Διαδήλωση έξω από το διυλιστήριο Puerto La Cruz στην ανατολική Βενεζουέλα για ασφάλιση υγειονομικής περίθαλψης και μισθολογικές αυξήσεις τον Ιούνιο του 2023. (Twitter)

Βενεζουέλα: Ανθρώπινα δικαιώματα, αποικιακό καθεστώς και αντιμπεριαλιστική ενότητα

του Luis Bonilla-Molina

Μετάφραση: https://www.elaliberta.gr/

Πηγή: https://vientosur.info

Η απαγωγή ως καθεστώς διεθνούς δικαιοσύνης

Στις 3 Ιανουαρίου, οι Βενεζουελάνοι ξυπνήσαμε με τον θόρυβο των εκρήξεων, το βρυχηθμό των οπλισμένων ελικοπτέρων και το βουητό των υπερσύγρονων αεροσκαφών. Για πρώτη φορά στην ιστορία της Νότιας Αμερικής, οι Ηνωμένες Πολιτείες εισέβαλαν απευθείας στο έδαφος μιας από τις χώρες μας, απήγαγαν τον πρόεδρο και τη σύζυγό του, αφήνοντας χάος και καταστροφή σε λιγότερο από δύο ώρες επιχειρήσεων. Οι υποστηρικτές της αμερικανικής επίθεσης για την απομάκρυνση του Μαδούρο από την εξουσία διαπίστωσαν ότι η επίθεση των γκρίνγκο δεν θα επηρέαζε μόνο όσους ήταν στην ηγεσία της κυβέρνησης. Οι περισσότεροι από τους 100 νεκρούς ήταν όλοι γιοι και κόρες εργαζομένων, απλοί άνθρωποι, δεν πέθανε κανένας πλούσιος, όπως πάντα είναι οι φτωχοί που υποφέρουν τις συνέπειες του πολέμου. Ο πόνος για την απώλεια ανθρώπινων ζωών ένωσε όλους τους Βενεζουελάνους.

Οι υποστηρικτές της κυβέρνησης, που είχαν πιστέψει τη ρητορική ότι μια αμερικανική επίθεση στο έδαφος της πατρίδας θα ισοδυναμούσε με ένα νέο Βιετνάμ για τους γκρίνγκο, αναγκάστηκαν να ζήσουν την ντροπή της μεγαλύτερης ήττας και ταπείνωσης που υπέστη ο στρατός της Βενεζουέλας στην ιστορία του, με συνέπειες ακόμη πιο καταστροφικές από την απώλεια της πρώτης δημοκρατίας από τους Ισπανούς^[1], γιατί τότε η αντίσταση αναδιοργανώθηκε γρήγορα και ξανάρχισε τον αγώνα για την εθνική ανεξαρτησία. Αυτό δεν συμβαίνει σήμερα. Αντίθετα, η στρατιωτική ηγεσία δηλώνει ντροπιαστικά ότι αυτό που συνέβη είναι η νίκη της διπλωματίας έναντι των όπλων, σε μια σιωπηρή αποδοχή των προσπαθειών να μετατραπεί η Δημοκρατία σε αποικία. Η επίθεση των ΗΠΑ όχι μόνο δεν προκάλεσε απώλειες στις τάξεις τους, αλλά τους επέτρεψε να απειλήσουν με μια δεύτερη, πιο θανατηφόρα επίθεση, με αποτέλεσμα η ηγεσία του στρατού να εγκαταλείψει γρήγορα κάθε αντιμπεριαλιστική ρητορική και να υιοθετήσει τη ρητορική μιας νέας πολιτικής συγκυρίας. Σήμερα, πολλοί Βενεζουελάνοι αναρωτιούνται αν, εν μέσω της δύσκολης οικονομικής κατάστασης, είναι απαραίτητες τέτοιου είδους ένοπλες δυνάμεις, αν δικαιολογείται το ύψος των στρατιωτικών δαπανών σε μια χώρα όπου οι δάσκαλοι διδάσκουν με καταστραμμένα παπούτσια.

