Φωτογραφία: Ο Τάρας Μπίλους ζητά εδώ και καιρό διεθνή αλληλεγγύη προς την αντίσταση της Ουκρανίας (ευγενική παραχώρηση της Polina Davydenko).
Ένας Ουκρανός σοσιαλιστής πήγε στον πόλεμο: Δείτε τι πιστεύει για την ειρήνη
Συνέντευξη του Taras Bilous στην Sasha Talaver
Πηγή: Jacobin, 24/2/2026.
Μετάφραση: Τάσος Αναστασιάδης
Ήδη συμπληρώθηκαν τέσσερα χρόνια από την έναρξη της πλήρους εισβολής της Ρωσίας στην Ουκρανία. Κατά τη διάρκεια του τελευταίου έτους, οι ειδήμονες και από τις δύο πλευρές προέβλεπαν συχνά μια αποφασιστική ανατροπή, είτε λόγω των οικονομικών προβλημάτων της Ρωσίας είτε λόγω της ασταθούς υποστήριξης της Δύσης προς την Ουκρανία. Ωστόσο, ενώ η εξάντληση και από τις δύο πλευρές αυξάνεται, μεταξύ άλλων και λόγω των πρόσφατων μαζικών επιθέσεων της Ρωσίας στο ενεργειακό σύστημα της Ουκρανίας, μια ειρηνευτική συμφωνία εξακολουθεί να φαίνεται μακρινή.
Ο Taras Bilous, σοσιαλιστής που σήμερα υπηρετεί στον ουκρανικό στρατό, ζητά εδώ και καιρό διεθνή αλληλεγγύη προς την αντίσταση της Ουκρανίας. Έχει επικρίνει τις αριστερές θέσεις που τάσσονται υπέρ της διακοπής της δυτικής βοήθειας προς το Κίεβο, επιμένοντας ότι αυτό θα ήταν απλώς ανταμοιβή για τη ρωσική επιθετικότητα.
Στη συνέντευξή του με την Sasha Talaver, εξετάζει την εξάντληση, τις διαπραγματεύσεις και τους λόγους για τους οποίους μια κακή εκεχειρία θα μπορούσε να αποβεί ευεργετική για την ακροδεξιά, εξηγεί δε γιατί οι Ουκρανοί πιέζουν όλο και περισσότερο για κατάπαυση του πυρός, αλλά δεν μπορούν να αποδεχθούν μια ειρηνευτική συμφωνία που δεν εγγυάται τη μελλοντική άμυνα της χώρας.
Σάσα Ταλάβερ: Είσαι στον στρατό σχεδόν τέσσερα χρόνια. Ποια είναι τα καθήκοντα σου τώρα; Πώς νιώθεις;
Τάρας Μπίλους: Είμαι χειριστής drones, κυρίως σε αεροπορικές αναγνωρίσεις. Αυτή τη στιγμή είμαι σε άδεια για να αναρρώσω από τραυματισμό, οπότε έχω περισσότερο ελεύθερο χρόνο τώρα από ό,τι τα τελευταία τρία χρόνια. Νιώθω καλά, ευχαριστώ. Έχω ακόμα ένα θραύσμα στο συκώτι μου, αλλά γενικά έχω αναρρώσει. Αυτή τη στιγμή βρίσκομαι στο Κίεβο με τους γονείς μου και η άδεια μου τελειώνει.
Σάσα Ταλάβερ: Ποια είναι η κατάσταση στο Κίεβο, με τον συστηματικό βομβαρδισμό των ενεργειακών εγκαταστάσεων από τη Ρωσία;
Τάρας Μπίλους: Επιτέλους άρχισε ο καιρός να ζεσταίνει, οπότε τα πράγματα βελτιώνονται. Το χειρότερο έχει περάσει, τουλάχιστον δεν θα έχουμε τόσο έντονους παγετούς. Γενικά, όλα εξαρτώνταν από την περιοχή -σε ορισμένα μέρη, η θέρμανση δεν λειτουργούσε από τον Ιανουάριο. Το πιο δύσκολο ήταν για τους φτωχούς, τα άτομα με αναπηρίες κ.λπ.
