Ο Πούτιν ανάβει κεριά για τα θύματα της τρομοκρατικής επίθεσης, σε μια επίδειξη συμπόνιας και θρησκευτικότητας, αλλά την ίδια στιγμή ετοιμάζεται να εντείνει την καταπίεση του ρωσικού λαού και να κλιμακώσει τις επιθέσεις εναντίον της Ουκρανίας

Ilya Budraitskis

Η τρομοκρατική επίθεση και οι εκλογές ανοίγουν το δρόμο στον Πούτιν για να εντείνει την καταστολή και τον πόλεμο

Ο πολιτικός θεωρητικός Ilya Budraitskis αναλύει την τρομοκρατική επίθεση, τις ρωσικές εκλογές και την πορεία του πολέμου. Συνέντευξη στον Ashley Smith.

Ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν προσπαθεί ήδη να αξιοποιήσει τη φρικτή τρομοκρατική επίθεση που σημειώθηκε την Παρασκευή σε συναυλιακό χώρο της Μόσχας για να ενισχύσει τους ευρύτερους ιμπεριαλιστικούς και αυταρχικούς στόχους του, και ο Ρώσος πολιτικός θεωρητικός Ilya Budraitskis λέει ότι φοβάται ότι ο Πούτιν μπορεί σύντομα «να επιτείνει αυτή την τραγωδία με καταστολή στο εσωτερικό και θάνατο και καταστροφή στο εξωτερικό».

Η τρομοκρατική οργάνωση Ισλαμικό Κράτος της Επαρχίας Χορασάν (ISIS-K) ανέλαβε την ευθύνη για την επίθεση, κατά την οποία ομάδα τρομοκρατών σκότωσε και τραυμάτισε εκατοντάδες ανθρώπους που παρακολουθούσαν ροκ συναυλία στα προάστια της Μόσχας. Αξιωματούχοι των Ηνωμένων Πολιτειών έχουν επίσης αποδώσει την ευθύνη στο ISIS-K για την επίθεση. Όμως ο πρόεδρος Πούτιν και άλλοι Ρώσοι αξιωματούχοι έχουν κάνει δηλώσεις που επιδιώκουν να εμπλέξουν την Ουκρανία στην επίθεση – μια ρητορική κίνηση που αποσκοπεί στο να αποσπάσει την προσοχή από την αποτυχία του καθεστώτος του να σταματήσει την επίθεση και να αυξήσει την υποστήριξη για την κλιμάκωση του ιμπεριαλιστικού του πολέμου.

Όλα αυτά διαδραματίζονται αμέσως μετά τη νοθεία των ρωσικών προεδρικών εκλογών, στις οποίες όλοι οι υποψήφιοι της αντιπολίτευσης αποκλείστηκαν και ο Πούτιν εξασφάλισε συντριπτική νίκη. Με τη νέα του θητεία που προβλέπεται να διαρκέσει έως το 2030, θα γίνει ο μακροβιότερος κυβερνήτης της χώρας μετά τον σοβιετικό δικτάτορα Ιωσήφ Στάλιν^[1]. Παρουσιάζοντας τις εκλογές ως επιβεβαίωση της λαϊκής υποστήριξης προς το καθεστώς του, ο Πούτιν είναι έτοιμος να εδραιώσει την αντιδραστική του κυριαρχία στο εσωτερικό της Ρωσίας και να επεκτείνει τον ιμπεριαλιστικό του πόλεμο στην Ουκρανία.

Στη συζήτηση που ακολουθεί, ο Ρώσος σοσιαλιστής Ilya Budraitskis μοιράζεται τις σκέψεις του σχετικά με την τρομοκρατική επίθεση, τις εκλογές, την εξουσία του Πούτιν, τη φύση του καθεστώτος Πούτιν και την πορεία του πολέμου. Ο Budraitskis είναι πολιτικός θεωρητικός και ακτιβιστής από τη Ρωσία, επισκέπτης μελετητής του Προγράμματος Κριτικής Θεωρίας στο Πανεπιστήμιο Μπέρκλεϊ της Καλιφόρνιας και συγγραφέας του βιβλίου Αντιφρονούντες μεταξύ Αντιφρονούντων: Ιδεολογία, Πολιτική και Αριστερά στη Μετασοβιετική Ρωσία^[2]. Είναι επίσης μέλος της συντακτικής επιτροπής του ρωσικού σοσιαλιστικού ιστότοπου Posle.media^[3].

Ashley Smith: Τι συνέβη στη φρικτή τρομοκρατική επίθεση στη Μόσχα; Ποιος κρύβεται από πίσω; Πώς αντέδρασαν οι ρωσικές αρχές και ο Πούτιν; Πώς θα χρησιμοποιήσουν την επίθεση στη Ρωσία και στον ιμπεριαλιστικό τους πόλεμο στην Ουκρανία;

Ilya Budraitskis: Μια ομάδα τρομοκρατών εισέβαλε στο Crocus City, μια αίθουσα συναυλιών στη Μόσχα, οπλισμένη με πολυβόλα και εκρηκτικούς μηχανισμούς. Επιτέθηκαν στους ιδιωτικούς φρουρούς ασφαλείας, πυροβόλησαν τους παρευρισκόμενους και πυροδότησαν τους μηχανισμούς τους, προκαλώντας πυρκαγιά και σκοτώνοντας τουλάχιστον 133 ανθρώπους και τραυματίζοντας περισσότερους από 100.

Οι ρωσικές δυνάμεις ασφαλείας συνέλαβαν 11 άτομα, τέσσερα από τα οποία προσπάθησαν να διαφύγουν από τη χώρα προς τη Λευκορωσία ή την Ουκρανία. Οι τέσσερις αυτοί ήταν μετανάστες εργάτες από το Τατζικιστάν, μια Δημοκρατία της Κεντρικής Ασίας και πρώην σοβιετική δημοκρατία, και ομολόγησαν την επίθεση, υποστηρίζοντας ότι πληρώθηκαν 5.000 δολάρια για να την πραγματοποιήσουν.

Αμέσως μετά, χωρίς την παραμικρή απόδειξη, Ρώσοι αξιωματούχοι και ειδησεογραφικά πρακτορεία κατηγόρησαν την Ουκρανία και άφησαν να εννοηθεί ακόμη και εμπλοκή των ΗΠΑ^[4]. Ο Πούτιν καθυστέρησε να προβεί σε οποιαδήποτε δημόσια ομιλία, σαφώς με την ελπίδα να βρει ή να κατασκευάσει στοιχεία για να τα χρησιμοποιήσει εναντίον της Ουκρανίας.

