“Μια Γενιά που της Έκλεψαν το Χαμόγελο” 

σχετικά με το κείμενο του Π. Παπακωνσταντίνου που αφαιρέθηκε από το βιβλίο της Γ’ Γυμνασίου

Στα σχολικά βιβλία που θα διανεμηθούν τον Σεπτέμβριο στους μαθητές/τριες , στη  Νεοελληνική  Γλώσσα της  Γ' Γυμνασίου διαγράφεται το άρθρο του δημοσιογράφου Πέτρου Παπακωνσταντίνου στην Καθημερινή με τίτλο "Μια γενιά που της έκλεψαν το χαμόγελο..." που αναφέρεται στην Ιντιφάντα .

Το άρθρο αυτό αντικαθίσταται με  κείμενο που δημιουργήθηκε από την Τεχνητή Νοημοσύνη, με τίτλο "Τα παιδιά μπορεί να μεγαλώνουν διαφορετικά".

Ο Σελιδοδείκτης για την Εκπαίδευση και την Κοινωνία απευθύνθηκε στον Πέτρο Παπακωνσταντίνου και δημοσιεύουμε σχόλιο του σχετικά με την απόσυρση από το Υπουργείο Παιδείας κειμένου του με αναφορά στην Ιντιφάντα από το βιβλίο της Γ’ Γυμνασίου.

Του Πέτρου Παπακωνσταντίνου,

Η αφαίρεση του συγκεκριμένου αποσπάσματος άρθρου από σχολικό βιβλίο προδίδει το άγχος της κυβέρνησης να απαλείψει από τη δημόσια σφαίρα οτιδήποτε θα μπορούσε να ενοχλήσει στο ελάχιστο το Ισραήλ. Τη στιγμή που ολόκληρη η πολιτισμένη ανθρωπότητα εξεγείρεται με τη γενοκτονία στη Γάζα, η κυβέρνηση Μητσοτάκη έχει μετατρέψει την Ελλάδα στον πιο τυφλό υποστηρικτή του κράτους- τρομοκράτη μέσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση, μαζί με την Ιταλία της Μελόνι και την Ουγγαρία του Όρμπαν.

Είναι αλήθεια ότι οι δικοί μας κυβερνώντες δεν πρωτοτυπούν στην προσπάθεια να σιγήσει κάθε κριτική φωνή απέναντι στη βαρβαρότητα της ισραηλινής κατοχής. Στην Αμερική, ο Τραμπ διώκει το Χάρβαρντ και άλλα πανεπιστήμια γιατί δεν κατέστειλαν φοιτητικές κινητοποιήσεις εναντίον της σφαγής στη Γάζα. Στη Βρετανία, η Βουλή των Κοινοτήτων, με πρωτοστατούντες τους Εργατικούς του Κιρ Στάρμερ, έθεσε εκτός νόμου ως «τρομοκρατική» την οργάνωση Palestine Action, το μεγαλύτερο «έγκλημα» της οποίας ήταν ότι ακτιβιστές της έβαψαν κόκκινα βομβαρδιστικά αεροπλάνα της Πολεμικής Αεροπορίας. Καλλιτέχνες μεγάλου διαμετρήματος, όπως ο Ρότζερ Γουότερς, συκοφαντούνται με την καραμέλα του «αντισημιτισμού», που έχει εξελιχθεί στη μεγάλη μηχανή λάσπης εναντίον της ριζοσπαστικής Αριστεράς και στο μεγάλο πλυντήριο, ταυτόχρονα, για τον εξαγνισμό της διεθνούς Ακροδεξιάς.