Αλλά εκείνη την ημέρα διαλύθηκε και η διεθνής νομική τάξη, σαν ένας από τους πυραύλους που χρησιμοποιήθηκαν να είχε χτυπήσει τα θεμέλια της συνύπαρξης, του δικαίου και των πολυμερών δικαστικών οργάνων απονομής της δικαιοσύνης. Ο πρόεδρος Μαδούρο και η βουλευτής Σίλια Φλόρες, σύζυγός του, δέθηκαν με χειροπέδες, απήχθησαν και μεταφέρθηκαν στη Νέα Υόρκη, παραβιάζοντας την ασυλία των αξιωμάτων τους και υποβάλλοντάς τους στη δικαιοσύνη μιας χώρας που δεν είναι η δική τους. Συλληφθέντες, με σημάδια βίας κατά τη σύλληψή τους, παρουσιάστηκαν ως τρόπαια πολέμου, μετατράπηκαν σε φυλακισμένους και τους διαβάστηκαν οι κατηγορίες από ένα δικαστήριο που υπερασπίζεται τους νόμους των Ηνωμένων Πολιτειών και για τις οποίες η Βενεζουέλα είναι μόνο ένας γεωπολιτικός τόπος. Η δίκη ξεκινά και γίνεται λόγος για την ανάγκη της δέουσας διαδικασίας, σαν να έπρεπε να νομιμοποιηθεί μια πράξη παραβίασης του διεθνούς δικαίου. Η μόνη ανθρωπιστική επιλογή σε περίπτωση απαγωγής είναι η απελευθέρωση, δεν υπάρχει άλλη.

Και δεν πρόκειται για υπεράσπιση του Μαδούρο, η κυβέρνηση του οποίου υπήρξε η χειρότερη καταστροφή για την εργατική τάξη στην ιστορία της δημοκρατίας, ένα καθεστώς που παρενέβη, κατέλαβε και έθεσε υπό τον έλεγχο δικαστικών αποφάσεων όλες τις ηγεσίες των αριστερών κομμάτων, απαγόρευσε το δικαίωμα στην απεργία, εξάλειψε την έννοια των κεκτημένων δικαιωμάτων ως μέρος της διαχείρισης των συλλογικών διαπραγματεύσεων, κατέστρεψε τους μισθούς μειώνοντας τον κατώτατο μισθό σε μόλις 0,4 δολάρια το μήνα και έθεσε ως ανώτατο όριο εισοδήματος τα 160 δολάρια το μήνα (επιδοματικά, όχι μισθοδοτικά), δεν επέτρεψε από το 2018 τη νομιμοποίηση των αυτόνομων συνδικάτων και απαγόρευσε de facto το δικαίωμα στην απεργία. Αν και οι οικονομικές κυρώσεις επηρέασαν την οικονομία και τα έσοδα της χώρας, το δράμα της εργατικής τάξης ξεκίνησε πριν από το 2017, έτος κατά το οποίο επιβλήθηκαν τα μονομερή καταναγκαστικά μέτρα κατά του διεθνούς εμπορίου της Βενεζουέλας^[2]. Αυτό που συνέβη τα τελευταία χρόνια είναι μια βίαιη μεταφορά του εθνικού πλούτου στον τραπεζικό χρηματοπιστωτικό τομέα, την παλιά και τη νέα μπολιβαριανή αστική τάξη. Στην ίδια αναλογία με την αύξηση των εσόδων της χώρας από την έκτακτη πώληση πετρελαίου στις Ηνωμένες Πολιτείες λόγω του πολέμου στην Ουκρανία, μειώθηκαν τα εισοδήματα από μισθούς. Η καμπύλη των εσόδων της χώρας ήταν αντιστρόφως ανάλογη με τη μείωση των μισθών και των εισοδημάτων της εργατικής τάξης.  Αλλά ο Μαδούρο είναι πάνω απ' όλα πολίτης της Βενεζουέλας, Λατινοαμερικανός, ο οποίος μπορεί να δικαστεί μόνο στη χώρα του και σύμφωνα με τους εθνικούς νόμους. Είναι ο λαός της Βενεζουέλας που πρέπει να αποφασίσει για το πολιτικό του μέλλον, να αποκαταστήσει τη δημοκρατία και το κράτος δικαίου, και όχι κάποια ξένη δύναμη.

Όπως είναι πάνω, έτσι είναι και κάτω;

Είναι αδύνατο να ζητήσουμε τον σεβασμό του διεθνούς δικαίου για τον πρόεδρο Μαδούρο, χωρίς να εξετάσουμε τη νομική κατάσταση της εργατικής τάξης και των πολιτών γενικότερα στη χώρα. Μόνο τον τελευταίο χρόνο, πάνω από δύο χιλιάδες άτομα έχουν συλληφθεί για το αδίκημα της έκφρασης διαφωνίας με την κυβέρνηση, με την κατηγορία της υποκίνησης μίσους και της συνωμοσίας κατά του κράτους. Το να είσαι αντιπολιτευόμενος στη Βενεζουέλα αποτελεί κίνδυνο για την προσωπική ελευθερία, την οικογενειακή ηρεμία και τη ζωή.