Όταν μίλησε στην εθνική τηλεόραση 20 ώρες αργότερα, ισχυρίστηκε ότι η Ουκρανία προσπαθούσε να βοηθήσει τους τρομοκράτες να διαφύγουν από τη Ρωσία^[5]. Οι σχολιαστές στα επίσημα ρωσικά μέσα ενημέρωσης κατήγγειλαν επίσης όλους τους μετανάστες εργάτες από την Κεντρική Ασία, σαν να μοιράζονταν όλοι κάποιο είδος συλλογικής ενοχής για την επίθεση.

Καμία από αυτές τις κατηγορίες δεν είναι αξιόπιστη. Αμέσως μετά την επίθεση, Ουκρανοί εκπρόσωποι αρνήθηκαν οποιαδήποτε ανάμειξη και προειδοποίησαν ότι ο Πούτιν θα κατηγορήσει την Ουκρανία και θα αυξήσει την υποστήριξη για τον πόλεμό του. Προφανώς η επίθεση κατά των μεταναστών είναι απλώς ρατσισμός και ξενοφοβία.

Όσον αφορά τους ισχυρισμούς κατά των ΗΠΑ, η Ουάσινγκτον είχε πράγματι ενημερώσει τη Ρωσία για επικείμενη επίθεση από το ISIS-K, μια πτέρυγα του ISIS που εδρεύει στο Αφγανιστάν, η οποία έχει βάλει στο στόχαστρο τη Ρωσία επειδή αποδεκάτισε τις δυνάμεις της στη Συρία και υποστήριξε τον δικτάτορα της χώρας Μπασάρ αλ Άσαντ^[6]. Μετά την επίθεση, η Ουάσινγκτον κατηγόρησε το ISIS-K για την πραγματοποίησή της.

Η συγκεκριμένη ομάδα ανέλαβε επίσης την ευθύνη^[7] και είναι πιθανότατα η ένοχη. Το ISIS-K θα μπορούσε να έχει φτάσει μέσω του Αφγανιστάν στο κοντινό Τατζικιστάν για να εξασφαλίσει τις υπηρεσίες των επιτιθέμενων.

Ο Πούτιν απέρριψε αρχικά τις προειδοποιήσεις της Ουάσινγκτον ως παραπληροφόρηση και κινδυνολογία. Όμως οι δυνάμεις ασφαλείας του συνέλαβαν αρκετά άτομα που κατηγόρησαν ότι ήταν πράκτορες του ISIS. Αλλά είναι σαφές ότι δεν πήραν την προειδοποίηση τόσο σοβαρά, δεν ξερίζωσαν όλους τους πράκτορές του στη Μόσχα και απέτυχαν να σταματήσουν την επίθεση.

Παρ’ όλα αυτά, ο Πούτιν επέμεινε να προσπαθεί να εμπλέξει την Ουκρανία. Προφανώς σκοπεύει να εργαλειοποιήσει την επίθεση για να δικαιολογήσει την καταστολή στο εσωτερικό και τον ιμπεριαλιστικό πόλεμο στην Ουκρανία.

Έτσι έχει αντιδράσει και σε προηγούμενες τρομοκρατικές επιθέσεις. Για παράδειγμα, όταν Τσετσένοι μαχητές κατέλαβαν ένα σχολείο στο Μπεσλάν^[8] και πήραν περισσότερους από 1.100 ομήρους, επιτέθηκε απερίσκεπτα στο σχολείο, οδηγώντας στο θάνατο εκατοντάδων ανθρώπων, τερμάτισε τις δημοκρατικές εκλογές των περιφερειακών διοικητών και κλιμάκωσε δραματικά τον πόλεμο στην Τσετσενία.

Προβλέπω ότι ο Πούτιν θα ακολουθήσει αυτό το σενάριο σήμερα. Θα περάσει περισσότερα κατασταλτικά μέτρα, όχι μόνο κατά των φερόμενων τρομοκρατών, αλλά και κατά οποιασδήποτε διαφωνίας εναντίον της εξουσίας του στη Ρωσία. Ήδη, ο αντιπρόεδρος του Συμβουλίου Ασφαλείας Ντμίτρι Μεντβέντεφ έχει προτείνει την επαναφορά της θανατικής ποινής.

Ο Πούτιν πιθανότατα θα αυξήσει επίσης την πατριωτική υποστήριξη για μια πιθανή νέα επίθεση στην Ουκρανία. Έτσι, μπορεί να επιδεινώσει αυτή την τραγωδία με καταστολή στο εσωτερικό και θάνατο και καταστροφή στο εξωτερικό.

Ashley Smith: Ας περάσουμε στα αποτελέσματα των ρωσικών εκλογών. Φυσικά, δεν αποτελούν έκπληξη. Ο Πούτιν κέρδισε το 87% των ψήφων^[9]. Δεδομένου ότι η αντιπολίτευση έχει συντριβεί και οι υποψήφιοι που ήταν κατά του πολέμου αποκλείστηκαν, πώς πρέπει να κατανοήσουμε αυτό το αποτέλεσμα; Πόσο αυτό αντανακλά τη λαϊκή υποστήριξη προς το καθεστώς, πόσο είναι αποτέλεσμα εξαναγκασμού και πόσο αποτέλεσμα παθητικής συναίνεσης;

Ilya Budraitskis: Τα αποτελέσματα των εκλογών δεν ήταν πράγματι αναπάντεχα. Ήταν όπως όλα τα άλλα στην καριέρα του Πούτιν∙ το αποτέλεσμα ήταν προκαθορισμένο και στημένο. Αλλά υπήρχαν ορισμένες διαφορές αυτή τη φορά. Πέτυχε νίκη επιπέδου Βόρειας Κορέας, κάτι που δεν είχε κάνει ποτέ στο παρελθόν.

Το 2000, όταν εξελέγη για πρώτη φορά πρόεδρος, κέρδισε μόνο το 52% των ψήφων^[10]. Σε άλλες εκλογές, έλαβε λιγότερο από το 70%, ενώ στις τελευταίες εκλογές του το 2018 συγκέντρωσε 76%^[11].

