιταλιστή στον άλλο. Όμως, αλλάζοντας τους χρηματοδότες τους, δεν αλλάζουν την ουσία τους. Δεν υπάρχει τίποτα άλλο παρά οπισθοδρομικότητα και ζωώδες μίσος στα πρόσωπα και τα μυαλά τους. Οι ιδέες τους είναι αντιδραστικές.
Ωστόσο, αυτές ακριβώς οι ιδέες του Μπαντέρα προωθούνται σήμερα όχι μόνο από τους ιμπεριαλιστές και τους αστούς Ουκρανούς εθνικιστές που θέλουν να δικαιολογήσουν τα εγκλήματα των OUN και UPA, αλλά και από εκείνους που αυτοαποκαλούνται Ουκρανοί εθνικο-κομμουνιστές, οι οποίοι θέλουν να δικαιολογήσουν όλες αυτές τις φρικαλεότητες, ισχυριζόμενοι ότι όλα αυτά προκλήθηκαν από την πολιτική που εφάρμοσε ο Στάλιν στη Δυτική Ουκρανία.”
Κατά τη γνώμη μου, αυτά τα δύο αποσπάσματα συνοψίζουν τα βασικά πολιτικά σημεία που εκφράζονται και με άλλους τρόπους στα υπόλοιπα άρθρα του Σιρότιουκ· αυτά δεν περιλαμβάνουν τίποτα πιο «φιλορωσικό» από ό,τι αναφέρεται εδώ [4]. Οι αναγνώστες μπορούν να ελέγξουν οι ίδιοι το World Socialist Web Site.
Μερικά δευτερεύοντα σημεία
Α.
Η δικαστική απόφαση αναφέρει ότι ο Σιρότιουκ ήταν σε επαφή με πολίτες της Ρωσικής Ομοσπονδίας, πιθανώς μέλη μιας τροτσκιστικής οργάνωσης εκεί, που συνδέεται επίσης με το WSWS. Η απόφαση αναφέρει επίσης μία φορά, εν παρόδω, την περιγραφή της εισαγγελίας σχετικά με την επαφή του Σιρότιουκ με το WSWS, ότι έπαιρνε μηνιαίο μισθό για τη δουλειά του αυτή. Φίλοι με έχουν ρωτήσει αν αυτό θα μπορούσε να υποδηλώνει ότι ο Σιρότιουκ χρηματοδοτούνταν, εν γνώσει του ή όχι, από τη Ρωσία. Η άποψή μου είναι ότι:
Οι ανακριτές γνώριζαν ότι ο Σιρότιουκ αμείβονταν. Είναι απίστευτο ότι δεν διερεύνησαν την προέλευση αυτών των χρημάτων και ότι οι εισαγγελείς δεν απέδωσαν σημασία στο γεγονός αυτό, αν πίστευαν ότι αυτές οι πληρωμές ενδέχεται να προέρχονταν από τη Ρωσία. Το δικαστήριο δεν έκρινε τον Σιρότιουκ ένοχο για το ότι θα ήταν στην υπηρεσία οποιασδήποτε ξένης οργάνωσης. Αυτό δεν αναφέρθηκε στην περίληψη της υπόθεσης. Το δικαστήριο ασχολήθηκε αποκλειστικά με τα λόγια που ειπώθηκαν, γράφτηκαν ή κυκλοφόρησαν από τον Σιρότιουκ.
Είτε μας αρέσει είτε όχι (εμένα δεν μου αρέσει), ο κόσμος είναι γεμάτος από τις λεγόμενες σοσιαλιστικές οργανώσεις σε πλούσιες χώρες που χρηματοδοτούν ή χρηματοδοτούν εν μέρει τις δραστηριότητες ομοϊδεατών τους εκτός του πλούσιου κόσμου, για κίνητρα που, κατά την άποψή μου, κυμαίνονται από καλά έως τρομερά. Είναι απίστευτο ότι το ρωσικό κράτος θα ήταν τόσο ανόητο ώστε να χρηματοδοτήσει το WSWS, ή ότι το WSWS θα ήταν τόσο ανόητο ώστε να δεχτεί αυτή τη χρηματοδότηση. Σε κάθε περίπτωση, ο Σιρότιουκ δεν θα γνώριζε τίποτα για τέτοιες συμφωνίες. Οι εικασίες σχετικά με αυτό μπορούν μόνο να μας απομακρύνουν από την πραγματικότητα: ο Σιρότιουκ κρίθηκε ένοχος προδοσίας αποκλειστικά για τα κείμενά του.
Β.
