Lalla F. Colvin

Αυστηροποίηση των αντι-ΛΟΑΤΚΙ νόμων στον Νίγηρα

Η αυστηροποίηση των νόμων κατά της ΛΟΑΤΚΙ κοινότητας στη Δυτική Αφρική επεκτείνεται στον Νίγηρα. Στις 11 Ιουνίου 2026, η κυβέρνηση του Νίγηρα δημοσίευσε τον αναθεωρημένο Ποινικό Κώδικα, η διαδικασία αναθεώρησης του οποίου είχε ξεκινήσει από τον Μοχάμμεντ Μπαζούμ, τον πρώην πρόεδρο της χώρας, ο οποίος ανατράπηκε με πραξικόπημα^[1] τον Ιούλιο του 2023. Ηγέτης της χώρας είναι πλέον ο στρατηγός Αμπντουραχάμαν Τιάνι.

Η ποινικοποίηση είναι πλέον σαφής

Έτσι, έχει επιτευχθεί ένα νέο ορόσημο στην καταστολή της κοινότητας των ΛΟΑΤΚΙ, με την εμφάνιση στον νέο Ποινικό Κώδικα αρκετών άρθρων που ποινικοποιούν ρητά τις σχέσεις μεταξύ ατόμων του ίδιου φύλου.

Η απόφαση αυτή σηματοδοτεί μια ρήξη: μέχρι τώρα, οι σχέσεις μεταξύ ατόμων του ίδιου φύλου δεν απαγορεύονταν ρητά στη χώρα, αν και στιγματίζονταν έντονα.

Από εδώ και στο εξής, «η διάπραξη ή η απόπειρα διάπραξης άσεμνης ή ανώμαλης πράξης ή συνήθειας που αφορά την ΛΟΑΤΚΙΑ+ κοινότητα (λεσβίες, ομοφυλόφιλοι, αμφιφυλόφιλοι, τρανσέξουαλ, queer, ίντερσεξ ή ασεξουαλικοί)» τιμωρείται με ποινή φυλάκισης από πέντε έως δέκα έτη και βαριά πρόστιμα (περίπου 150.000 ευρώ), ενώ οι γάμοι και οι συμμετέχοντες σε αυτούς (διοργανωτές, μάρτυρες κ.λπ.) μπορούν να τιμωρηθούν με ποινή φυλάκισης από δέκα έως είκοσι έτη. Παρόμοια ποινή θα επιβληθεί σε «οποιονδήποτε διαχειρίζεται, διευθύνει, λειτουργεί, χρηματοδοτεί ή συμμετέχει σε λέσχες, συλλόγους, οργανώσεις ή ενώσεις ομοφυλόφιλων ή ΛΟΑΤΚΙΑ+».

Στην πραγματικότητα, λοιπόν, στόχος αποτελεί ολόκληρη η κοινότητα των ΛΟΑΤΚΙ, διότι, αν και επίσημα δεν έχει ψηφιστεί κανένας νόμος κατά της τρανς ταυτότητας, η αλλαγή φύλου και η μετάβαση φύλου αποτελούν πράγματι αναπόσπαστο μέρος του ακρωνυμίου «ΛΟΑΤΚΙΑ+» και, ως εκ τούτου, αποτελούν εξίσου στόχο αυτού του νέου Ποινικού Κώδικα.

Ενίσχυση του αυταρχισμού εν μέσω πολιτικής αστάθειας

Αυτή η ποινικοποίηση δεν αποτελεί με κανένα τρόπο μεμονωμένο μέτρο, αλλά εντάσσεται στο πλαίσιο της ενίσχυσης του αυταρχισμού που παρατηρείται μετά το πραξικόπημα του 2023. Το Σύνταγμα τέθηκε εκτός ισχύος από τη χούντα στις 26 Ιουλίου 2023. Παράλληλα, τα σύνορα έχουν κλείσει και οι θεσμοί (πολιτική κυβέρνηση, θεσμοί της 7ης Δημοκρατίας, κοινοβούλιο και συνελεύσεις κ.λπ.) έχουν τεθεί σε αναστολή. Το Σύνταγμα, από το 2025, έχει αντικατασταθεί από ένα μεταβατικό καταστατικό.