Ο υπουργός Εσωτερικών, Δικαιοσύνης και Ειρήνης, Ντιοσντάδο Καμπέλο Ροντόν^[3], καθιέρωσε και διέδωσε την έννοια του «tum tum» (χτύπημα στην πόρτα) για να περιγράψει την αστυνομική επιχείρηση που πραγματοποιείται τα ξημερώματα στα σπίτια των αντιπάλων του καθεστώτος, χωρίς δικαστική εντολή ή προληπτικό μέτρο, χωρίς επίσημη κατηγορία, και τους συλλαμβάνει, τους απαγάγει. Και εκεί αρχίζει το δράμα των συγγενών, οι οποίοι περιφέρονται σε όλα τα κέντρα κράτησης, αστυνομικά τμήματα, δικαστήρια και εισαγγελίες, ζητώντας πληροφορίες για τους δικούς τους, και λαμβάνουν ως απάντηση «δεν έχουμε πληροφορίες για αυτή την υπόθεση». Πολλοί παραμένουν σε κατάσταση αναγκαστικής εξαφάνισης για εβδομάδες και ακόμη και μήνες, μέχρι να αναγνωριστεί ότι είναι υπό κράτηση, χωρίς να τους απαγγελθούν κατηγορίες. Ακόμη και σε περιπτώσεις όπως αυτή του Ενρίκε Μάρκεζ (πρώην υποψήφιος για την προεδρία και εκπρόσωπος του Λαϊκού Δημοκρατικού Μετώπου), μετά από αρκετούς μήνες εξαφάνισης, αναφέρθηκε ότι «δεν ήταν υπό κράτηση, αλλά καλεσμένος για συζήτηση». Στη συντριπτική πλειονότητα των περιπτώσεων, δεν τους επιτρέπεται να ορίσουν ιδιωτικό δικηγόρο για να τους υπερασπιστεί και να προσπαθήσει να βρει το φάκελο, αλλά τους διορίζεται δικηγόρος από το δημόσιο, δηλαδή ένας επαγγελματίας του δικαίου που εργάζεται για την κυβέρνηση που τους συνέλαβε.

Αυτή η κατάσταση, που οι συγγενείς των κρατουμένων χαρακτηρίζουν ως απαγωγή –ο ίδιος όρος που χρησιμοποιείται σήμερα για να περιγράψει το νομικό καθεστώς του προέδρου Μαδούρο–, έχει βιωθεί από γυναίκες, ανηλίκους και εργαζόμενους πολίτες. Η μία περίπτωση είναι πιο ασυνήθιστη από την άλλη: ο Φέλιξ Γκουστάβο Μοντόγια, ένας 72χρονος συνταξιούχος, συνελήφθη στο Καλαμπόζο, στην πολιτεία Γκουάικο, με την κατηγορία της προδοσίας της πατρίδας επειδή έγραψε γκράφιτι κατά της κυβέρνησης. Ο Λουίς Όσκαρ Ροντόν Ροντρίγκες, που συνελήφθη στις 29 Ιουλίου 2024 (μετά τις εκλογές), σύμφωνα με τους συγγενείς του, ξυλοκοπήθηκε για το αδίκημα του να βρίσκεται στο λάθος μέρος. Ο Χουάν Βαλέρο, εργαζόμενος στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας, φυλακίστηκε πριν από ένα χρόνο χωρίς βάσιμο λόγο. Ο Χουάν Φρανσίσκο Αλβαράδο, φοιτητής κοινωνικής επικοινωνίας,  συνελήφθη επειδή ανέφερε προβλήματα στην κοινότητά του μέσω της ίδιας της εφαρμογής που δημιούργησε η κυβέρνηση για τους σκοπούς αυτούς και καταδικάστηκε σε 15 χρόνια φυλάκισης. Υπάρχουν εκατοντάδες περιπτώσεις αυθαίρετων συλλήψεων, δυσανάλογων και αβάσιμων ποινών, δικών χωρίς τη δέουσα διαδικασία, συλλήψεων χωρίς δικαστική εντολή ή επίσημη κατηγορία, χωρίς διαδικαστικές εγγυήσεις, οι περισσότερες από τις οποίες συνέβησαν μετά τις 29 Ιουλίου 2024. Πολλοί από τους κρατούμενους είχαν απλώς δημοσιεύσει ένα κριτικό σχόλιο για την κυβέρνηση στα κοινωνικά δίκτυα και στις εφαρμογές τους, κάτι που είναι συνηθισμένο σε ολόκληρο τον πλανήτη.

