Μέλη της οργάνωσης Αγώνας στη Σαϊγκόν, στις 21 Αυγούστου 1945
Robert J. Alexander
Βιετναμέζικος τροτσκισμός
Κατά το μεγαλύτερο μέρος της δεκαετίας του 1930, ένα από τα σημαντικότερα κέντρα ισχύος του διεθνούς τροτσκισμού ήταν αυτό που σήμερα είναι γνωστό ως Βιετνάμ. Αυτή η περιοχή ήταν επίσης η σκηνή αυτού που ήταν ίσως μοναδικό στον κόσμο εκείνη την εποχή, ενός ενιαίου μετώπου μεταξύ των τροτσκιστών και των σταλινικών, ένα ενιαίο μέτωπο που δεν εμπόδισε τους σταλινικούς μια δεκαετία αργότερα να δολοφονήσουν σχεδόν όλους εκείνους τους τροτσκιστές ηγέτες με τους οποίους είχαν συμμαχήσει την προηγούμενη περίοδο.
Πριν από τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο το σημερινό Βιετνάμ αποτελούνταν από τρία ξεχωριστά κράτη. Στο βορρά ήταν το Τονκίν, το οποίο μαζί με την αυτοκρατορία του Αννάμ στο κέντρο αποτελούσε ένα ενιαίο γαλλικό προτεκτοράτο. Στον νότο ήταν η Κοχινκίνα, μια κανονική γαλλική αποικία με επίκεντρο την πόλη Σαϊγκόν. Η δύναμη των Βιετναμέζων τροτσκιστών ήταν συγκεντρωμένη εκείνη την περίοδο κυρίως στην Κοχινκίνα.
Σταλινισμός και τροτσκισμός
Προέλευση του βιετναμέζικου σταλινισμού
Ο ιδρυτής του Βιετναμέζικου Κομμουνιστικού Κόμματος ήταν ένας άνδρας που τότε ήταν γνωστός ως Νγκουγέν Άι Κουόκ, αλλά αργότερα έγινε διάσημος ως Χο Τσι Μινχ. Βρισκόταν στη Γαλλία στο τέλος του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου και ήταν μέλος του Γαλλικού Σοσιαλιστικού Κόμματος. Λέγεται ότι συμμετείχε στο συνέδριο της Τουρ το 1920, στο οποίο το Σοσιαλιστικό Κόμμα μετατράπηκε σε Γαλλικό Κομμουνιστικό Κόμμα, στο οποίο εντάχθηκε και ο ίδιος. Τον Ιούνιο του 1923 στάλθηκε από τους Γάλλους κομμουνιστές στη Μόσχα για να παρακολουθήσει το Πανεπιστήμιο των Εργατών της Ανατολής και να υπηρετήσει ως εκπρόσωπος της Γαλλίας στη νέα Διεθνή των Αγροτών. Επιλέχθηκε ως ασιατικό μέλος του διευθυντικού οργάνου της Διεθνούς αυτής, θυγατρικής της Κομιντέρν.
Ο Νγκουγέν Άι Κουόκ ήταν επίσης αντιπρόσωπος στο Πέμπτο Συνέδριο της Κομμουνιστικής Διεθνούς στα μέσα του 1924. Στις αρχές του επόμενου έτους ορίστηκε από την Κομιντέρν να υπηρετήσει στο επιτελείο του Μιχαήλ Μποροντίν στην Καντόνα, με την αποστολή να εργαστεί για την ίδρυση ενός Κομμουνιστικού Κόμματος της Ινδοκίνας[1]. Το άμεσο αποτέλεσμα των προσπαθειών του ήταν η ίδρυση τον Ιούνιο του 1925 στην Καντόνα της Επαναστατικής Ένωσης Νέων του Βιετνάμ[2]. Κυρίως από αυτή την ομάδα σχηματίστηκε το Κομμουνιστικό Κόμμα του Βιετνάμ ή το Κομμουνιστικό Κόμμα Ινδοκίνας (ΚΚΙ), όπως σύντομα ονομάστηκε. Μέχρι το 1930 υπήρχαν τρεις αντίπαλες κομμουνιστικές ομάδες, τις οποίες ο Νγκουγέν Άι Κουόκ κατάφερε τελικά να συγχωνεύσει σε μια ενιαία οργάνωση τον Φεβρουάριο του ίδιου έτους[3].
Το νέο κόμμα είχε σχεδόν άμεση επιτυχία, ιδίως μεταξύ των αγροτών. Μέχρι τα μέσα του 1930 οι ομάδες αγροτών υπό κομμουνιστική ηγεσία είχαν εμπλακεί σε μια πραγματική εξέγερση, και σε τουλάχιστον δύο τοποθεσίες δημιούργησαν «σοβιέτ». Ωστόσο, το κίνημα αυτό καταστάλθηκε βίαια από τις γαλλικές στρατιωτικές δυνάμεις, με αποτέλεσμα, όπως έγραψε ο I. Milton Sacks, «σχεδόν ολόκληρος ο μηχανισμός του Κομμουνιστικού Κόμματος της Ινδοκίνας να συντριβεί».[4]
Προέλευση του βιετναμέζικου τροτσκισμού
Το βιετναμέζικο τροτσκιστικό κίνημα δεν προέκυψε από τη διάσπαση του Κομμουνιστικού Κόμματος, αν και αναμφίβολα η κατάρρευση των σταλινικών το 1930-31 βοήθησε την προσπάθεια στρατολόγησης των τροτσκιστών. Οι απαρχές του βιετναμέζικου τροτσκισμού εντοπίστηκαν στο Εθνικό Κόμμα Ανεξαρτησίας του Βιετνάμ, που ονομάστηκε επίσης Ανναμίτικο Κόμμα Ανεξαρτησίας, το οποίο ιδρύθηκε στη Γαλλία μεταξύ των εκεί Βιετναμέζων φοιτητών και είχε πρώτο ηγέτη τον Νγκουγέν Τε Τρουγέν, ο οποίος επέστρεψε στην Ινδοκίνα τον Δεκέμβριο του 1927. Με την αποχώρησή του το κόμμα αναδιοργανώθηκε, με κύριους ηγέτες τον Τα Του Τάου και τον Χουίνχ Βαν Φουόνγκ[5]. Ο Τα Του Τάου είχε ιδρύσει στη Σαϊγκόν μια παράνομη εθνικιστική επαναστατική ομάδα γνωστή ως Jeune Annam πριν φύγει για σπουδές στη Γαλλία[6].
Οι νέοι ήταν πολύ δυσαρεστημένοι με την τρέχουσα θέση της Κομιντέρν όσον αφορά τα αποικιοκρατικά ζητήματα. Ο Daniel Hémery έχει σημειώσει ότι ο Τα Του Τάου και οι σύντροφοί του την κατηγορούσαν για τον εμπειρισμό της, την ασυνέπεια της κινεζικής της πολιτικής, αλλά κυρίως για το ότι δεν λάμβανε υπόψη της τα συμφέροντα των αποικιακών επαναστατικών κινημάτων. Η Διεθνής, πίστευαν ότι αποδείχτηκε ανίκανη ... «να βοηθήσει τους επαναστάτες του Βιετνάμ και να προχωρήσει πέρα από τον Σουνγιατσενισμό».
Προς το τέλος του 1929 οι Τα Του Τάου, Χουίνχ Βαν Φουόνγκ, Φαν Βαν Τσανγκ και άλλοι προσχώρησαν στη γαλλική Αριστερή Αντιπολίτευση, της οποίας ηγείτο τότε κυρίως ο Αλφρέντ Ροσμέρ. Στις 22 Μαΐου 1930, οργάνωσαν μια διαδήλωση μπροστά από το Μέγαρο των Ηλυσίων, με αποτέλεσμα δεκαεννέα βιετναμέζοι φοιτητές να απελαθούν πίσω στη Σαϊγκόν στις 23 Μαΐου. Μεταξύ αυτών ήταν οι Τα Του Τάου, Χουίνχ Βαν Φουόνγκ και Φαν Βαν Τσανγκ[7].
Όταν επέστρεψαν στην πατρίδα τους, οι φοιτητές διαπίστωσαν ότι υπήρχαν ήδη αρκετές ομάδες κομμουνιστικής αντιπολίτευσης στην περιοχή της Σαϊγκόν. Η μία ήταν η Ligue Communiste (Liên Minh Cộng Sản Đoạn), με επικεφαλής τον Ντάο Βαν Λονγκ (επίσης γνωστό ως Ντάο Χουνγκ Λονγκ), ζωγράφο και κάποτε μέλος της Ένωσης Επαναστατικής Νεολαίας του Βιετνάμ. Είχε περίπου πενήντα μέλη και κυκλοφορούσε ένα πολυγραφημένο περιοδικό το Clarté Rouge (Vững Hồng) σε χωριά κοντά στη Σαϊγκόν. Τον Ιανουάριο του 1931 η ομάδα αυτή ήρθε σε επαφή με τους τροτσκιστές που επέστρεψαν πρόσφατα από τη Γαλλία, ένας από τους οποίους, ο Χο Χούου Τουόνγκ, είχε φέρει μαζί του τις θέσεις της Αριστερής Αντιπολίτευσης. Τον Μάιο του 1931 η ομάδα αναδιοργανώθηκε και άρχισε να εκδίδει ένα παράνομο περιοδικό, το Le Communiste (Cộng Sản).
Τον Αύγουστο η Ligue Communiste συγχωνεύτηκε με την ομάδα των επαναπατρισθέντων από τη Γαλλία και ίδρυσε την Opposition de Gauche Indochinoise (Đông Dương Đổi Lập Ta Phái), γνωστή και ως Ομάδα Οκτώβρης από το περιοδικό της, October (Tháng mười). Το 1932 ενισχύθηκε από αντιφρονούντες της σταλινικής οργάνωσης της Σαϊγκόν. Ωστόσο, τον Οκτώβριο του 1932 η ομάδα αποδεκατίστηκε από τις γενικευμένες συλλήψεις κομμουνιστών από τις αποικιακές αρχές.
Οι τροτσκιστές διασπάστηκαν σύντομα σε τρεις ομάδες, «τις διαφορές των οποίων δεν είναι εύκολο να κατανοήσουμε». Αυτές ήταν: η Opposition de Gauche Indochinoise, με επικεφαλής τους Ντάο Χουνγκ Λονγκ και Χο Χούου Τουόνγκ· η Communisme Indochinois (Đông Dương Cộng Sản), με επικεφαλής τον Τα Του Τάου, που ιδρύθηκε το 1931· και ένας κύκλος μελέτης, Editions de l’Opposition de Gauche (Ta Đổi Lập Từng Thus), που οργανώθηκε στις αρχές του 1932 από τους Χουίνχ Βαν Φουόνγκ και Φαν Βαν Τσανγκ. Η ομάδα του Τα Του Τάου είχε ένα διμηνιαίο περιοδικό, το Le Proletaire (Vô Sản), και δημοσίευσε ένα φυλλάδιο, L’Organisation d’une Cellule d’Entreprise. Η ομάδα του Φαν Βαν Τσανγκ, με έδρα το αμαξοστάσιο Όρλι στη Σαϊγκόν, το οποίο ανήκε στον Χουίνχ Βαν Φουόνγκ, μετέφρασε το Κομμουνιστικό Μανιφέστο, το Ουτοπικός και Επιστημονικός Σοσιαλισμός και δεκαπέντε άλλα κλασικά μαρξιστικά έργα[8].
Ο I. Milton Sacks έχει επισημάνει ότι «τα κύρια ζητήματα που χώριζαν αυτές τις ομάδες ήταν οι τακτικές διαφορές που προέκυπταν από τη συνεργασία τους με τους σταλινικούς. ... Ωστόσο, όλοι συμφωνούσαν στην αποδοχή της γραμμής που είχε αναπτύξει ο Λέον Τρότσκι στην καταδίκη της Κομμουνιστικής Διεθνούς υπό την ηγεσία του Στάλιν».[9]
Οι τρεις τροτσκιστικές ομάδες πραγματοποίησαν κοινή συνδιάσκεψη τον Απρίλιο του 1932, αν και ο Τα Του Τάου είχε αρχικά σκεφτεί ότι ήταν καλύτερα να εργαστεί στο πλαίσιο του Κομμουνιστικού Κόμματος Ινδοκίνας. Τον Αύγουστο του 1932 οι τροτσκιστές συνελήφθησαν μαζί με τους σταλινικούς και τον Μάιο του 1933 δικάστηκαν και δώδεκα καταδικάστηκαν σε ποικίλες περιόδους φυλάκισης. Ωστόσο, ο Τα Του Τάου απελευθερώθηκε στις 21 Ιανουαρίου 1933, λόγω έλλειψης αποδεικτικών στοιχείων. Πέρασαν τρία χρόνια προτού δημιουργηθεί ξανά μια επίσημη τροτσκιστική ομάδα[10].