Αυτός ήταν σίγουρα ο πιο δύσκολος χειμώνας για τους πολίτες μέχρι τώρα: ευτυχώς, οι προηγούμενοι χειμώνες ήταν πιο ήπιοι. Ωστόσο, για όσους δεν ανήκουν σε ιδιαίτερα ευάλωτες ομάδες, ήταν ευκολότερο από ό,τι το φθινόπωρο του 2022, όταν η Ρωσία άρχισε να βομβαρδίζει τις ενεργειακές υποδομές της Ουκρανίας. Τότε, τα φώτα έσβηναν, η παροχή νερού σταματούσε εντελώς και δεν υπήρχε ίντερνετ ή κινητή τηλεφωνία, μερικές φορές για όλη την ημέρα. Τώρα, ακόμα και όταν δεν έχουμε ηλεκτρικό ρεύμα, η παροχή νερού συνήθως λειτουργεί και η επικοινωνία παραμένει σταθερή.
Σάσα Ταλάβερ: Τον Φεβρουάριο του 2022 έγραψες μια γνωστή επιστολή προς την αριστερά της Δύσης, στην οποία την επέκρινες για την επιμονή της στο ότι ο κύριος εχθρός της θα βρισκόταν στις δικές της χώρες και δεν θα χρειαζόταν, επομένως, η αλληλεγγύη της με την ένοπλη αντίσταση στην ρωσική εισβολή. Πώς αξιολογείς την κατάσταση τώρα, μετά την πίεση του Ντόναλντ Τραμπ για διαπραγματεύσεις;
Τάρας Μπίλους: Οι συνθήκες έχουν αλλάξει και η θέση μου έχει επομένως αλλάξει κάπως. Αλλά αυτό που έγραψα τότε ήταν γενικά σωστό. Νομίζω ότι η αποτυχία του Τραμπ στις ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις επιβεβαιώνει αυτό που έγραφα τότε: «Μια έκκληση για διπλωματία από μόνη της δεν σημαίνει τίποτα αν δεν ασχοληθούμε με τις διαπραγματευτικές θέσεις, τις συγκεκριμένες παραχωρήσεις και την προθυμία των μερών να τηρήσουν οποιαδήποτε υπογεγραμμένη συμφωνία». Για παράδειγμα, όσον αφορά την κατάπαυση του πυρός, η Ουκρανία τάσσεται υπέρ μιας πλήρους και άνευ όρων κατάπαυσης του πυρός από τον Απρίλιο του 2025, αλλά η Ρωσία εξακολουθεί να μην την αποδέχεται. Ωστόσο, ποιος από την αριστερά λέει ότι η Ρωσία πρέπει να αναγκαστεί να συμμορφωθεί με την κατάπαυση του πυρός;
Σάσα Ταλάβερ: Πώς θα αξιολογούσες την πορεία των ειρηνευτικών διαπραγματεύσεων;
Τάρας Μπίλους: Μόνο πρόσφατα θα μπορούσαμε να πούμε ότι γίνονται πραγματικές διαπραγματεύσεις.
Αυτό που συνέβη τον τελευταίο χρόνο ήταν απλώς μια παράσταση του Τραμπ, που αναμείχθηκε χωρίς να κατανοεί την κατάσταση, με ανόητες ψευδαισθήσεις, και μόνο χειροτέρεψε τα πράγματα.
Όταν κέρδισε ο Τραμπ, σκέφτηκα ότι τα πράγματα πιθανότατα θα χειροτερέψουν για εμάς, αλλά για να είμαι ειλικρινής, κάπου μέσα μου είχα και μια αμυδρή ελπίδα ότι τελικά θα συνέβαινε κανένα θαύμα. Αν και ο Τραμπ είναι ο τελευταίος άνθρωπος από τον οποίο θα ήθελα να ζητήσω βοήθεια, εγώ, όπως και άλλοι Ουκρανοί, θέλω πάνω απ' όλα να τελειώσει αυτός ο καταραμένος πόλεμος. Δυστυχώς, σύντομα έγινε σαφές ότι δεν μπορούσαμε να περιμένουμε τίποτα καλό.
Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι ο Τραμπ επέστρεψε ως πρόεδρος όταν τόσο η Ουκρανία όσο και η Ρωσία ήταν ήδη εξαντλημένες από τον πόλεμο, αν και σίγουρα όχι τόσο όσο τώρα. Μετά την αποτυχία της αντεπίθεσης του 2023, το επιχείρημα ότι «δεν μπορούμε να αφήσουμε τον λαό μας υπό κατοχή» έπαψε να έχει νόημα. Καθ' όλη τη διάρκεια του 2024, η τάση υπέρ του να παγώσει η σύγκρουση αυξήθηκε σταδιακά στην Ουκρανία, συμπεριλαμβανομένου και του στρατού. Ανεξάρτητα από το ποιος κέρδισε τις προεδρικές εκλογές στις ΗΠΑ, οι διαπραγματεύσεις θα είχαν ξεκινήσει ούτως ή άλλως. Και φαίνεται ότι η ουκρανική κυβέρνηση το κατάλαβε αυτό -η ειρηνευτική σύνοδος κορυφής του 2024 στην Ελβετία και η επιχείρηση στο Κούρσκ ήταν, μεταξύ άλλων, προσπάθειες ενίσχυσης της θέσης της ενόψει των διαπραγματεύσεων.