Πριν από τις 3 Ιανουαρίου, η κυβέρνηση δεν αναγνώριζε την ύπαρξη πολιτικών κρατουμένων (κοινών πολιτών που είχαν συλληφθεί επειδή εξέφρασαν την αντίθεσή τους στα αποτελέσματα των εκλογών ή στις πολιτικές της κυβέρνησης), πολιτικών φυλακισμένων (το ουράνιο τόξο της αντιπολίτευσης) και πολιτών που εξακολουθούν να αγνοούνται. Αρκούσε ο πρόεδρος Τραμπ, αφού ανακοίνωσε την πρόθεσή του να μετατρέψει τη Βενεζουέλα σε αποικία, να ζητήσει το κλείσιμο του Helicoide^[4] (τόπος κράτησης κρατουμένων της αντιπολίτευσης, ο οποίος έχει καταγγελθεί για την ευρεία χρήση βασανιστηρίων) και την απελευθέρωση των πολιτικών κρατουμένων, για να μιλήσει ο πρόεδρος της Εθνοσυνέλευσης, Χόρχε Ροντρίγκες, για μαζική απελευθέρωση περισσότερων από 400 κρατουμένων –τώρα λέει ότι φτάνουν τους 626– και για την εξέταση περισσότερων υποθέσεων. Ωστόσο, η Επιτροπή για την Ελευθερία των Κοινωνικών Αγωνιστών προειδοποίησε στις 23 Ιανουαρίου 2026 ότι οι αποφυλακισμένοι με αναστολή φτάνουν μόνο τους 172 πολίτες. Άλλες οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων και συνδικαλιστικές οργανώσεις, όπως η Provea^[5], το Laboratorio de Paz, το Sindicato Nacional de Trabajadores de la Prensa το Espacio Público και η COFAVIC, το επιβεβαιώνουν.

Το Foro Penal, ΜΚΟ για τα ανθρώπινα δικαιώματα^[6], καταγγέλλει ότι στο πλαίσιο των γεγονότων μετά τις 3 Ιανουαρίου 2026, ο αριθμός των κρατουμένων έχει αυξηθεί ως αποτέλεσμα της εφαρμογής του άρθρου 5 του Διατάγματος Εξωτερικής Αναταραχής που δημοσιεύθηκε μετά την απαγωγή του Μαδούρο και της συζύγου του. Δηλαδή, εφαρμόζεται ένα είδος περιστροφικής πόρτας, ενώ μερικοί απελευθερώνονται, άλλοι συλλαμβάνονται. Οι κατηγορίες είναι συνήθως υποκίνηση μίσους, προδοσία της πατρίδας ή συνωμοσία. Από τη δημοσίευση του διατάγματος, στρατιωτικές αρχές, αστυνομικές αρχές και αξιωματούχοι των μυστικών υπηρεσιών, μεταμφιεσμένοι σε συλλογικότητες (Collectivos)^[7], ελέγχουν στους δρόμους τα κινητά τηλέφωνα αναζητώντας κριτική προς την κυβέρνηση, η οποία αποτελεί αποδεικτικό στοιχείο για κάποια από τις προαναφερθείσες υποθέσεις. Πολλοί πολίτες βγαίνουν στους δρόμους χωρίς κινητό τηλέφωνο για να αποφύγουν την αυθαίρετη σύλληψη.

Ο Ενρίκε Μάρκεζ (που κρατούνταν για πάνω από ένα χρόνο), ο Νίκμερ Έβανς (πολιτικός επιστήμονας, διευθυντής του εναλλακτικού μέσου ενημέρωσης Punto de Corte και πρώην μέλος της Marea Socialista) και ένας μακρύς κατάλογος κρατουμένων έχουν αρχίσει να απελευθερώνονται, αλλά εξακολουθούν να είναι πολύ περισσότεροι εκείνοι που κρατούνται για πολιτικούς λόγους. Εξακολουθούν να κρατούνται εκατοντάδες κοινωνικοί και συνδικαλιστικοί ηγέτες, κάτοικοι γειτονιών των οποίων το μόνο έγκλημα ήταν να δημοσιεύσουν ένα post στο οποίο επικρίνουν τον Μαδούρο, πολλοί από τους οποίους είναι άγνωστοι στα μέσα ενημέρωσης, αόρατοι στα μάτια των μέσων μαζικής ενημέρωσης, και των οποίων οι μητέρες, οι σύζυγοι και τα παιδιά αυτή τη στιγμή πραγματοποιούν αγρυπνία μπροστά από τα σωφρονιστικά ιδρύματα. Η Surgentes, μια ΜΚΟ που έχει καταγγείλει ευρέως την αμερικανική επίθεση κατά της Βενεζουέλας, επισημαίνει ότι ο αγώνας των μητέρων για την ελευθερία των φυλακισμένων παιδιών τους εντείνεται, απαιτώντας μια πραγματική γενική αμνηστία και την απελευθέρωση όλων των κρατουμένων.