Οι προσπάθειες να ενωθούν οι τροτσκιστές ήταν μόνο εν μέρει επιτυχείς. Ο I. Milton Sacks έχει σημειώσει ότι «η διάσπαση στις τάξεις τους που εκδηλώθηκε το 1932 έμελλε να είναι ένα μόνιμο χαρακτηριστικό του βιετναμέζικου τροτσκισμού». Πρόσθεσε ότι «μια ομάδα, με επικεφαλής τον Τα Του Τάου, έστρεψε όλες τις προσπάθειές της στη νέα οργάνωση La Lutte και για το λόγο αυτό ονομάστηκε Ομάδα Αγώνας. Η άλλη ομάδα, ευρύτερα γνωστή ως Ομάδα Οκτώβρης, που πήρε το όνομά της από το παράνομο περιοδικό της (το οποίο εκδόθηκε το 1931-36), ήταν υπό την ηγεσία του Χο Χούου Τουόνγκ. Η Ομάδα Οκτώβρης υποστήριζε τη La Lutte, αλλά επέκρινε τον Τα Του Τάου και τους οπαδούς του επειδή συνεργάζονταν πολύ στενά με το Κομμουνιστικό Κόμμα της Ινδοκίνας[11].
Η ανάγκη για μια νόμιμη οργάνωση αναγνωρίστηκε γενικά τόσο από τους τροτσκιστές όσο και από τους σταλινικούς. Και οι δύο ομάδες αντιμετώπιζαν το πρόβλημα της εξεύρεσης αρκετών διανοουμένων με γαλλική πολιτιστική κατάρτιση για να λειτουργήσουν σε νόμιμη βάση και της διατήρησης της επαφής αυτών των διανοουμένων με τις μάζες των εργατών και των αγροτών. Απέναντι σε αυτά τα προβλήματα οι σταλινικοί και οι τροτσκιστές είχαν συμπληρωματικά πλεονεκτήματα. Οι τροτσκιστές διέθεταν μια εξαιρετική ομάδα νέων διανοουμένων, ενώ οι κομμουνιστές είχαν ήδη μια σημαντική παράνομη οργάνωση με επαφές με τις μάζες[12].
Τροτσκιστικές και σταλινικές ιδεολογικές αποκλίσεις
Πέρασε αρκετός καιρός μέχρι οι σταλινικοί και η ομάδα των τροτσκιστών να αποφασίσουν να σχηματίσουν ενιαίο μέτωπο. Ήταν διχασμένοι σε διάφορα σημαντικά ζητήματα. Μεταξύ αυτών ήταν οι διαφορετικές απόψεις για την ανάπτυξη της Σοβιετικής Ένωσης, η υπερβολικά εκτεταμένη εξάρτηση των σταλινικών στο παρελθόν από τους αγρότες και η κατηγορία των τροτσκιστών ότι το ΚΚΙ ήταν υπερβολικά συνωμοτικό και απέβλεπε σε πραξικοπήματα και ανταρσίες. Από την πλευρά τους, οι σταλινικοί έτειναν να βλέπουν τους τροτσκιστές ως εθνικιστές που μόλις πρόσφατα είχαν γίνει μαρξιστές[13].
Ο Daniel Hémery έχει σημειώσει ότι «το 1930 οι Βιετναμέζοι τροτσκιστές εφάρμοσαν στην Ινδοκίνα την έννοια της «καθυστερημένης καπιταλιστικής ανάπτυξης», έναν συνδυασμό της «τεχνητής οικονομικής επανάστασης» που προκάλεσε η γαλλική κατάκτηση και της μονοπωλιακής κατάστασης των ιμπεριαλιστικών επιρροών, στην οποία συνέβαλε η αδύναμη βιετναμέζικη αστική τάξη με τη «ραχιτική οικονομία» και την ανικανότητά της να ξεπεράσει τα αγροτικά και τοκογλυφικά στάδια της ανάπτυξής της». Κατά συνέπεια, «ο καπιταλιστικός τρόπος παραγωγής και εκμετάλλευσης έγινε κυρίαρχος στην Ινδοκίνα».
Οι τροτσκιστές υποστήριζαν, σύμφωνα με τον Hémery, ότι «οι εργαζόμενες μάζες δεν υφίστανται εκμετάλλευση από τα εθνικά φεουδαρχικά συμφέροντα, αλλά από έναν πολύ σύγχρονο ιμπεριαλισμό και από τα καπιταλιστικά μέσα εκμετάλλευσης. Αυτό το καπιταλιστικό μέσο εκμετάλλευσης ασκείται μέσω μιας συνδυασμένης δομής ιμπεριαλιστικής και ντόπιας αστικής κυριαρχίας». Ως εκ τούτου, «ο ιμπεριαλισμός δεν είναι ένα περιορισμένο φαινόμενο σε ένα επιφανειακό επίπεδο των εξαρτημένων κοινωνιών που μπορεί να εκδιωχθεί με απλή απόρριψη, αλλά έχει διεισδύσει, έχει «μετουσιώσει» τις βασικές δομές τους».
Οι σταλινικοί, από την άλλη πλευρά, έδιναν πολύ μεγαλύτερη έμφαση στην εξωτερική ανάπτυξη του καπιταλισμού, χρησιμοποιούσαν πολύ πιο συχνά τη λέξη «ιμπεριαλισμός» στις συζητήσεις τους και μιλούσαν για «μη ισοδύναμη ανταλλαγή», πράγμα που σήμαινε έμφαση στη συνεχιζόμενη φεουδαρχική φύση της βιετναμέζικης κοινωνίας. Ένας σταλινικός ηγέτης έγραψε το 1932 ότι «οι λικβινταριστές (οι τροτσκιστές) θεωρούν την Ινδοκίνα ως μια νέα χώρα, μια καπιταλιστική ύπαιθρο, ωθούν τη θεωρητική και πρακτική τους άγνοια στο σημείο να επιβεβαιώνουν ότι η αιτία της δυστυχίας της αγροτιάς είναι η εκμετάλλευσή της από την ντόπια αστική τάξη. Πού είναι, λοιπόν, ο φεουδάρχης και ο γαιοκτήμονας;»[14]
Ο Hémery συνέχισε σημειώνοντας ότι «από αυτό προήλθε ο ανταγωνισμός των δύο αντιλήψεων της βιετναμέζικης επανάστασης. Δημοκρατική-αστική ως προς το αντιιμπεριαλιστικό και αγροτικό περιεχόμενό της για τους κομμουνιστές δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί ελλείψει μιας πραγματικά επαναστατικής αστικής τάξης παρά μόνο υπό την καθοδήγηση του προλεταριάτου, και στη συνέχεια να εξελιχθεί σύμφωνα με μια «αδιάκοπη» διαδικασία στη σοσιαλιστική επανάσταση». Από την άλλη πλευρά, «Λόγω της επίδρασης του ιμπεριαλισμού, στην «ασιατική» δομή του προαποικιακού Βιετνάμ, οι τροτσκιστές πίστευαν ... ότι δεν υπήρχε δυνατότητα να σταματήσει στο αστικοδημοκρατικό στάδιο, επειδή δεν υπήρχε στο Βιετνάμ καμία ιστορική βάση για μια αυτόνομη αστική ανάπτυξη· η χειραφέτηση της αγροτιάς και του έθνους προϋποθέτει ότι η ταξική πάλη θα διεξαχθεί υπό την ουσιαστική ηγεμονία της εργατικής τάξης, μέχρι το προλεταριακό της τέλος, με μια λέξη, ότι θα υπάρξει διαρκής επανάσταση»[15].
Η ομάδα La Lutte
Ίδρυση της La Lutte
Τα πρώτα δοκιμαστικά βήματα προς τη συνεργασία μεταξύ της Ομάδας Αγώνα των τροτσκιστών, με επικεφαλής τον Τα Του Τάου, και των σταλινικών έγιναν σε σχέση με τις δημοτικές εκλογές στη Σαϊγκόν στις 30 Απριλίου και 7 Μαΐου 1933. Οι δύο ομάδες όρισαν τους Νγκουγέν Βαν Τάο και Τραν Βαν Τρατς ως υποψηφίους τους για τις εκλογές αυτές. Έβγαλαν επίσης το πρώτο τεύχος της γαλλόφωνης εφημερίδας La Lutte στις 24 Απριλίου. Οι δύο αριστεροί υποψήφιοι εξελέγησαν, μαζί με τέσσερις συντηρητικούς «συνταγματικούς», αλλά η εκλογή των υποψηφίων των αριστερών ακυρώθηκε τον Αύγουστο από τις αρχές[16].
Παρόλο που η έκδοση της εφημερίδας είχε ανασταλεί αμέσως μετά τις εκλογές, ο ανεξάρτητος μαρξιστής Νγκουγέν Βαν Νινχ λειτούργησε ως μεσάζων για να επιτύχει την επανίδρυση της εφημερίδας και τη σφυρηλάτηση μιας πιο ανθεκτικής συμμαχίας μεταξύ των τροτσκιστών και των σταλινικών. Οι προσπάθειές του στέφθηκαν με επιτυχία περίπου ενάμιση χρόνο μετά τις εκλογές, όταν επιτεύχθηκε και υπογράφηκε συμφωνία από τους εκπροσώπους των δύο ομάδων.
Η συμφωνία αυτή προέβλεπε την από κοινού έκδοση της La Lutte και «καθόριζε τους κανόνες λειτουργίας της: αγώνας προσανατολισμένος ενάντια στην αποικιοκρατική εξουσία και τους συνταγματικούς συμμάχους της, υποστήριξη των αιτημάτων των εργατών και των αγροτών, ανεξάρτητα από το σε ποια από τις δύο ομάδες ανήκαν, διάδοση της κλασικής μαρξιστικής σκέψης, απόρριψη όλων των επιθέσεων ενάντια στην ΕΣΣΔ και ενάντια σε οποιοδήποτε ρεύμα, συλλογική επιμέλεια των άρθρων, η οποία θα υπογραφόταν μόνο σε περίπτωση διαφωνίας». Σε αυτή τη βάση, η La Lutte άρχισε να εκδίδεται κανονικά στις 4 Οκτωβρίου 1934.[17]
Η συντακτική επιτροπή της εφημερίδας αποτελούνταν από τρία στοιχεία: αριστερούς εθνικιστές, κομμουνιστές και τροτσκιστές. Την πρώτη από αυτές τις ομάδες εκπροσωπούσαν ο Νγκουγέν Βαν Νινχ, ο Λε Βαν Του και ο Τραν Βαν Τρατς· για τους κομμουνιστές υπήρχαν τέσσερα άτομα, ο Νγκουγέν Βαν Τάο, ο Ντουόνγκ Μπατς Μάι, ο Νγκουγέν Βαν Νγκουγέν και ο Νγκουγέν Τι Λούου· και υπήρχαν πέντε τροτσκιστές: ο Τα Του Τάου, Φαν Βαν Χούου, Χο Χούου Τουόνγκ, Φαν Βαν Τσανγκ, και Χουίνχ Βαν Φουόνγκ. Ο διευθυντής ήταν ένας Γάλλος, ο Εντγκάρ Γκανοφσκί[18].
Η επιρροή των κομμουνιστών κυριάρχησε στη La Lutte μέχρι τα τέλη του 1936. Η γαλλική αστυνομία ανέφερε μια δήλωση του Τραν Βαν Γκιάου, ενός κομμουνιστή ηγέτη, σύμφωνα με τον οποίο «η La Lutte, η οποία, παρά ορισμένα ελαττώματα, έχει κομμουνιστική θέση, είναι κάτι περισσότερο από δική μας επιρροή· πρακτικά κατευθύνεται από το κόμμα»[19].
