Συγκέντρωση κατά τη διάρκεια της γενικής απεργίας στη Ραμάλλα, στις 11 Δεκεμβρίου 2023. [Jaafar Ashtiyeh/AFP]

Antoine Larrache

Η οικοδόμηση μιας νέας ακτιβιστικής δυναμικής στην Παλαιστίνη

Συνέντευξη στον Antoine Larrache, του Λ.Σ., Παλαιστίνιου ακτιβιστή για το τι συμβαίνει στην Παλαιστίνη. 5 Δεκεμβρίου 2023

Antoine Larrache: Έχετε πληροφορίες για το τι συμβαίνει σήμερα στη Γάζα και για την κατάσταση της παλαιστινιακής αντίστασης;

Λ.Σ.: Εκτός από αυτά που ακούμε στα μέσα ενημέρωσης, όλες τις πληροφορίες που διαδίδονται, αυτό που με ανησυχεί πολύ είναι η ψυχική κατάσταση των ανθρώπων, όλη η καταστροφή που αντιμετωπίζουν. Μιλάμε για τον αριθμό των νεκρών, αλλά αυτοί είναι απλώς αριθμοί. Δεν μιλάμε για τις ανθρώπινες ιστορίες πίσω από αυτούς. Μιλάμε για τα παιδιά, αλλά δεν ξέρουμε πόσα, δεν μας ενδιαφέρει τι θα απογίνουν εκείνοι που έχασαν ολόκληρη την οικογένειά τους. Οι οικογένειες που μετακινούνται πολλές φορές, από το ένα μέρος στο άλλο, σηματοδοτούν μεγάλη ανασφάλεια.

Υπάρχει επίσης η καταστροφή της Γάζας και των υποδομών της. Δεν έχουμε δει ποτέ τέτοιου είδους φωτογραφίες και εικόνες σε προηγούμενους πολέμους: πρόκειται πραγματικά για έναν πόλεμο που διεξάγεται όχι μόνο για να εξαλειφθεί ο πληθυσμός, αλλά και για να ισοπεδωθεί το έδαφος. Αυτό είναι το πιο ανησυχητικό, μαζί με το πολιτικό σχέδιο που κρύβεται από πίσω.

Η πνευματική και ψυχολογική κατάσταση των θυμάτων είναι ίσως ακόμη πιο σοβαρή από τη φυσική τους κατάσταση. Διότι σε όλους τους πολέμους, σε όλες τις μετακινήσεις πληθυσμών, γνωρίζουμε ότι υπάρχει ανθρωπιστική κρίση, καταστροφή σπιτιών, καταφυγίων, σφαγές κ.λπ. Αλλά αυτό δεν είναι πόλεμος. Αυτό δεν είναι ένας συμβατικός πόλεμος: είναι ένας αποικιοκρατικός πόλεμος και το Ισραήλ τον διεξάγει μπροστά στα μάτια όλου του κόσμου, όλης της Δύσης και των αραβικών χωρών. Εμείς πεθαίνουμε στη σιωπή.

Αυτό που είναι επίσης ανησυχητικό είναι το τι θα συμβεί μετά: μόλις σταματήσουν οι σφαγές, πώς θα πάρουν οι άνθρωποι πίσω τις ζωές τους, τις οικογένειές τους, διασκορπισμένες όπως είναι, πίσω στα σπίτια τους; Δεν είναι μόνο η ανθρώπινη πτυχή, είναι και η κοινωνική πτυχή που διακυβεύεται. Αυτό είναι που θέλει και κάνει το Ισραήλ με αυτόν τον πόλεμο: όχι μόνο να συντρίψει και να ισοπεδώσει το έδαφος της Γάζας, σφαγιάζοντας όσο το δυνατόν περισσότερους ανθρώπους, αλλά και να καταστρέψει την παλαιστινιακή κοινωνία.

Δεν υπάρχουν πια χώροι εργασίας, τα σχολεία έχουν καταστραφεί, τα νοσοκομεία επίσης, και ούτω καθεξής. Έτσι, δεν θα υπάρχει πλέον ζωή. Τα πάντα θα πρέπει να ξαναχτιστούν, αν το Ισραήλ δεν έχει εισβάλει και δεν έχει πραγματοποιήσει το πολιτικό του σχέδιο να διώξει τον πληθυσμό, να χτίσει οικισμούς και ούτω καθεξής.

Antoine Larrache: Πιστεύετε ότι ο στόχος τους είναι να καταστρέψουν τη Λωρίδα της Γάζας κομμάτι-κομμάτι και να την εποικίσουν;

Λ.Σ.: Νομίζω ότι πρόκειται να επεκτείνουν τους οικισμούς. Μπορεί να μην πάνε στις πιο πυκνοκατοικημένες περιοχές, μπορεί να έχουν άλλους στόχους. Είναι επίσης πιθανό ο στόχος του Ισραήλ να μην είναι πλέον η δημιουργία ενός πολύ μεγάλου αριθμού οικισμών, γιατί αυτό είναι ακριβό, αλλά να μην κάνει τίποτα με τη γη, μετατρέποντάς την σε νεκρή ζώνη.