Το γεγονός ότι οι αρμόδιοι του υπουργείου Παιδείας επέλεξαν να αντικαταστήσουν το συγκεκριμένο απόσπασμα άρθρου με ένα άψυχο και άνευρο δημιούργημα λογισμικού τεχνητής νοημοσύνης, που μιλάει γενικά και αόριστα για το πόσο κακός είναι ο πόλεμος, προσφέρεται για συμπεράσματα από τους ανθρώπους της εκπαίδευσης και όχι μόνο. Άλλη μια φορά, οι κυρίαρχες τάξεις και οι πολιτικοί τους εκπρόσωποι βλέπουν στην τεχνολογία τον από μηχανής θεό που θα τους λυτρώσει από τους δύο μεγάλους εφιάλτες τους: τις «επικίνδυνες τάξεις» του κόσμου της εργασίας και την κριτική σκέψη. Όταν αυτά τα δύο συναντιώνται, η έκρηξη είναι αναπόφευκτη. Οι άξιοι και ανυπότακτοι εκπαιδευτικοί μπορούν να παίξουν τον ρόλο του θετικού καταλύτη ώστε αυτή η συνάντηση να γίνει πραγματικότητα, αντιστρέφοντας την πορεία της ανθρωπότητας προς μια νέα εποχή Σκοτεινών Χρόνων.

Σχόλιο του Π. Παπακωνσταντίνου στην Εκπαιδευτική Λέσχη για την απόσυρση του κειμένου του από το βιβλίο της Γ΄ Γυμνασίου

Η επιλογή του υπουργείου Παιδείας να απαλείψει το συγκεκριμένο κείμενο δεν είχε στόχο τον συγγραφέα ή την εφημερίδα που πρώτη το φιλοξένησε. Άλλωστε στο απόσπασμα που απαλείφθηκε δεν εξέφερα καμία προσωπική άποψη, παρά μόνο μετέφερα τα λόγια ενός Παλαιστίνιου γιατρού και πολιτικού αγωνιστή (αν θυμάμαι καλά πρέπει να ήταν ο Μουσταφά Μπαργούτι, αλλά δεν παίρνω όρκο γιατί έχουν περάσει χρόνια). Αυτή την παλαιστινιακή φωνή και κάθε παλαιστινιακή φωνή ήθελαν να σιγάσουν οι αρμόδιοι του υπουργείου Παιδείας.

Η χρονική στιγμή δεν είναι, βέβαια, τυχαία: τη στιγμή που το σύνολο της πολιτισμένης ανθρωπότητας εξεγείρεται με τη γενοκτονία που διαπράττει το Ισραήλ στη Γάζα, η ελληνική κυβέρνηση, ίσως η πιο φιλοϊσραηλινή, μαζί με εκείνη του ακροδεξιού πρωθυπουργού της Ουγγαρίας Βίκτορ Όρμπαν, σε όλη την Ευρώπη, προσπαθεί να απαλείψει οτιδήποτε θα μπορούσε να ενοχλήσει το κράτος- τρομοκράτη της περιοχής μας.

Άθελά τους, όμως, οι ιθύνοντες του υπουργείου προσέφεραν με τη συγκεκριμένη επιλογή τους διδακτικά μαθήματα σε μικρούς και μεγάλους. Στη θέση του δικού μου κειμένου, που συμπύκνωνε βιώματα και σκληρές εμπειρίες γενιών Αράβων και Εβραίων που έζησαν σε συνθήκες κατοχής και διωγμών, μπήκε ένα άψυχο δημιούργημα λογισμικού τεχνητής νοημοσύνης που μιλάει γενικά για εμπόλεμες ζώνες, άγνωστο που, πότε, με ποιους εναντίον ποίων, ένα συνοθύλευμα κοινοτοπιών που κανέναν δεν ενοχλεί, κανέναν δεν εμπνέει και κανέναν δεν προβληματίζει. Όσοι από μας τους κατ’ επάγγελμα γραφιάδες ανησυχούσαμε ότι είμαστε είδος εν εξαλείψει, κι ότι όπου νάναι θα μας αντικαταστήσουν τα ChatGPT, Copilot, Gemini και πάει λέγοντας, θα κοιμόμαστε λίγο πιο ήσυχοι.