Πιστεύω ότι πολλοί δυτικοί αναλυτές δεν καταλαβαίνουν ότι ο κύριος λόγος για τον οποίο ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι άλλαξε τη θέση του σχετικά με την κατάπαυση του πυρός δεν ήταν η πίεση από τον Τραμπ, αλλά η αλλαγή στη διάθεση των Ουκρανών και η αναγνώριση της πραγματικότητας στο πεδίο της μάχης. Ο Ζελένσκι είχε ήδη αλλάξει στάση τον Νοέμβριο του 2024, συμφωνώντας με την πιθανότητα παγώματος της σύγκρουσης χωρίς η Ρωσία να επιστρέψει όλα τα κατεχόμενα εδάφη. Όλα έσπρωχναν προς αυτή την κατεύθυνση. Ακόμη και από την άνοιξη του 2024, αν άκουγα οποιαδήποτε αναφορά μέσα στο στρατό για τα ουκρανικά «σύνορα του 1991» ήταν πάντα σαρκαστική.
Σάσα Ταλάβερ: Άλλαξαν οι απόψεις και στο στρατό;
Τάρας Μπίλους: Ναι, ασφαλώς. Ίσως ακόμη νωρίτερα και από ό,τι στην κοινωνία συνολικά. Πρώτη φορά άκουσα ανθρώπους να μιλάνε για το πόσο καλό θα ήταν να παγώσει η σύγκρουση το φθινόπωρο του 2022, από άντρες που πολεμούσαν γύρω από το Μπαχμούτ και μετά μετατέθηκαν στα μετόπισθεν. Αλλά τότε αυτή ήταν ακόμα μια πολύ μειοψηφική άποψη, δεδομένης μάλιστα της αισιοδοξίας μετά την επιτυχημένη επιχείρηση στο Χάρκοβο. Αυτό άλλαξε σταδιακά κατά τη διάρκεια του 2024.
Σάσα Ταλάβερ: Πώς αντέδρασαν οι άνθρωποι στη μονάδα σας στις πρωτοβουλίες του Τραμπ;
Τάρας Μπίλους: Στην αρχή τα συναισθήματα ήταν ανάμεικτα: υπήρχε ο φόβος ότι ο Τραμπ θα έκοβε τη στρατιωτική βοήθεια αλλά υπήρχαν και οι ελπίδες ότι ο πόλεμος θα τελείωνε επιτέλους. Αλλά σταδιακά, οι άνθρωποι σταμάτησαν να μιλάνε γι' αυτό. Όταν εμφανίστηκαν τα είκοσι οκτώ σημεία το περασμένο φθινόπωρο, μερικοί δημοσιογράφοι από το εξωτερικό με ρώτησαν τι έλεγαν οι απλοί στρατιώτες, αλλά δεν είχα απάντηση, γιατί φαινόταν πως κανείς πλέον δεν έδινε σημασία. Γενικά, οι στρατιώτες δεν συζητούν συχνά τέτοια θέματα -συνήθως, όλοι είναι απορροφημένοι από την καθημερινή τους ρουτίνα. Για την ομάδα μου, το πιο επείγον πρόβλημα τότε ήταν τα ποντίκια στα οχυρωματικά μας, όχι ο Τραμπ.
Σάσα Ταλάβερ: Τώρα όμως, η Ουκρανία είναι έτοιμη να παγώσει τη σύγκρουση.
Τάρας Μπίλους: Ναι, αλλά για να τερματιστεί ο πόλεμος, ο Τραμπ θα έπρεπε να είχε αυξήσει την πίεση στη Ρωσία. Όμως, αντί για αυτό, είχαμε μια φάρσα, με κόκκινο χαλί για τον Βλαντιμίρ Πούτιν στην Αλάσκα. Προφανώς, ο Τραμπ δεν ενδιαφέρεται για την Ουκρανία και πίστευε ότι θα μπορούσε να επιτύχει γρήγορα ειρήνη αναγκάζοντας την Ουκρανία να συμφωνήσει με τους όρους της Ρωσίας. Όμως, Δεν καταλάβαινε καμία από τις δύο χώρες και, αν πραγματικά ήθελε να τερματίσει γρήγορα τον πόλεμο, οι ενέργειές του ήταν αντιπαραγωγικές. Ο Τραμπ θα μπορούσε να γράψει ένα βιβλίο με τίτλο «Η τέχνη του πώς να μην κάνεις μια συμφωνία».