Για να εξασφαλίσει το 87% των ψήφων, εγκατέλειψε ακόμη και τα προσχήματα της δημοκρατίας. Το καθεστώς του διεξήγαγε εκλογές με τη μεγαλύτερη νοθεία στην ιστορία^[12]. Αυτό είναι το κοινό συμπέρασμα των περισσότερων αναλυτών των ρωσικών εκλογών^[13], εκτός από τους πιστούς στο καθεστώς και τους απολογητές τους.

Το επίπεδο της νοθείας είναι δύσκολο να υπερεκτιμηθεί. Παραποίησαν τα αποτελέσματα, αναφέροντας αριθμούς που δεν αντιστοιχούσαν σε πραγματικές καταμετρήσεις. Για να καταστεί δυνατή αυτή η νοθεία των εκλογών, ο Πούτιν κατέστρεψε ολόκληρη την υποδομή των ανεξάρτητων παρατηρητών.

Για παράδειγμα, το καθεστώς απαγόρευσε τη μη κυβερνητική οργάνωση Golos («Φωνή»)^[14], η οποία ήταν η κύρια οργάνωση που εκπαίδευσε ανεξάρτητους παρατηρητές εκλογών. Οι περισσότεροι από τους διοργανωτές της φυλακίστηκαν ή εκδιώχθηκαν από τη χώρα.

Κατά συνέπεια, ο Πούτιν είχε ελεύθερα τα χέρια του να παραδώσει ένα εκλογικό αποτέλεσμα σε πλήρη αντίθεση με τις ανεξάρτητες προεκλογικές δημοσκοπήσεις. Σύμφωνα με μία από αυτές, μόνο το 50% δήλωσε ότι σκόπευε να ψηφίσει τον Πούτιν^[15].

Ένα άλλο 40% δήλωσε ότι δεν ήταν σίγουρο ποιον θα ψήφιζε και δήλωσε ότι δεν θα ήθελε να δηλώσει δημοσίως την προτίμησή του. Έτσι, είναι σαφές ότι δεν έχει την υποστήριξη του 87% του ρωσικού πληθυσμού.

Το σημαντικό πράγμα που πρέπει να κατανοήσουμε σχετικά με αυτές τις λεγόμενες εκλογές είναι ότι ήταν υποχρεωτικές και εποπτευόμενες. Για παράδειγμα, τα αφεντικά, ειδικά στον δημόσιο τομέα, όχι μόνο απαιτούσαν από τους εργαζομένους τους να ψηφίσουν^[16], αλλά και να μοιραστούν μια φωτογραφία του ψηφοδελτίου τους.

Προφανώς, η απειλή ήταν ότι αν δεν ψήφιζαν τον Πούτιν, θα έχαναν τη δουλειά τους. Οι εκλογές ήταν έτσι προϊόν ενός δυστοπικού συνδυασμού μιας ακραίας ολοκληρωτικής δικτατορίας και ενός καπιταλισμού επιτήρησης.

Υπό αυτή την έννοια, δεν έχει νόημα να τις αποκαλούμε εκλογές. Ο Πούτιν τις χρησιμοποιεί ήδη για να εδραιώσει την ιδεολογική του επιρροή στη ρωσική κοινωνία, παρουσιάζοντας τα αποτελέσματα ως επιβεβαίωση ότι όλοι ακολουθούν πιστά το εγχώριο και αυτοκρατορικό του σχέδιο.

Στις κατεχόμενες περιοχές της Ουκρανίας, οι εκλογές ήταν ακόμη πιο στημένες και αλλόκοτες. Στη λεγόμενη Λαϊκή Δημοκρατία του Ντονέτσκ, το 95% υποστήριξε τον Πούτιν. Οι κατοχικές δυνάμεις κατασκεύασαν αυτό το αποτέλεσμα υπό την απειλή όπλων^[17].

Στο λιγότερο ίσως πιστευτό από όλα τα αποτελέσματα, ο Πούτιν «κέρδισε» τις εκλογές στην Αβντίιφκα, μια πόλη που μόλις καταστράφηκε από τον ρωσικό στρατό, ο οποίος έδιωξε το μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού της. Παρ’ όλα αυτά, ο Πούτιν εξασφάλισε συντριπτική υποστήριξη στην πόλη^[18].

Τόσο στη Ρωσία όσο και στην κατεχόμενη Ουκρανία, οι εκλογές αυτές ήταν μια απάτη. Τα αποτελέσματα είναι προϊόν εξαναγκασμού και συστηματικής παραποίησης.

Ashley Smith: Στην πορεία προς τις εκλογές, ο Πούτιν έβαλε να σκοτώσουν τον Αλεξέι Ναβάλνι για να στείλει ένα μήνυμα τόσο στην εσωτερική όσο και στη διεθνή αντιπολίτευση προς το καθεστώς του. Παρ’ όλα αυτά, η χήρα του, Γιούλια Ναβάλναγια, κάλεσε σε διαμαρτυρίες στην κάλπη. Πόσο μεγάλες ήταν αυτές; Ποια είναι η σημασία τους;

Ilya Budraitskis: Το κάλεσμα της Ναβάλναγια, το οποίο υποστήριξα απόλυτα, δεν είχε ποτέ σκοπό να επηρεάσει το αποτέλεσμα των εκλογών, το οποίο, όπως είπα, ήταν απολύτως προκαθορισμένο από το καθεστώς. Αντίθετα, η ιδέα ήταν να το εκμεταλλευτεί για να κινητοποιήσει την πολιτική αντιπολίτευση.

Μην ξεχνάτε ότι κάθε μη εγκεκριμένη δημόσια συγκέντρωση έχει απαγορευτεί και κάθε πολιτική διαφωνία, ιδίως κατά του πολέμου στην Ουκρανία, αντιμετωπίζεται με βάναυση καταστολή^[19]. Αμέτρητοι άνθρωποι έχουν ριχτεί στις φυλακές του Πούτιν.

Η Ναβάλναγια εκμεταλλεύτηκε τη διαταγή του καθεστώτος να ψηφίσουν όλοι για να καλέσει την αντιπολίτευση να προσέλθει το μεσημέρι της 17ης Μαρτίου στην κάλπη. Η ανταπόκριση ήταν απροσδόκητα επιτυχής, καθώς σημαντικός αριθμός ανταποκρίθηκε στο κάλεσμα^[20].