Θα ήταν μια πράξη πολιτικού κυνισμού, να ζητάμε την τήρηση του κράτους δικαίου για τον πρόεδρο Μαδούρο, χωρίς να απαιτούμε το ίδιο για τους χιλιάδες Βενεζουελάνους που βιώνουν από πρώτο χέρι την απουσία δικαίου. Μια πράξη λογικής και πολιτικής νοημοσύνης από το κουαρτέτο που διευθύνει την προσωρινή κυβέρνηση (Ντέλσι και Χόρχε Ροντρίγκες, Ντιοσντάδο Καμπέλο και Βλαντιμίρ Πάντρινιο^[8]), με επικεφαλής τη Ντέλσι Ροντρίγκες, θα ήταν να ανοίξουν τις πόρτες των φυλακών για όλους τους πολιτικούς κρατούμενους. Αυτή θα ήταν μια χειρονομία που θα συνέβαλε στην τροφοδότηση του εθνικού αντιμπεριαλιστικού αισθήματος.  Είναι ώρα για ενότητα, βασισμένη στο Σύνταγμα και στους νόμους που έχουμε θεσπίσει οι Βενεζουελάνοι, για να ξεπεράσουμε την κατάχρηση της εξουσίας από το κράτος και να αντιμετωπίσουμε τον εχθρό της πατρίδας.

Η πόλωση: Στρατηγική για την απόκρυψη της αριστερής αντιπολίτευσης

Ο ναυτικός και στρατιωτικός αποκλεισμός των βενεζουελάνικων ακτών από τις ΗΠΑ, που ξεκίνησε τον Αύγουστο του 2025, η διαχείριση των διεθνών μέσων ενημέρωσης και η «ήπια δύναμη» των ΗΠΑ τα τελευταία χρόνια, έχουν ως στόχο να παρουσιάσουν τη Βενεζουέλα ως μια χώρα διχασμένη μεταξύ των Μπολιβαριανών (οπαδών του Τσάβες και του Μαδούρο) και της δημοκρατικής δεξιάς. Η πόλωση έχει ως σκοπό να αποκρύψει την ύπαρξη της αριστερής αντιπολίτευσης, δηλαδή να βγάλει την αριστερά από την πολιτική εξίσωση για την επίλυση της σύγκρουσης. Και σε μεγάλο βαθμό το έχουν πετύχει στα μέσα ενημέρωσης, γιατί σήμερα πολλοί εκπλήσσονται όταν τους λέμε ότι στη Βενεζουέλα η πραγματική αριστερά δεν είναι μαδουρίστικη.

Ο λόγος για αυτή τη σκόπιμη απόκρυψη, στην οποία συμφωνούν ο ιμπεριαλισμός και η κυβέρνηση της Βενεζουέλας, είναι ότι οι κυρίαρχες τάξεις γνωρίζουν ότι θα είναι πολύ δύσκολο να αποκατασταθεί το υλικό επίπεδο διαβίωσης και τα εισοδήματα του πληθυσμού στα επίπεδα που είχαν το 2013 ή το 1982, όπως έχουν υποσχεθεί πρόσφατα, ειδικά μετά την παραβίαση της κυριαρχίας από τις αμερικανικές στρατιωτικές δυνάμεις, γεγονός που φέρνει στο προσκήνιο της εθνικής πολιτικής την δυσαρέσκεια, την εξέγερση και την κοινωνική αναταραχή. Η απομόνωση της αριστεράς αποσκοπεί στο να αποτρέψει την άσκηση επιρροής σε ένα τέτοιο σενάριο.