Κατά τα λοιπά, καλή η τεχνητή νοημοσύνη, αλλά η φυσική βλακεία, ιδίως η βλακεία της εξουσίας, παραμένει ανίκητη. Όπως έγραφε ο Ιταλός ιστορικός της Οικονομίας, Κάρλο Τσιπόλα: «Τα άτομα που έχουν εξουσία τείνουν να πιστεύουν ότι, ακριβώς επειδή έχουν εξουσία, είναι οι καλύτεροι, οι πιο ικανοί, οι πιο έξυπνοι, οι πιο σοφοί από όλη την ανθρωπότητα. Εξάλλου, περιστοιχίζονται από αυλικούς, οπαδούς και κερδοσκόπους, που ενισχύουν διαρκώς αυτή την ψευδαίσθηση. Με αυτό τον τρόπο, όποιος βρίσκεται στην εξουσία καταλήγει να διαπράττει κατά γενική ομολογία τις μεγαλύτερες ανοησίες».

Το άρθρο του Π. Παπακωνσταντίνου που είχε δημοσιευτεί στην εφημερίδα «Καθημερινή» στις 22/9/2002, με τίτλο «Γάζα, η πόλη με τα παιδιά χωρίς χαμόγελο», το οποίο αναδημοσιεύει ο ίδιος, με το παρακάτω σχόλιο

«Το ρεπορτάζ που έγραψα πριν από 23 χρόνια, απ' όπου και το απόσπασμα που φιλοξενήθηκε στο αναγνωστικό και τώρα αφαιρείται.  Για να θυμούνται ορισμένοι ότι η Ιστορία της Μέσης Ανατολής δεν ξεκίνησε με τις επιθέσεις της Χαμάς, την 7η Οκτωβρίου 2023 και ότι το πρόβλημα των προβλημάτων της περιοχής είναι η ισραηλινή κατοχή».

Γάζα, η πόλη με τα παιδιά χωρίς χαμόγελο

Mε νωπές, ακόμη, στη μνήμη μας τις ολέθριες εικόνες από τη Ραμάλα, τη Βηθλέεμ και την Τζενίν, την περασμένη άνοιξη, η κατάσταση που συναντήσαμε στην πόλη της Γάζας αυτήν την εβδομάδα θα μπορούσε να χαρακτηρισθεί σχεδόν «φυσιολογική» – όσο φυσιολογικό μπορεί να είναι για έναν λαό να ζει καθημερινά υπό καθεστώς απαρτχάιντ. Πολύ πριν από το χάραμα, χιλιάδες Παλαιστίνιοι εργάτες περιμένουν υπομονετικά να υποστούν σωματικό έλεγχο στις μεγάλες ουρές που σχηματίζονται στο σημείο ελέγχου Ερέγ, προκειμένου να πάνε να βγάλουν το μεροκάματο σε ισραηλινά εργοστάσια. Άλλοι από αυτούς προορίζονται για τα εργοστάσια και τα θερμοκήπια στο βόρειο τμήμα της Λωρίδας της Γάζας, όπου 5.000 Ισραηλινοί έποικοι -σταγόνα στον ωκεανό των 1.200.000 Παλαιστινίων- ελέγχουν το σύνολο σχεδόν της βιομηχανικής παραγωγής, το μεγαλύτερο κομμάτι εύφορης γης και το 40% των υδάτινων αποθεμάτων. Οι Παλαιστίνιοι της Γάζας δεν μπορούν να επισκεφθούν τους συγγενείς τους στις πόλεις της Δυτικής Οχθης, που παραμένουν υπό στρατιωτική κατοχή, αλλά οι πιο τυχεροί από αυτούς μπορούν να προσφέρουν τη φθηνή εργατική τους δύναμη στην ισραηλινή βιομηχανία. Αυτό, στη γλώσσα της «διεθνούς κοινότητας», λέγεται «σταδιακή ομαλοποίηση»…