Οι ρωσικές αρχές φοβήθηκαν πολύ τη σχεδιαζόμενη διαμαρτυρία. Τις ημέρες που προηγήθηκαν των εκλογών, απαίτησαν από πολλούς ανθρώπους να παρουσιαστούν στα αστυνομικά τμήματα και απείλησαν ότι αν εμφανίζονταν θα συλλαμβάνονταν και θα τους επιβάλλονταν πρόστιμο για παράνομη μαζική δράση.

Επιπλέον, κατέστειλαν τις πληροφορίες σχετικά με το κάλεσμα. Θυμηθείτε ότι όλες οι ιστοσελίδες της αντιπολίτευσης, όπως η Meduza^[21], έχουν μπλοκαριστεί. Παρ’ όλα αυτά, σύμφωνα με μια ανεξάρτητη δημοσκόπηση, σχεδόν το ένα τέταρτο των Ρώσων είχε ακούσει για τη δράση.

Φυσικά, τα νούμερα που βγήκαν δεν πλησίαζαν αυτό το ποσοστό. Αλλά το γεγονός ότι ο κόσμος προσήλθε και μάλιστα σε σημαντικούς αριθμούς αποδεικνύει την αντίθεση στον Πούτιν και τον ιμπεριαλιστικό του πόλεμο στην Ουκρανία.

Ashley Smith: Το καθεστώς του Πούτιν και ο ρωσικός καπιταλισμός υπήρξαν εκπληκτικά ανθεκτικοί, παρά τον πόλεμο, την απόπειρα πραξικοπήματος του Γιεβγκένι Πριγκόζιν^[22] και τις δυτικές κυρώσεις. Πώς το εξηγείτε αυτό;

Ilya Budraitskis: Ο κύριος λόγος για την οικονομική σταθερότητα της Ρωσίας είναι η πετρελαϊκή της βιομηχανία. Δεν έχει υποστεί κυρώσεις^[23] και με την τιμή του πετρελαίου να παραμένει πολύ υψηλή, η Ρωσία έχει καταφέρει να διατηρήσει την οικονομική ανάπτυξη και την κερδοφορία.

Ταυτόχρονα, η τιμή του πολέμου είναι πολύ υψηλή. Σύμφωνα με εκτιμήσεις, ο στρατός καταναλώνει περίπου το 40% του προϋπολογισμού του καθεστώτος^[24]. Αυτή η οικονομία των όπλων μπορεί επίσης να τροφοδοτήσει την ανάπτυξη, ιδίως μεταξύ των κατασκευαστών όπλων, κατά τα επόμενα ένα ή δύο χρόνια, αλλά τέτοιες δαπάνες δεν είναι βιώσιμες μακροπρόθεσμα^[25].

Αυτό το πετρέλαιο και η στρατιωτική οικονομία δεν έχουν αλλάξει το νεοφιλελεύθερο οικονομικό μοντέλο του Πούτιν. Υπήρξαν κάποιες προσωρινές εθνικοποιήσεις εταιρειών, αλλά αυτά τα κατασχεθέντα περιουσιακά στοιχεία πωλήθηκαν γρήγορα σε άλλους ιδιοκτήτες πιστούς στο καθεστώς.

Υπό αυτή την έννοια, δεν είχε καμία σχέση με εθνικοποίηση με την παραδοσιακή έννοια. Επρόκειτο απλώς για αναδιανομή της ιδιοκτησίας^[26]. Αυτό είχε ως συνέπεια κάποια ανασύνθεση της ρωσικής άρχουσας τάξης, χωρίς όμως να αλλάξει η ιδιαίτερα ιδιωτικοποιημένη δομή της.

Ο Πούτιν χρησιμοποίησε επίσης τον πόλεμο για να εξασφαλίσει την υποστήριξη των υψηλά αμειβόμενων επαγγελματιών στρατιωτών^[27]. Αυτοί κερδίζουν πολύ περισσότερα από τους κανονικούς εργαζόμενους σε άλλους δημόσιους και ιδιωτικούς τομείς.

Αλλά αυτή η πολεμική οικονομία είναι βιώσιμη μόνο για ορισμένο χρονικό διάστημα. Τελικά, οι αντιφάσεις της θα υπονομεύσουν την ανάπτυξή της και, μαζί με αυτό, οι αντιφάσεις του πολιτικού συστήματος θα αναδυθούν ξανά, προκαλώντας έναν νέο γύρο αστάθειας και κρίσης.

Ashley Smith: Πώς θα χρησιμοποιήσει ο Πούτιν τη νόθα εκλογική νίκη του στο εσωτερικό για τον νεοαποικιακό του πόλεμο στην Ουκρανία;

Ilya Budraitskis: Ακόμη και πριν από τις εκλογές, ο Πούτιν καυχήθηκε σε ομιλία του ενώπιον του Κοινοβουλίου ότι η απόλυτη πλειοψηφία των Ρώσων υποστήριξε την «ειδική στρατιωτική του επιχείρηση»^[28]. Έτσι, θα ερμηνεύσει τη νόθα ψήφο ως επιβεβαίωση της ιδεολογικής του επιρροής στον ρωσικό λαό.

Αλλά αυτό είναι ύβρις^[29]. Στην πραγματικότητα, υπάρχει ευρεία δυσαρέσκεια για τη συνέχιση του πολέμου για πολύ μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, ακόμη και μεταξύ των υποστηρικτών του Πούτιν. Πολλοί από αυτούς τον ψήφισαν σκεπτόμενοι: «Αυτός ξεκίνησε αυτόν τον πόλεμο και πρέπει να τον τελειώσει».

Ο Πούτιν αγνόησε αυτό το συναίσθημα. Κατά τη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας, δεν ανέφερε ποτέ πώς θα αποκαθιστούσε την ειρήνη. Αντιθέτως, επαναλάμβανε συνεχώς την ιδέα ότι η Ρωσία βρισκόταν σε υπαρξιακό πόλεμο με τη Δύση και ότι πρέπει να τον συνεχίσει και να τον επεκτείνει σε άλλες χώρες.

Μια μειοψηφία της ρωσικής κοινωνίας υποστηρίζει αυτό το σχέδιο, πιθανότατα περίπου το 10 με 20 τοις εκατό^[30]. Αλλά η πλειοψηφία θέλει να αποκατασταθεί η ειρήνη. Φυσικά, δεν θέλουν να ηττηθεί στρατιωτικά η Ρωσία, αλλά θέλουν αυτός ο πόλεμος να τελειώσει κάποια στιγμή.