Antoine Larrache: Έχει ο πληθυσμός της Γάζας ακόμα την ικανότητα να οργανωθεί για να αντισταθεί;

Λ.Σ.: Υπάρχει μια στρατιωτική αντίσταση, η οποία έχει δημιουργηθεί όλα αυτά τα χρόνια, έστω και αν δεν ήταν στην ίδια κλίμακα με σήμερα. Ποτέ δεν πιστεύαμε ότι θα γινόταν μια τόσο οργανωμένη επιχείρηση όσο αυτή της 7ης Οκτωβρίου. Έτσι, δείχνει ότι η στρατιωτική αντίσταση είναι πολύ οργανωμένη σήμερα, πολύ καλά δομημένη, με ισχυρότερους πόρους από ό,τι τα τελευταία χρόνια.

Υπάρχει μια στρατιωτική αντίσταση που υπερασπίζεται τη Λωρίδα της Γάζας, αλλά υπάρχει επίσης αντίσταση από τους πολίτες στις πόλεις: όλες οι παλαιστινιακές ενώσεις, οι ΜΚΟ –ακόμη και αν ορισμένες ΜΚΟ μπορούν να επικριθούν ότι έχουν γίνει κρατικοί μηχανισμοί– οι οποίοι κάνουν δουλειά επί τόπου. Υπάρχει λοιπόν μια απίστευτη αντίσταση των πολιτών. Και είναι αυτοί οι άνθρωποι που οργανώνουν την αντίσταση και όλη την καθημερινή ζωή των κατοίκων της Γάζας μετά τον αποκλεισμό.

Antoine Larrache: Μπορείτε να δώσετε μερικά παραδείγματα;

Λ.Σ.: Υπάρχει πραγματικά μια ποικιλία από ενώσεις, μικρές και μεσαίες που εργάζονται, για παράδειγμα, με νέους, παιδιά, γυναίκες και ενώσεις υγείας. Υπάρχει, για παράδειγμα, μια ένωση γυναικών δημοσιογράφων.

Υπάρχουν συνδικάτα, αλλά δεν είναι επίσημα συνδικάτα. Η Παλαιστινιακή Γενική Ομοσπονδία Συνδικάτων (PGFTU) είναι στην πραγματικότητα ένα κρατικό όργανο. Η ηγεσία της αποτελείται από εκπροσώπους πολιτικών οργανώσεων εντός της PLO, οι οποίοι διορίζονται για να ηγηθούν των συνδικάτων. Και τις περισσότερες φορές, δεν είναι πραγματικοί συνδικαλιστές. Υπάρχει επίσης μια άλλη συνδικαλιστική οργάνωση, επίσης κρατική, η οποία εκπροσωπεί την Ένωση Συνδικάτων, που ιδρύθηκε εκτός Παλαιστίνης, όταν η PLO βρισκόταν στο Λίβανο. Δημιούργησαν μια μορφή συνδικάτου για να δουλέψουν με τους Παλαιστίνιους πρόσφυγες στο Λίβανο. Η ηγεσία επέστρεψε όταν η PLO επέστρεψε στην Παλαιστίνη. Έτσι, υπάρχει μερικές φορές ανταγωνισμός μεταξύ των δύο, αλλά ακολουθούν την ίδια πολιτική γραμμή, την επίσημη γραμμή της PLO και της Παλαιστινιακής Αρχής.

Πριν από περίπου δεκαπέντε χρόνια, υπήρχαν άλλα συνδικάτα, τα λεγόμενα ανεξάρτητα συνδικάτα, τα οποία δημιουργήθηκαν από πραγματικούς συνδικαλιστές μέσα στα επίσημα συνδικάτα, αλλά μπόρεσαν να απελευθερωθούν και να δημιουργήσουν πραγματικά συνδικάτα που δρούσαν με τους εργαζόμενους.

Antoine Larrache: Σε ποιους τομείς, για παράδειγμα;

Λ.Σ.: Στους τομείς της εκπαίδευσης, της υγείας και της ηλεκτρικής ενέργειας. Δουλεύουν και σε άλλους τομείς, αλλά αυτοί οι τρεις τομείς είναι πραγματικά οι ισχυρότεροι για τα ανεξάρτητα συνδικάτα. Έτσι, στη Γάζα, είναι τα ανεξάρτητα συνδικάτα που οργανώνουν τους εργαζόμενους και υπερασπίζονται τις ανάγκες τους. Υπάρχουν επίσης Παλαιστίνιοι εργαζόμενοι στο Ισραήλ, αλλά αυτό είναι ένα διαφορετικό θέμα.