Δημογραφική βόμβα

Στην πόλη της Γάζας, ίσως την πιο πυκνοκατοικημένη περιοχή του πλανήτη, μαζί με το Χονγκ Κονγκ, ο επισκέπτης εντυπωσιάζεται από τρία πράγματα: τα σκονισμένα σοκάκια των προσφυγικών καταυλισμών, όπου το πιο συνηθισμένο μεταφορικό μέσο είναι το κάρο με το γαϊδουράκι, που λειτουργεί και σαν σχολικό «λεωφορείο». Το πλήθος που περιφέρεται άσκοπα ή απλώς μαζεύει ήλιο στις καρέκλες που απλώνονται παντού, σε δρόμους, προαύλια και πλατείες, καθώς ο πόλεμος και ο ισραηλινός αποκλεισμός έχουν παραλύσει κάθε οικονομική δραστηριότητα και η ανεργία ξεπερνάει το 50%. Και πάνω απ’ όλα, τις ατέλειωτες στρατιές των παιδιών, που παίζουν με τα πλαστικά (για την ώρα) όπλα τους σε κάθε γωνιά της πόλης. Μικρογραφία του αραβικού κόσμου, η Γάζα είναι μια πραγματική δημογραφική βόμβα: Το 60% του πληθυσμού της είναι κάτω των 18 ετών!

Σε σύγκριση με τη Δυτική Οχθη, η Γάζα πλήρωσε πολύ μικρότερο φόρο αίματος αυτήν την εφιαλτική, για τους Παλαιστίνιους, χρονιά. Οι Ισραηλινοί κάπου δεν θέλησαν, κάπου δεν μπόρεσαν να την καταλάβουν στρατιωτικά, εκτιμώντας ότι το κόστος θα υπερέβαινε κατά πολύ τη ζημιά. Αυτή η στενή λωρίδα γης προς τα σύνορα με την Αίγυπτο, αφενός μεν έχει μικρή οικονομική και στρατηγική σημασία για τις δυνάμεις κατοχής, αφετέρου δε αποτελεί το μοναδικό κομμάτι σε συμπαγή παλαιστινιακό πληθυσμό, εδαφική συνέχεια και τεράστια συγκέντρωση κατοίκων σε καταυλισμούς με στενά δρομάκια, που απειλούν να γίνουν νεκροταφεία για κάθε επιδρομέα. Από τον προσφυγικό καταυλισμό της Τζαμανία -τον μεγαλύτερο στα κατεχόμενα, με 200.000 κατοίκους- ξεκίνησε και η πρώτη και η δεύτερη Ιντιφάντα. Εδώ, οι Ισραηλινοί προσπάθησαν πριν από μήνες να εισβάλουν, αλλά αναγκάσθηκαν να υποχωρήσουν μέσα σε μισή ώρα, συναντώντας σφοδρή αντίσταση από μαχητές της Φατάχ, της Χαμάς και του Λαϊκού Μετώπου. Προτίμησαν, λοιπόν, τα «σίγουρα»: αεροπορικούς βομβαρδισμούς με F-16, επιλεκτικές δολοφονίες με ελικόπτερα «Απάτσι», ανατινάξεις κατοικιών για λόγους αντεκδίκησης, απελάσεις οικογενειών και πάει λέγοντας.