Ο Τραμπ παραχώρησε τη μία διαπραγματευτική θέση μετά την άλλη, εγκατέλειψε το αίτημά του για άνευ όρων κατάπαυση του πυρός και έδωσε στον Πούτιν αυτό που ήθελε: αναγνώριση και μια διέξοδο από τον διεθνή απομονωτισμό. Ουσιαστικά, ο Πούτιν τον κορόιδευε για έναν ολόκληρο χρόνο και, προφανώς, μόνο μετά από το μάθημα ιστορίας που πήρε στην Αλάσκα άρχισε ο Τραμπ να καταλαβαίνει με τι είχε να κάνει. Τώρα, όμως, οι Ρώσοι απορρίπτουν όλες τις προτάσεις, επικαλούμενοι το «πνεύμα του Άνκορατζ». Ο Τραμπ τους το έδωσε αυτό.
Υπάρχει άραγε πραγματικό έδαφος για να πιστέψει κανείς πως ο Πούτιν έχει εγκαταλείψει το αρχικό του σχέδιο να καταστρέψει το ουκρανικό κράτος; Το Κρεμλίνο εξακολουθεί να μιλάει για τις «βασικές αιτίες της σύγκρουσης». Το αίτημα παράδοσης χωρίς μάχη του μη κατεχόμενου τμήματος του Ντονμπάς στη Ρωσία μπορεί να είναι απλώς ένα βήμα προς αυτή την κατεύθυνση.
Σάσα Ταλάβερ: Αλλά είπες ότι πρόσφατα έχουν ξεκινήσει πραγματικές διαπραγματεύσεις. Γιατί;
Τάρας Μπίλους: Πρώτον, έχουμε άμεσες διαπραγματεύσεις μεταξύ Ουκρανίας και Ρωσίας, και όχι μια παράσταση όπου οι «μεγάλες δυνάμεις» συμφωνούν σε κάτι χωρίς τη συμμετοχή της Ουκρανίας.
Δεύτερον, η σύνθεση των αντιπροσωπειών έχει αλλάξει, και μαζί με αυτήν και η φύση των διαπραγματεύσεων. Ανεξάρτητα από τις πολιτικές προϋποθέσεις, πρέπει να επιλυθούν και σημαντικά τεχνικά ζητήματα, ιδίως το πώς θα παρακολουθείται η κατάπαυση του πυρός. Θα ήταν καλύτερο, όταν τελικά καταστεί δυνατή η επίτευξη πολιτικών συμφωνιών, να έχουν ήδη ληφθεί αποφάσεις για τέτοια τεχνικά ζητήματα. Όμως, στα πολιτικά ζητήματα, η Ρωσία εξακολουθεί να θέτει όρους που είναι απαράδεκτοι για την Ουκρανία, οπότε η κατάσταση βρίσκεται σε αδιέξοδο.
Τρίτον, τον Οκτώβριο, ο Τραμπ άρχισε επιτέλους να ασκεί πίεση στη Ρωσία και επέβαλε νέες κυρώσεις εναντίον ρωσικών πετρελαϊκών εταιρειών. Αυτό σίγουρα δεν είναι αρκετό, αλλά είναι κάτι.
Επιπλέον, πέρυσι, η ρωσική οικονομία αντιμετώπισε τελικά σοβαρά προβλήματα και οδηγήθηκε σε στασιμότητα. Αυτό απέχει πολύ από μια κατάρρευση, αλλά τα προβλήματά της αυξάνονται. Το μεγαλύτερο μέρος των αποθεματικών της έχει ήδη δαπανηθεί τα προηγούμενα χρόνια για την αντιμετώπιση των συνεπειών των κυρώσεων και την ανάπτυξη του στρατιωτικο-βιομηχανικού συμπλέγματος.
Σάσα Ταλάβερ: Τι πιστεύεις για ένα από τα πιο επείγοντα ζητήματα στις διαπραγματεύσεις: τις εγγυήσεις ασφάλειας;
Τάρας Μπίλους: Ας δούμε τα πράγματα με νηφαλιότητα. Στο πλαίσιο της κατάρρευσης της διεθνούς τάξης, καμία γραπτή εγγύηση ασφάλειας δεν είναι αξιόπιστη. Για την Ουκρανία, υπάρχουν δύο βασικές εγγυήσεις ασφάλειας: ο στρατός και το γεγονός ότι η Ρωσία έχει υποστεί βαριές απώλειες σε αυτόν τον πόλεμο. Τώρα θα το σκεφτούν δύο φορές πριν μας επιτεθούν ξανά.