Η οπισθοδρόμηση του Νίγηρα είναι ακόμη πιο ανησυχητική, καθώς εντάσσεται σε μια ευρύτερη δυναμική που παρατηρείται τα τελευταία χρόνια στη Δυτική Αφρική, όπου αρκετά κράτη έχουν ενισχύσει πρόσφατα τη νομοθεσία τους κατά των ΛΟΑΤΚΙ. Πράγματι, περισσότερες από 30 από τις 54 χώρες της αφρικανικής ηπείρου ποινικοποιούν τις ομοφυλοφιλικές σχέσεις. Σε χώρες όπως η Σενεγάλη ή η Τανζανία, η ποινή μπορεί να φτάσει τα δέκα έτη φυλάκισης, ενώ στο Μπουρκίνα Φάσο είναι πέντε έτη. Άλλες, όπως η Ουγκάντα ή η Σομαλία, τις τιμωρούν με τη θανατική ποινή.^[2]

Αυτές οι κατασταλτικές πολιτικές μπορούν να αποδοθούν σε συντηρητικές θρησκευτικές πιέσεις. Αλλά επίσης και κυρίως σε έναν αντιδυτικό λόγο που χρησιμοποιείται ως μέσο για την επίτευξη ενός συντηρητικού στόχου: από την ανάληψη της εξουσίας, ο στρατηγός Τιάνι δεν έχει καταφέρει να αντιμετωπίσει τους τζιχαντιστές του Νίγηρα. Η καταστολή της ομοφυλοφιλίας, η οποία αποτελεί μεγάλο ταμπού στον Νίγηρα, μπορεί επομένως να θεωρηθεί ως ένας τρόπος να κατευναστούν ορισμένοι πληθυσμοί της χώρας και να καταδειχθεί η νέα στάση της κυβέρνησης.

Ο αγώνας ενάντια σε αυτές τις πολιτικές δεν μπορεί να αφεθεί στις δυτικές δυνάμεις ή στους διεθνείς οργανισμούς, οι οποίοι ενδιαφέρονται μόνο για την υποδούλωση των λαών της Αφρικής και τη λεηλασία του πλούτου τους. Πρέπει να αποτελεί μέρος ενός διεθνιστικού κινήματος υπέρ των κοινοτήτων ΛΟΑΤΚΙ, το οποίο θα υποστηρίζεται από όλους τους λαούς και τους καταπιεσμένους.

Η υπεράσπιση των χωρών που αγωνίζονται ενάντια στον ιμπεριαλισμό δεν πρέπει να μας οδηγήσει στο να κλείνουμε τα μάτια μπροστά στην καταστολή που υφίστανται οι καταπιεσμένοι στις χώρες τους, και δεν πρέπει να μας αποσπά την προσοχή από την επιστροφή ή την εμφάνιση αρχαϊκών νόμων που αποσκοπούν στην καταπίεση της ελευθερίας ζωής και έκφρασης όλων.

Μετάφραση: elaliberta.gr

Lalla F. Colvin, « LGBTI : nouvelles politiques répressives au Niger », Inprecor, 14 Ιουνίου 2026, https://inprecor.fr/lgbti-nouvelles-politiques-repressives-au-niger.

Lalla F. Colvin, “Anti-LGBTI laws tightened in Niger”, International Viewpoint, 21 Ιουνίου 2026, https://internationalviewpoint.org/Anti-LGBTI-laws-tightened-in-Niger.