Τη νύχτα της 12ης Σεπτεμβρίου

Στην ανατολική Γάζα, ένα χιλιόμετρο από τα σύνορα με το Ισραήλ, συναντήσαμε έναν σεβάσμιο, λευκοφορεμένο ιμάμη,τον Χαμάντ Αμπντάλα Σαλέμ Ελες, αρχηγό 11μελούς οικογένειας, σε ένα σωρό ερειπίων που μέχρι πρότινος ήταν το σπίτι του. Το έγκλημά του ήταν ότι ένας από τους γιους του, ο Οσάμα, ανήκε στο ένοπλο τμήμα της ισλαμικής Χαμάς. O Οσάμα, οικονομολόγος από το Πανεπιστήμιο της Γάζας, σκοτώθηκε τον Νοέμβριο του 2001 σε ένοπλη σύγκρουση, στον εβραϊκό εποικισμό Γκας Γκατίβ. «Τη νύχτα της 12ης Σεπτεμβρίου», θυμάται ο γέροντας ιερέας «γύρω στα είκοσι ισραηλινά τεθωρακισμένα μπήκαν στη γειτονιά. Μας έβγαλαν όλους έξω, μας έδωσαν δέκα λεπτά διορία να πάρουμε κάποια πράγματα, έδιωξαν όλο τον κόσμο σε ακτίνα 200 μέτρων υπό την απειλή των όπλων, και ύστερα ανατίναξαν το σπίτι μου. Είπα στον αξιωματικό: «Μα, ο γιος μου είναι νεκρός, τι άλλο θέλετε»; «O γιος σου μας έβλαψε, τώρα θα πονέσετε κι εσείς»», ήταν η απάντησή του!

«Παράπλευρες απώλειες»

Σε έναν άλλο μαχαλά της Γάζας εκτυλίχθηκε, στις 22 Ιουλίου, αυτό που ο Αριέλ Σαρόν χαρακτήρισε δημόσια ως «μεγάλη επιτυχία του ισραηλινού στρατού», συγχαίροντας τους άνδρες του: η δολοφονία του Σαλά Σαχάντ, ηγετικού στρατιωτικού στελέχους της Χαμάς. Ένα αμερικανικό F-16 της ισραηλινής αεροπορίας έριξε μια βόμβα τρομερής εκρηκτικής ισχύος (ζύγιζε έναν τόνο) στο σπίτι όπου κρυβόταν ο Σαχάντ, καταστρέφοντας άλλες τέσσερις γειτονικές πολυκατοικίες. «Παράπλευρες απώλειες»: 16 άμαχοι. Οι μισογκρεμισμένοι τοίχοι φωνάζουν, με κόκκινα και μαύρα γράμματα, στον ξένο επισκέπτη: «Αυτά έκαναν τα αμερικανικά όπλα! Αυτή είναι η ισραηλινή ειρήνη»!

Ο 27χρονος εργάτης μετάλλου, Ραέντ Ματάρ, έχασε εκείνη τη νύχτα τη γυναίκα του, τα τρία του παιδιά, τη μητέρα του και άλλους δύο συγγενείς του. Τον βρήκαμε, δύο μήνες μετά, να τριγυρνάει σαν φάντασμα στα χαλάσματα ανάμεσα σε ένα μωρουδίστικο κρεβατάκι, ένα παιδικό παπούτσι, ένα τσακισμένο ποδήλατο. Με πολύ δυσκολία δέχθηκε να μας μιλήσει.

«Ήταν γύρω στα μεσάνυχτα. Κοιμόμαστε όλοι, οκτώ άτομα, σ’ αυτά τα δύο δωμάτια. Την επόμενη μέρα ήταν να γιορτάσουμε τα γενέθλια του μεγάλου μου γιου, του Μοχάμεντ, που θα έκλεινε τα τρία του χρόνια. Το μόνο που θυμάμαι είναι ότι ξύπνησα πλακωμένος από συντρίμμια, δέκα μέτρα μακριά από το κρεβάτι μου. Το κύμα μ’ έριξε από τον πρώτο όροφο κάτω στον δρόμο. Όταν με χίλια βάσανα κατάφερα να σηκωθώ, βρήκα δίπλα μου τον Μοχάμεντ και την κόρη μου την Ντάλια, πέντε χρόνων. Είχαν σκοτωθεί πάνω στον ύπνο τους. Έτρεξα πάνω, στον πρώτο όροφο, όπου βρήκα νεκρούς τον μικρό μου γιο, τον Αϊμάν, 18 μηνών και τη γυναίκα μου. Σε μια άλλη γωνιά ήταν το πτώμα της μητέρας μου. Μόνο εγώ είχα την ατυχία να ζήσω. Έτσι το θέλησε ο Θεός…». Πριν φύγουμε, ο Ραέντ μάς πιάνει από το χέρι και μας οδηγεί εκεί που πρέπει να ήταν κάποτε ο χώρος με τα παιδικά παιχνίδια. Σπαρακτικά επίμονος, πασχίζει να ταξινομήσει τα χαλάσματα για χάρη μας: «Αυτό ήταν της Ντάλια, τούτο του Αϊμάν, το άλλο του Μοχάμεντ, εκείνο πάλι της Ντάλιας…». Τα λόγια του πνίγονται σε έναν γοερό λυγμό χωρίς δάκρυα.