Όσον αφορά τις διαπραγματεύσεις, ας τις συγκρίνουμε με τις συνομιλίες της Κωνσταντινούπολης την άνοιξη του 2022, όπου οι Ρώσοι απαίτησαν ο ουκρανικός στρατός να περιοριστεί σε 85.000 στρατιώτες. Τώρα θέλουν επίσης να περιορίσουν τον στρατό μας, αλλά κανείς δεν μιλάει πια για τόσο γελοία νούμερα. Τότε, ήθελαν η Ρωσία να έχει το δικαίωμα να ασκήσει βέτο στη στρατιωτική βοήθεια προς την Ουκρανία σε περίπτωση επιθετικής ενέργειας. Αυτό θα καταστούσε τη συμφωνία ίδιας σημασίας με το Μνημόνιο της Βουδαπέστης του 1994. Η Ουκρανία δεν θα μπορούσε ποτέ να συμφωνήσει. Δεν γνωρίζουμε με βεβαιότητα όλους τους όρους που προωθεί επί του παρόντος η Ρωσία, αλλά φαίνεται ότι δεν απαιτούν πλέον τέτοια βέτο.
Σάσα Ταλάβερ: Ορισμένοι εξακολουθούν να υποστηρίζουν ότι η Ουκρανία και η Ρωσία ήταν κοντά στην υπογραφή ειρηνευτικής συμφωνίας στην Κωνσταντινούπολη, αλλά ο Μπόρις Τζόνσον κατέστρεψε αυτές τις ελπίδες.
Τάρας Μπίλους: Δεν καταλαβαίνω πώς μπορεί να επαναλαμβάνεται αυτό μετά τη δημοσίευση του σχεδίου συμφωνίας για τις εγγυήσεις ασφάλειας, καθώς και του άρθρου των Samuel Charap και Sergey Radchenko σχετικά με αυτές τις διαπραγματεύσεις. Αυτά δείχνουν ότι ακόμη και σε αυτή τη συμφωνία, οι θέσεις των μερών σε ορισμένα βασικά ζητήματα διέφεραν σημαντικά. Επιπλέον, τα εδαφικά ζητήματα δεν συζητήθηκαν καν τότε -αναβλήθηκαν μέχρι την προσωπική συνάντηση μεταξύ Ζελένσκι και Πούτιν. Τώρα τα εδάφη συζητούνται, και αυτό είναι το πιο δύσκολο ζήτημα. Επιπλέον, μάλιστα, σύμφωνα με τον Ρώσο αριστερό πολιτικό επιστήμονα Ιλιά Ματβέεφ, οι Τσαράπ και Ραντσένκο υπερεκτιμούν την προθυμία του Πούτιν να συμφωνήσει ακόμη και στους όρους που συζητήθηκαν τότε.
Όσον αφορά τις δυτικές χώρες, το κύριο πρόβλημα ήταν ότι αυτές αρνήθηκαν να παράσχουν στην Ουκρανία τις εγγυήσεις ασφάλειας που ζητούσε το Κίεβο, πράγμα για το οποίο το τελευταίο ήθελε να εμπλέξει τις ΗΠΑ και άλλους στις διαπραγματεύσεις. Αλλά ακόμη και οι χώρες που πρόσφεραν εγγυήσεις ασφάλειας, το μόνο που υπόσχονταν ήταν να συνεχίσουν να προμηθεύουν όπλα. Η Ουκρανία ήθελε περισσότερα. Όσο για εκείνους που γράφουν πως ο Τζόνσον ήταν που διέκοψε τις διαπραγματεύσεις, ξέρουμε πως αν οι δυτικοί είχαν πράγματι συμφωνήσει να παράσχουν τις εγγυήσεις ασφάλειας που ζητούσε η ουκρανική κυβέρνηση, οι ίδιοι αυτοί συγγραφείς θα είχαν αντιταχθεί σε αυτές. Γιατί αυτές θα σήμαιναν ότι, σε περίπτωση νέας ρωσικής επιθετικότητας, ο Δυτικός κόσμος θα έπρεπε να εισέλθει στον πόλεμο στο πλευρό της Ουκρανίας.