Antoine Larrache: Υπάρχει περίπου 60% ανεργία στη Γάζα. Είναι τεράστια. Άρα αυτοί οι άνεργοι άνδρες και γυναίκες εξαρτώνται επίσης από δομές όπως οι ΜΚΟ;

Λ.Σ.: Δεν υπάρχει πραγματικά καμία κοινωνική βοήθεια, το αντίστοιχο του Επιδόματος Κοινωνικής Πρόνοιας [RSA]. Υπάρχει οικογενειακή βοήθεια, υπάρχουν σύλλογοι, αλλά αυτά έχουν συρρικνωθεί πάρα πολύ τα τελευταία χρόνια. Υπάρχει μεγάλη φτώχεια.

Antoine Larrache: Στη Γαλλία, όλα όσα μεταδίδονται από τα μέσα ενημέρωσης είναι πολύ σχηματικά: πρόκειται για την επίθεση της Χαμάς, χωρίς να εξηγείται ότι υπάρχουν και άλλες οργανώσεις και χωρίς να εξηγείται καθόλου τι είναι η Χαμάς. Αυτές οι οργανώσεις είναι στον κατάλογο των τρομοκρατικών οργανώσεων, οπότε υποτίθεται ότι δεν πρέπει να καταλάβουμε γιατί κάνουν αυτό που κάνουν. Μπορείτε να προσπαθήσετε να εξηγήσετε τις αντιπαραθέσεις που μπορεί να υπάρχουν στη Γάζα και, λίγο ευρύτερα, στην Παλαιστίνη;

Λ.Σ.: Όλες οι οργανώσεις βρίσκονται κάτω από την ομπρέλα της PLO, συμπεριλαμβανομένων του PFLP και του DFLP. Ουσιαστικά μόνο η Χαμάς και η Ισλαμική Τζιχάντ είναι εκτός της PLO. Το PFLP είναι διχασμένο, επειδή ορισμένοι αγωνιστές θέλουν να παραμείνουν εντός της PLO, ενώ άλλοι θέλουν να φύγει το PFLP. Έξω από την PLO, στη Συρία και το Λίβανο για παράδειγμα, το PFLP δεν έχει το ίδιο πλαίσιο λειτουργίας με αυτό της Παλαιστίνης.

Η Παλαιστινιακή Αρχή διαχειρίζεται την καθημερινή ζωή των Παλαιστινίων στη διοίκηση και, μετά τις συμφωνίες του Όσλο, ελέγχει de facto τη ζωή των παλαιστινιακών οργανώσεων. Η PLO είναι πολύ αποδυναμωμένη. Η Φατάχ έχει χάσει έδαφος και ορισμένοι αγωνιστές βρίσκονται σε αναμονή επειδή δεν συμφωνούν με την επίσημη θέση της Φατάχ. Στην Τζενίν και τη Ναμπλούς υπάρχει ένοπλη αντίσταση και ομάδες της Φατάχ συνεργάζονται με τη Χαμάς και τη Τζιχάντ, σε πλήρη διαφωνία με την επίσημη θέση της Φατάχ.

Ακόμη και το PFLP έχει συρρικνωθεί σημαντικά όσον αφορά τον αριθμό των αγωνιστών: δυστυχώς, πολλοί βρίσκονται στη φυλακή. Πολλοί έχουν επίσης αποσυρθεί, ή έχουν φύγει εντελώς, επειδή δεν θέλουν πλέον να δουλεύουν μέσα σε αυτό το πλαίσιο, ή επειδή η θέση της Φατάχ δεν ήταν πολύ ξεκάθαρη. Ορισμένοι συμφώνησαν να μην αποχωρήσουν οριστικά από την PLO την εποχή του Όσλο, και ορισμένοι ηγέτες του PFLP απορροφήθηκαν από την Παλαιστινιακή Αρχή.