Αυτά τα συναισθήματα αυξάνονται και θα μπορούσαν να δημιουργήσουν μια κρίση για το καθεστώς στο μέλλον. Αλλά προς το παρόν, η αντίδρασή του είναι να αγνοήσει αυτά τα συναισθήματα ή να απαντήσει σε αυτά με εκστρατείες πατριωτικής κατήχησης για να προκαλέσει υποστήριξη για έναν επεκτεινόμενο πόλεμο.

Ο πρώην πρόεδρος Ντμίτρι Μεντβέντεφ, ο οποίος είναι τώρα αναπληρωτής πρόεδρος του Συμβουλίου Ασφαλείας, κατέστησε τους στόχους του Πούτιν απολύτως σαφείς σε μια ομιλία του λίγες ημέρες πριν από τις εκλογές. Δήλωσε ότι η Ρωσία στοχεύει να «απελευθερώσει» την Οδησσό, να την ανακτήσει ως ρωσική πόλη και να εξαλείψει την Ουκρανία ως εθνικό κράτος^[31].

Στη συνέχεια πρότεινε τη δική του ειρηνευτική φόρμουλα ως εναλλακτική λύση σε σχέση με εκείνη που πρότεινε ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι. Δήλωσε ότι η Ουκρανία δεν είναι ένα πραγματικό έθνος αλλά μια περιοχή που θα πρέπει να διαμελιστεί μεταξύ της Ρωσίας, της Πολωνίας και της Ρουμανίας.

Φυσικά, ο μόνος τρόπος για να πραγματοποιηθεί αυτό είναι η πλήρης κατάκτηση και κατάληψη της Ουκρανίας από τη Ρωσία. Αυτό είναι το αντίθετο της ειρήνης. Είναι μια συνταγή για έναν ατέρμονο ιμπεριαλιστικό πόλεμο και μια αποικιοκρατική κατοχή.

Ashley Smith: Πολλοί αναμένουν σύντομα μια κλιμάκωση του πολέμου στην Ουκρανία. Αυτό θα απαιτήσει μεγαλύτερη κινητοποίηση των ρωσικών στρατευμάτων; Πώς θα αντιδράσει ο ρωσικός πληθυσμός; Θα πυροδοτήσει κάποια αντίσταση;

Ilya Budraitskis: Είναι δύσκολο να πούμε αν οι ρωσικές αρχές θα κινητοποιήσουν περισσότερα ρωσικά στρατεύματα. Μέχρι πρόσφατα, έκαναν ό,τι μπορούσαν για να αποφύγουν ένα δεύτερο κύμα επιστράτευσης.

Βέβαια, τώρα μετά τις εκλογές, οι οποίες, όπως ισχυρίζονται, απέδειξαν ότι οι Ρώσοι υποστηρίζουν απόλυτα τον πόλεμο, μπορεί να ξεκινήσουν νέα επιστράτευση. Ταυτόχρονα, είναι αρκετά έξυπνοι ώστε να γνωρίζουν ότι αυτό θα ήταν πολύ αντιδημοφιλές.

Έτσι, προς το παρόν είναι πιθανό να συνεχίσουν να πληρώνουν τεράστιους μισθούς στους λεγόμενους εθελοντές στρατιώτες. Αλλά αν σκοπεύουν να πραγματοποιήσουν μια μεγαλύτερης κλίμακας επίθεση, θα πρέπει να επιστρατεύσουν κληρωτούς.

Θα μπορούσαν να συνδυάσουν αυτή τη νέα επιστράτευση με την υπόσχεση να φέρουν πίσω όσους επιστρατεύτηκαν το 2022 και τοποθετήθηκαν στο μέτωπο τα τελευταία δύο χρόνια. Αυτό θα μπορούσε να ηρεμήσει τις αυξανόμενες εκκλήσεις από τις συζύγους και τους συγγενείς να επιστρέψουν αυτοί οι στρατιώτες στην πατρίδα^[32].

Αλλά ο κόσμος θα ανεχτεί αυτόν τον πόλεμο και την κινητοποίηση μόνο για λίγο. Και οι όποιοι στρατιώτες επιστρέψουν θα φέρουν μαζί τους ιστορίες από το σφαγείο στην Ουκρανία, κάτι αποσταθεροποιητικό για το καθεστώς.

Ashley Smith: Πόσο σταθερό είναι λοιπόν το καθεστώς του Πούτιν και ο ρωσικός καπιταλισμός; Ποια είναι τα προβλήματα και τα ρήγματα του συστήματος;

Ilya Budraitskis: Υπάρχει ένα βαθύ πρόβλημα στην ίδια την πολιτική δομή αυτού του καθεστώτος. Σε μια από τις πρόσφατες ομιλίες του, ο Πούτιν φανέρωσε κάποια επίγνωση αυτού του προβλήματος^[33]. Δήλωσε ότι η παλιά ελίτ που σφυρηλατήθηκε μέσω της ιδιωτικοποίησης της κρατικής περιουσίας της Σοβιετικής Ένωσης είναι ξεπερασμένη και ότι πρέπει να δημιουργηθεί μια νέα ελίτ.

Είπε ότι μια νέα, αληθινή ελίτ θα πρέπει να στρατολογηθεί από τους ήρωες που προέρχονται από τις πρώτες γραμμές. Στην πραγματικότητα, ο Πούτιν χτίζει μια νέα ελίτ, όχι από αυτούς, αλλά από τα παιδιά του στενού κύκλου των φίλων του που ελέγχουν τις μεγάλες κρατικές εταιρείες και την ιδιωτική βιομηχανία.

Οι γονείς τους γερνούν και ο Πούτιν γνωρίζει ότι αντιμετωπίζει πρόβλημα αναπαραγωγής μιας πιστής ηγετικής κλίκας και ενός καθεστώτος. Έτσι, βλέπει τα παιδιά τους ως τους μελλοντικούς πιστούς του στο κράτος και τις ρωσικές επιχειρήσεις^[34].

Αυτό είναι σημάδι ενός βαθιά προσωποκεντρικού καθεστώτος, στο οποίο ο Πούτιν εμπιστεύεται μόνο τους ανθρώπους που θεωρεί φίλους του. Αλλά ο αριθμός των φίλων του δικτάτορα είναι περιορισμένος, οπότε ο μόνος τρόπος για να τον διευρύνει είναι η στρατολόγηση των πιστών παιδιών τους σε θέσεις στην κυβερνητική γραφειοκρατία και στις αίθουσες συνεδριάσεων.