Τα τελευταία χρόνια, παρά τον αυστηρό περιορισμό των πολιτικών ελευθεριών, έχει δημιουργηθεί ένα ευρύ πεδίο αριστερής αντιπολίτευσης, που δεν είναι ακόμη ενοποιημένο αλλά συμφωνεί σε ουσιαστικά ζητήματα, στο οποίο συμμετέχουν το Κομμουνιστικό Κόμμα Βενεζουέλας - Αξιοπρέπεια^[9], το PPT, το ρεύμα COMUNES, η Marea Socialista^[10], το Partido Socialismo y Libertad (PSL), το Bloque Histórico και πολλά άλλα κινήματα. Παράλληλα, η εργατική τάξη έχει ανασυγκροτήσει τα μέσα οργάνωσής της και αγώνα, ιδίως μέσω της Εθνικής Επιτροπής των Αγωνιζόμενων Εργαζομένων (CNCTL) και της ενιαίας συμφωνίας που τελικά υπέγραψαν όλες οι συνδικαλιστικές οργανώσεις στις 12 Δεκεμβρίου 2025.

Αυτή η πραγματικότητα ανησυχεί την αστική τάξη (τόσο της Τέταρτης Δημοκρατίας όσο και της Πέμπτης Δημοκρατίας)^[11] και τις Ηνωμένες Πολιτείες, οι οποίες έχουν εμποδίσει τη διάδοση των δραστηριοτήτων της στα μεγάλα μέσα ενημέρωσης, ενώ η παρουσία της υφίσταται τις αυστηρές συνέπειες του αλγοριθμικού αποκλεισμού στα κοινωνικά δίκτυα. Τόσο η κυβέρνηση του Μαδούρο –και τώρα η κυβέρνηση της Ντέλσι Ροντρίγκες– όσο και οι Ηνωμένες Πολιτείες, όταν αναφέρονται στην αντιπολίτευση, το κάνουν μόνο αναφέροντας τη δεξιά, τόσο αυτή που έχει υιοθετηθεί από την κυβέρνηση όσο και αυτή υπό την ηγεσία της Μαρίας Κορίνα Ματσάδο. Υποθέτουν ότι, αν αποτρέψουν τη διάδοση της ύπαρξης της αριστερής αντιπολίτευσης, αυτή θα εξαφανιστεί. Πρόκειται για τεράστιο λάθος υπολογισμού, καθώς η αριστερά έχει τεράστια εμπειρία επιβίωσης σε αυταρχικές, δικτατορικές συνθήκες και έχει αρχίσει να ανασυγκροτεί τη σχέση της με το κοινωνικό κίνημα που αντιστέκεται στην πόλωση.

Ωστόσο, η άρνηση της ύπαρξης μιας αριστερής αντιπολίτευσης στη Βενεζουέλα δεν είναι μόνο θέση της κυβέρνησης, του αμερικανικού ιμπεριαλισμού και της εγχώριας και παγκόσμιας δεξιάς, αλλά και ενός τμήματος της παγκόσμιας αριστεράς που προτίμησε να κάνει τα στραβά μάτια, για να ζήσει στην άνεση της δυαδικότητας, απονέμοντας στον Μαδουρισμό έναν επαναστατικό και αντιμπεριαλιστικό χαρακτήρα που στην πραγματικότητα έχει εγκαταλείψει εδώ και πολύ καιρό. Η αλήθεια είναι ότι η κυβέρνηση της Βενεζουέλας έχει χάσει εδώ και καιρό τον αριστερό της χαρακτήρα^[12], αν και διατηρεί ρητορικά στοιχεία, ενώ εφαρμόζει ένα νεοφιλελεύθερο πακέτο μέτρων και διαπραγματεύεται με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Η κορύφωση αυτής της σχιζοφρενικής διττότητας ήταν οι συναντήσεις, στο βομβαρδισμένο Καράκας, της Προέδρου και της ανώτατης κυβέρνησης της Βενεζουέλας με τον διευθυντή της CIA, ακριβώς το πρόσωπο που ήταν υπεύθυνο για τον σχεδιασμό της επίθεσης της 3ης Ιανουαρίου και την απαγωγή του Μαδούρο^[13].

