Διαδηλωτές υψώνουν την παλαιστινιακή σημαία μαζί με την αιγυπτιακή, καθώς βαδίζουν προς την πλατεία Ταχρίρ, την Παρασκευή 9 Σεπτεμβρίου 2011, καταγγέλλοντας τα στρατιωτικά δικαστήρια και απαιτώντας την ανατροπή του κυβερνώντος Ανώτατου Συμβουλίου Ενόπλων Δυνάμεων, των στρατηγών του Μουμπάρακ.
Εισαγωγικό σημείωμα elaliberta.gr: Θα πρέπει να επισημάνουμε την εξαίρεση στον γενικό κανόνα που παρουσιάζει ο συγγραφέας, ότι οι αριστερές κυβερνήσεις υποστηρίζουν την Παλαιστίνη. Στην Ελλάδα η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ έγινε ένας από τους σημαντικότερους συμμάχους της σιωνιστικής ακροδεξιάς που κυβερνούσε και συνεχίζει να κυβερνά στο Ισραήλ.
Hossam el-Hamalawy
Από την Κολομβία μέχρι τη Βενεζουέλα, η Παλαιστίνη αποτελεί παγκόσμιο τεστ
Αυτόν τον μήνα, η Βενεζουέλα αποκατέστησε τις προξενικές υπηρεσίες με το Ισραήλ, μετά τη διακοπή των διπλωματικών σχέσεων πριν από 17 χρόνια, ενώ η Κολομβία προχώρησε ακόμη πιο μακριά, αναγνωρίζοντας την κυριαρχία του Ισραήλ επί των συριακών Υψιπέδων του Γκολάν, τα οποία κατέλαβε το 1967 και προσάρτησε το 1981. Και οι δύο κινήσεις πρέπει να ερμηνευθούν ως δηλώσεις ιδεολογικής ευθυγράμμισης.
Η Βενεζουέλα δεν έχει ακόμη αποκαταστήσει πλήρως τις διπλωματικές σχέσεις, τις οποίες ο αείμνηστος Ούγκο Τσάβες διέκοψε το 2009 κατά τη διάρκεια του πολέμου του Ισραήλ στη Γάζα. Ο πρόσφατος διάλογος προέκυψε από την ισραηλινή βοήθεια μετά τον σεισμό στη Βενεζουέλα. Ωστόσο, ο υπουργός Εξωτερικών του Ισραήλ το χαρακτήρισε αμέσως ως διπλωματική επιτυχία.
Η απόφαση της Κολομβίας είναι ακόμη πιο αισχρή. Μέχρι την ανακοίνωση της Μπογκοτά, μόνο οι Ηνωμένες Πολιτείες του Ντόναλντ Τραμπ είχαν αναγνωρίσει την ισραηλινή κυριαρχία επί του εδάφους. Ο Γκουστάβο Πέτρο είχε διακόψει τις σχέσεις με το Ισραήλ το 2024 λόγω της γενοκτονίας στη Γάζα. Ωστόσο, μόλις λίγες ημέρες μετά την ανάληψη των καθηκόντων από τον ακροδεξιό Αμπελάρδο ντε λα Εσπριέλα, η κυβέρνησή του αποκατέστησε τις σχέσεις και τη συνεργασία στον τομέα της ασφάλειας με το Ισραήλ και αναγνώρισε τον ισχυρισμό του Ισραήλ για την προσάρτηση των Γκολάν.
Ο νέος υπουργός Εξωτερικών του είχε ήδη συναντήσει τον Γκιντεόν Σαάρ στην Ουάσινγκτον, όπου συμφώνησαν να διορίσουν πρεσβευτές, να καταργήσουν την υποχρέωση θεώρησης εισόδου και να μεταφέρουν την πρεσβεία της Κολομβίας στην Ιερουσαλήμ. Ο Ντε λα Εσπριέλα είχε ζητήσει για την Κολομβία την απόκτηση προηγμένων όπλων, μη επανδρωμένων αεροσκαφών και τεχνολογίας από το Ισραήλ και τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Ο Δαβίδ και ο Γολιάθ
Μόλις παρακολουθήσαμε το ίδιο σενάριο στη Σλοβενία. Μια κεντροαριστερή κυβέρνηση αναγνώρισε την Παλαιστίνη, επέβαλε κυρώσεις στον Μπέντζαμιν Νετανιάχου και σε δύο ακροδεξιούς Ισραηλινούς υπουργούς, απαγόρευσε τις εισαγωγές από τους εποικισμούς και επέβαλε εμπάργκο όπλων. Όταν ανέλαβε η συντηρητική κυβέρνηση του Γιάνεζ Γιάνσα, κατάργησε αυτά τα μέτρα, αφαίρεσε την παλαιστινιακή σημαία από ένα κυβερνητικό κτίριο και άνοιξε ξανά την πόρτα στο Ισραήλ.
