Φοιτητές και φοιτήτριες της Σχολής Ψυχολογίας και Εκπαιδευτικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Shahid Beheshti πραγματοποίησαν καθιστική διαμαρτυρία, στη μνήμη των θυμάτων του Ιανουαρίου και σε συμπαράσταση στους κρατούμενους φοιτητές.

Στα ιρανικά πανεπιστήμια, ξαναρχίζουν οι διαμαρτυρίες την πρώτη μέρα της επαναλειτουργίας τους- Siyavash Shahabi

21 Φεβρουαρίου 2026

ΠΗΓΗ: firenexttime.net

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ: elaliberta.gr

Στις 21 Φεβρουαρίου 2026, τα ιρανικά πανεπιστήμια μετατράπηκαν για άλλη μια φορά σε κέντρα διαμαρτυριών, συνθημάτων και συγκρούσεων. Η πρώτη μέρα των δια ζώσης μαθημάτων μετά από εβδομάδες κλεισίματος και διαδικτυακής διδασκαλίας συνέπεσε με την 40ή ημέρα από τον θάνατο των θυμάτων των διαμαρτυριών του Ιανουαρίου. Αντί να σηματοδοτήσει την επιστροφή στην «κανονική ζωή», η μέρα αυτή ανέδειξε για άλλη μια φορά το βαθύ χάσμα μεταξύ των φοιτητών και του κράτους.

Οι εκδηλώσεις διαμαρτυρίας του Ιανουαρίου 2026, που ξεκίνησαν στις 8 Ιανουαρίου, αποτέλεσαν ένα από τα μεγαλύτερα κύματα αναταραχών των τελευταίων ετών. Αρχικά προκλήθηκαν από όξυνση των οικονομικών προβλημάτων — συμπεριλαμβανομένης της απότομης κατάρρευσης του νομίσματος, όπου το αμερικανικό δολάριο ξεπέρασε τα 150.000 τομάν — αλλά γρήγορα εξελίχθηκαν σε σαφείς πολιτικές διεκδικήσεις που στοχεύουν στη δομή της εξουσίας.

Εκατοντάδες άνθρωποι σκοτώθηκαν κατά τη διάρκεια της καταστολής, μεταξύ των οποίων και ένας σημαντικός αριθμός φοιτητών. Χιλιάδες άλλοι συνελήφθησαν, τέθηκαν σε διαθεσιμότητα ή αντιμετώπισαν πειθαρχικές διαδικασίες. Τα πανεπιστήμια έκλεισαν προσωρινά και τα μαθήματα μεταφέρθηκαν στο διαδίκτυο. Ωστόσο, η επαναλειτουργία τους αυτή την εβδομάδα απέδειξε ότι το κλείσιμο των πανεπιστημιουπόλεων δεν κατάφερε να σιγήσει τη φωνή της λαϊκής δυσαρέσκειας.

Επιστροφή στα πανεπιστήμια, επιστροφή στους δρόμους

Από τις πρώτες πρωινές ώρες, σε πολλά μεγάλα πανεπιστήμια συγκεντρώθηκαν φοιτητές στους χώρους τους. Στο Charif University of Technology, οι φοιτητές συγκεντρώθηκαν στην κεντρική αυλή και φώναζαν συνθήματα κατά του ανώτατου ηγέτη του Ιράν, κατά της «θρησκευτικής διακυβέρνησης» και κατά αυτού που αποκαλούσαν «δικτατορία». Βίντεο που κυκλοφορούν στο διαδίκτυο κατέγραψαν συνθήματα όπως «Θάνατος στον δικτάτορα», «Ντροπή σε αυτή την εξουσία μετά από χρόνια εγκλημάτων» και «Θάνατος στον Χαμενεΐ». Παράλληλα με αυτά τα συνθήματα, άλλες ομάδες φώναζαν διαφορετικά — και μερικές φορές αντικρουόμενα — συνθήματα, αντανακλώντας την ποικιλομορφία των πολιτικών τάσεων μεταξύ των διαδηλωτών.

Η συγκέντρωση στο Sharif οξύνθηκε γρήγορα με την άφιξη φοιτητικών ομάδων που συνδέονται με τους Basij και των δυνάμεων ασφαλείας του πανεπιστημίου. Σύμφωνα με βίντεο που κυκλοφόρησαν στο διαδίκτυο, ξέσπασαν λεκτικές αντιπαραθέσεις μεταξύ φοιτητών και ομάδων που υποστηρίζουν το καθεστώς, και η ατμόσφαιρα έγινε τεταμένη για αρκετά λεπτά. Μερικοί φοιτητές απευθύνθηκαν απευθείας στα μέλη του Basij, φωνάζοντας «Εμείς είμαστε οι ιδιοκτήτες αυτής της χώρας». Σύμφωνα με πληροφορίες, ο πρύτανης του πανεπιστημίου εμφανίστηκε στο χώρο σε μια προσπάθεια να ηρεμήσει την κατάσταση, αλλά η διαμαρτυρία συνεχίστηκε για ώρες.