Οι πρώτες καμπάνιες της ομάδας La Lutte
Η νέα εφημερίδα και η ομάδα γύρω από αυτήν πραγματοποίησαν πολλές καμπάνιες. Μια από αυτές ήταν η συνεχής υποστήριξη των προσπαθειών των εργατών να ιδρύσουν συνδικάτα και να διαπραγματεύονται συλλογικά, κάτι που έγινε πολύ σημαντικό και σημαδεύτηκε από ένα μεγάλο κύμα απεργιών στα τέλη του 1936 και στις αρχές του 1937, που προκλήθηκε από τις απεργίες με κατάληψη στη Γαλλία λίγους μήνες νωρίτερα. Μια άλλη ήταν η προσπάθεια για την εκλογή ενός Λαϊκού Συνεδρίου που θα εκπονούσε σχέδια για το μέλλον του Βιετνάμ, η οποία περιελάμβανε τη δημιουργία πολυάριθμων τοπικών «επιτροπών δράσης» για την προετοιμασία του συνεδρίου, τις οποίες επιτροπές οι τροτσκιστές έτειναν να θεωρούν ως εμβρυακά σοβιέτ. Μια άλλη ήταν η υποστήριξη των αριστερών υποψηφίων στις εκλογές για τη συνέλευση της Κοχινκίνας τον Μάρτιο του 1935, όταν τρεις κομμουνιστές και τρεις τροτσκιστές ήταν υποψήφιοι στις ανατολικές και κεντρικές περιοχές, και η ομάδα La Lutte πήρε το 17% των ψήφων παρά το εξαιρετικά περιορισμένο εκλογικό δικαίωμα και την κυβερνητική εύνοια για τους συνταγματικούς αντιπάλους τους[20].
Αποκορύφωμα της εκλογικής δραστηριότητας ήταν οι δημοτικές εκλογές στη Σαϊγκόν τον Μάιο του 1935, όταν έθεσαν υποψηφιότητα έξι υποψήφιοι της La Lutte, μεταξύ των οποίων τρεις εργάτες και τρεις διανοούμενοι[21]. Ο I. Milton Sacks σημείωσε ότι σε αυτές και σε άλλες εκλογές «Το χαρακτηριστικό γνώρισμα της συμμετοχής της La Lutte στις δημοτικές εκλογές δεν ήταν το πρόγραμμά της, αλλά οι υποψήφιοί της. Σε αυτούς περιλαμβάνονταν, για πρώτη φορά, ένας αριθμός ατόμων που δεν μπορούσαν με τίποτα να θεωρηθούν διανοούμενοι. Αυτό ερχόταν σε αντίθεση με τις βαθιά ριζωμένες πεποιθήσεις των Βιετναμέζων για τη μόρφωση, τις οποίες υποστήριζε ιδίως το περιορισμένο εκλογικό σώμα που μπορούσε να ψηφίσει».[22]
Στις εκλογές του Μαΐου του 1935 εξελέγησαν τέσσερις από τους έξι υποψηφίους της ομάδας La Lutte: Τραν Βαν Τρατς, Νγκουγέν Βαν Τάο, Τα Του Τάου και Ντουόνγκ Μπατς Μάι[23]. Τελικά, ωστόσο, η εκλογή των Τάο, Τάου και Μάι ακυρώθηκε από τις αρχές[24].
Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου η στενή συνεργασία των τροτσκιστών με τους σταλινικούς δεν έμεινε χωρίς κριτική ακόμη και μέσα στην παράταξη Αγώνας των τροτσκιστών. Ο Sacks έχει σημειώσει ότι «ο Τα Του Τάου ... είχε μεγάλη δυσκολία να πείσει πολλά μέλη της La Lutte ότι θα έπρεπε να δεχτούν τον Ντουόνγκ Μπατς Μάι ως υποψήφιο, καθώς τον θεωρούσαν υπερβολικά «ρεφορμιστή». Ο Τα Του Τάου θεωρούσε ότι το ενιαίο μέτωπο έπρεπε να διατηρηθεί και μίλησε υπέρ του Ντουόνγκ Μπατς Μάι ως του πιο ικανού εκπροσώπου των σταλινικών του Βιετνάμ».[25]
Ο Σακς αναφέρει και άλλες σημαντικές καμπάνιες της ομάδας La Lutte: «Διεξήγαγε εκστρατεία κατά της σκληρής ζωής των φυλακισμένων Βιετναμέζων και ζήτησε αμνηστία των πολιτικών κρατουμένων. Επιτέθηκε ευθέως στα στερεότυπα που είχαν πολλοί Γάλλοι (και ακόμη και ορισμένοι Βιετναμέζοι) για τον χαρακτήρα του βιετναμέζικου λαού.... Για να αντικαταστήσει τους περιοριστικούς, μη αντιπροσωπευτικούς θεσμούς που λειτουργούσαν στην Ινδοκίνα, η La Lutte ζητούσε ένα κοινοβούλιο που θα εκλεγόταν με καθολική ψηφοφορία. Υπερασπιζόταν τα δημοκρατικά δικαιώματα και τις ελευθερίες για όλους. Ζητούσε καθολική και δωρεάν εκπαίδευση και ευνοούσε ένα πρόγραμμα δημόσιων έργων...»[26].
Ο αντίκτυπος του Λαϊκού Μετώπου και της κυβέρνησης Μπλουμ
Αν και η άνοδος της κυβέρνησης του Λαϊκού Μετώπου στην εξουσία στη Γαλλία δημιούργησε αρχικά σημαντικές ελπίδες στην ομάδα La Lutte, το γεγονός οδήγησε σε οριακές μόνο αλλαγές στο Βιετνάμ. Ο Σακς σημείωσε ότι «ένας αριθμός πολιτικών κρατουμένων απελευθερώθηκε από τη φυλακή. Επιτράπηκε ένα μεγαλύτερο μέτρο πολιτικών ελευθεριών και οι επαναστατικές παράνομες οργανώσεις μπόρεσαν να οικοδομήσουν νόμιμα αντίστοιχα.»[27] Ωστόσο, η κυβέρνηση του πρωθυπουργού Λεόν Μπλουμ δεν έφερε, τελικά, καμία θεμελιώδη αλλαγή στο αποικιακό καθεστώς της γαλλικής Ινδοκίνας. Έθεσε σε ισχύ κάποια μέτρια νομοθεσία υπέρ των εργατών, όπως έναν νόμο για τον κατώτατο μισθό, και πέρασε μια πολύ περίπλοκη νομοθεσία για τα συνδικάτα, η οποία, αν και φαινομενικά προέβλεπε τη νομιμοποίησή τους, στην πραγματικότητα κατέστησε πρακτικά αδύνατη τη νομική αναγνώρισή τους[28]. Παρ’ όλα αυτά, για περίπου ένα χρόνο μετά την ανάδειξη της κυβέρνησης του Λαϊκού Μετώπου στη Γαλλία στις αρχές του 1936, η αποικιακή κυβέρνηση ανέχθηκε την de facto οργάνωση σημαντικού αριθμού εργαζομένων.
Ίσως η μεγαλύτερη απογοήτευση όλων, όσον αφορά τους αριστερούς Βιετναμέζους, ήταν η αποτυχία να υπάρξει οποιαδήποτε τροποποίηση του αποικιακού καθεστώτος της χώρας τους. Όχι μόνο δεν δημιουργήθηκε κανένα είδος πραγματικής αντιπροσωπευτικής κυβέρνησης στο Βιετνάμ, αλλά μετά από μακροχρόνιο δισταγμό η κυβέρνηση του Λαϊκού Μετώπου απέρριψε την ιδέα ενός Λαϊκού Συνεδρίου που είχε προτείνει η La Lutte και άρχισε να καταστέλλει τις τοπικές επιτροπές δράσης που είχαν συσταθεί για την προετοιμασία του Λαϊκού Συνεδρίου. Ο υπουργός Αποικιών Μαριούς Μπουτέ, σοσιαλιστής, σχολίασε ότι «προσπάθησα να βρω μια φόρμουλα που θα επέτρεπε μια ευρεία διαβούλευση με όλα τα στοιχεία της λαϊκής [βούλησης] και όχι μια λεγόμενη λαϊκή συνέλευση, που στην πραγματικότητα ιδρύεται υπό την αιγίδα των τροτσκιστών-κομμουνιστών, που παρεμβαίνει στα χωριά για να απειλήσει και να εκφοβίσει το αγροτικό τμήμα του πληθυσμού, αφαιρώντας κάθε εξουσία από τους δημόσιους λειτουργούς. Αυτή τη φόρμουλα δεν την έχουμε βρει, γι’ αυτό δεν μπορώ να επιτρέψω τη σύγκληση ενός συνεδρίου στο οποίο οι τροτσκιστές θα είναι αδιαμφισβήτητα οι ηγέτες».[29]
Τροτσκιστικές δραστηριότητες στην οργανωμένη εργατική τάξη
Κατά την περίοδο πριν από την τελική καταστολή της βιετναμέζικης Αριστεράς από την κυβέρνηση του Λαϊκού Μετώπου και τη διάλυση του ενιαίου μετώπου γύρω από τη La Lutte, οι τροτσκιστές σημείωσαν σημαντική πρόοδο, ιδιαίτερα στο εργατικό κίνημα. Την άνοιξη του 1937 οργανώθηκε η Fédération Syndicale du Name Ky υπό την αιγίδα των τροτσκιστών. Το καταστατικό της εγκρίθηκε την 1η Μαΐου.
Η Ομοσπονδία είχε ενεργούς οργανωτές σε τουλάχιστον τριάντα εννέα επιχειρήσεις στη Σαϊγκόν και την Τσολόν, συμπεριλαμβανομένου του σημαντικού κυβερνητικού εργοστασίου όπλων, «όπου είχαν ιδιαίτερη επιρροή», καθώς και στους σιδηροδρόμους, στα τραμ, στην εταιρεία ύδρευσης και ηλεκτρισμού, στη France-Asiatic Petroleum Company, σε αρκετές επιχειρήσεις επεξεργασίας ρυζιού, σε εργοστάσια κεραμικής, σε διυλιστήρια ζάχαρης, στις Distilleries de l’Indochine στο Binh Tay, και στις αποβάθρες. Η τροτσκιστική επιρροή ήταν κυρίαρχη στο κύμα απεργιών που εκδηλώθηκε στην Κοχινκίνα στα τέλη του 1936 και στις αρχές του 1937. Ο Hémery έχει σημειώσει ότι «για το βιετναμέζικο τροτσκιστικό κίνημα ... πρόκειται για την αρχή μιας βάσης στην εργατική τάξη της περιοχής της Σαϊγκόν, τη σημασία της οποίας μπορεί κανείς να υπολογίσει από τη νέα συχνότητα των επιθέσεων στον παράνομο κομμουνιστικό τύπο εναντίον του τροτσκισμού».[30]
Και οι δύο τροτσκιστικές παρατάξεις (η Ομάδα Αγώνας και η Ομάδα Οκτώβρης) συμμετείχαν στη δουλειά στο εργατικό κίνημα και στη γενική έξαρση της δραστηριότητας το 1936-37. Ο Hémery έχει σημειώσει ότι «στο Βιετνάμ, όπως και σε πολλές άλλες χώρες, φαίνεται ότι διατηρήθηκε πάντα η δομή μιας ομάδας χωρίς ποτέ να αποκτήσει πραγματικά τη δομή ενός πλατιού και σταθερά οργανωμένου κόμματος». Το εξήγησε εν μέρει αυτό σημειώνοντας ότι ο Τα Του Τάου ήταν «πάνω απ’ όλα ένας αρχηγός». Όσον αφορά την αντίπαλη ομάδα Οκτώβρης, ο Hémery σημείωσε ότι «μετά την έκδοση του Le Militant τον Οκτώβριο του 1936, η παράνομη τροτσκιστική ομάδα του Χο Χούου Τουόνγκ μπόρεσε ... να διατηρήσει τη δραστηριότητά της και να οργανώσει ένα πλήρες σύστημα παράνομων και νόμιμων εκδόσεων, και βρισκόταν στο δρόμο για να γίνει μια υπολογίσιμη δύναμη. Δημοσίευσε το καταστατικό της στο τεύχος του Μαΐου του 1937 του περιοδικού της Tiến Quân (L’Avant Garde)». Δραστηριοποιήθηκε τόσο στη συνδικαλιστική δουλειά όσο και στην οργάνωση επιτροπών δράσης για το προτεινόμενο Λαϊκό Συνέδριο[31].
Τροτσκιστικές-Σταλινικές αποκλίσεις για το Λαϊκό Μέτωπο
Παρά την πρόοδο που σημείωσαν τόσο οι τροτσκιστές όσο και οι σταλινικοί κάτω από την κάπως πιο χαλαρή πολιτική ατμόσφαιρα του Βιετνάμ που προέκυψε από την εγκαθίδρυση της κυβέρνησης του Λαϊκού Μετώπου στη Γαλλία, υπήρχαν θεμελιώδεις διαφωνίες μεταξύ των τροτσκιστών -και των δύο ομάδων- και των σταλινικών σχετικά με τη στάση που έπρεπε να υιοθετηθεί απέναντι στο Λαϊκό Μέτωπο και την κυβέρνηση που είχε εγκαθιδρύσει. Αυτή η διαφωνία έμελλε να επιφέρει το τέλος του ενιαίου μετώπου των τροτσκιστών-σταλινικών στο Βιετνάμ.