Σάσα Ταλάβερ: Αν κατάλαβα καλά, πιστεύεις ότι το πάγωμα της σύγκρουσης θα ήταν η καλύτερη δυνατή επιλογή αυτή τη στιγμή. Αλλά αυτό δεν δημιουργεί άραγε σημαντικούς κινδύνους;
Τάρας Μπίλους: Φυσικά, είναι κίνδυνος. Και δεν πρόκειται μόνο για την απειλή ενός νέου πολέμου, αλλά και για τις πολιτικές, οικονομικές και μεταναστευτικές συνέπειες μιας παγωμένης σύγκρουσης. Όσο περισσότερο οι Ουκρανοί βλέπουν την πιθανότητα ενός νέου πολέμου, τόσο περισσότεροι άνθρωποι θα εγκαταλείψουν τη χώρα, μόλις τελειώσει αυτός ο πόλεμος. Παρεμπιπτόντως, αν ήταν πράγματι δυνατό να αποσταλούν ευρωπαϊκά στρατεύματα στην Ουκρανία, αυτό θα ήταν σημαντικό όχι μόνο για την αποτροπή περαιτέρω ρωσικής επιθετικότητας, αλλά και απλώς για να καθησυχάσει τον κόσμο. Η ικανότητα της Ουκρανίας να αποκρούσει μελλοντικές επιθέσεις εξαρτάται επίσης και από τον τρόπο με τον οποίο η κοινωνία αντιλαμβάνεται την κατάληξη αυτού του πολέμου. Γιατί πληρώνει καθημερινά πολύ υψηλό τίμημα για τη συνέχιση της αντίστασής μας, και αυτό δημιουργεί και άλλους κινδύνους.
Ακόμα και αν δοθούν επίσημες εγγυήσεις ασφάλειας στην Ουκρανία, μια νέα ρωσική εισβολή θα μπορούσε να ξεκινήσει κάποια στιγμή μετά την κατάπαυση του πυρός, και οι συνθήκες τότε θα είναι πολύ χειρότερες για εμάς από ό,τι είναι τώρα. Αυτό θα κατέληγε στην κατάληψη του μεγαλύτερου μέρους της Ουκρανίας. Αλλά, από την άλλη, αν συνεχίσουμε τον τωρινό πόλεμο, υπάρχει επίσης ο κίνδυνος να καταρρεύσει τελικά η πρώτη γραμμή, με το ίδιο κακό αποτέλεσμα. Και δεν νομίζω ότι είναι καλή ιδέα να συνεχίσουμε έναν πόλεμο εξάντλησης μέχρι να διαπιστώσουμε ποιος έχει μεγαλύτερες εφεδρικές δυνάμεις.
Η κατάσταση στην πρώτη γραμμή δεν είναι τόσο άσχημη ώστε να μας αναγκάσει να συμφωνήσουμε με τους όρους της Ρωσίας, πολλοί από τους οποίους είναι απαράδεκτοι, διότι θα αυξήσουν τον κίνδυνο νέας εισβολής. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα για το αίτημα της Ρωσίας να παραδώσουμε το μη κατεχόμενο τμήμα του Ντονμπάς χωρίς μάχη. Ωστόσο, δεν μπορούμε να θέσουμε και υπερβολικούς στόχους. Και δεν έχουμε την πολυτέλεια να το θεωρούμε αυτό απλώς ως θεωρητικό ζήτημα. Η ζωή μας εξαρτάται από αυτό.
Σάσα Ταλάβερ: Και τι θα λέγατε σε όσους αρνούνται τον κίνδυνο νέας ρωσικής επιθετικότητας;
Τάρας Μπίλους: Αν είναι τόσο σίγουροι, ας ορκιστούν δημοσίως ότι θα έρθουν προσωπικά να πολεμήσουν εναντίον του ρωσικού στρατού σε περίπτωση νέας εισβολής. Χωρίς αυτό, τα λόγια τους είναι άχρηστα.
Σάσα Ταλάβερ: Ζωγραφίζετε μια πολύ ζοφερή εικόνα. Υπάρχει καμία ελπίδα για το μέλλον;
Τάρας Μπίλους: Ακόμα και στην καλύτερη περίπτωση, το μέλλον της Ουκρανίας φαίνεται αρκετά ζοφερό. Όποια και αν είναι τα μεταπολεμικά σχέδια ανασυγκρότησης, η Ουκρανία δεν θα ανακάμψει ποτέ πλήρως από τις απώλειες που μας έχει επιφέρει αυτός ο πόλεμος.