Είναι τρομερό το γεγονός ότι η παγκόσμια γεωπολιτική αριστερά δεν καταλαβαίνει ότι το σημαντικό είναι να στέκεται στο πλευρό όσων βιώνουν το δράμα της εργατικής τάξης, και όχι να μετράει πόσες κυβερνήσεις ταυτίζονται με τη δεξιά και πόσες με τους προοδευτικούς. Η πολιτική των κοινών δεν είναι ένα παιχνίδι μονόπολης. Στην πραγματικότητα, ενώ ο ηγέτης της γραφειοκρατικής και εργοδοτικής Κεντρικής Σοσιαλιστικής Ένωσης Εργαζομένων της Βολιβίας (CBST) δεν έχει οργανώσει ποτέ απεργία για την υπεράσπιση της εργατικής τάξης, δεκάδες ηγέτες των συνδικάτων βάσης στη Βενεζουέλα είναι σήμερα φυλακισμένοι ή υπόκεινται σε μέτρα περιορισμού της ελευθερίας, μόνο και μόνο επειδή τόλμησαν να απαιτήσουν αυξήσεις μισθών και το δικαίωμα στην απεργία, κάτι που κάνει η αριστερά σε κάθε μέρος του κόσμου. Είμαστε σίγουροι ότι, στις χώρες τους, οι ακτιβιστές αυτών των γεωπολιτικών αριστερών οργανώσεων δεν θα δέχονταν ποτέ να σιωπήσουν μπροστά στην αποστέρηση των μισθών ή την καταστολή του κοινωνικού κινήματος. Θλιβερός ο ρόλος που ενσαρκώνει αυτή η γεωπολιτική αριστερά, η οποία με συνειδητή παράλειψη συμβάλλει στην απόκρυψη της ύπαρξης μιας αριστερής αντιπολίτευσης στη Βενεζουέλα.

Η επείγουσα ανάγκη για μια παγκόσμια αντιμπεριαλιστική πλατφόρμα που θα προασπίζει τα συμφέροντα της εργατικής τάξης

Το έργο των επαναστατών σε αυτή την περίοδο είναι δύσκολο: να οργανώσουν την αντίσταση ενάντια στην επέλαση του φασισμού και της ακροδεξιάς, να δημιουργήσουν αντιμπεριαλιστικές συμμαχίες και συνενώσεις σε παγκόσμια κλίμακα, χωρίς να αποκρύπτουν την πραγματική κατάσταση της εργατικής τάξης της Βενεζουέλας. Να προωθήσουν την ενότητα δράσης, απαιτώντας την αποκατάσταση των ελάχιστων δημοκρατικών δικαιωμάτων της εργατικής τάξης, γιατί τελικά, ο μόνος που ευνοείται από το γεγονός ότι οι εργαζόμενοι δεν οργανώνονται αυτόνομα είναι ο καπιταλισμός και ο ιμπεριαλισμός. Σε αυτή την προσπάθεια ενότητας μέσα στη διαφορετικότητα είμαστε αφοσιωμένοι και εργαζόμαστε^[14].

24/01/2026

Λουίς Μπονίγια-Μολίνα, Βενεζουελανός εκπαιδευτικός και ερευνητής. Επισκέπτης καθηγητής στο Ομοσπονδιακό Πανεπιστήμιο του Σεργκίπε (Βραζιλία)· εκλεγμένο μέλος της Διευθύνουσας Επιτροπής του Λατινοαμερικανικού Συμβουλίου Κοινωνικών Επιστημών (Consejo Latinoamericano de Ciencias Sociales, CLACSO) και συντονιστής της Ομάδας Εργασίας του CLACSO για τον Ψηφιακό Καπιταλισμό, τις Εκπαιδευτικές Πολιτικές και την Κριτική Παιδαγωγική· διευθυντής έρευνας του Centro Internacional de Investigación Otras Voces en Educación (Διεθνές Κέντρο Έρευνας Άλλες Φωνές στην Εκπαίδευση). Συντόνισε την ομάδα διεθνών συμβούλων του Προέδρου Τσάβες από το 2004 έως το 2006 και διετέλεσε διευθυντής του Διεθνούς Κέντρου Μιράντα στο Καράκας από το 2006 έως το 2019.

https://vientosur.info/derechos-humanos-estatuto-colonial-y-unidad-antiimperialista/

https://www.europe-solidaire.org/spip.php?article77854

Σημειώσεις:

^[1] Η Πρώτη Δημοκρατία της Βενεζουέλας (1810–1812) ήταν η βραχύβια αρχική προσπάθεια της Βενεζουέλας να ανεξαρτητοποιηθεί από την Ισπανία, η οποία κατέρρευσε μετά από αντεπίθεση των βασιλοφρόνων και έναν καταστροφικό σεισμό.

^[2] Ο όρος «μονομερή καταναγκαστικά μέτρα» (UCM) χρησιμοποιείται από τις κυβερνήσεις που υπόκεινται σε οικονομικές κυρώσεις για να περιγράψει τα μέτρα που επιβάλλονται εκτός της αρμοδιότητας του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, τονίζοντας τη αμφισβητούμενη νομιμότητά τους σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο.

^[3] Ο Diosdado Cabello Rondón είναι μια ισχυρή προσωπικότητα του κυβερνώντος Ενωμένου Σοσιαλιστικού Κόμματος της Βενεζουέλας (Partido Socialista Unido de Venezuela, PSUV), ο οποίος από το 2002 έχει αναλάβει πολλές υψηλές κυβερνητικές και στρατιωτικές θέσεις.