Αυτό ισχύει και για το πρώην Κομμουνιστικό Κόμμα –το σημερινό PPP– το οποίο έχει χάσει τη νομιμοποίησή του και, ως εκ τούτου, πολλούς αγωνιστές. Ούτε η Τζιχάντ ούτε η Χαμάς είναι μέλη της PLO. Υπάρχει επίσης η Παλαιστινιακή Εθνική Πρωτοβουλία που δημιουργήθηκε από τους Μουσταφά Μπαργούτι, Χαϊντέρ Αμπντέλ Σάφι και Ιμπραχίμ Ντάκκακ. Ο Χαϊντέρ Αμπντέλ Σάφι, ο οποίος ήταν γιατρός στη Γάζα και υπεύθυνος της Ερυθράς Ημισελήνου, ήταν μια προσωπικότητα που έχαιρε μεγάλου σεβασμού από όλο τον πληθυσμό: κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων της Μαδρίτης, ήταν ο πρόεδρος της παλαιστινιακής αντιπροσωπείας (δεν υπήρχε επίσημη παλαιστινιακή αντιπροσωπεία, επειδή το Ισραήλ και οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν την αποδέχονταν, αλλά στην πραγματικότητα λειτουργούσε υπό την ομπρέλα της ιορδανικής αντιπροσωπείας). Ο Χαϊντέρ Αμπντέλ Σάφι, μαζί με άλλα άτομα όπως η Φάνα Ναχσάρι, εκπρόσωπος της αντιπροσωπείας αυτής, και ο Φαϊζάλ Φοσέμι, ένα πολύ σεβαστό στέλεχος της Φατάχ και ηγετική φυσιογνωμία στην Ιερουσαλήμ, ήταν ένας από τους σημαντικούς πυλώνες αυτής της αντιπροσωπείας για τη συμφωνία της Μαδρίτης. Όταν έμαθε ότι υπήρχαν μυστικές διαπραγματεύσεις, παραιτήθηκε, εξηγώντας ότι δεν υποστήριζε αυτές τις διαπραγματεύσεις. Έτσι ανέλαβε την ευθύνη και παραιτήθηκε. Ο Χαϊντέρ Αμπντέλ Σάφι είναι ένα πρόσωπο με μεγάλο κύρος∙ ο Μουσταφά Μπαργούτι, ο οποίος ήταν επικεφαλής μιας ιατρικής ΜΚΟ που ιδρύθηκε στα τέλη της δεκαετίας του 1970, ήταν επίσης στέλεχος του Κομμουνιστικού Κόμματος κατά τη διάρκεια της δεύτερης Ιντιφάντα, αλλά υπήρχαν διαφορές απόψεων: ήθελε να προχωρήσει περισσότερο στην αντίσταση. Η ηγεσία δεν συμφωνούσε μαζί του, οπότε αυτός και ο Χαϊντέρ Αμπντέλ Σάφι αποσύρθηκαν, με την υποστήριξη του Έντουαρντ Σαΐντ, του Παλαιστίνιου διανοούμενου που όλοι γνωρίζουν. Μαζί ίδρυσαν την Παλαιστινιακή Εθνική Πρωτοβουλία ως έναν τρίτο δρόμο μεταξύ της Φατάχ και της Χαμάς. Κάποια στιγμή, το κίνημα αυτό ήταν πολύ επιτυχημένο, αλλά δυστυχώς, τα τελευταία χρόνια, έχασαν επίσης πολλούς από τους υποστηρικτές και τους αγωνιστές τους. Εντάχθηκαν επίσημα στην ΟΑΠ πριν από μερικά χρόνια, αλλά εξακολουθούν να είναι ενεργοί στην περιοχή. Πρόκειται για ένα μικρό κίνημα.

Στη Γάζα, μετά την εκλογική νίκη της Χαμάς το 2006, την οποία η Φατάχ δεν αποδέχθηκε και η οποία προκάλεσε κυρώσεις από τη διεθνή κοινότητα, η Χαμάς αναγκάστηκε να αναλάβει εκ νέου την εξουσία. Έκαναν πολλά λάθη∙ μετά από συγκρούσεις μεταξύ των ακτιβιστών της Φατάχ και της Χαμάς, πήραν την εξουσία και συνέτριψαν τα άλλα ρεύματα.

Μιλάμε εδώ για την πολιτική ηγεσία, γιατί δεν υπήρχε ακόμη ένοπλη ομάδα. Η πολιτική ηγεσία της Χαμάς εξαρτιόταν από τη Μουσουλμανική Αδελφότητα, από τη βοήθεια του Κατάρ, αλλά και από το συριακό καθεστώς. Έτσι, η Χαμάς δεν θεωρούνταν ακόμη μέρος του παλαιστινιακού εθνικού κινήματος. Θα πρέπει επίσης να θυμόμαστε ότι όταν η Χαμάς σχηματίστηκε το 1988, κατά τη διάρκεια της πρώτης Ιντιφάντα, βρισκόταν στη συνέχεια των κινημάτων της Μουσουλμανικής Αδελφότητας, η οποία δεν υπήρχε επίσημα στην Παλαιστίνη. Υπήρχαν μόνο φιλανθρωπικές ενώσεις που εξαρτώνταν από αυτές και, εκείνη την εποχή, στη Γάζα, υπήρχε ένας από τους ηγέτες τους, ο Σεΐχης Αχμέντ Γιασίν, ο οποίος ήταν ο εκπρόσωπός τους: το κύριο μέλημά τους ήταν να βρουν έναν τρόπο να εξαφανίσουν την PLO, να την αντικαταστήσουν, επειδή οι ηγέτες της ήταν οι μόνοι νόμιμοι εκπρόσωποι του παλαιστινιακού λαού, παρόλο που η PLO ήταν επίσημα απαγορευμένη στην κατεχόμενη Παλαιστίνη.