Ο Πούτιν εντάσσει επίσης τους προσωπικούς του σωματοφύλακες σε θέσεις στο κράτος^[35]. Κατά συνέπεια, υπάρχουν αρκετοί κυβερνήτες σε διάφορες περιοχές της χώρας που προέρχονται από την προσωπική του ομάδα ασφαλείας.

Τέτοιες μέθοδοι επέκτασης και εδραίωσης του καθεστώτος μπορεί να γυρίσουν μπούμερανγκ, δημιουργώντας σοβαρά προβλήματα για τη συνέχιση της διακυβέρνησής του. Για παράδειγμα, σε αυτή τη ρύθμιση, αν οι άνθρωποι μέσα στον κρατικό μηχανισμό θέλουν να προωθήσουν την καριέρα τους, τελικά θα βρεθούν σε αδιέξοδο, επειδή στην κορυφή της γραφειοκρατίας βρίσκονται πιστοί του Πούτιν που διορίζονται από τον δικτάτορα.

Αν δεν ανήκεις σε αυτόν τον ευνοημένο κύκλο, η εξέλιξη της καριέρας σου είναι καταδικασμένη. Αυτό μπορεί να γεννήσει απάθεια, ακόμη και δυσαρέσκεια στον κρατικό μηχανισμό, κάτι που μπορεί να υπονομεύσει το καθεστώς εκ των έσω.

Φυσικά, το ανώτερο στρώμα του κρατικού μηχανισμού θα υποστηρίξει τον Πούτιν μέχρι την τελευταία του πνοή, υποστηρίζοντας την κλιμάκωση του ιμπεριαλιστικού του πολέμου. Αλλά, από κάτω τους, υπάρχουν στρώματα μεταξύ των οποίων μπορεί να αναπτυχθεί δυσαρέσκεια και αντιπολίτευση. Έτσι, το μεγάλο ερώτημα τόσο μέσα όσο και έξω από το καθεστώς είναι πόσο μπορεί να διαρκέσει αυτή η αφοσίωση όχι μόνο στον Πούτιν, αλλά και στο σύστημα.

Ένα άλλο πρόβλημα που αντιμετωπίζει το καθεστώς είναι η αντίφαση που περιέγραψα μεταξύ του φανταστικού οράματος του Πούτιν για μια πιστή ρωσική κοινωνία ενωμένη πίσω του και των πραγματικών διαιρέσεων στο εσωτερικό της, ιδίως εκείνων που προκλήθηκαν από τον πόλεμο. Αυτή η αντίφαση δεν μπορεί να κρατήσει για πολύ.

Ashley Smith: Τέλος, πολλοί στην αριστερά πιέζουν την Ουκρανία να συμμετάσχει σε ειρηνευτικές συνομιλίες και να αποδεχθεί μια συμφωνία «γη έναντι ειρήνης» με τον Πούτιν, κάτι που δεν θα απαιτούσαν ποτέ από τους Παλαιστίνιους. Τι πιστεύετε για αυτό το επιχείρημα; Γιατί είναι μη ρεαλιστικό; Τι πρέπει να πει η αριστερά για τον πόλεμο και τι πρέπει να απαιτήσει αντί γι’ αυτό;

Ilya Budraitskis: Θα πρέπει να ξεκαθαρίσουμε ότι ο Πούτιν πήρε πολύ σοβαρά την απόφαση να ξεκινήσει αυτή την εισβολή και είναι αποφασισμένος να μην σταματήσει μέχρι να επιτύχει τους δηλωμένους στόχους του – την εξάλειψη της Ουκρανίας ως ανεξάρτητου έθνους-κράτους και την επιβολή μιας κυβέρνησης-μαριονέτας στο Κίεβο. Εάν δεν επιτύχει αυτούς τους στόχους, θα το θεωρήσει ως ήττα, κάτι που δεν είναι διατεθειμένος να αποδεχθεί.

Θεωρεί την οποιαδήποτε συνέχιση της ύπαρξης μιας ανεξάρτητης κυβέρνησης στο Κίεβο ως απειλή για την εθνική ασφάλεια της Ρωσίας. Έτσι, δεν θα αρκεστεί στην κατάληψη μόνο τμημάτων της Ουκρανίας∙ θέλει να καταλάβει ολόκληρη τη χώρα ως πρώτο βήμα για την ανοικοδόμηση της παλιάς ρωσικής αυτοκρατορίας.

Αυτό το κατέστησε σαφές σε πρόσφατη συνέντευξή του στη ρωσική τηλεόραση^[36], στην οποία ρωτήθηκε για το ενδεχόμενο ειρηνευτικών συνομιλιών. Δήλωσε ευθέως ότι δεν ενδιαφέρεται για τέτοιες συνομιλίες, ότι έχουν κίνητρο μόνο επειδή η Ουκρανία έχει έλλειψη όπλων.

Θα καλωσόριζε μόνο ειρηνευτικές συνομιλίες που θα εξασφάλιζαν τους ιμπεριαλιστικούς στόχους της κατάκτησης και του καθεστώτος που είναι οι στόχοι της «ειδικής στρατιωτικής του επιχείρησης». Έτσι, σε αυτό το σημείο, θα απορρίψει οποιεσδήποτε συνομιλίες και αντίθετα πιθανότατα θα κλιμακώσει τον πόλεμο.

Απέναντι σε αυτόν τον ατέρμονο ιμπεριαλιστικό πόλεμο, η Αριστερά πρέπει να σταθεί στο πλευρό της Ουκρανίας και του αγώνα της για απελευθέρωση. Αν ο Πούτιν καταφέρει να κατακτήσει την Ουκρανία, θα δημιουργήσει ένα προηγούμενο για άλλες ιμπεριαλιστικές δυνάμεις και κράτη να ξεκινήσουν παρόμοιους πολέμους αποικιοκρατικής κατάκτησης.

Η διεθνής αριστερά πρέπει να υπερασπιστεί το δικαίωμα των καταπιεσμένων εθνών στην αυτοδιάθεση χωρίς εξαίρεση και να υπερασπιστεί το δικαίωμά τους να εξασφαλίσουν όπλα για να υπερασπιστούν τον εαυτό τους. Μόνο μια τέτοια αλληλεγγύη από τα κάτω μπορεί να σταματήσει την πορεία προς όλο και περισσότερους ιμπεριαλιστικούς πολέμους.