https://x.com/FSeifikaran/status/2025164130911453224

https://x.com/Vahid/status/2025250305156227086

Το βίντεο δείχνει μια ομάδα υποστηρικτών του καθεστώτος από τη μία πλευρά και φοιτητές από την άλλη στο Πανεπιστήμιο Sharif της Τεχεράνης, ενώ οι υποστηρικτές του καθεστώτος κρατούν σημαίες και φωνάζουν «Heydar, Heydar», που αναφέρεται σε ένα θρησκευτικό σιιτικό στοιχείο του Ιμάμη Αλί και του Αλί Χαμανίε. Αργότερα, επιτέθηκαν στους φοιτητές.

Στο Πανεπιστήμιο Shahid Beheshti της Τεχεράνης, η συγκέντρωση είχε διαφορετικό τόνο, αλλά παρέμεινε βαθιά πολιτική. Φοιτητές από διάφορες σχολές πραγματοποίησαν καθιστική διαμαρτυρία και άναψαν κεριά στη μνήμη όσων σκοτώθηκαν τον Ιανουάριο. Τραγούδησαν όλοι μαζί το «Ey Iran», ένα πατριωτικό τραγούδι που έχει γίνει σύμβολο διαμαρτυρίας τα τελευταία χρόνια. Οι συμμετέχοντες φώναζαν τα ονόματα αρκετών φοιτητών που σκοτώθηκαν. Η ατμόσφαιρα ήταν σε μεγάλο βαθμό μνημόσυνη και θλιβερή, αλλά ακούστηκαν και συνθήματα κατά της καταστολής και των συλλήψεων.

Στο Mashhad, φοιτητές του Πανεπιστημίου Ιατρικών Επιστημών συγκεντρώθηκαν φωνάζοντας «Azadi, Azadi» (ελευθερία στα φαρσί). Βίντεο δείχνουν φοιτητές να στέκονται σε κύκλους στην αυλή του πανεπιστημίου, φωνάζοντας συνθήματα χωρίς να υπάρχουν φυσικές συγκρούσεις. Ωστόσο, αναφορές έδειξαν αυξημένα μέτρα ασφαλείας γύρω από την πανεπιστημιούπολη και ορατή παρουσία προσωπικού ασφαλείας.

Ορισμένες αναφορές ισχυρίζονται ότι στο Πανεπιστήμιο Σαρίφ, καθώς οι φωνές εντείνονταν, η πρόσκληση για προσευχή μεταδόθηκε δυνατά από τα μεγάφωνα του πανεπιστημίου — μια πράξη που ορισμένοι φοιτητές περιέγραψαν ως απόπειρα να διαταράξει τη συγκέντρωση. Παρ' όλα αυτά, το πλήθος δεν διαλύθηκε και η διαμαρτυρία συνεχίστηκε.

Από τις καθιστικές διαμαρτυρίες σε απεργίες στις εξετάσεις

Οι σημερινές διαμαρτυρίες δεν προέκυψαν μεμονωμένα. Από τις αρχές Φεβρουαρίου, μια σειρά από καθιστικές διαμαρτυρίες και κοινές δηλώσεις φοιτητών έχει εξαπλωθεί σε πολλά πανεπιστήμια. Φοιτητές ιατρικών πανεπιστημίων στο Τεχεράνη, το Σιράζ και το Μασχάντ πραγματοποίησαν πολυήμερες καθιστικές διαμαρτυρίες για να διαμαρτυρηθούν για τις συλλήψεις συμφοιτητών τους και τη δολοφονία φοιτητών τον Ιανουάριο. Το σύνθημα «Ένας φοιτητής μπορεί να πεθάνει, αλλά δεν θα δεχτεί την ταπείνωση» έγινε ένα από τα πιο επαναλαμβανόμενα συνθήματα κατά τη διάρκεια αυτών των δράσεων.

Σε ορισμένα πανεπιστήμια, οι φοιτητές αποφάσισαν να μποϊκοτάρουν τις τελικές εξετάσεις. Σε δηλώσεις που υπογράφηκαν από φοιτητικές ενώσεις αναφερόταν ότι, υπό τις συνθήκες στις οποίες οι συμφοιτητές τους είχαν σκοτωθεί ή φυλακιστεί, «δεν μπορεί να υπάρξει κανονική επιστροφή στα μαθήματα και τις εξετάσεις». Σε τουλάχιστον μία περίπτωση, φοιτητές από περισσότερα από είκοσι πανεπιστήμια ανακοίνωσαν σχέδια για συντονισμένες απεργίες στα τέλη Φεβρουαρίου.