Σημειώσεις

^[1] [Σ.τ.Μ.:] Βλ. σχετικά: Wilson Honório da Silva, «Νίγηρας: Ταξική ανεξαρτησία και αντιιμπεριαλιστικός αγώνας για να σταματήσει το πραξικόπημα», e la libertà, 1 Σεπτεμβρίου 2023, https://www.elaliberta.gr/%CE%B4%CE%B9%CE%B5%CE%B8%CE%BD%CE%AE/%CE%B1%CF%86%CF%81%CE%B9%CE%BA%CE%AE/9117-%CE%BD%CE%AF%CE%B3%CE%B7%CF%81%CE%B1%CF%82-%CF%84%CE%B1%CE%BE%CE%B9%CE%BA%CE%AE-%CE%B1%CE%BD%CE%B5%CE%BE%CE%B1%CF%81%CF%84%CE%B7%CF%83%CE%AF%CE%B1-%CE%BA%CE%B1%CE%B9-%CE%B1%CE%BD%CF%84%CE%B9%CE%B9%CE%BC%CF%80%CE%B5%CF%81%CE%B9%CE%B1%CE%BB%CE%B9%CF%83%CF%84%CE%B9%CE%BA%CF%8C%CF%82-%CE%B1%CE%B3%CF%8E%CE%BD%CE%B1%CF%82-%CE%B3%CE%B9%CE%B1-%CE%BD%CE%B1-%CF%83%CF%84%CE%B1%CE%BC%CE%B1%CF%84%CE%AE%CF%83%CE%B5%CE%B9-%CF%84%CE%BF-%CF%80%CF%81%CE%B1%CE%BE%CE%B9%CE%BA%CF%8C%CF%80%CE%B7%CE%BC%CE%B1 και Paul Martial, «Νίγηρας: ούτε οι στρατηγοί ούτε η ECOWAS», e la libertà, 12 Σεπτεμβρίου 2023, https://www.elaliberta.gr/%CE%B4%CE%B9%CE%B5%CE%B8%CE%BD%CE%AE/%CE%B1%CF%86%CF%81%CE%B9%CE%BA%CE%AE/9143-%CE%BD%CE%AF%CE%B3%CE%B7%CF%81%CE%B1%CF%82-%CE%BF%CF%8D%CF%84%CE%B5-%CE%BF%CE%B9-%CF%83%CF%84%CF%81%CE%B1%CF%84%CE%B7%CE%B3%CE%BF%CE%AF-%CE%BF%CF%8D%CF%84%CE%B5-%CE%B7-ecowas-%20paul-martial.

^[2] [Σ.τ.Μ.] Βλ. σχετικά: Ani Kayode Somtochukwu, «Οι μη αφρικανικοί μηχανισμοί καταστολής των κουήρ», e la libertà, 30 Απριλίου 2025, https://www.elaliberta.gr/%CE%B4%CE%B9%CE%B5%CE%B8%CE%BD%CE%AE/%CE%B1%CF%86%CF%81%CE%B9%CE%BA%CE%AE/10122-%CE%BF%CE%B9-%CE%BC%CE%B7-%CE%B1%CF%86%CF%81%CE%B9%CE%BA%CE%B1%CE%BD%CE%B9%CE%BA%CE%BF%CE%AF-%CE%BC%CE%B7%CF%87%CE%B1%CE%BD%CE%B9%CF%83%CE%BC%CE%BF%CE%AF-%CE%BA%CE%B1%CF%84%CE%B1%CF%83%CF%84%CE%BF%CE%BB%CE%AE%CF%82-%CF%84%CF%89%CE%BD-%CE%BA%CE%BF%CF%85%CE%AE%CF%81. Paul Martial, «Ομοφοβικό μίσος στην Ουγκάντα», e la libertà, 18 Απριλίου 2023, https://www.elaliberta.gr/%CE%B4%CE%B9%CE%B5%CE%B8%CE%BD%CE%AE/%CE%B1%CF%86%CF%81%CE%B9%CE%BA%CE%AE/8864-%CE%BF%CE%BC%CE%BF%CF%86%CE%BF%CE%B2%CE%B9%CE%BA%CF%8C-%CE%BC%CE%AF%CF%83%CE%BF%CF%82-%CF%83%CF%84%CE%B7%CE%BD-%CE%BF%CF%85%CE%B3%CE%BA%CE%AC%CE%BD%CF%84%CE%B1.