Οι Βιετναμέζοι κομμουνιστές, όπως και οι Γάλλοι ομόλογοί τους, ήταν ένθερμοι υποστηρικτές του Λαϊκού Μετώπου και του υποτιθέμενου «αντιφασιστικού» ρόλου που έπαιζε. Ο Μορίς Τορέζ ανέφερε στην έκθεσή του στο συνέδριο του Γαλλικού Κομμουνιστικού Κόμματος τον Δεκέμβριο του 1937 τη σχέση μεταξύ του αντιφασιστικού αγώνα και του αντιαποικιακού ζητήματος στη Γαλλική Αυτοκρατορία. Σχολίασε ότι τα συμφέροντα των αποικιακών κινημάτων έπρεπε να υποταχθούν στον «αμυντικό αντιφασισμό» και πρόσθεσε ότι «αν το αποφασιστικό ζήτημα αυτή τη στιγμή είναι ο νικηφόρος αγώνας κατά του φασισμού, το συμφέρον των αποικιακών λαών έγκειται στην ένωσή τους με το λαό της Γαλλίας και όχι σε μια στάση που θα μπορούσε να ευνοήσει τις προσπάθειες του φασισμού».[32]
Από την πλευρά του, το Κομμουνιστικό Κόμμα Ινδοκίνας, σε ψήφισμα της Κεντρικής Επιτροπής του τον Μάρτιο του 1937, το οποίο υποστήριζε τη διατήρηση του ενιαίου μετώπου με τους τροτσκιστές «και άλλα εθνικιστικά ρεύματα», διακήρυττε ωστόσο ότι «η κυβέρνηση του Λεόν Μπλουμ είναι μόνο μια καπιταλιστική κυβέρνηση προοδευτικού χαρακτήρα. ... Μπορεί να πραγματοποιήσει μεταρρυθμίσεις υπέρ του πληθυσμού και να ανατρέψει τους φασίστες. Αν δεν την υποστηρίξουμε, θα ανατραπεί και οι φασίστες θα πάρουν την εξουσία. Έχουμε λοιπόν το καθήκον να της δώσουμε την υποστήριξή μας, αλλά δεν πρέπει να ξεχνάμε για το λόγο αυτό το καθήκον της εκπαίδευσης των μαζών για αγώνα για την υπεράσπιση των άμεσων συμφερόντων τους και την επαναστατική διαπαιδαγώγηση του πληθυσμού. Το κόμμα μας δεν πιστεύει ότι εγκρίνοντας αυτή την ιδέα της υποστήριξης της κυβέρνησης Μπλουμ και του Γαλλικού Λαϊκού Μετώπου εγκαταλείπει την κριτική της μητροπολιτικής κυβέρνησης και τον αγώνα ενάντια στη βάρβαρη πολιτική των αντιδραστικών υπαλλήλων στην αποικία».[33]
Αλλά οι τροτσκιστές κράτησαν μια ριζικά διαφορετική θέση. Το περιοδικό τους Tiến Quân στις 15 Μαΐου 1937 έγραφε ότι «οι κομματικοί της ΙΙΙ Διεθνούς επιμένουν να υποστηρίζουν το Λαϊκό Μέτωπο, ισχυριζόμενοι ότι δεν είναι υπεύθυνο για τις πράξεις της κυβέρνησης του Λαϊκού Μετώπου και της κυβέρνησης της Ινδοκίνας. Η πραγματικότητα είναι ότι χωρίς την υποστήριξη του Λαϊκού Μετώπου, δεν θα υπήρχε κυβέρνηση του Λαϊκού Μετώπου και ότι, χωρίς την εμπιστοσύνη που παρέχει [στον Γενικό Κυβερνήτη], χωρίς την εμπιστοσύνη που παρέχει στους επικεφαλής της τοπικής διοίκησης κ.ο.κ., δεν θα υπήρχαν οι καταπιέσεις που υπέστησαν οι μάζες της Ινδοκίνας».
Ο Hémery συνόψισε τη θέση των τροτσκιστών: «Για τους τροτσκιστές, ο ιμπεριαλισμός υπό το καθεστώς του Λαϊκού Μετώπου παρέμενε ιμπεριαλισμός. Δεν υπήρχε επομένως ανάγκη να αλλάξει η τακτική του επαναστατικού κινήματος. Μετά όπως και πριν το 1936 αυτή συνίσταντο στην ταξική πάλη και στις αντιιμπεριαλιστικές μάχες για τον μακροπρόθεσμο στόχο μιας επανάστασης με προλεταριακή ηγεσία και περιεχόμενο. Και να φέρουν εις πέρας για τον εαυτό τους στο Βιετνάμ το σχεδόν σισύφειο έργο που ανατέθηκε εκείνη την ιστορική στιγμή και παντού στο διεθνές τροτσκιστικό κίνημα: την οικοδόμηση εργατικών κομμάτων που θα ήταν και επαναστατικά και συνδεδεμένα με τις μάζες».[34]
Τον Μάρτιο του 1937 το Κομμουνιστικό Κόμμα Ινδοκίνας πρότεινε ένα νέο μέτωπο ινδοκινέζικων κομμάτων και ομάδων για την υποστήριξη του γαλλικού Λαϊκού Μετώπου. Θα έπρεπε, σύμφωνα με τους σταλινικούς, όχι μόνο να αγωνιστεί ενάντια στις καταχρήσεις των τοπικών αρχών, αλλά «να εξηγήσει στον πληθυσμό την πολιτική της κυβέρνησης του Λαϊκού Μετώπου και να υποστηρίξει αυτή την πολιτική. ... Η υποστήριξη της κυβέρνησης είναι ένα μέσο για να αντιταχθεί νόμιμα στους τοπικούς εκπροσώπους της, για να εκμεταλλευτεί τη φαινομενική αντίφαση μεταξύ Παρισιού και Ανόι».[35]
Οι τροτσκιστές ήταν σθεναρά αντίθετοι σε ένα τέτοιο μέτωπο. Αντίθετα, σύμφωνα με τον Hémery, ήθελαν «να αξιοποιήσουν στο έπακρο το ζήτημα του αντιιμπεριαλισμού για να επιβάλουν τις πολιτικές αλλαγές που αρνήθηκε το υπουργείο του Λεόν Μπλουμ. Ο πραγματικός διεθνής κίνδυνος έγκειται στην υποταγή του αποικιακού αγώνα στις ανάγκες μιας αποικιοκρατίας που ονομάστηκε αντιφασισμός».[36]
Διάλυση του Ενιαίου Μετώπου της La Lutte
Αυτές οι δραστικά διαφορετικές απόψεις σε σχέση με το Λαϊκό Μέτωπο και τη γενική προσέγγιση της επαναστατικής δραστηριότητας στην Ινδοκίνα υπό το καθεστώς του Λαϊκού Μετώπου, καθώς και άλλες σε σχέση με τις δίκες της Μόσχας και παρόμοια ζητήματα, σήμαναν το τέλος του τροτσκιστικού-σταλινικού ενιαίου μετώπου που είχε οικοδομηθεί γύρω από τη La Lutte. Ωστόσο, υπήρχε σαφώς σημαντική απροθυμία και από τις δύο πλευρές να καταστρέψουν μια συμμαχία που είχε εξυπηρετήσει καλά τους σκοπούς και των δύο συμμετεχουσών ομάδων.
Ένας σημαντικός παράγοντας που οδήγησε στη διάλυση του ενιαίου μετώπου της La Lutte ήταν μια αποφασιστική αλλαγή στην ισορροπία δυνάμεων στο εσωτερικό της ομάδας που συμμετείχε στην εφημερίδα. Στα τέλη του 1936 οι τροτσκιστές είχαν κερδίσει με το μέρος τους τους αριστερούς εθνικιστές, οι οποίοι κατείχαν την ισορροπία δυνάμεων στην ομάδα. Ο Τραν Βαν Τρατς προσχώρησε στους τροτσκιστές τον Οκτώβριο του 1936 και ο Hamery σημείωσε ότι «άλλοι επρόκειτο να τον μιμηθούν».[37]
Ως συνέπεια αυτής της εξέλιξης, ο τόνος της La Lutte άρχισε να αλλάζει. Άρχισε να αναδημοσιεύει εκτενώς άρθρα από γαλλικές τροτσκιστικές εκδόσεις. Ένα από αυτά ήταν μια αναφορά για το συνέδριο του Γαλλικού Ριζοσπαστικού Κόμματος τον Οκτώβριο του 1936, η οποία το κατηγορούσε για όλα τα λάθη του Λαϊκού Μετώπου και ρωτούσε ρητορικά τι θα μπορούσε να περιμένει κανείς από ανθρώπους που είχαν υπηρετήσει στο υπουργικό συμβούλιο του Πιερ Λαβάλ. Στις 31 Δεκεμβρίου οι σταλινικοί δημοσίευσαν στη La Lutte μια «ανοιχτή επιστολή προς την ομάδα της La Lutte» στην οποία διαμαρτύρονταν για υποτιθέμενες παραβιάσεις της συμφωνίας για το ενιαίο μέτωπο, συμπεριλαμβανομένης της δημοσίευσης πέντε άρθρων από τον τροτσκιστικό τύπο[38]. Τον Φεβρουάριο του 1937 η εφημερίδα δημοσίευσε ένα άρθρο που επιτίθετο στο Κινεζικό Κομμουνιστικό Κόμμα επειδή ένωσε τις δυνάμεις του με το Κουομιντάνγκ στη μάχη ενάντια στους Ιάπωνες. Ένα προηγούμενο άρθρο τον Δεκέμβριο του 1936 πρότεινε ότι θα έπρεπε να υπάρξει ένα «αποικιακό Τσίμερβαλντ» αν ξεσπούσε ένας νέος πόλεμος[39].
Τον Μάρτιο και στις αρχές Απριλίου του 1937 υπήρξε μια πολεμική στις σελίδες της La Lutte μεταξύ του σταλινικού Νγκουγέν Βαν Νινχ και του τροτσκιστή Τα Του Τάου σχετικά με την ινδοκινεζική πολιτική της κυβέρνησης του Παρισιού. Ωστόσο, η ομάδα της La Lutte δημοσίευσε ένα ψήφισμα στο τεύχος της 21ης Μαρτίου, στο οποίο ανακοίνωνε την πρόθεσή της να συνεχίσει το ενιαίο μέτωπο, λέγοντας ότι η εξαφάνιση της εφημερίδας θα αποτελούσε «τρομερή υποχώρηση» για την εργατική πλευρά και τις «προοδευτικές δυνάμεις».
Ένας λόγος για τον οποίο δίσταζαν εκείνη την εποχή να διαλύσουν το τροτσκιστικό-σταλινικό ενιαίο μέτωπο ήταν το γεγονός ότι οι νίκες των τριών από τους τέσσερις ανθρώπους της La Lutte που είχαν εκλεγεί στις δημοτικές εκλογές λίγο νωρίτερα είχαν ακυρωθεί από τις αρχές. Μέχρι να διεξαχθούν νέες εκλογές, τον Μάιο, και οι δύο πλευρές ήταν πρόθυμες να συνεχίσουν τη συνεργασία τους. Στις νέες εκλογές οι τρεις εμπλεκόμενοι, ο Τα Του Τάου, ο Νγκουγέν Βαν Τάο και ο Ντουόνγκ Μπατς Μάι, επανεξελέγησαν[40].