Το αγαπημένο τους παιχνίδι

Λίγες ώρες αργότερα, στη συνάντηση Ευρωπαίων και Παλαιστινίων δημοσιογράφων που οργάνωσε το Παλαιστινιακό Συμβούλιο Εξωτερικής Πολιτικής σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ο Ιγιάντ αλ Σαράχ, γιατρός και ακτιβιστής για τα ανθρώπινα δικαιώματα, θα μας μιλήσει για μια άλλη αθέατη όψη του δράματος:

«Το πιο τρομερό, ίσως, υποπροϊόν της σύγκρουσης είναι η εμφάνιση μιας ολόκληρης γενιάς «παιδιών χωρίς χαμόγελο». Ολα τα παιδιά που γεννήθηκαν τα τελευταία 15 χρόνια έχουν άμεσες εμπειρίες πολέμου, θανάτου και καταστροφής. Το 54% των παιδιών μας έχουν σοβαρά μετα-τραυματικά ψυχολογικά προβλήματα και το 15% πάσχει από βαρύ, χρόνιο υποσιτισμό. H σύγκρουση στέρησε από αυτά τα παιδιά, αγόρια και κορίτσια, το ανδρικό πρότυπο, το πρότυπο του πατέρα που μπορεί να τους προσφέρει προστασία και ασφάλεια.

Ξέρετε, βέβαια, ότι το αγαπημένο παιχνίδι των παιδιών, εδώ στην Παλαιστίνη, είναι «Άραβες και Ισραηλινοί» όπως είναι αλλού το «κλέφτες κι αστυνόμοι». Στην πρώτη Ιντιφάντα εμφανίστηκε το εξής παράδοξο:

Πολλά παιδιά, δικά μας παιδιά, προτιμούσαν να παίζουν τους Ισραηλινούς, γιατί ταυτίζονταν στη συνείδησή τους με τη δύναμη, ενώ ο Αραβας ταυτιζόταν με την αδυναμία. Τώρα εμφανίζεται ένα άλλο φαινόμενο, που δεν ξέρω αν είναι λιγότερο ή περισσότερο ανησυχητικό: θέλουν να παίζουν τους μάρτυρες της Ιντιφάντα, ιδίως τους καμικάζι που κάνουν επιθέσεις αυτοκτονίας. Νιώθουν ότι ο μάρτυρας έχει την απόλυτη εξουσία, εξουσία πάνω στη ζωή και τον θάνατο – τον δικό του και των άλλων».

Και το σχόλιό του για τις επιθέσεις αυτοκτονίας: «A, βέβαια, πρέπει να τις σταματήσουμε. Αρκεί εσείς οι Δυτικοί να μας δίνετε κάθε χρόνο 1.000 τανκς, 100 F-16 και ένα δισεκατομμύριο δολάρια, όπως δίνετε στους Ισραηλινούς, ώστε να πολεμάμε επί ίσοις όροις και «πολιτισμένα», όπως λέτε. Μέχρι τότε, όμως, τι περιμένετε να κάνουμε; Μην έχετε αυταπάτες: όσο συνεχίζεται αυτή η κατάσταση, η κόλαση δεν θα είναι μόνο για μας. Θα είναι και για τις άλλες»!