Όμως επιπλέον, αυτό δεν ισχύει μόνο για την Ουκρανία. Ακόμα και αν η Ρωσία κερδίσει τον πόλεμο αποφασιστικά, δεν μπορεί να ανακτήσει την προηγούμενη διεθνή επιρροή της. Ανεξάρτητα από το πόσο έδαφος καταφέρει να καταλάβει, ο πόλεμος θα έχει σοβαρές συνέπειες για την ρωσική οικονομία και την ευρύτερη κοινωνία της. Η Ρωσία έχει πληρώσει για τις αυτοκρατορικές φιλοδοξίες του Πούτιν με το μέλλον της.
Η ελπίδα εξακολουθεί να βρίσκεται στην πτώση του καθεστώτος του Πούτιν. Ίσως η κατάπαυση του πυρός να βοηθήσει. Από ό,τι καταλαβαίνω, η επικρατούσα άποψη μεταξύ της ρωσικής ελίτ και της κοινωνίας είναι ότι η πλήρης εισβολή ήταν ένα λάθος του Πούτιν, αλλά αφού ο πόλεμος έχει ήδη ξεκινήσει, δεν μπορεί να διακινδυνεύσει την ήττα. Μετά τον πόλεμο, το ερώτημα «Γιατί πληρώσαμε τόσο υψηλό τίμημα;» θα γίνει ακόμα πιο έντονο.
Ουσιαστικά, μόνο η πτώση του καθεστώτος Πούτιν μπορεί να φέρει διαρκή ειρήνη. Μέχρι τότε, ανεξάρτητα από τους όρους που θα αναγκαστεί να αποδεχτεί η Ουκρανία, οποιαδήποτε ειρηνευτική συμφωνία απλώς θα παγώσει τη σύγκρουση. Ακόμα και αν κάποιος καυχηθεί ότι «σας έφερα την ειρήνη», η Ανατολική Ευρώπη θα συνεχίσει να ζει με το φόβο μιας νέας ρωσικής επιθετικότητας. Και, ακόμα και αν η Ουκρανία αναγκαστεί να συνθηκολογήσει, το αποτέλεσμα δεν θα είναι η ειρήνη, αλλά η αντίσταση στην κατοχή με άλλα μέσα.
Τελικά, τίποτα δεν διαρκεί για πάντα, και αυτό το καθεστώς θα πέσει ούτως ή άλλως. Αλλά προφανώς πολλοί δυτικοί συγγραφείς και πολιτικοί που φοβούνται την αποσταθεροποίηση της Ρωσίας μετά την πτώση του Πούτιν δεν καταλαβαίνουν ότι όσο αργότερα συμβεί αυτό τόσο χειρότερες θα είναι οι συνέπειες. Νομίζω ότι αυτός ο φόβος ήταν ένας από τους λόγους για την υπερβολική προσοχή της κυβέρνησης Μπάιντεν, η οποία οδήγησε στην παράταση του πολέμου και, κατά συνέπεια, σε χιλιάδες θανάτους, κατεστραμμένες πόλεις και, γενικά, πολύ πιο σοβαρές κοινωνικοοικονομικές συνέπειες.
Σάσα Ταλάβερ: Πιστεύεις ότι η Ουκρανία είχε περισσότερες πιθανότητες να νικήσει νωρίτερα τον πόλεμο;
Τάρας Μπίλους: Σίγουρα. Οι πιθανότητες υπήρχαν μέχρι τα τέλη του φθινοπώρου του 2023. Οι απώλειες και οι ήττες που υπέστη η Ρωσία τότε προκάλεσαν την εξέγερση του Γιεβγένι Πριγκόζιν. Αν οι απώλειες της Ρωσίας ήταν ακόμη μεγαλύτερες, θα μπορούσε να αποσταθεροποιήσει ακόμη περισσότερο το καθεστώς. Δυστυχώς, αυτό δεν συνέβη, εν μέρει λόγω λαθών της διοίκησης των Ουκρανικών Ενόπλων Δυνάμεων, αλλά κυρίως λόγω της υπερβολικής προσεκτικότητας της κυβέρνησης Μπάιντεν και της ΕΕ. Καθυστέρησαν υπερβολικά την παράδοση όπλων, αρχικά αρνούμενοι να παράσχουν ορισμένους τύπους όπλων, και όταν τελικά τα έδωσαν ήταν πολύ αργά. Όταν ο πόλεμος μετατράπηκε σε πόλεμο εξάντλησης, οι πιθανότητές μας μειώθηκαν δραματικά.