Οι αξιωματικοί που ερεύνησαν την υπόθεση του Σιρότιουκ έκαναν έρευνα σε ένα υπόγειο πολυκατοικίας στο Περβομάισκ, το οποίο περιέγραψαν ως «μη κατοικήσιμο». Βρήκαν ένα σακίδιο, έναν αναπτήρα, μερικά φούτερ, ένα μπουφάν, επωμίδες και εμβλήματα ώμου -όλα με ρωσικά κρατικά σύμβολα- καθώς και μια αντιασφυξιογόνα μάσκα.
Στην περίληψη της δίκης από το δικαστήριο δεν υπάρχει καμία αναφορά σε αυτά τα αντικείμενα. Δεν υπάρχει καμία ένδειξη ότι ανήκαν στον Σιρότιουκ. Εμφανίζονται στα πρακτικά του δικαστηρίου μόνο σε έναν κατάλογο αντικειμένων -που προφανώς κρίθηκαν άσχετα- τα οποία το δικαστήριο διέταξε να καταστραφούν.
Το περιοδικό Intent, σε ένα από τα λίγα αγγλόφωνα άρθρα που δημοσιεύτηκαν σχετικά με την ακροαματική διαδικασία, περιέγραψε αυτά τα αντικείμενα ως «στρατιωτικό εξοπλισμό», κάτι που αποτελεί υπερβολή. Αναπόφευκτα ακλούθησαν διάφορες εικασίες από χρήστες των κοινωνικών μέσων. Ωστόσο, τα αντικείμενα αυτά δεν έπαιξαν κανένα ρόλο στη δικαστική διαδικασία. Και πάλι, οι εικασίες σχετικά με αυτά μας απομακρύνουν από την πραγματικότητα: ο Σιρότιουκ κρίθηκε ένοχος προδοσίας αποκλειστικά λόγω των κεμένων του.
Simon Pirani
Διευκρινίσεις του συγγραφέα:
- 1. Για όσους δεν με γνωρίζουν και θέλουν να μάθουν την άποψή μου για τον πόλεμο, την εξέφρασα π.χ. το 2014 (εδώ και εδώ) και το 2022 (εδώ και εδώ).
2. 25 Αυγούστου 2026: Το άρθρο αυτό διορθώθηκε για να διευκρινιστεί ότι το δικαστήριο βρίσκεται στο Περβομάισκ, στην περιφέρεια Μικολάγεφ (και όχι στην πόλη Μικολάγεφ).
ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ:
[1] Οργανώσεις για τα ανθρώπινα δικαιώματα στην Ουκρανία προειδοποιούν ενάντια σε αυθαίρετες τιμωρίες ανθρώπων με κατηγορίες για συνεργασία με τη Ρωσία, με παράνομη επιβολή στρατολόγησης, με διώξεις ακτιβιστών κατά της διαφθοράς και με αυστηρή εφαρμογή των νόμων «αποκομμουνιστοποίησης».
[2] Εκθέσεις που παρακολουθούν την πολιτική καταστολή στη Ρωσία δημοσιεύονται τακτικά από το OVD-Info και το Memorial: Support Political Prisoners. Βλ. επίσης το Κεφάλαιο 14 του Voices Against Putin’s War.
[3] Ο ιστότοπος του ουκρανικού κοινοβουλίου δημοσιεύει τον ποινικό κώδικα και σε μια αγγλική μετάφραση.
[4] Η «Νεανική Φρουρά Μπολσεβίκων Λενινιστών» ιδρύθηκε τον Φεβρουάριο του 2018, αυτοπροσδιοριζόμενη ως αγωνιζόμενη για «την αλήθεια σχετικά με τον Λεβ Νταβίντοβιτς Τρότσκι», ενάντια στο σταλινισμό και «διάφορες μορφές μικροαστικής εθνικιστικής και αντιμαρξιστικής πολιτικής». Ο Σιρότιουκ στράφηκε προς τον τροτσκισμό από τον σταλινισμό. Ξεκίνησε την πολιτική του δράση ως έφηβος το 2014-15, στη νεολαιίστικη οργάνωση του Κομμουνιστικού Κόμματος της Ουκρανίας. Τον Μάιο του 2015 ο Σιρότιουκ, τότε 16 ετών, σε ομιλία του κατά τη διάρκεια σχολικού μαθήματος, κατηγόρησε «τις ΗΠΑ και τους δικούς μας ολιγάρχες» για την ένοπλη σύγκρουση που ξέσπασε το 2014, κερδίζοντας επαίνους από το ΚΚΟ -το οποίο απαγορεύτηκε, την ίδια χρονιά, επειδή υποστήριξε την ένοπλη επίθεση εναντίον της Ουκρανίας από τους υποστηριζόμενους από τη Ρωσία αυτονομιστές.