Στην πραγματικότητα, εκείνη την εποχή, όλα τα αριστερά κόμματα (το Κομμουνιστικό Κόμμα, το PFLP, το DFLP) και η Φατάχ συνεργάζονταν: ήταν παρόντα στην περιοχή ως μέρος της ενιαίας ηγεσίας της Ιντιφάντα. Έτσι, η Χαμάς ήταν μόνη της∙ οι ενέργειές της ήταν πάντα εκτός συγχρονισμού με τη στρατηγική της PLO. Το κύριο μέλημά τους εκείνη την εποχή ήταν να προσπαθήσουν να δημιουργήσουν μια ισλαμική κοινωνία και να επιτεθούν στα δικαιώματα των γυναικών: προσπάθησαν να επιβάλουν τη μαντίλα στη Λωρίδα της Γάζας. Το πέτυχαν σε συντηρητικές περιοχές, όπως η πόλη της Χεβρώνας και το βόρειο τμήμα της Δυτικής Όχθης. Εκείνη την εποχή, δυστυχώς, οι παλαιστινιακές αριστερές οργανώσεις δεν υπερασπίστηκαν τις γυναίκες για να μην συγκρουστούν μαζί τους. Στη Γάζα, συνέβη το εξής: παρόλο που εκείνη την εποχή ήταν ακόμα μια ανοιχτή κοινωνία, κατά τη διάρκεια της πρώτης Ιντιφάντα, για να πάνε στις κηδείες των Παλαιστινίων μαρτύρων, για παράδειγμα, ή να αποδώσουν τα σέβη τους στις οικογένειές τους, οι φεμινίστριες ακτιβίστριες, από σεβασμό, φορούσαν πέπλο∙ ήταν τότε που η Χαμάς βρήκε την ευκαιρία να επιβάλει το πέπλο στις Παλαιστίνιες γυναίκες και κατάφερε να αποκτήσει την ηγεμονία στην κοινωνία. Η παλαιστινιακή αριστερά δεν έκανε τη δουλειά της να δώσει αυτή τη φεμινιστική μάχη, με το πρόσχημα ότι «δεν είναι τώρα η ώρα», όπως λένε παντού. Εκείνη την εποχή, η Ισλαμική Τζιχάντ δεν υπήρχε, ή ήταν πολύ διακριτική∙ εν πάση περιπτώσει, δεν επεδίωξε ποτέ να καταλάβει την εξουσία. Το κύριο μέλημά τους ήταν να αντισταθούν στο σιωνιστικό αποικιακό καθεστώς, που είναι μια πολύ πιο αξιοπρεπής θέση.

Από το 2005, λοιπόν, και μέχρι το 2009, η Χαμάς δημιούργησε την ένοπλη ομάδα της, την Ταξιαρχία Ιζζ αλ-Ντιν αλ-Κάσσαμ, η οποία πήρε το όνομά της από έναν Παλαιστίνιο ηγέτη που είχε πολεμήσει κατά των σιωνιστικών πολιτοφυλακών στην Παλαιστίνη κατά τη διάρκεια της βρετανικής εντολής πριν από το 1948. Από εκεί και πέρα, ήταν η αντίσταση, αλλά ο λαός δεν συμφωνούσε με τις μεθόδους της, που είναι η εκτόξευση ρουκετών, οι οποίες δεν έχουν κανένα άλλο αποτέλεσμα από το να προκαλούν βομβαρδισμούς από το Ισραήλ ως απάντηση – αν και στην πραγματικότητα δεν συμβαίνει κάτι τέτοιο, διότι οι βομβαρδισμοί γίνονται ούτως ή άλλως. Κάθε φορά, η ηγεσία της Χαμάς επεδίωκε το δικό της κέρδος και όχι το γενικό συμφέρον. Είναι διαφορετικά σε αυτόν τον «πόλεμο», όπου πιστεύω ότι η στρατιωτική ηγεσία πήρε την απόφαση να επιτεθεί στις 7 Οκτωβρίου ανεξάρτητα από την πολιτική ηγεσία, η οποία φαίνεται να αιφνιδιάστηκε, όπως όλοι οι άλλοι.

Antoine Larrache: Σχεδόν όλη η πολιτική ηγεσία της Χαμάς βρίσκεται στο Κατάρ εδώ και αρκετό καιρό – κάτι που δεν καταλαβαίνουμε, παρεμπιπτόντως, και ο κόσμος είναι θυμωμένος: τι κάνει η πολιτική ηγεσία στο Κατάρ αντί να οργανώνει τον αγώνα; Ο Ισμαΐλ Χανίγια πηγαίνει παντού, πηγαίνει σε όλες τις διασκέψεις, όπως και ο Μαχμούντ Αμπάς: ποια είναι λοιπόν η διαφορά μεταξύ των δύο;

Λ.Σ.: Νομίζω ότι η στρατιωτική ηγεσία είχε δίκιο που προσπάθησε να επιφέρει αλλαγή στην ισορροπία δυνάμεων. Η πολιτική ηγεσία της Χαμάς είναι ο συνομιλητής που διαπραγματεύεται με το Κατάρ για την απελευθέρωση των Παλαιστινίων ομήρων και κρατουμένων, αλλά στην πραγματικότητα ο στρατιωτικός ηγέτης της Χαμάς είναι στη Γάζα και κανείς δεν ξέρει πού ακριβώς βρίσκεται.