Μετάφραση: elaliberta.gr

Ilya Budraitskis, “Terrorist Attack and Election Pave Way for Putin to Intensify Repression and War”, συνέντευξη στον Ashley Smith, Truthout, 25 Μαρτίου 2024, https://truthout.org/articles/terrorist-attack-and-election-pave-way-for-putin-to-intensify-repression-and-war/.

Σημειώσεις

^[1] Christian Edwards, “Putin extends one-man rule in Russia after stage-managed election devoid of credible opposition”, CNN, 18 Μαρτίου 2024, https://edition.cnn.com/2024/03/17/europe/putin-wins-russia-presidential-election-intl/index.html.

^[2] Ilya Budraitskis, Dissidents Among Dissidents: Ideology, Politics, and the Left in Post-Soviet Russia, Verso, 2022. Βλ.: https://www.versobooks.com/products/913-dissidents-among-dissidents.

^[3] После / Posle, https://posle.media/language/en/posle-media/.

^[4] Neil MacFarquhar, “Russia’s Battle With Extremists Has Simmered for Years”, The New York Times, 24 Μαρτίου 2024, https://www.nytimes.com/2024/03/24/world/europe/russia-extremism-isis-syria.html.

^[5] Anton Troianovski, “In First Remarks on Attack, Putin Tries to Link Assailants to Ukraine”, The New York Times, 23 Μαρτίου 2024, https://www.nytimes.com/2024/03/23/world/europe/moscow-attack-putin.html.

^[6] Julian E. Barnes and Eric Schmitt, “U.S. Says ISIS Was Responsible for Deadly Moscow Concert Hall Attack”, The New York Times, 22 Μαρτίου 2024, https://www.nytimes.com/2024/03/22/world/europe/isis-moscow-attack-concert-hall.html. Kevin Doyle, “Moscow concert hall attack: Why is ISIL targeting Russia?”, Al Jazeera, 23 Μαρτίου 2024, https://www.aljazeera.com/news/2024/3/23/moscow-concert-hall-attack-why-is-isil-targeting?fbclid=IwAR2Ij2YOwrJb41Of7X19rZxg2KhdIKREEJ1laIra0yk6rDTpCQ05Rpv07N4. Neil MacFarquhar, “Russia’s Battle With Extremists Has Simmered for Years”, , The New York Times, 24 Μαρτίου 2024, https://www.nytimes.com/2024/03/24/world/europe/russia-extremism-isis-syria.html.

^[7] Andrew Roth and Pjotr Sauer, “Four suspects in Moscow concert hall terror attack appear in court”, The Guardian, 24 Μαρτίου 2024, https://www.theguardian.com/world/2024/mar/24/new-islamic-state-videos-back-claim-it-carried-out-moscow-concert-hall-attack.

^[8] Sewell Chan, “European Court Faults Russia’s Handling of 2004 Beslan School Siege”, The Guardian, 13 Απριλίου 2027, https://www.nytimes.com/2017/04/13/world/europe/beslan-school-siege-european-court-ruling.html.

^[9] Anton Troianovski and Nanna Heitmann, “With New Six-Year Term, Putin Cements Hold on Russian Leadership”, The Guardian, 24 Μαρτίου 2024, https://www.nytimes.com/2024/03/17/world/europe/russia-putin-election.html. Ellen Ioanes, “Putin’s reelection puts him in a class of Russia’s longest-ruling autocrats”, Vox, 18 Μαρτίου 2024, https://www.vox.com/world-politics/2024/3/18/24104857/putins-russia-elections-2024-results-navalny.

^[10] “Putin receives 52.5 percent of the vote, is declared winner of Russian presidential election”, CNN, 27 Μαρτίου 2000, https://edition.cnn.com/2000/WORLD/europe/03/27/russia.elex/index.html.

^[11] Nathan Hodge, Kara Fox and Angela Dewan, “Putin tightens grip on power with overwhelming Russian election win”, CNN, 19 Μαρτίου 2018, https://edition.cnn.com/2018/03/18/europe/vladimir-putin-russian-election-2018-results-intl/index.html.

^[12] Francesca Ebel, “Putin, claiming Russian voters are with him, vows to continue war”, The Washington Post, 18 Μαρτίου 2024, https://www.washingtonpost.com/world/2024/03/18/vladimir-putin-russia-election-fraud/.

^[13] Steve Cannane, “Many critics say Russia’s presidential election is rigged — this is how Vladimir Putin does it”, ABC News, 5 Μαρτίου 2024, https://www.abc.net.au/news/2024-03-16/how-russian-election-is-rigged-for-vladimir-putin/103595508.

^[14] “Russia names Golos monitor as ‘foreign agent’ ahead of election”, BBC, 19 Αυγούστου 2021, https://www.bbc.com/news/world-europe-58265932.

^[15] «Президент Германии отказался поздравлять Путина с переизбранием на пятый срок», The Moscow Times, 18 Μαρτίου 2023, https://www.moscowtimes.ru/2024/03/18/prezident-germanii-otkazalsya-pozdravlyat-putina-s-pereizbraniem-na-pyatii-srok-a124741?fbclid=IwAR0sykIMVw9FmFnXsIG2DpR7D9beLphE9Gft2kN0Buqa-UV9EZalgdn7wUE.

^[16] «“Это предельный цинизм, мерзость”. Как бюджетников принуждают к голосованию», Север Реалии, 16 Μαρτίου 2024, https://www.severreal.org/a/eto-predelnyy-tsinizm-merzost-kak-byudzhetnikov-prinuzhdayut-k-golosovaniyu/32864432.html?fbclid=IwAR3CxUpg5AGrRMlNw-zpHoIl_AyNKIO93FHzXaFuIkwZq5IxwxWmYLhp_kI.