Σε εκείνο το σημείο, ωστόσο, η διατήρηση της ενότητας της ομάδας γύρω από τη La Lutte κατέστη αδύνατη. Στις 9 Ιουνίου πραγματοποιήθηκε μια τελευταία κοινή συνάντηση της ομάδας, η οποία υιοθέτησε την πρόταση του Τα Του Τάου να υπάρξει παύση όλων των επιθέσεων κατά του Λαϊκού Μετώπου στην εφημερίδα για τρεις μήνες, κατά τη διάρκεια των οποίων θα παρουσιαζόταν στο Υπουργείο Αποικιών ένα μίνιμουμ πρόγραμμα που θα απαιτούσε αμνηστία, πολιτικές ελευθερίες, συνδικαλιστικά δικαιώματα και κάθαρση της διοίκησης της Ινδοκίνας. Οι κομμουνιστές αποδέχτηκαν τα τέσσερα σημεία που θα στέλνονταν στο Υπουργείο, αλλά απέρριψαν την έννοια της προθεσμίας, «όρο που θεωρούσαν ασύμβατο με την αντίληψή τους για το Λαϊκό Μέτωπο». Κατά συνέπεια, οι Νγκουγέν Βαν Τάο, Ντουόνγκ Μπατς Μάι και Νγκουγέν εγκατέλειψαν τη La Lutte, «η οποία έγινε κατόπιν αυτού το τροτσκιστικό δεκαπενθήμερο έντυπο του Νότου».[41]
Υπήρχαν αναμφίβολα εξωτερικές πιέσεις που συνέβαλαν στην υποδαύλιση της τελικής διάσπασης μεταξύ των τροτσκιστών και των σταλινικών στην ομάδα La Lutte. Αυτές προήλθαν ιδιαίτερα από το Γαλλικό Κομμουνιστικό Κόμμα και την Κομμουνιστική Διεθνής. Ο Hémery έχει σημειώσει ότι στις 3 Μαρτίου 1937, ο Στάλιν εκφώνησε μια βίαιη αντιτροτσκιστική ομιλία, μετά την οποία «η Διεθνής κινητοποιήθηκε για να εξυμνήσει τις δίκες της Μόσχας». Πρόσθεσε ότι «ο καταστροφικός άνεμος που φούσκωσε τα κορυφαία όργανά της έφερε αμέτρητες πολεμικές στη Σαϊγκόν...».
Πιο άμεσα, η Κομιντέρν έστειλε οδηγίες προς τη βιετναμέζικη θυγατρική της, οδηγίες που υπογράφονταν από τον Ζιτόν, τον διοικητικό γραμματέα του Γαλλικού Κομμουνιστικού Κόμματος, και είχαν ημερομηνία 10 Μαΐου 1937. Αυτές οι οδηγίες έλεγαν: «Μας εκπλήσσει το γεγονός ότι δεν έχετε λάβει μια επιστολή που στείλαμε εκεί πριν από μερικές εβδομάδες στον σύντροφο Μάι. Σε εκείνη την επιστολή δώσαμε τις συμβουλές μας σχετικά με την εσωτερική κατάσταση της ομάδας La Lutte. Θεωρούμε αδύνατη τη συνέχιση της συνεργασίας μεταξύ του κόμματος και των τροτσκιστών. Σε αυτή την επιστολή έχουμε επίσης συμπεριλάβει το πλήρες κείμενο των οδηγιών που πήραμε για εσάς σχετικά με τη στάση που πρέπει να κρατήσετε απέναντι στους τροτσκιστές στην Ινδοκίνα. ... Λάβαμε μια επιστολή από τον σύντροφο Νγκουγέν Βαν Γκουγέν επίσης για το θέμα της συνεργασίας με τους τροτσκιστές. Έχουμε διαβιβάσει την επιστολή αυτή στο Σώμα [της Κομμουνιστικής Διεθνούς] με τις προσωπικές μας παρατηρήσεις».[42]
Ωστόσο, ο William Duiker έχει σημειώσει ότι «ακόμη και τότε, το ΚΚΙ μπορεί να μην είχε ανταποκριθεί με επαρκή προθυμία, διότι στα μέσα του καλοκαιριού ένα υψηλόβαθμο μέλος του ΓΚΚ [Γαλλικό Κομμουνιστικό Κόμμα] πραγματοποίησε επίσημη επίσκεψη στην Ινδοκίνα, πιθανώς για να μεταφέρει στην ηγεσία του κόμματος στο Βιετνάμ τη σοβαρότητα με την οποία η Μόσχα αντιμετώπιζε οποιαδήποτε περαιτέρω συνεργασία με τους τροτσκιστές στη Σαϊγκόν. Μετά την επίσκεψη αυτή, η συνεργασία έπαψε εντελώς και τα επόμενα χρόνια οι δύο παρατάξεις ανταγωνίζονταν για να βρουν υποστήριξη μεταξύ των εργατών και των διανοουμένων στη Σαϊγκόν – όχι πάντα προς όφελος του ΚΚΙ».[43]
Αν και η διάλυση του ενιαίου μετώπου τροτσκιστών-σταλινικών ήταν μάλλον αναπόφευκτη, δεδομένων των τότε υφιστάμενων σχέσεων μεταξύ των δύο ομάδων σε διεθνή κλίμακα, μπορεί κάλλιστα να επισπεύσθηκε από την πίεση των Γάλλων κομμουνιστών και της Κομμουνιστικής Διεθνούς.
Βιετναμέζικος τροτσκισμός 1937-1939
Κατά τη διάρκεια των δύο ετών που ακολούθησαν τη διάλυση του ενιαίου μετώπου γύρω από το La Lutte, οι Βιετναμέζοι τροτσκιστές συνέχισαν να είναι χωρισμένοι σε δύο ομάδες. Κατά καιρούς επιδίδονταν σε πολεμική μεταξύ τους, αν και γενικά μοιράζονταν την ίδια πλατφόρμα και τις ίδιες ιδέες.
Η Ομάδα Αγώνα που οργανώθηκε γύρω από τον Τα Του Τάου φαίνεται να ήταν το επίσημο βιετναμέζικο τμήμα της Τέταρτης Διεθνούς αυτή την περίοδο[44]. Συνέχισε να εκδίδει τη La Lutte στα γαλλικά και το 1939 άρχισε να εκδίδει και μια βιετναμέζικη εκδοχή της, το Tranh Đấu. Στις εκλογές για το Αποικιακό Συμβούλιο της Κοχινκίνας τον Απρίλιο του 1939 τρεις τροτσκιστές της Ομάδας Αγώνα, ο Τα Του Τάου, ο Τραν Βαν Τρατς και ο Phan Van Hum, πήραν το 80% των συνολικών ψήφων, «νικώντας τρεις συνταγματικούς, δύο σταλινικούς και αρκετούς ανεξάρτητους αντιπροσώπους». ... » Ο Ι. Milton Sacks έχει σχολιάσει ότι «αυτό ήταν ίσως το αποκορύφωμα της δύναμης των τροτσκιστών στην Ινδοκίνα κατά την περίοδο πριν από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Μια τροτσκιστική πηγή ισχυρίζεται ότι το 1939 τα μέλη τους στο Βιετνάμ ήταν τρεις χιλιάδες». Ο Sacks σημείωσε επίσης ότι καθώς πλησίαζε η απειλή του πολέμου, η Ομάδα Αγώνας δημιούργησε μια παράνομη οργάνωση στην περιοχή Σαϊγκόν-Τσολόν[45].
Εν τω μεταξύ, η Ομάδα Οκτώβρης συνέχισε να είναι ενεργή. Πρότεινε ένα κοινό τροτσκιστικό-σταλινικό ψηφοδέλτιο για τις εκλογές του 1939, αλλά όταν η Ομάδα Αγώνας απέρριψε αυτή την ιδέα δεν φαίνεται να έκανε τίποτα από μόνη της[46]. Η νόμιμη εφημερίδα της Le Militant καταστάλθηκε στα τέλη του 1937 λόγω της σθεναρής υποστήριξής της στις απεργίες που βρίσκονταν τότε σε εξέλιξη. Ωστόσο, γρήγορα άρχισε να εκδίδει τον Οκτώβρη και πάλι ως «ημιελεύθερο περιοδικό» και επίσης έβγαζε την Tia Sáng (Σπίθα), αρχικά ως εβδομαδιαία και στη συνέχεια στις αρχές του 1939 ως ημερήσια εφημερίδα[47]. ίσως τη μόνη τροτσκιστική ημερήσια εφημερίδα που υπήρχε τότε οπουδήποτε.
Με το ξέσπασμα του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου οι τροτσκιστές καταπιέστηκαν σκληρά. Ένας γαλλικός νόμος της 26ης Σεπτεμβρίου 1939, ο οποίος διέλυσε νομικά το Γαλλικό Κομμουνιστικό Κόμμα, εφαρμόστηκε και στην Ινδοκίνα και η εφαρμογή του περιελάμβανε όχι μόνο τους σταλινικούς αλλά και τους τροτσκιστές. Ο I. Milton Sacks έχει σημειώσει ότι «η γαλλική αποικιακή αστυνομία συνέλαβε περίπου διακόσιους σταλινικούς και τροτσκιστές. Το Κομμουνιστικό Κόμμα Ινδοκίνας και οι τροτσκιστικές ομάδες οδηγήθηκαν εντελώς στην παρανομία».[48]
Βιετναμέζοι τροτσκιστές κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου
Είναι σαφές ότι οι σταλινικοί ήταν πιο ικανοί να διατηρήσουν την παράνομη οργάνωσή τους απέναντι στις διώξεις των αποικιακών αρχών απ’ ό,τι οι τροτσκιστές. Ο John Sharpe ισχυρίστηκε ότι αυτό συνέβαινε επειδή οι τροτσκιστές αποτελούσαν μεγαλύτερη απειλή για τις γαλλικές αρχές απ’ ό,τι οι σταλινικοί (μια κάπως αμφίβολη υπόθεση), επειδή οι σταλινικοί μπόρεσαν να υποχωρήσουν πέρα από τα σύνορα στην Κίνα και στη συνέχεια έλαβαν βοήθεια τόσο από τους Κινέζους όσο και από τους Αμερικανούς, και «εν μέρει επειδή οι σταλινικοί είχαν αρχίσει να καταφεύγουν στην παρανομία ήδη από το 1938».[49]
Σε κάθε περίπτωση, κατά τα πρώτα πέντε χρόνια του πολέμου υπήρχαν ελάχιστες ενδείξεις οργανωμένης τροτσκιστικής δραστηριότητας στο Βιετνάμ. Μόνο μέσα στον τελευταίο χρόνο της σύγκρουσης αναβίωσαν οι δύο τροτσκιστικές ομάδες.
Η πρώτη ομάδα που ανασυγκροτήθηκε ήταν η Ομάδα Οκτώβρης, η οποία επανιδρύθηκε τον Αύγουστο του 1944 με το όνομα Διεθνής Κομμουνιστική Ένωση. Εκείνη την εποχή είχε «μόνο μερικές δεκάδες μέλη». Ωστόσο, μια τροτσκιστική πηγή υποστήριξε ότι «μεταξύ αυτών ήταν πέντε ιδρυτές του βιετναμέζικου τροτσκιστικού κινήματος, ο καθένας από τους οποίους είχε τουλάχιστον δώδεκα χρόνια εμπειρίας στον επαναστατικό αγώνα, καθώς και αρκετά έμπειρα στελέχη που ανήκαν παλαιότερα στο τμήμα του Ανόι».[50]
Τον Μάρτιο του 1945, οι Ιάπωνες, οι οποίοι είχαν καταλάβει τη Γαλλική Ινδοκίνα από τον Σεπτέμβριο του 1940, απομάκρυναν τη γαλλική διοίκηση-μαριονέτα που διατηρούσαν μέχρι τότε. Με την ευκαιρία αυτή η Διεθνής Κομμουνιστική Λίγκα (LCI / Ligue communiste internationale) εξέδωσε ένα κάλεσμα προς «τις επαναστατικές μάζες της Σαϊγκόν», με ημερομηνία 24 Μαρτίου 1945. Το κείμενο αυτό υποστήριζε ότι «η μελλοντική ήττα του ιαπωνικού ιμπεριαλισμού θα θέσει τον λαό της Ινδοκίνας στο δρόμο της εθνικής απελευθέρωσης. Η αστική τάξη και η φεουδαρχία που σήμερα υπηρετούν άνανδρα τους Ιάπωνες κυβερνήτες θα υπηρετήσουν με τον ίδιο τρόπο τα συμμαχικά ιμπεριαλιστικά κράτη. Οι μικροαστοί εθνικιστές, με την αδιέξοδη πολιτική τους, θα είναι επίσης ανίκανοι να οδηγήσουν το λαό προς την επαναστατική νίκη. Μόνο η εργατική τάξη, που αγωνίζεται ανεξάρτητα κάτω από τη σημαία της Τέταρτης Διεθνούς, θα μπορέσει να φέρει σε πέρας τα καθήκοντα της εμπροσθοφυλακής της επανάστασης».