Antoine Larrache: Ποιος είναι ο στόχος τους τώρα;

Λ.Σ.: Ο αρχικός στόχος στις 7 του μήνα ήταν οι μαχητές της Χαμάς να πάνε σε αυτή τη στρατιωτική βάση και να πάρουν στρατιωτικούς ομήρους για να τους χρησιμοποιήσουν για την απελευθέρωση Παλαιστίνιων κρατουμένων. Αυτός ήταν ο στόχος τους. Αλλά καθώς άνοιξαν ένα πέρασμα και πολλοί κάτοικοι της Γάζας μπήκαν μέσα, προκάλεσαν τεράστιες ζημιές. Αυτό δεν δικαιολογείται, αλλά πρέπει να λάβετε υπόψη σας το πλαίσιο: όταν άνθρωποι που είναι φυλακισμένοι «απελευθερώνονται», δρουν ανεξέλεγκτα. Η στρατιωτική ηγεσία κατακλύστηκε από πολίτες: μπήκαν με ποδήλατα, με ζώα, μοτοσικλέτες... Συγκλονίστηκαν από την επιθυμία να βγουν έξω∙ και τώρα τα μέσα ενημέρωσης μας λένε ότι η Χαμάς έκοψε λαιμούς και βίασε γυναίκες, ενώ έχω την εντύπωση ότι αυτός δεν ήταν καθόλου ο στόχος τους.

Antoine Larrache: Πιστεύετε ότι η στρατιωτική ηγεσία βλέπει μια ευκαιρία για αντίσταση στον σημερινό πόλεμο; Ο Gilbert Achcar εξηγεί ότι η στρατιωτική αντίσταση δεν μπορεί να νικήσει χωρίς διεθνή κινητοποίηση, αλλά μάλλον ισχύει και το αντίστροφο: χρειάζεσαι μια κοινότητα στόχων για να πετύχεις τη νίκη.

Λ.Σ.: Πιστεύω ότι η αντίσταση θα συνεχιστεί, ότι το Ισραήλ δεν θα μπορέσει να τη συντρίψει. Σε όλους τους πολέμους του, το Ισραήλ λέει ότι ο στόχος του είναι να εξαλείψει τη Χαμάς: στην πραγματικότητα, αυτό σημαίνει την καταστροφή του πληθυσμού. Αλλά ο στόχος του δεν είναι επίσης να συντρίψει τη Χαμάς, γιατί χρειάζεται έναν εχθρό.

Antoine Larrache: Επιπλέον, δεν έχουν επιλέξει ποιος θα διοικήσει τη Γάζα μετά τον πόλεμο. Πιθανότατα θα ήθελαν μια πολύ γραφειοκρατική δομή να τη διαχειριστεί.

Λ.Σ.: Αυτό θα ήθελαν. Κατά τη γνώμη μου, δεν θέλουν τον Μαχμούντ Αμπάς, ο οποίος είναι καμένος – ούτε οι Αμερικανοί δεν τον θέλουν. Ψάχνουν κάποιον από το περιβάλλον του για να τον αντικαταστήσει και να πάρει τον έλεγχο της Γάζας. Η πολιτική ηγεσία της Χαμάς είναι κάτι άλλο. Μπορεί να επιδιώξει έναν συμβιβασμό, αλλά η ηγεσία της στρατιωτικής αντίστασης δεν πρόκειται να δεχτεί, εκτός, ίσως, αν υπάρχουν πραγματικά ανταλλάγματα: η απελευθέρωση παλαιών κρατουμένων, τα πολιτικά στελέχη των οργανώσεων, οι άρρωστοι κρατούμενοι κ.λπ. Αυτός είναι ο κύριος στόχος τους. Αυτός είναι ο κύριος στόχος τους.

Η πολιτική ηγεσία είναι εντελώς σάπια, αλλά η στρατιωτική ηγεσία της Χαμάς έχει καταλάβει ότι είναι επίσης απαραίτητο να εμπλακούν και τα άλλα ρεύματα, ακόμη και αν είναι πολύ αποδυναμωμένα, προκειμένου να παγιωθούν κάποια πολιτικά κέρδη. Γι’ αυτό θα συνεχίσουν να αντιστέκονται, ακόμη κι αν κάπου μπορεί να υπάρξει συμβιβασμός ή ανακωχή. Αλλά δεν μπορούμε να προβλέψουμε τι θα συμβεί, γιατί δεν γνωρίζουμε τι συμβαίνει στο παρασκήνιο, τα διεθνή διακυβεύματα, τη θέση των αραβικών χωρών, τους στόχους της πολιτικής ηγεσίας της Χαμάς ή της Παλαιστινιακής Αρχής.