Στην παραλία της Γάζας, μπροστά από το ξενοδοχείο που φιλοξενούσε τη συνάντηση, αντίκρισα μια εικόνα που περιγράφει καλύτερα από χίλιες λέξεις τη δεύτερη Ιντιφάντα, δύο χρόνια μετά την έκρηξή της. Πάνω σε ένα παρατηρητήριο, αγναντεύοντας την ταραγμένη θάλασσα, μια μοναχική σημαία της Παλαιστίνης, καταξεσκισμένη από τον αέρα αλλά όρθια, κυμάτιζε αγέρωχα με φόντο τον συννεφιασμένο ορίζοντα…

Η «Οδύσσεια» του Καφάχ

Στις εγκαταστάσεις του Διεθνούς Ερυθρού Σταυρού, στο κέντρο της Γάζας, συναντήσαμε τον Καφάχ αλ Αζούρ, έναν άνδρα 28 ετών, που ξεριζώθηκε από τη Ναμπλούς, αφήνοντας στη Δυτική Οχθη τη γυναίκα και τα τρία παιδιά του. H «οδύσσεια» του Καφάχ έχει πολλά να μας πει:

«Ισραηλινοί στρατιώτες μπήκαν στο σπίτι μας, στη Ναμπλούς, στις 19 Ιουλίου και συνέλαβαν εμένα, τον πατέρα μου, την αδελφή μου και έναν από τους δύο αδελφούς μου. Έψαχναν για τον άλλο αδελφό μου, που ήταν μαχητής στις «Ταξιαρχίες Αλ Ακσα» (της Φατάχ) και είχε πάρει μέρος στην ένοπλη αντίσταση, στην πολιορκία της Ναμπλούς. Με οδήγησαν σε μια στρατιωτική βάση, πάντα στη Ναμπλούς, με δεμένα μάτια και χειροπέδες. Κάποια στιγμή, ακούστηκε μια μεγάλη έκρηξη. «T’ άκουσες»; με ρώτησαν. «Ηταν το σπίτι σου»! Το ανατίναξαν για να τιμωρήσουν την οικογένειά μας. Από εκεί μας πήγαν στη Ραμάλα όπου με ανέκριναν επί ώρες, δεμένο χειροπόδαρα. Στις 6 Αυγούστου μου είπαν ότι ο αδελφός μου είχε σκοτωθεί από ισραηλινό ελικόπτερο «Απάτσι» στην Τζενίν. Στο μεταξύ, το στρατοδικείο πρώτο και το Ανώτατο Δικαστήριο του Ισραήλ στη συνέχεια αποφάσισαν να μας απελάσουν, εμένα και την αδελφή μου, από τη Ναμπλούς στη Γάζα, σε αντίποινα για τη δράση του νεκρού, πλέον, αδελφού μου. Στις 4 Σεπτεμβρίου ήρθε να με δει για πρώτη φορά στη φυλακή η γυναίκα μου, μαζί με το μωρό μας, το τρίτο μου παιδί, που είχε γεννηθεί ενώ εγώ ήμουν φυλακισμένος. Ούτε εγώ ούτε η Παλαιστινιακή Αρχή δεχθήκαμε να νομιμοποιήσουμε την απέλαση. Γι’ αυτό ήρθαμε εδώ, στον Ερυθρό Σταυρό και ζητήσαμε από τον OHE να παρέμβει. O Κόφι Ανάν έκανε κάποια δήλωση, καταδικάζοντας την πολιτική της «συλλογικής ευθύνης» που εφαρμόζουν οι Ισραηλινοί. Από κει και πέρα, τι θα γίνει δεν ξέρω»…