^[17] Anatoly Kurmanaev, Andrew E. Kramer, Oleksandra Mykolyshyn and Oleg Matsnev, “In Occupied Ukraine, Casting a Vote (for Putin) as Armed Soldiers Watch”, The New York Times, 16 Μαρτίου 2024, https://www.nytimes.com/2024/03/16/world/europe/ukraine-occupied-territories-russia-election.html. «В ДНР за Путина на выборах проголосовали 95,23% избирателей», РБК, 17 Μαρτίου 2024, https://www.rbc.ru/rbcfreenews/65f743d09a7947648de44558?fbclid=IwAR3NAVSsA6NmAKyqbiuLoHSVQpHq9gMN8yhq8l9YqUxZLHmB3k8eVweq3ZE. Mansur Mirovalev, “At gunpoint, Ukrainians in occupied regions vote in Russia’s election”, Al Jazeera,16 Μαρτίου 2024, https://www.aljazeera.com/news/2024/3/16/at-gunpoint-ukrainians-in-occupied-regions-back-putin-in-russias-election. Robyn Dixon, Siobhán O'Grady, David L., Stern, Serhii Korolchuk and Serhiy Morgunov, “For Putin’s election in occupied Ukraine, voting is forced at gunpoint”, The Washington Post, 16 Μαρτίου 2024, https://www.washingtonpost.com/world/2024/03/16/putin-election-voting-gunpoint-occupied-ukraine/.

^[18] «В ДНР за Путина на выборах проголосовали 95,23% избирателей», ό.π.

^[19] Sasha de Vogel, “How Putin’s regime stifled anti-war protests in Russia”, The Guardian, 10 Μαρτίου 2022, https://www.theguardian.com/commentisfree/2022/mar/10/vladimir-putin-regime-anti-war-protests-russia-russian.

^[20] Pjotr Sauer, “Russians form long queues at polling stations in ‘noon against Putin’ protest”, The Guardian, 17 Μαρτίου 2024, https://www.theguardian.com/world/2024/mar/17/russians-urged-to-disrupt-final-day-of-vladimir-putins-presidential-election.

^[21] Max Seddon, “Russia bans largest independent Meduza”, Financial Times, 26 Ιανουαρίου 2023, https://www.ft.com/content/bae1d751-f032-4662-a346-873c91740472.

^[22] Ilya Budraitskis, “Russian Progressives and Antiwar Forces May Find Opening in Wake of Failed Coup”, Truthout, 2 Ιουλίου 2023, https://truthout.org/articles/russian-progressives-and-antiwar-forces-may-find-opening-in-wake-of-failed-coup/.

^[23] Ciara Nugent, “Why Sanctions on Russia Aren’t Targeting Oil and Gas”, Time, 25 Φεβρουαρίου 2022, https://time.com/6151493/russia-oil-gas-embargo-sanctions-ukraine/.

^[24] “Putin approves big military spending hikes for Russia’s budget”, Reuters, 27 Νοεμβρίου 2023, https://www.reuters.com/world/europe/putin-approves-big-military-spending-hikes-russias-budget-2023-11-27/.

^[25] Michael Roberts, “Ukraine – two years on, no end in sight”, Michael Roberts blog, https://thenextrecession.wordpress.com/2024/02/22/ukraine-two-years-on-no-end-in-sight/.

^[26] Paul Sonne and Rebecca R. Ruiz, “How Putin Turned a Western Boycott Into a Bonanza”, The New York Times, 17 Δεκεμβρίου 2023, https://www.nytimes.com/interactive/2023/12/17/world/putin-companies-economy-boycott-elites-benefit-ukraine-war.html.

^[27] Bethany Dawson, “The Russian military is offering up to 10x an average salary to fill its ranks depleted by Ukraine invasion casualties”, Business Insider, 13 Μαΐου 2023, https://www.businessinsider.com/russia-military-offers-recruits-10x-average-salary-to-fill-depleted-ranks-2023-5?op=1.

^[28] “Putin lauds Ukraine gains, threatens West in annual speech”, DW, 29 Φεβρουαρίου 2024, https://www.dw.com/en/putin-lauds-ukraine-gains-threatens-west-in-annual-speech/a-68401286?fbclid=IwAR2f8rH8_RbWjJol_77Ji379W8-GGJJ0i6apxYfCKIOUKCfucNV6Fo1WtuY.

^[29] Samantha de Bendern, “Putin had to contrive a ‘landslide’ – because he knows cracks are showing in Russian society”, The Guardian, 18 Μαρτίου 2024, https://www.theguardian.com/commentisfree/2024/mar/18/vladimir-putin-russian-society-kremlin-election-war.

^[30] «“Война в обществе непопулярна”. Новое исследование социологов», Радио Свобода, 1 Δεκεμβρίου 2023, https://www.svoboda.org/a/voyna-v-obschestve-nepopulyarna-novoe-issledovanie-sotsiologov/32708417.html?fbclid=IwAR0XfedgA8kYnJS0hix_1UCJFUdyQhkBOt1JNS88P1XXrbUFhzNz4ygjpvU.

^[31] “Dmitry Medvedev shows new post-Ukraine map of the world”, Pravda, 4 Μαρτίου 2024, https://english.pravda.ru/news/russia/159085-medvedev-new-map/.

^[32] “Dozens detained as Russian soldiers’ wives call for their return from Ukraine”, AP, 3 Φεβρουαρίου 2024, https://apnews.com/article/russia-ukraine-war-soldiers-wives-relatives-flowers-tomb-2696878afc7d7b2b357d2f682343de4f.

^[33] «Владимир Путин объявил о подготовке “новой элиты” в стране из участников войны», TV Rain, 29 Φεβρουαρίου 2024, https://tvrain.tv/news/vladimir-putin-objavil-o-podgotovke-novoj-elity-v-strane-iz-uchastnikov-vojny-555703/?fbclid=IwAR2eyeX-waoASkifqIg73p5cQC4d0Z26GxRwmkJQ8yGQGxmpwYm2RGXVRMI.

^[34] “Putin Has Russian Elite in a Frenzy Over Their Political Futures”, Bloomberg, 12 Μαρτίου 2024 στο Yahoo news, https://www.yahoo.com/news/russia-elite-wait-putin-shuffle-050029728.html.

^[35] “The improbable careers of Vladimir Putin’s bodyguards”, The Economist, 22 Ιουνίου 2019, https://www.economist.com/europe/2019/06/22/the-improbable-careers-of-vladimir-putins-bodyguards.

^[36] “Putin again claims to be ready for peace talks but only with guarantees for Moscow”, Ukrainska Pravda, 13 Μαρτίου 2024 στο Yahoo news, https://www.yahoo.com/news/putin-again-claims-ready-peace-054655893.html.