Αυτή η μεταβολή στην εσωτερική ισορροπία δυνάμεων σε τρία κράτη –δύο στη Λατινική Αμερική και ένα στην Ευρώπη– οδήγησε σε άμεση αλλαγή πολιτικής έναντι της Παλαιστίνης. Αυτό δεν αποτελεί καθόλου σύμπτωση. Η Παλαιστίνη αποτελεί παγκόσμιο πολιτικό τεστ.
Κάθε φορά που η αριστερά είναι σε άνοδο, η παλαιστινιακή σημαία σπάνια απουσιάζει. Εμφανίζεται σε μια μικρή αντιρατσιστική διαδήλωση σε μια αμερικανική πόλη, σε καμπάνιες που αμφισβητούν τη δύναμη του χρήματος και των λόμπι στις εκλογικές αναμετρήσεις για το Κογκρέσο, καθώς και ανάμεσα στους προοδευτικούς οπαδούς της Σέλτικ, οι οποίοι έχουν επανειλημμένα αψηφήσει τον σύλλογό τους και την UEFA και έχουν βάψει τις κερκίδες πράσινες, λευκές, κόκκινες και μαύρες.
Κυμάτιζε στην πλατεία Ταχρίρ, όπου η αλληλεγγύη προς την παλαιστινιακή Ιντιφάντα είχε συμβάλει στην εκπαίδευση γενεών Αιγυπτίων ακτιβιστών πολύ πριν από την επανάσταση του 2011.
Η σημαία εμφανίζεται επειδή η Παλαιστίνη συμπυκνώνει τα κεντρικά ερωτήματα που αντιμετωπίζει κάθε απελευθερωτικό κίνημα. Ποιος είναι ο ανίσχυρος που αντιστέκεται στις εξουσίες; Ποιος είναι ο μικρός Δαβίδ που πολεμά τον γίγαντα Γολιάθ; Ποιος έχει το δικαίωμα να ελέγχει τη γη και να αποφασίζει ποιος θα ζήσει και ποιος θα πεθάνει;
Κάθε άτομο ή πολιτικό κίνημα που αγωνίζεται για την αλλαγή της κοινωνίας με ένα προοδευτικό όραμα αρχίζει να κάνει παραλληλισμούς με άλλους αγώνες για παρόμοιους σκοπούς αλλού και αρχίζει να κατανοεί πώς συνδέονται μεταξύ τους.
Είναι τυχαίο το γεγονός ότι οι απεργοί εργαζόμενοι στην Αίγυπτο, την παραμονή της επανάστασης, κατηγόρησαν την αστυνομία αντιμετώπισης ταραχών ότι συμπεριφερόταν σαν τους Ισραηλινούς, όταν διέλυσε με τη βία την καθιστική διαμαρτυρία τους γύρω από το κοινοβούλιο; Είναι τυχαίο το γεγονός ότι η Γκρέτα Τούνμπεργκ αρχίζοντας να αγωνίζεται ενάντια στην κλιματική αλλαγή σύντομα συνέδεσε τα γεγονότα και ταξίδεψε στη Γάζα;
Το αντίστροφο μοτίβο είναι εξίσου εμφανές. Όταν η αντίδραση, ο συντηρητισμός και ο φασισμός κερδίζουν έδαφος, η σημαία του Ισραήλ συχνά ακολουθεί.
Η ακροδεξιά και το Ισραήλ
Ισραηλινές σημαίες έχουν εμφανιστεί στις αντιμεταναστευτικές κινητοποιήσεις του Τόμι Ρόμπινσον στη Βρετανία, συμπεριλαμβανομένης μιας συγκέντρωσης το 2024, όπου το πλήθος αποδοκίμασε μια παλαιστινιακή σημαία. Για το γερμανικό κόμμα AfD και την ευρωπαϊκή ακροδεξιά —που σίγουρα συγκαταλέγονται μεταξύ των χειρότερων αντισημιτών στον πλανήτη— η υποστήριξη προς το Ισραήλ είναι έντονη, επειδή ο θαυμασμός τους αφορά τα τείχη, τα στρατιωτικοποιημένα σύνορα, τη δημογραφική μηχανική και ένα κράτος οργανωμένο γύρω από την εθνοτική υπεροχή.
Ο Αμερικανός λευκός εθνικιστής Ρίτσαρντ Σπένσερ εξέφρασε ξεκάθαρα τη λογική αυτή όταν αυτοαποκαλέστηκε «λευκός σιωνιστής», παρουσιάζοντας το Ισραήλ ως πρότυπο για το λευκό εθνοτικό κράτος που επιθυμούσε. Η ακροδεξιά δεν βλέπει καμία αντίφαση μεταξύ του μίσους της προς τους Εβραίους στη χώρα της και της υποστήριξής της προς το Ισραήλ. Το τελευταίο προσφέρει μια κοσμοθεωρία που ενσαρκώνει τα πιο τρελά όνειρα της ακροδεξιάς: μειονότητες απομονωμένες, μετανάστες απελαθέντες και κάθε πληθυσμός περιορισμένος στον δικό του υποτιθέμενο χώρο.