Ταυτόχρονα, σύμφωνα με πληροφορίες, έχουν κινηθεί πειθαρχικές διαδικασίες εναντίον διαμαρτυρόμενων φοιτητών σε διάφορα ιδρύματα. Ορισμένοι έχουν περιγράψει απειλές για αποβολή ή διαγραφή. Ωστόσο, αυτές οι πιέσεις δεν έχουν σταματήσει την έκδοση νέων δηλώσεων. Σε μία από αυτές αναφερόταν: «Πήραμε τα στυλό μας για να γράψουμε, αλλά τα λόγια δεν αρκούν μπροστά στη βία».

Τα πανεπιστήμια ως συλλογική μνήμη του αγώνα

Για ποιο λόγο το φοιτητικό κίνημα παρέμεινε ενεργό παρά τη σκληρή καταστολή και τις εκτεταμένες συλλήψεις; Η απάντηση βρίσκεται εν μέρει στον ιστορικό ρόλο των πανεπιστημίων στην πολιτική ζωή του Ιράν. Για δεκαετίες, οι πανεπιστημιουπόλεις ήταν από τους πρώτους χώρους όπου γινόταν ορατή η κοινωνική δυσαρέσκεια. Οι φοιτητές, λόγω της ηλικίας τους, των δικτύων τους και της σύνδεσής τους με ευρύτερα τμήματα της κοινωνίας, συχνά λειτουργούν ως ενισχυτές των ευρύτερων λαϊκών αιτημάτων.

Οι διαμαρτυρίες του Ιανουαρίου, που ξεκίνησαν λόγω της οικονομικής κρίσης, γρήγορα απέκτησαν πολιτικό χαρακτήρα με την έντονη συμμετοχή των φοιτητών. Η επιστροφή στις δια ζώσης παραδόσεις σήμανε την επιστροφή σε πανεπιστημιουπόλεις που εξακολουθούν να φέρουν τα σημάδια αυτών των γεγονότων. Για πολλούς φοιτητές, η τεσσαρακοστή ημέρα μνήμης δεν είναι απλώς συμβολική, αλλά αποτελεί υπενθύμιση των συμφοιτητών και φίλων τους που δεν βρίσκονται πλέον στις αίθουσες διδασκαλίας.

Εν τω μεταξύ, ορισμένοι αξιωματούχοι έχουν προτείνει να καθοριστούν «επίσημοι χώροι» για τις φοιτητικές διαμαρτυρίες στους πανεπιστημιακούς χώρους — μια κίνηση που περιγράφεται ως προσπάθεια «διαχείρισης» των διαδηλώσεων. Ωστόσο, πολλοί φοιτητές έχουν αντιμετωπίσει την ιδέα με σκεπτικισμό. Υποστηρίζουν ότι η διαμαρτυρία έχει νόημα μόνο όταν είναι αυθόρμητη και ανεξάρτητη, και δεν περιορίζεται σε προκαθορισμένα όρια.

https://x.com/SharifiZarchi/status/2025166928650883319

https://x.com/anjmotahed/status/2025149059237851277

https://x.com/anjmotahed/status/2025170096776212593

Οι φοιτητές φώναζαν: «Μετά από όλα αυτά τα χρόνια εγκλημάτων, θάνατος σε αυτό το καθεστώς». «Αυτή είναι η χρονιά του αίματος. Ο Σεΐντ Αλί θα ανατραπεί». «Δεν δώσαμε τη ζωή μας για να συμβιβαστούμε, ούτε για να υμνήσουμε έναν δολοφόνο ηγέτη». «Θάνατος στον δικτάτορα». «Παλεύουμε, πεθαίνουμε, παίρνουμε πίσω το Ιράν». «Αυτό είναι το τελικό μήνυμα: ολόκληρο το σύστημα είναι ο στόχος».

Διαφορετικές φωνές, κοινά αιτήματα

Ένα χαρακτηριστικό γνώρισμα των σημερινών διαδηλώσεων ήταν η ποικιλία των συνθημάτων και των πολιτικών εκφράσεων. Παράλληλα με τα έντονα αντικυβερνητικά συνθήματα, εκφράστηκαν και άλλα μηνύματα, που αντανακλούσαν την ποικιλία των πολιτικών απόψεων μεταξύ των φοιτητών. Αν και οι διαφωνίες είναι εμφανείς, παραμένει ένα κοινό σημείο σύγκλισης: η αντίθεση στην τρέχουσα κατάσταση και η αντίθεση στην καταστολή.

Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης διαδραμάτισαν καθοριστικό ρόλο στην καταγραφή των γεγονότων. Βίντεο και ρεπορτάζ σε πραγματικό χρόνο από διάφορα πανεπιστημιακά ιδρύματα συνέβαλαν στη διαμόρφωση μιας ευρύτερης εικόνας. Μεγάλο μέρος αυτής της κάλυψης πραγματοποιήθηκε απευθείας από τους ίδιους τους φοιτητές.