Και μιλάμε για το ποιος θα πάρει την εξουσία, ενώ αυτή θα έπρεπε να καθορίζεται από το λαό, από τα κάτω. Είναι αλήθεια ότι είναι ίσως δύσκολο να μιλάμε για εκλογές σήμερα μέσα στα όργανα της PLO: το Παλαιστινιακό Εθνικό Συμβούλιο και το Παλαιστινιακό Νομοθετικό Συμβούλιο, αλλά θέλουμε μια δημοκρατική διαδικασία. Αυτός ο πόλεμος έχει αλλάξει πολλά πράγματα και θα συνεχίσει να το κάνει, οπότε θα δούμε πώς θα εξελιχθούν τα πράγματα.

Antoine Larrache: Είναι υπερβολή να πούμε ότι ο πληθυσμός χρησιμοποίησε την 7η Οκτωβρίου για να προσπαθήσει να επανεκκινήσει ένα μαχητικό κίνημα;

Λ.Σ.: Δεν νομίζω ότι είναι υπερβολή. Και συνδέεται με αυτό που συμβαίνει στη Δυτική Όχθη. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι αυτό είναι το κύριο ζήτημα σήμερα. Και μάλιστα το μέλλον της Παλαιστίνης στο σύνολό της. Νομίζω ότι μπορεί να πάρει κάποιο χρόνο.

Καθώς η Δυτική Όχθη είναι αποκλεισμένη, δεν μπορούμε να ταξιδέψουμε έξω από τις πόλεις και τα χωριά όπου ζούμε, οπότε γίνονται τοπικές διαδηλώσεις κατά της συνεχιζόμενης γενοκτονίας, για την υποστήριξη της αντίστασης, αλλά και κατά των εποίκων και του ισραηλινού στρατού στη Δυτική Όχθη. Υπάρχει μια δομή, η Συντονιστική Επιτροπή Πολιτικών και Ισλαμικών Δυνάμεων, η οποία καλεί σε διαδηλώσεις, αλλά αυτές δεν συγκεντρώνουν πολύ κόσμο. Υπάρχουν επίσης νέοι άνθρωποι που καλούν στα κοινωνικά δίκτυα, χωρίς να είναι οργανωμένοι. Συνήθως, όταν οργανώνονται, υπάρχει ένα πλαίσιο, καταφθάνουν προσωπικότητες, εκπρόσωποι αναλαμβάνουν την ηγεσία και τα συνθήματα είναι καλά οργανωμένα. Μερικές φορές είναι σχετικό, και μερικές φορές ειλικρινά δεν είναι καθόλου πολιτικό. Όταν μιλάμε σε νέους ανθρώπους για να οργανωθούν, αρνούνται, από φόβο για τις διαφωνίες που μπορεί να προκύψουν στη συνέχεια, και τα ζητήματα εξουσίας. Είναι κρίμα, γιατί τώρα είναι η ώρα να ξεπεράσουμε το σημερινό πλαίσιο.

Για παράδειγμα, την ημέρα της επίσκεψης του Μακρόν, η οποία ξεσήκωσε τους ανθρώπους εδώ εναντίον της θέσης της Γαλλίας, εναντίον του Μακρόν, υπήρξαν αντιδράσεις στα κοινωνικά δίκτυα. Στις 4 το απόγευμα, υπήρξε ένα κάλεσμα για συνάντηση στην κεντρική πλατεία της Ραμάλα, την πλατεία αλ-Μανάρα. Νέοι άνθρωποι έφτιαχναν πλακάτ στα γαλλικά για τη θέση της Γαλλίας, χρησιμοποιώντας τη μετάφραση του Google: «Monsieur Macron, dégagez-vous» («Κύριε Μακρόν, φύγετε»), καθώς και πλακάτ που ζητούσαν την απελευθέρωση του Ζορζ Ιμπραήμ Αμπντάλα, μεταξύ των οποίων και νέοι που είχαν σπουδάσει στη Γαλλία.

Στις 5 το απόγευμα, μια άλλη διαδήλωση καλέστηκε από όλες τις πολιτικές δυνάμεις και τις οικογένειες των κρατουμένων για να απαιτήσουν την απελευθέρωσή τους. Οπότε όλα είναι πολύ διαφορετικά. Πρέπει να δομήσουμε αυτό το εναλλακτικό κίνημα. Θα ταρακουνήσει τα πράγματα ο πόλεμος στη Γάζα και οι συνέπειές του; Θα καταφέρουμε να δημιουργήσουμε μια νέα δυναμική που θα βάλει την παλιά γενιά σε δεύτερο επίπεδο; Η οργάνωση είναι επίσης ο ρόλος μας ως Παλαιστίνιοι της διασποράς. Δεν θέλουμε να δημιουργήσουμε ένα πολιτικό κίνημα στη Γαλλία, ασχολούμαστε με συλλόγους.