Η Λατινική Αμερική έχει δει από πρώτο χέρι αυτή την κοσμοθεωρία σε λειτουργία. Κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου, το Ισραήλ εξόπλισε και υποστήριξε δεξιά καθεστώτα που πολεμούσαν την επαναστατική διαφωνία, από τη Νικαράγουα του Σομόζα έως τον στρατό της Γουατεμάλας κατά τη διάρκεια του πολέμου κατά των ανταρτών. Ανέπτυξε μακροχρόνιες σχέσεις ασφάλειας με κυβερνήσεις και ένοπλες δυνάμεις στην Κολομβία, την Αργεντινή και αλλού.
Κάθε φορά που οι ΗΠΑ αντιμετώπιζαν νομικούς περιορισμούς, το Ισραήλ παρενέβαινε για να παρέχει όπλα, εκπαίδευση και πληροφορίες στους συμμάχους του. Μια τέτοια συνεργασία ήταν φυσική. Το Ισραήλ και οι χούντες μοιράζονταν την άποψη ότι τα λαϊκά κινήματα ήταν εχθροί που έπρεπε να παρακολουθούνται, να εκτοπίζονται ή να εξοντώνονται.
Η ίδια λογική ισχύει και σήμερα. Η Ουάσιγκτον επιβεβαιώνει την κυριαρχία της επί του Καράκας, και μια κυβέρνηση που γεννήθηκε από την αμερικανική παρέμβαση ανοίγει δίαυλο επικοινωνίας με το Ισραήλ. Μια κολομβιανή κυβέρνηση, πρόθυμη να αποκαταστήσει τις στενές σχέσεις με τον Τραμπ, επαναφέρει τις σχέσεις με το Ισραήλ και υποστηρίζει το διάταγμα του Τραμπ για τα Υψίπεδα του Γκολάν.
Ο Γιάνσα, ένας ακόμη θαυμαστής του Τραμπ, οδηγεί τη Σλοβενία προς τα δεξιά και αρχίζει να αποδομεί την πολιτική της σχετικά με την Παλαιστίνη. Σε κάθε περίπτωση, η ευθυγράμμιση με τις Ηνωμένες Πολιτείες συνοδεύεται από ένα αντίτιμο για το Ισραήλ.
Γι’ αυτό ακριβώς η Παλαιστίνη δεν είναι απλώς μια τοπική σύγκρουση στη Μέση Ανατολή. Από μια χώρα στην άλλη άκρη του κόσμου που επιθυμεί να ταυτιστεί με την αμερικανική αυτοκρατορική δύναμη αναμένεται να συνάψει ειρήνη με τον σιωνισμό. Αγοράζει ισραηλινά όπλα, επαναλαμβάνει τις ισραηλινές αφηγήσεις για την ασφάλεια και αντιμετωπίζει τα δικαιώματα των Παλαιστινίων ως αναλώσιμα. Από πολλές απόψεις, το Ισραήλ αποτελεί την ταχύτερη και σημαντικότερη πύλη εισόδου στον κύκλο των αντιδραστικών.
Οι νίκες των προοδευτικών δυνάμεων είναι επομένως απαραίτητες για να παραμείνει το Ισραήλ απομονωμένο και για να πληρώσουν οι ηγέτες του το πολιτικό τίμημα για την κατοχή, το απαρτχάιντ και τη γενοκτονία. Κάθε εκλογική νίκη κατά της ακροδεξιάς, κάθε επιτυχημένη αντιρατσιστική κινητοποίηση και κάθε χώρος εργασίας ή πανεπιστήμιο που υιοθετεί το μποϊκοτάζ και την απόσυρση επενδύσεων συμβάλλει στο να παραμείνει η Παλαιστίνη στο προσκήνιο.
Η Λατινική Αμερική δείχνει τι συμβαίνει όταν η εξουσία μετατοπίζεται προς τα δεξιά. Όμως η εξουσία μετατοπίζεται επειδή οι άνθρωποι την πιέζουν ενεργά. Η Παλαιστίνη παραμένει η σημαία που μας δείχνει ποιος πιέζει, προς ποια κατεύθυνση και προς τι είδους κόσμο.
Μετάφραση: elaliberta.gr
Hossam el-Hamalawy, “From Colombia to Venezuela, Palestine is a global litmus test”, The New Arab, 25 Αυγούστου 2026, https://www.newarab.com/opinion/colombia-venezuela-palestine-global-litmus-test.
Ο Χοσάμ ελ-Χαμαλάουι είναι Αιγύπτιος ακαδημαϊκός και ακτιβιστής που ζει στη Γερμανία, με ειδίκευση σε θέματα στρατού, αστυνομίας και εργασίας.