Το κείμενο κατήγγειλε επίσης τους κομμουνιστές, λέγοντας ότι «οι σταλινικοί της Τρίτης Διεθνούς έχουν ήδη εγκαταλείψει την εργατική τάξη για να συνταχθούν θλιβερά με τους “δημοκρατικούς” ιμπεριαλισμούς. Έχουν προδώσει τους αγρότες και δεν μιλούν πλέον για το αγροτικό ζήτημα. Αν σήμερα πορεύονται με τους ξένους καπιταλιστές, στο μέλλον θα βοηθήσουν την τάξη των εθνικών εκμεταλλευτών να καταστρέψει τον επαναστατημένο λαό τις επόμενες ώρες».[51]
Ο I. Milton Sacks επισήμανε ότι το πρόγραμμα της LCI «καλούσε σε αντιπαράθεση με τον ιμπεριαλισμό και σε υποστήριξη της παγκόσμιας επανάστασης, σε ένα εργατικό-αγροτικό ενιαίο μέτωπο, στη δημιουργία λαϊκών επιτροπών (σοβιέτ), στη σύσταση συντακτικής συνέλευσης, σε εξοπλισμό του λαού, στην κατάληψη της γης από τους αγρότες, στην εθνικοποίηση των εργοστασίων υπό εργατικό έλεγχο και στη δημιουργία κυβέρνησης εργατών και αγροτών».[52]
Η Ομάδα Αγώνας αναβίωσε επίσης λίγο πριν από το τέλος του πολέμου. Επανασυστάθηκε τον Μάιο-Ιούνιο του 1945. Ο Sacks σημειώνει ότι «οι διαφορές μεταξύ των δύο τροτσκιστικών ομάδων, που περιστρέφονταν κυρίως γύρω από το ζήτημα των σχέσεων με τους σταλινικούς του Βιετνάμ, δεν είχαν εξομαλυνθεί, αν και τα προγράμματά τους έτειναν να είναι παρόμοια».[53] Ωστόσο, μια τροτσκιστική πηγή υποστήριξε ότι η πολιτική της Ομάδας Αγώνας διέφερε ριζικά από εκείνη της LCI σε ένα τουλάχιστον ζήτημα. Για κάποιο χρονικό διάστημα τουλάχιστον, η Ομάδα Αγώνας συμμετείχε στο λεγόμενο Εθνικό Ενιαίο Μέτωπο, μαζί με το βιετναμέζικο Κουομιντάνγκ και τις θρησκευτικές αιρέσεις Κάο Ντάι και Χόα Χάο[54].
Ο τροτσκισμός και οι Βιετμίνχ
Η αρχή του καθεστώτος των Βιετμίνχ
Με την κατάρρευση των Ιαπώνων και το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου στις 16 Αυγούστου 1945, οι σταλινικοί μπόρεσαν σχεδόν αμέσως να καταλάβουν την εξουσία μέσω ενός συνασπισμού που είχαν σχηματίσει και κυριαρχούσαν, ο οποίος ήταν ευρέως γνωστός ως Βιετμίνχ. Παρόλο που σε σύντομο χρονικό διάστημα έφτασαν βρετανικά στρατεύματα στην περιοχή της Κοχινκίνα και κινεζικά εθνικιστικά στρατεύματα στο βορρά, ακολουθούμενα μετά από κάποιο χρονικό διάστημα από την επιστροφή των γαλλικών δυνάμεων, οι κομμουνιστές συνέχισαν για κάποιο χρονικό διάστημα να ελέγχουν μεγάλο μέρος της πολιτικής διοίκησης του Βιετνάμ. Στα τέλη του 1945 ο Χο Τσι Μινχ πήγε στη Γαλλία για να προσπαθήσει να διαπραγματευτεί την ανεξαρτησία του Βιετνάμ υπό την ηγεσία του, και μόνο μετά την αποτυχία αυτών των διαπραγματεύσεων άρχισε η στρατιωτική σύγκρουση μεταξύ των δυνάμεων υπό την ηγεσία των κομμουνιστών και των αντιπάλων τους, η οποία επρόκειτο να διαρκέσει περισσότερο από ένα τέταρτο του αιώνα.
Κατά τη διάρκεια των εβδομάδων που ακολούθησαν το τέλος του πολέμου, και οι δύο τροτσκιστικές ομάδες ήταν πολύ δραστήριες. Ωστόσο, ακολουθούσαν πολύ διαφορετικές πολιτικές. Ο Ι. Milton Sacks έχει επισημάνει ότι «σε αντίθεση με την Τροτσκιστική Ομάδα Αγώνας, η οποία συμμετείχε στο Ενιαίο Εθνικό Μέτωπο και στις διαπραγματεύσεις με τους Βιετμίνχ, η Διεθνής Κομμουνιστική Λίγκα κατήγγειλε τους Βιετμίνχ ως συνασπισμό που περιελάμβανε αστικά στοιχεία της βιετναμέζικης κοινωνίας· η Λίγκα καλούσε τις μάζες να ολοκληρώσουν την επανάσταση που είχε φέρει την ανεξαρτησία με τη δημιουργία Λαϊκών Επιτροπών ως οργάνων της κρατικής εξουσίας και με τη διανομή γης στους αγρότες».
Ο Sacks συμπέρανε σχετικά με την LCI ότι «αντιλαμβάνονταν το ρόλο της ως ισοδύναμο με εκείνον των Μπολσεβίκων απέναντι στην κυβέρνηση Κερένσκι του 1917 στη Ρωσία, με την κυβέρνηση Βιετμίνχ να έχει το ρόλο του εκπροσώπου της αστικής τάξης. Η αγκιτάτσια της Διεθνούς Κομμουνιστικής Λίγκας για τον εξοπλισμό του πληθυσμού βρήκε ανταπόκριση σε άλλες εθνικιστικές ομάδες που δεν εμπιστεύονταν τους Βρετανούς και φοβόντουσαν την απώλεια της ανεξαρτησίας τους».[55]
Αν και από την αρχή οι κομμουνιστές, μέσω των Βιετμίνχ, έλεγχαν το βόρειο τμήμα του Βιετνάμ, αυτό δεν συνέβαινε στην περιοχή της Σαϊγκόν στο νότο. Εκεί το Εθνικό Ενιαίο Μέτωπο, μέλος του οποίου ήταν η Ομάδα Αγώνας, ανέλαβε τον ουσιαστικό έλεγχο. Μόνο στις 25 Αυγούστου, εννέα ημέρες μετά την ιαπωνική παράδοση, οι σταλινικοί κατάφεραν να πραγματοποιήσουν ένα αναίμακτο πραξικόπημα και να καταλάβουν την εξουσία στη Σαϊγκόν[56].
Εν τω μεταξύ, στις 21 Αυγούστου, το Εθνικό Ενιαίο Μέτωπο είχε οργανώσει μια διαδήλωση για την ανεξαρτησία, στην οποία φέρεται να συμμετείχαν 300.000 άνθρωποι. Μια τροτσκιστική πηγή σημείωσε ότι «οι Χόα Χάο και Κάο Ντάι διαδήλωσαν πίσω από τη μοναρχική σημαία με μια αντιπροσωπεία 100.000 ατόμων. Οι τροτσκιστές της Διεθνούς Κομμουνιστικής Λίγκας αντιπροσώπευαν τον άλλο κύριο πόλο έλξης στην πορεία. Πίσω από ένα τεράστιο πανό της Τέταρτης Διεθνούς ακολουθούσε μια σειρά από πλακάτ και πανό με τα κύρια συνθήματα της LCI. ... Καθώς εμφανιζόταν το πανό της Τέταρτης Διεθνούς, εκατοντάδες και χιλιάδες εργάτες που δεν είχαν ξεχάσει ποτέ το επαναστατικό κίνημα της δεκαετίας του 1930 συνέρρεαν πίσω του. ... Μέσα σε λίγες ώρες, το τμήμα της LCI αυξήθηκε σε 30.000 άτομα.»[57]
Η LCI ήταν πολύ δραστήρια μετά τις 16 Αυγούστου στην ίδρυση «Λαϊκών Επιτροπών» για την ανάληψη της εξουσίας σε τοπικές περιοχές. Σύμφωνα με αναφορές, οργάνωσε πάνω από 150 τέτοιες ομάδες, περίπου 100 από τις οποίες βρίσκονταν στην περιοχή Σαϊγκόν-Τσόλον. Μετά τη διαδήλωση της 21ης Αυγούστου, δημιουργήθηκε μια Προσωρινή Κεντρική Επιτροπή εννέα μελών (που αργότερα αυξήθηκε σε δεκαπέντε) για να συντονίζει αυτές τις Λαϊκές Επιτροπές υπό τροτσκιστικό έλεγχο.
Ένας Βιετναμέζος τροτσκιστής, γράφοντας στο Quatrième Internationale, δήλωσε αργότερα ότι «η LCI καθοδηγούσε τις επαναστατικές μάζες με τη μεσολάβηση των Λαϊκών Επιτροπών. ... Παρά την αριθμητική της αδυναμία, η LCI πέτυχε, για πρώτη φορά στην ιστορία της επανάστασης της Ινδοκίνας, το μεγαλειώδες ιστορικό καθήκον της δημιουργίας της Λαϊκής Επιτροπής ή του Σοβιέτ».[58]
Οι λαϊκές επιτροπές που ελέγχονταν από η LCI αρνήθηκαν να παράσχουν πολιτική υποστήριξη στην κυβέρνηση των Βιετμίνχ. Κάλεσαν επίσης σε ένοπλη αντίσταση ενάντια στην απόβαση των συμμαχικών στρατευμάτων στην περιοχή της Σαϊγκόν και απαίτησαν τον εξοπλισμό των εργατών και των αγροτών «και έλαβαν πρακτικά μέτρα για την πραγματοποίησή του». Απαίτησαν επίσης την εθνικοποίηση όλων των βιομηχανιών και την υπαγωγή τους στον έλεγχο των εργατών[59].
Εν τω μεταξύ, η Ομάδα Αγώνας όχι μόνο είχε συμμετάσχει στο Εθνικό Ενιαίο Μέτωπο και το προσωρινό καθεστώς του στο νότο, αλλά επέκτεινε επίσης τις δραστηριότητές της στην περιοχή του Ανόι στο βορρά. Εκεί εξέδιδαν μια καθημερινή εφημερίδα, την Tranh Đấu (Αγώνας), με αναφερόμενη κυκλοφορία περίπου 30.000 φύλλων. Εξέδωσαν επίσης έναν αριθμό βιβλίων. Είχαν ιδιαίτερη επιρροή κατά την άμεση μεταπολεμική περίοδο στην περιοχή Μπατς Μάι.
Οι τροτσκιστές της Ομάδας Αγώνας έπαιξαν τουλάχιστον έναν μικρό ρόλο στο καθεστώς των Βιετμίνχ κατά την ίδρυσή του. Ο Τα Του Τάου φέρεται να τοποθετήθηκε υπεύθυνος για τον συντονισμό της ανακούφισης από τις πλημμύρες[60]. Για ένα σύντομο χρονικό διάστημα η Ομάδα Αγώνος είχε μια θέση στη Νότια Επιτροπή των Βιετμίνχ[61]. Η Ομάδα είχε επίσης τουλάχιστον μερικά μέλη του προσωρινού κοινοβουλίου που ίδρυσε το καθεστώς των Βιετμίνχ. Σε μια περίπτωση, όταν τα τροτσκιστικά μέλη αυτού του οργάνου υπέβαλαν ερωτήσεις σε έναν από τους υπουργούς των Βιετμίνχ, ο εμπλεκόμενος υπουργός ακούμπησε το όπλο του και σχολίασε ότι θα απαντούσε σε αυτή την ερώτηση «αργότερα», μια προφανής προσπάθεια εκφοβισμού εκείνου που έκανε τις ερωτήσεις[62].
Εξόντωση του βιετναμέζικου τροτσκισμού από την κυβέρνηση Χο Τσι Μινχ
Αν και τον Αύγουστο του 1945 οι Βιετναμέζοι τροτσκιστές αποτελούσαν ένα στοιχείο ουσιαστικής σημασίας στην πολιτική της χώρας, μέσα σε λίγους μήνες είχαν ουσιαστικά εξοντωθεί –πολιτικά και ως επί το πλείστον φυσικά– από την κομμουνιστική κυβέρνηση με επικεφαλής τον Χο Τσι Μινχ. Οι λίγοι τροτσκιστές που διέφυγαν από αυτό το ολοκαύτωμα αναγκάστηκαν να διαφύγουν στο εξωτερικό.