^[4] Το El Helicoide είναι ένα χαρακτηριστικό κτίριο σε σχήμα σπιράλ στο Καράκας, το οποίο σχεδιάστηκε αρχικά ως εμπορικό κέντρο τη δεκαετία του 1950, μετατράπηκε αργότερα σε έδρα της υπηρεσίας πληροφοριών της Βενεζουέλας (Servicio Bolivariano de Inteligencia Nacional, SEBIN) και χρησιμοποιήθηκε ως κέντρο κράτησης.

^[5] Η Provea (Programa Venezolano de Educación-Acción en Derechos Humanos) είναι μια κορυφαία οργάνωση για τα ανθρώπινα δικαιώματα στη Βενεζουέλα, η οποία ιδρύθηκε το 1988. Η COFAVIC (Comité de Familiares de Víctimas de los sucesos de febrero-marzo de 1989) ιδρύθηκε από συγγενείς των θυμάτων των διαδηλώσεων του Caracazo το 1989.

^[6] Το Foro Penal είναι μια μη κυβερνητική οργάνωση της Βενεζουέλας που παρέχει δωρεάν νομική υπεράσπιση σε πολιτικούς κρατούμενους και καταγράφει παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Διατηρεί την πιο ολοκληρωμένη βάση δεδομένων για τους πολιτικούς κρατούμενους στη Βενεζουέλα.

^[7] Τα Colectivos είναι ομάδες πολιτών που οργανώνονται σε λαϊκές γειτονιές, οι οποίες επίσημα περιγράφονται ως οργανώσεις της τοπικής κοινωνίας, αλλά κατηγορούνται ευρέως από ομάδες της αντιπολίτευσης και οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων ότι λειτουργούν ως ένοπλες παραστρατιωτικές δυνάμεις που ευθυγραμμίζονται με την κυβέρνηση.

^[8] Ο Βλαντιμίρ Παντρίνο Λόπεζ είναι υπουργός Άμυνας της Βενεζουέλας και βασικό στέλεχος της συμμαχίας στρατού-κυβέρνησης που στηρίζει την κυβέρνηση Μαδούρο.

^[9] Το Partido Comunista de Venezuela (PCV, Κομμουνιστικό Κόμμα της Βενεζουέλας), που ιδρύθηκε το 1931, διαχώρισε τη θέση του από την κυβέρνηση Μαδούρο το 2020 λόγω διαφωνιών σχετικά με την οικονομική πολιτική και τα δικαιώματα των εργαζομένων. Ο όρος «Αξιοπρέπεια (dignidad)» αναφέρεται στη πτέρυγα που διατήρησε την ανεξάρτητη γραμμή του κόμματος ενάντια στον διορισμό άλλου Πολιτικού Γραφείου από τα Δικαστήρια με εντολή της κυβέρνησης.

^[10] Η Marea Socialista (Σοσιαλιστική Παλίρροια) είναι μια σοσιαλιστική οργάνωση της Βενεζουέλας που ήταν μέλος της κυβερνητικής συμμαχίας μέχρι το 2015, οπότε και αποχώρησε από την κυβέρνηση λόγω διαφωνιών σε θέματα πολιτικής και της υπονόμευσης των δικαιωμάτων των εργαζομένων.

^[11] Η Τέταρτη Δημοκρατία αναφέρεται στην περίοδο της δημοκρατίας στη Βενεζουέλα από το 1958 έως το 1999, που κυριαρχούσε η συμφωνία Punto Fijo μεταξύ των παραδοσιακών κομμάτων. Η Πέμπτη Δημοκρατία αναφέρεται στην περίοδο του Μπολιβαριανού καθεστώτος που εγκαινιάστηκε με το σύνταγμα του Ούγκο Τσάβες το 1999.

^[12] https://luisbonillamolina.com/2026/01/21/entrevista-a-luis-bonilla-molina-es-importante-distinguir-entre-chavez-el-chavismo-y-el-madurismo/

^[13] Βλέπε Luis Bonilla-Molina, «Βενεζουέλα: Επιτάφιος για μια επανάσταση;», Ιανουάριος 2026. Διαθέσιμο στη διεύθυνση: https://www.elaliberta.gr/

^[14] https://luisbonillamolina.com/2026/01/23/luis-bonilla-molina-el-gobierno-bloquea-las-posibilidades-de-un-acuerdo-nacional-antiimperialista/