Συνολικά, τα γεγονότα που εκτυλίχθηκαν στις ιρανικές πανεπιστημιουπόλεις στις 21 Φεβρουαρίου ήταν κάτι περισσότερο από μια μονοήμερη διαμαρτυρία. Σήμαναν ότι, παρά την πίεση των δυνάμεων ασφαλείας και τις απειλές πειθαρχικών μέτρων, τα πανεπιστήμια παραμένουν ένας από τους κύριους χώρους έκφρασης της διαφωνίας. Η επαναλειτουργία των πανεπιστημιουπόλεων δεν οδήγησε σε ομαλοποίηση της κατάστασης. Αντίθετα, δημιούργησε μια νέα ευκαιρία για τους φοιτητές να επαναδιατυπώσουν τα αιτήματά τους.

Δεδομένης της πορείας των τελευταίων εβδομάδων, το φοιτητικό κίνημα φαίνεται να εισέρχεται σε μια φάση που ενώνει τις μνήμες των θυμάτων με αιτήματα για ρητορική ευθύνη και ευρύτερες πολιτικές αλλαγές. Το πού θα οδηγήσει αυτό το κύμα εξαρτάται από πολλούς παράγοντες — από την αντίδραση του κράτους έως την πιθανή επέκταση της αλληλεγγύης πέρα από τα πανεπιστημιακά campus. Αυτό που είναι σαφές προς το παρόν είναι ότι τα πανεπιστήμια έχουν καταστεί και πάλι κεντρικός μοχλός της κοινωνικής και πολιτικής μεταμόρφωσης του Ιράν.

....................................................................................................

Ο Αλί Ακμπάρ Αμπολχασάνι γαμπρός του Μοχάμαντ Τζαβάντ Λαριτζάνι, ο οποίος είναι ανώτερος σύμβουλος εξωτερικής πολιτικής του Αλί Χαμενεΐ, και αδελφός του Αλί Λαριτζάνι, ο οποίος είναι γραμματέας του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας από το 2025.

Ο Αμπολχασάνι, πρώην Υπεύθυνος για φοιτητικές υποθέσεις στο Πανεπιστήμιο Τεχνολογίας Sharif, είναι επίσης μέλος των Basij του πανεπιστημίου. Αυτό σημαίνει ότι βρίσκεται ακριβώς στο σταυροδρόμι μεταξύ πανεπιστημίου, ασφάλειας και εξουσίας.

Σε ένα βίντεο που κυκλοφόρησε, ο Abolhasani λέει σε έναν φοιτητή: «Πήγαινε στο Kahrizak και βρες τους φίλους σου εκεί, ναι...».

Δεν μπορείς να καταλάβεις αυτή τη φράση χωρίς το πλαίσιο. Το «Kahrizak» για τους ανθρώπους στο Ιράν τους θυμίζει κράτηση, θάνατο και ταπείνωση. Σε αυτή τη στιγμή, αναφέρεται σαφώς στο ίδιο νεκροτομείο όπου εμφανίστηκαν σοκαριστικές εικόνες εκατοντάδων ανθρώπων που σκοτώθηκαν στις 8 και 9 Ιανουαρίου σε μαύρες σακούλες, προκαλώντας σοκ σε ολόκληρη την κοινωνία.

https://x.com/farhad_mottaghi/status

Αυτή είναι η στιγμή που οι λέξεις δεν είναι πλέον φυσιολογικές. Κάθε λέξη φέρει τη σκιά ενός ολόκληρου συστήματος πίσω της. Όταν το «Kahrizak» χρησιμοποιείται ως απάντηση στην διαμαρτυρία ενός φοιτητή, σημαίνει ότι η γραμμή μεταξύ μιας τάξης και ενός νεκροτομείου έχει ουσιαστικά εξαφανιστεί.

Ο φοιτητής στέκεται εκεί, μιλάει, διαμαρτύρεται. Αλλά η απάντηση δεν είναι ένα επιχείρημα. Η απάντηση είναι μια υπενθύμιση του νεκροτομείου. Είναι ουσιαστικά μια απειλή, που παραπέμπει σε έναν θάνατο που έχει ήδη συμβεί.

Δεν πρόκειται για «ξένη παρέμβαση» ή για κάποιο λεγόμενο «τρομοκρατία».

Πρόκειται για την απάντηση στη διαμαρτυρία με θάνατο. Αυτή η μία φράση δείχνει όλη την πραγματικότητα του τι συνέβη στις 8 και 9 Ιανουαρίου

https://firenexttime.net/iranian-universities-reignite-protests-on-first-day-of-reopening