Τα βρετανικά στρατεύματα υπό τη διοίκηση του στρατηγού Γκρέισι αποβιβάστηκαν στη Σαϊγκόν στις 10 Σεπτεμβρίου 1945. Το καθεστώς των Βιετμίνχ τους υποδέχτηκε με πανό και συνθήματα καλωσορίσματος. Ωστόσο, η Διεθνής Κομμουνιστική Λίγκα και οι Λαϊκές Επιτροπές που έλεγχε κατήγγειλαν την «προδοσία» του σταλινικού καθεστώτος, το οποίο όχι μόνο συμβιβάστηκε αλλά και τους καλωσόρισε. Ένα σχετικό μανιφέστο εκδόθηκε στις 12 Σεπτεμβρίου.
Δύο ημέρες αργότερα, ο Ντουόνγκ Μπατς Μάι, άλλοτε μέλος της συντακτικής επιτροπής της La Lutte και τώρα αρχηγός της αστυνομίας των Βιετμίνχ στη Σαϊγκόν, διέταξε τη σύλληψη των ηγετών της LCI. Στις 4μ.μ. της 12ης Σεπτεμβρίου 1945, τα κεντρικά γραφεία των φιλο-LCI Λαϊκών Συμβουλίων περικυκλώθηκαν από την αστυνομία των Βιετμίνχ. Σύμφωνα με τον απολογισμό της LCI για το τι ακολούθησε, «Συμπεριφερθήκαμε ως αληθινοί επαναστάτες αγωνιστές. Αφήσαμε να μας συλλάβουν χωρίς να ασκήσουμε βία εναντίον της αστυνομίας, παρόλο που ήμασταν περισσότεροι και καλά οπλισμένοι. Μας πήραν τα πολυβόλα και τα αυτόματα πιστόλια. Λεηλάτησαν τα γραφείο μας, σπάζοντας τα έπιπλα, σκίζοντας τις σημαίες μας, κλέβοντας τις γραφομηχανές και καίγοντας όλα τα χαρτιά μας»[63].
Προσπαθώντας να εξηγήσει αυτό το περίεργο γεγονός, ο I. Milton Sacks πρότεινε ότι «Φαίνεται ότι αυτοί οι τροτσκιστές θεωρούσαν ακόμα ότι αποτελούσαν μέρος του ίδιου κινήματος με τους σταλινικούς». Στη συνέχεια πρόσθεσε ότι «οι Βιετμίνχ, από την πλευρά τους, δεν έδειξαν καμία τέτοια στοργική ανησυχία για τους «αληθινούς αγωνιστές». Στους μήνες που ακολούθησαν, η ηγεσία και των δύο τροτσκιστικών ομάδων, του Αγώνα και του Οκτώβρη, αποδεκατίστηκε. Οι σταλινικοί ήταν αποφασισμένοι να γίνει αποδεκτή η εξουσία τους σε ολόκληρο το εθνικιστικό κίνημα».[64]
«Μεταξύ αυτών που εκτελέστηκαν αμέσως μετά τη σύλληψή τους στις 12 Σεπτεμβρίου 1945, ήταν ο Λο Νγκοκ, μέλος της Κεντρικής Επιτροπής της Διεθνούς Κομμουνιστικής Λίγκας, και ο Νγουγέν Βαν Κι, ένας κορυφαίος συνδικαλιστής της LCI. Ορισμένα μέλη της LCI που διέφυγαν από αυτές τις πρώτες συλλήψεις βοήθησαν να οργανωθεί κάποια ένοπλη αντίσταση σε περιοχές της εργατικής τάξης. Το κέντρο αυτής της δράσης ήταν το αμαξοστάσιο του τραμ Γκο Βαπ, όπου συγκεντρώθηκαν περίπου εξήντα εργάτες. Ωστόσο, αφού αναγκάστηκαν να υποχωρήσουν σε μια αγροτική περιοχή έξω από τη Σαϊγκόν, συνελήφθησαν τον Ιανουάριο του 1946, και ο ηγέτης της LCI στην αντίσταση, Τρανχ Ντινχ Μινχ, ήταν μεταξύ αυτών που εκτελέστηκαν».[65]
Λίγο μετά τη σύλληψη των περισσότερων ηγετών της LCI, η κυβέρνηση των Βιετμίνχ κινήθηκε εναντίον της Ομάδας Αγώνας στην περιοχή της Σαϊγκόν. Σύμφωνα με μια τροτσκιστική πηγή, η αστυνομία «περικύκλωσε την έδρα της στην περιοχή Του Ντουέ ... συνέλαβε ολόκληρη την ομάδα και την έκλεισε στο Μπεν Σουκ. Εκεί τους εκτέλεσαν όλους καθώς πλησίαζαν τα γαλλικά στρατεύματα». Μεταξύ των δολοφονηθέντων εκείνη την περίοδο ήταν οι Τραν Βαν Τρατς, Φαν Βαν Χούου, Νγκουγέν Βαν Τάο «και δεκάδες άλλοι επαναστάτες αγωνιστές».[66]
Η σειρά των ηγετών της Ομάδας Αγώνας στο βόρειο τμήμα της χώρας ήρθε λίγο αργότερα: «Μια επιστολή προς τη Διεθνή Γραμματεία της Τέταρτης Διεθνούς ... έκανε λόγο για μια καλά οργανωμένη αλλά διωκόμενη οργάνωση της Ομάδας Αγώνας στο Βορρά. Με επικεφαλής τον “Th—” πρώην ηγέτη των εκτυπωτών της Τόνκιν την περίοδο 1937-38, πραγματοποιούσε μεγάλες συγκεντρώσεις και εξέδιδε αρκετά βιβλία εκτός από την καθημερινή της εφημερίδα. Μια περιοχή όπου η γραμμή της Ομάδας Αγώνας είχε ιδιαίτερη επιτυχία ήταν το Μπατς Μάι. Ως αποτέλεσμα μιας μεγάλης συγκέντρωσης εκεί, ο Χο Τσι Μινχ έδωσε εντολή να συλληφθούν ο Th- και άλλοι υποστηρικτές της Τέταρτης Διεθνούς. ... Ήδη ένας μεγάλος αριθμός τροτσκιστών χάθηκε κατά την αντίσταση. Τελικά και αυτή η ομάδα εξοντώθηκε εντελώς από τη σταλινική καταστολή».[67]
Η πιο διαβόητη περίπτωση ήταν αυτή του Τα Του Τάου, ο οποίος, όπως έχουμε σημειώσει, κατείχε κάποιου είδους θέση μέσα στο καθεστώς των Βιετμίνχ. Στα τέλη του 1945 έφυγε από το Ανόι για να πάει στη Σαϊγκόν, αλλά συνελήφθη καθ’ οδόν. Δικάστηκε τρεις διαφορετικές φορές από τοπικές λαϊκές επιτροπές υπό τον έλεγχο των Βιετμίνχ, αλλά αθωώθηκε όλες τις φορές. Ωστόσο, «τελικά, απλά εκτελέστηκε στο Κουάνγκ Νγκάι τον Φεβρουάριο του 1946, με εντολή του νότιου σταλινικού ηγέτη Τραν Βαν Γκιάου».[68]
Ορισμένες διαφωνίες συνέχισαν να περιβάλλουν τη δολοφονία του Τα Του Τάου. Ο ιστορικός του ενιαίου μετώπου της La Lutte, Daniel Hémery, εξέφρασε αμφιβολίες για το αν εκτελέστηκε κατόπιν εντολών των κορυφαίων σταλινικών ηγετών του Βιετνάμ[69]. Ωστόσο, φαίνεται εξαιρετικά πιθανό ότι αυτό συνέβη. Όπως έχει επισημάνει ο Ροντόλφ Πραζέ, ο Γάλλος τροτσκιστής ηγέτης και ιστοριογράφος, ο Τα Του Τάου εκτελέστηκε στο Κεντρικό Βιετνάμ, όπου οι αξιωματούχοι του νότιου τμήματος της χώρας δεν είχαν καμία δικαιοδοσία, γεγονός που φαίνεται να υποδεικνύει ότι εξοντώθηκε κατόπιν εντολών από τις υψηλότερες πηγές.
Όταν ο Χο Τσι Μινχ βρέθηκε στο Παρίσι στα τέλη του 1945, ο Πραζέ ήταν μεταξύ εκείνων που τον ρώτησαν για το πώς και γιατί είχε σκοτωθεί ο Βιετναμέζος τροτσκιστής ηγέτης. Εκείνος απάντησε ότι ο Τα Του Τάου και οι άλλοι τροτσκιστές ηγέτες ήταν πραγματικά επαναστάτες και ότι ήταν μεγάλη ντροπή που είχαν σκοτωθεί, αλλά ότι αυτό είχε γίνει από τοπικούς αξιωματούχους των Βιετμίνχ υπό συνθήκες στις οποίες ήταν αδύνατο για εκείνους στο Ανόι να ελέγξουν τι έκαναν όλοι οι τοπικοί ηγέτες[70].
Ωστόσο, κατά τη διάρκεια αυτού του ίδιου ταξιδιού ο Χο Τσι Μινχ έδωσε μια διαφορετική απάντηση στον Ντανιέλ Γκερέν, έναν Γάλλο σοσιαλιστή ηγέτη, ο οποίος ρωτούσε επίσης για την τύχη του Τα Του Τάου και άλλων τροτσκιστών. Σύμφωνα με τον Γκερέν, «“Ο Τάου ήταν ένας μεγάλος παρτιζάνος και τον θρηνούμε”, μου είπε ο Χο Τσι Μινχ με ανυπόκριτη συγκίνηση. Αλλά λίγο αργότερα πρόσθεσε με σταθερή φωνή: “Όλοι όσοι δεν ακολουθούν τη γραμμή που έχω χαράξει εγώ θα συντριβούν”».[71]
Κάποια απομεινάρια τροτσκιστικής επιρροής φαίνεται ότι συνεχίστηκαν στην περιοχή της Δημοκρατίας του Βιετνάμ στο νότο, μέχρι που κατακλύστηκε από τους Σταλινικούς το 1975. Κατά καιρούς, για παράδειγμα, υπήρχαν αναφορές για κάποια τροτσκιστική επιρροή στο συνδικαλιστικό κίνημα του Νοτίου Βιετνάμ[72].
Προφανώς οι μνήμες του Τα Του Τάου και ορισμένων άλλων τροτσκιστών ηγετών παρέμεναν στο Βιετνάμ μέχρι και τη δεκαετία του 1980. Κατά την περίοδο του πολέμου του Βιετνάμ στις δεκαετίες του 1960 και 1970, δρόμοι στη Σαϊγκόν πήραν το όνομα του Τα Του Τάου και δύο άλλων τροτσκιστών ηγετών. Σύμφωνα με αναφορές ακόμη και στις αρχές του 1982, οι σταλινικοί νικητές αυτού του πολέμου δεν θεώρησαν σκόπιμο να αλλάξουν τα ονόματα αυτών των δρόμων»[73].
Ο βιετναμέζικος τροτσκισμός στην εξορία
Με τη φυσική εξόντωση των περισσότερων τροτσκιστών ηγετών και στελεχών στο ίδιο το Βιετνάμ, τα σημαντικότερα απομεινάρια του βιετναμέζικου τροτσκιστικού κινήματος βρέθηκαν στη Γαλλία μεταξύ των 12.000 Βιετναμέζων που λέγεται ότι ζούσαν εκεί αμέσως μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Μέχρι και 500 από αυτούς φέρονται να ήταν μέλη της Groupe Communiste Internationaliste de Vietnam (GCI - Διεθνιστική Κομμουνιστική Ομάδα του Βιετνάμ). Το κίνημα εξέδιδε την εφημερίδα Tranh Đấu (Αγώνας) μέχρι το 1947, όταν η Ομάδα πραγματοποίησε το πρώτο της συνέδριο. Στη συνέχεια η εφημερίδα ήταν γνωστή ως Vô Sản και εκδίδονταν μέχρι το 1958[74].
Ως αποτέλεσμα μιας κίνησης της γαλλικής κυβέρνησης να στείλει τους περισσότερους Βιετναμέζους μετανάστες πίσω στην πατρίδα τους, περίπου τα τρία τέταρτα των τροτσκιστών απελάθηκαν. Αυτοί «απλά εξαφανίστηκαν μετά την επιστροφή τους στο Βιετνάμ πιθανώς μέσω συνθηκολόγησης με τους σταλινικούς Βιετμίνχ ή εκκαθάρισης είτε από τους σταλινικούς είτε από τους Γάλλους».