Από τη στιγμή που θα σημειώσουμε πολιτική πρόοδο εκεί πέρα, αυτό μας βοηθάει επίσης να προωθήσουμε τις θέσεις μας και βοηθάει το κίνημα αλληλεγγύης να σταθεροποιηθεί.

Antoine Larrache: Πιο συγκεκριμένα, μπορούν το DFLP και το PFLP να διαδραματίσουν θετικό ρόλο στην κατάσταση αυτή;

Λ.Σ.: Ιστορικά, αυτές οι δύο οργανώσεις αποτελούσαν μέρος της ριζοσπαστικής αριστεράς, αλλά δεν αποτελούν πλέον μέρος της: το PFLP του σήμερα δεν είναι πλέον το PFLP της δεκαετίας του 1970. Μπορεί να εκδίδουν ανακοινώσεις, αλλά έχουν ενσωματωθεί στους θεσμούς και έχουν πολύ μικρή παρουσία στο πεδίο. Σήμερα, δεν υπάρχει πλέον ένα δομημένο ριζοσπαστικό αριστερό κίνημα: υπάρχουν μόνο μεμονωμένοι ακτιβιστές. Έτσι, η πρόκληση είναι πραγματικά να οικοδομηθεί ένα μαχητικό κίνημα που βρίσκεται έξω από οποιοδήποτε καθιερωμένο πολιτικό πλαίσιο και που υπερασπίζεται ευρύτερες θέσεις: το τέλος του αποικιακού καθεστώτος, το αίτημα για ένα ενιαίο δημοκρατικό και κοσμικό κράτος. Ο σύλλογός μας αποτελεί μέρος αυτού του κινήματος, με εκδόσεις όπως το One Democratic State και το One Democratic Secular State.

Μετάφραση: elaliberta.gr

Antoine Larrache, « Construire une nouvelle dynamique militante en Palestine », l’Anticapitaliste la revue, 10 Δεκεμβρίου 2023, https://lanticapitaliste.org/actualite/international/construire-une-nouvelle-dynamique-militante-en-palestine.

Antoine Larrache, “Building a new activist dynamic in Palestine”, International Viewpoint, 12 Δεκεμβρίου 2023, https://internationalviewpoint.org/spip.php?article8346.

Παράρτημα. Κόμματα και οργανώσεις της Παλαιστίνης

DPLF (Democratic Front for the Liberation of Palestine) / Δημοκρατικό Μέτωπο για την Απελευθέρωση της Παλαιστίνης / الجبهة الديموقراطية لتحرير فلسطين [Τζιάμπχατ αλ-Ντιμουκρατία λι Ταχρίρ Φελαστίν]

PFLP (Popular Front for the Liberation of Palestine) Λαϊκό Μέτωπο για την Απελευθέρωση της Παλαιστίνης / الجبهة الشعبية لتحرير فلسطين [Τζιάμπχατ ασ-Σια’αμπία λι Ταχρίρι Φελαστίν]

PGFTU (Palestinian General Federation of Trade Unions) Παλαιστινιακή Γενική Ομοσπονδία Συνδικάτων / الاتحاد العام لنقابات عمال فلسطين [αλ-Ιτιχάντ αλ-’άμου λινικαμπάτ ‘ουμάλ Φελαστίν]

PLO (Palestine Liberation Organization) Οργάνωση για την Απελευθέρωση της Παλαιστίνης / منظمة التحرير الفلسطينية [Μουναζζάματ ατ-Ταχρίρι αλ-Φελαστινίγια]

Fatah / Φατάχ / فتح Πλήρες όνομα: Palestinian National Liberation Movement / Παλαιστινιακό Εθνικό Απελευθερωτικό Κίνημα / حركة التحرير الوطني الفلسطيني [Χάρακατ ατ-Ταχρίρι αλ-Ουατανί αλ-Φελαστανί]

PPP (Palestinian People’s Party) Παλαιστινιακό Λαϊκό Κόμμα / حزب الشعب الفلسطيني [Χιζμπ ασ-Σιά’εμπ αλ-Φελαστινί]. Γνωστό με τη συντομογραφία «Hashf» / حشف [Χασφ]. Είναι το πρώην Κομμουνιστικό Κόμμα Παλαιστίνης.

Παλαιστινιακή Ισλαμική Τζιχάντ. Islamic Jihad Movement in Palestine \ Ισλαμικό Κίνημα Τζιχάντ στην Παλαιστίνη / حركة الجهاد الإسلامي في فلسطين [Χάρακατ αλ-Τζιχάντ αλ-’Ισλαμιί φι-Φελαστίν]

Χαμάς (Hamas) حماس . Πλήρες όνομα: Islamic Resistance Movement / Ισλαμικό Κίνημα Αντίστασης / حركة المقاومة الإسلامية [Χάρακατ αλ-Μουκάουαμα αλ-’Ισλαμία].