Μέχρι το 1952 είχαν απομείνει μόνο περίπου εβδομήντα Βιετναμέζοι τροτσκιστές στη Γαλλία. Η GCI περιελάμβανε πρώην μέλη τόσο της Ομάδας Αγώνας όσο και του ICL του Βιετνάμ. Η GCI ήταν διχασμένη την εποχή της διάσπασης της Τέταρτης Διεθνούς στις αρχές της δεκαετίας του 1950, με περίπου σαράντα μέλη της οργάνωσης να αναφέρουν ότι υποστήριζαν τη θέση του Πάμπλο και δεκαοκτώ υποστήριζαν τους αντι-Παμπλοϊκούς. Οι τελευταίοι εξέδωσαν ένα τεύχος μιας εφημερίδας, το Cours Nouveau.
Με την ίδρυση της Ενιαίας Γραμματείας της Τέταρτης Διεθνούς το 1963 οι Βιετναμέζοι τροτσκιστές στη Γαλλία ενώθηκαν και πάλι, ιδρύοντας την Μπολσεβικιστική-Λενινιστική Ομάδα του Βιετνάμ (BLGV). Ωστόσο, μετά το 1964 η BLGV δεν είχε δική της εφημερίδα, αλλά συμμετείχε στην έκδοση ενός αντισταλινικού περιοδικού που συμπαθούσε τον τροτσκισμό, γνωστού ως Quạt Sàn.[75]
Είναι γνωστό ότι το BLGV συνέχισε να υπάρχει τουλάχιστον μέχρι το 1974. Εκείνη την εποχή, έστειλε μια επιστολή στο Δέκατο Παγκόσμιο Συνέδριο της Ενωμένης Γραμματείας. Το έγγραφο αυτό, αφού εξέφραζε τη λύπη του που δεν μπόρεσε να εκπροσωπηθεί στο συνέδριο και σημείωνε ότι είχε λάβει ελάχιστη ή καθόλου βοήθεια είτε από τη Διεθνή είτε από το γαλλικό τμήμα της, κατέληγε θέτοντας δύο ερωτήματα: «(1) Πρέπει η Διεθνής να ασχοληθεί με μια βιετναμέζικη τροτσκιστική ομάδα που παρέμεινε πιστή στη Διεθνή και που συνέχισε ενάντια σε μεγάλα εμπόδια, στις πιο δύσκολες συνθήκες; (2) Πρέπει να εργαστούμε για τη δημιουργία ενός τμήματος της Τέταρτης Διεθνούς στο Βιετνάμ;»[76]
Είναι εξαιρετικά αμφίβολο ότι οποιαδήποτε οργανωμένη βιετναμέζικη τροτσκιστική ομάδα συνέχιζε να υπάρχει είτε στο Βιετνάμ είτε στη Γαλλία μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του 1980. Τουλάχιστον, κατά τη διάρκεια μιας επίσκεψης στη Γαλλία τον Ιούλιο του 1982, καμία από τις διάφορες Τέταρτες Διεθνείς με τις οποίες ο συγγραφέας είχε έρθει σε επαφή δεν ισχυριζόταν ότι είχε κάποιο βιετναμέζικο παράρτημα οποιουδήποτε είδους.
Επίλογος
Στις αρχές της δεκαετίας του 1980 η ιστορία του βιετναμέζικου τροτσκιστικού κινήματος, το οποίο κάποτε ήταν από τα πιο σημαντικά και με μεγαλύτερη επιρροή τμήματα του διεθνούς τροτσκισμού, είχε σχεδόν ξεχαστεί από τους ίδιους τους τροτσκιστές. Υπάρχουν τουλάχιστον δύο λόγοι. Πρώτον, η ίδια η σχολαστικότητα της σταλινικής εξόντωσης της τροτσκιστικής ηγεσίας στο Βιετνάμ δεν άφησε καμία εξέχουσα μορφή του κινήματος ζωντανή για να μιλήσει γι’ αυτό εκτός της χώρας και να συνεχίσει να είναι ενεργή στη μία ή την άλλη παράταξη του διεθνούς τροτσκιστικού κινήματος.
Ωστόσο, υπάρχει αναμφίβολα ένας άλλος σημαντικός παράγοντας που κάνει τις αναμνήσεις από την ιστορία του βιετναμέζικου τροτσκισμού τουλάχιστον ενοχλητικές για τον διεθνή τροτσκισμό. Αυτό ήταν το πάθος, η προσπάθεια και η προσοχή που έδωσαν οι τροτσκιστές όλων σχεδόν των χωρών και όλων των παρατάξεων για την υποστήριξη της σταλινικής πλευράς κατά τη διάρκεια του μακρόχρονου και σκληρού πολέμου του Βιετνάμ, ο οποίος με τη μία ή την άλλη μορφή συνεχίστηκε για τριάντα χρόνια, από το 1945 έως το 1975. Με μια τόσο έντονη προσήλωση στο «εκφυλισμένο εργατικό κράτος» του Χο Τσι Μινχ και των διαδόχων του, οποιεσδήποτε αναμνήσεις για το τι είχε κάνει σε συντρόφους τροτσκιστές έπρεπε να είναι τουλάχιστον πηγή δυσφορίας, αν όχι απόλυτης αμηχανίας για το παγκόσμιο τροτσκιστικό κίνημα.
Μετάφραση: elaliberta.gr
Robert J. Alexander, “Vietnamese Trotskyism”, σε Robert J. Alexander, International Trotskyism 1929-1985: A Documented Analysis of the Movement, Duke University Press, 1991, σσ. 958-972. Αναδημοσίευση: Marxists Internet Archive, 2001, https://www.marxists.org/history/etol/writers/alex/works/in_trot/viet.htm.
Σημειώσεις
[1] I. Milton Sacks, “Marxism in Viet Nam”, σε Frank N. Trager (επιμ.): Marxism in South-East Asia: A Study of Four Countries, Stanford University Press, Στάνφορντ, 1959, σσ. 108-111.
[2] I. Milton Sacks, “Marxism...”, ό.π., σσ. 106-117.
[3] I. Milton Sacks, “Marxism...”, ό.π., σελ. 123.
[4] I. Milton Sacks, “Marxism...”, ό.π., σελ. 126.
[5] Daniel Hémery: Révolutionaires vietnamiens et pouvoir colonial en Indochine, François Maspero, Paris, 1975, σελ. 38.
[6] I. Milton Sacks, “Marxism...”, ό.π., σελ. 113.
[7] Daniel Hémery, Révolutionaires..., ό.π., σελ. 40.
[8] Daniel Hémery, Révolutionaires..., ό.π., σελ. 41.
[9] I. Milton Sacks, “Marxism...”, ό.π., σελ. 128.
[10] Daniel Hémery, Révolutionaires..., ό.π., σελ. 42.
[11] I. Milton Sacks, “Marxism...”, ό.π., σσ. 134.
[12] Daniel Hémery, Révolutionaires..., ό.π., σελ. 43.
[13] Daniel Hémery, Révolutionaires..., ό.π., σσ. 44-45.
[14] Daniel Hémery, Révolutionaires..., ό.π., σσ. 46-47.
[15] Daniel Hémery, Révolutionaires..., ό.π., σελ. 47.
[16] Daniel Hémery, Révolutionaires..., ό.π., σσ. 60-61.
[17] Daniel Hémery, Révolutionaires..., ό.π., σελ. 63.
[18] Daniel Hémery, Révolutionaires..., ό.π., σσ. 65-66.
[19] Daniel Hémery, Révolutionaires..., ό.π., σελ. 63.
[20] Daniel Hémery, Révolutionaires..., ό.π., σσ. 253-255.
[21] Daniel Hémery, Révolutionaires..., ό.π., σελ. 257.
[22] I. Milton Sacks, “Marxism...”, ό.π., σελ. 134.
[23] Daniel Hémery, Révolutionaires..., ό.π., σελ. 257.
[24] Daniel Hémery, Révolutionaires..., ό.π., σελ. 260.
[25] I. Milton Sacks, “Marxism...”, ό.π., σελ. 139.
[26] I. Milton Sacks, “Marxism...”, ό.π., σσ. 389-390.
[27] I. Milton Sacks, “Marxism...”, ό.π., σελ. 141.
[28] Daniel Hémery, Révolutionaires..., ό.π., σσ. 389-390.
[29] Daniel Hémery, Révolutionaires..., ό.π., σελ. 388.
[30] Daniel Hémery, Révolutionaires..., ό.π., σελ. 399.
[31] Daniel Hémery, Révolutionaires..., ό.π., σελ. 398.
[32] Daniel Hémery, Révolutionaires..., ό.π., σελ. 401.
[33] Daniel Hémery, Révolutionaires..., ό.π., σσ. 403-404.
[34] Daniel Hémery, Révolutionaires..., ό.π., σελ. 400.
[35] Daniel Hémery, Révolutionaires..., ό.π., σσ. 405-406.
[36] Daniel Hémery, Révolutionaires..., ό.π., σελ. 406.
[37] Daniel Hémery, Révolutionaires..., ό.π., σελ. 406.
[38] Daniel Hémery, Révolutionaires..., ό.π., σελ. 407.
[39] Daniel Hémery, Révolutionaires..., ό.π., σελ. 409.
[40] Daniel Hémery, Révolutionaires..., ό.π., σελ. 410.
[41] Daniel Hémery, Révolutionaires..., ό.π., σελ. 411.
[42] Daniel Hémery, Révolutionaires..., ό.π., σελ. 415-416.
[43] Wiliam J. Duiker: The Communist Road to Power in Vietnam, Westview Press, Boulder, 1981, σελ. 54.
[44] Stalinism and Trotskyism in Vietnam, Spartacist Publishing Co., Νέα Υόρκη, 1976, σελ. 13.
[45] I. Milton Sacks, “Marxism...”, ό.π., σελ. 143.
[46] Stalinism and Trotskyism in Vietnam, ό.π., σελ. 13.
[47] I. Milton Sacks, “Marxism...”, ό.π., σελ. 143.
[48] I. Milton Sacks, “Marxism...”, ό.π., σσ. 143-144.
[49] Stalinism and Trotskyism in Vietnam, ό.π., σσ. 13-14.
[50] Stalinism and Trotskyism in Vietnam, ό.π., σσ. 16-17.
[51] I. Milton Sacks, “Marxism...”, ό.π., σελ. 150.
[52] I. Milton Sacks, “Marxism...”, ό.π., σελ. 150.
[53] I. Milton Sacks, “Marxism...”, ό.π., σσ. 150.
[54] Stalinism and Trotskyism in Vietnam, ό.π., σελ. 17.
[55] I. Milton Sacks, “Marxism...”, ό.π., σελ. 155.
[56] Stalinism and Trotskyism in Vietnam, ό.π., σελ. 154· και I. Milton Sacks, “Marxism...”, ό.π., σελ. 154.
[57] Stalinism and Trotskyism in Vietnam, ό.π., σσ. 18-19.
[58] Αναφέρεται στο Stalinism and Trotskyism in Vietnam, ό.π., 1976, σελ. 21.
[59] Stalinism and Trotskyism in Vietnam, ό.π., σελ. 22.
[60] Stalinism and Trotskyism in Vietnam, ό.π., σελ. 26.
[61] Stalinism and Trotskyism in Vietnam, ό.π., σελ. 19.
[62] Συνέντευξη του Rodolphe Prager, Παρίσι, 28 Ιουλίου 1982.
[63] Stalinism and Trotskyism in Vietnam, ό.π., σελ. 23· και I. Milton Sacks, “Marxism...”, ό.π., σελ. 156.
[64] I. Milton Sacks, “Marxism...”, ό.π., σελ. 156.
[65] Stalinism and Trotskyism in Vietnam, ό.π., σελ. 24.
[66] Stalinism and Trotskyism in Vietnam, ό.π., σελ. 25.
[67] Stalinism and Trotskyism in Vietnam, ό.π., σσ. 25-26.
[68] Stalinism and Trotskyism in Vietnam, ό.π., σελ. 26.
[69] Daniel Hémery, Révolutionaires..., ό.π., σελ. 422.
[70] Συνέντευξη του Rodolphe Prager, Παρίσι, 28 Ιουλίου 1982.
[71] Stalinism and Trotskyism in Vietnam, ό.π., σελ. 26.
[72] Stalinism and Trotskyism in Vietnam, ό.π., σελ. 50.
[73] Συνέντευξη του Rodolphe Prager, Παρίσι, 28 Ιουλίου 1982.
[74] Stalinism and Trotskyism in Vietnam, ό.π., σελ. 49.
[75] Stalinism and Trotskyism in Vietnam, ό.π., 1976, σελ. 50.
[76] Stalinism and Trotskyism in Vietnam, ό.π., σελ. 54.