Σάσα Ταλάβερ: Μία από τις απαιτήσεις του Κρεμλίνου είναι η διεξαγωγή προεδρικών εκλογών στην Ουκρανία. Φαίνεται ότι οι ουκρανικές αρχές έχουν πρόσφατα αλλάξει τη θέση τους σχετικά με αυτό...
Τάρας Μπίλους: Είναι ενδιαφέρον, γιατί ο Πούτιν απαιτεί εκλογές για να απαλλαγεί από τον Ζελένσκι, ενώ ο Ζελένσκι αντίθετα θέλει εκλογές για να παραμείνει στην εξουσία.
Σάσα Ταλάβερ: Έχει πιθανότητες να κερδίσει;
Τάρας Μπίλους: Οι πιθανότητές του σε εκλογές κατά τη διάρκεια του πολέμου είναι σίγουρα μεγαλύτερες από ό,τι θα είναι μετά. Αυτή τη στιγμή, έχει μόνο έναν πραγματικό ανταγωνιστή, τον στρατηγό Βαλέρι Ζαλούζνι. Ο πόλεμος εμποδίζει τις πολιτικές μάχες και οι άνθρωποι αυτολογοκρίνονται. Ακόμα και τώρα, μιλώντας με ξένους δημοσιογράφους, έχω την εντύπωση ότι το καταλαβαίνουν πως οι Ουκρανοί αυτολογοκρίνονται όταν επικοινωνούν μαζί τους, αλλά αυτοί οι δημοσιογράφοι δεν συνειδητοποιούν πόση κριτική υπάρχει για τις αρχές στα ουκρανικά μέσα ενημέρωσης και στα κοινωνικά δίκτυα. Μετά τον πόλεμο, όμως, αυτό θα γίνει πολύ πιο σαφές και ερωτήματα όπως το «γιατί υποστήκαμε τόσο μεγάλες απώλειες;» θα τεθούν έντονα όχι μόνο στη Ρωσία αλλά και στην Ουκρανία.
Θα ήθελα ο Ζελένσκι να αποσυρθεί από την πολιτική μετά τον πόλεμο. Αλλά αν μπορεί να ανανεώσει τη θητεία του μέχρι το τέλος του πολέμου, σίγουρα θα αρνηθεί να το κάνει. Είναι δύσκολο να προβλέψουμε ποια μορφή θα πάρει τότε η δημόσια δυσαρέσκεια.
Επιπλέον, όλα αυτά φαίνονται άσχημα όχι μόνο από πολιτική αλλά και από νομική άποψη. Σύμφωνα με το σύνταγμα, οι εκλογές υπό στρατιωτικό νόμο απαγορεύονται και η αλλαγή του συντάγματος κατά τη διάρκεια του στρατιωτικού νόμου επίσης δεν επιτρέπεται. Το νομοσχέδιο για τις εκλογές υπό στρατιωτικό νόμο, το οποίο προετοιμάζεται τώρα από το κοινοβούλιο, ενδέχεται να κηρυχθεί αντισυνταγματικό. Επιπλέον, ο Ζελένσκι θέλει να διεξαγάγει δημοψήφισμα ταυτόχρονα με τις εκλογές, κάτι που απαγορεύεται από το νόμο. Η Κεντρική Εκλογική Επιτροπή έχει δηλώσει ότι θα χρειαστούν έξι μήνες μετά την άρση του στρατιωτικού νόμου μόνο για τη διοργάνωση της εκλογικής διαδικασίας, αλλά η κυβέρνηση φαίνεται να σχεδιάζει να πραγματοποιήσει αυτή τη διαδικασία πολύ πιο γρήγορα. Δεν καταλαβαίνω ακόμα πώς σκοπεύουν να το κάνουν αυτό.
Σάσα Ταλάβερ: Γιατί χρειάζεται δημοψήφισμα;
Τάρας Μπίλους: Για να πάρει την έγκριση για την ειρηνευτική συμφωνία και να μοιραστεί την ευθύνη με την κοινωνία. Ένα δημοψήφισμα θα ήταν απαραίτητο αν η Ουκρανία αναγκαζόταν να αναγνωρίσει νομικά τις προσαρτήσεις της Ρωσίας. Αλλά ούτε η ουκρανική κοινωνία ούτε η κυβέρνηση δεν συμφωνούν με αυτό. Δεν υπάρχει ανάγκη για δημοψήφισμα: είναι απλώς ένα ακόμη παράδειγμα της απροθυμίας του Ζελένσκι να λάβει δύσκολες αποφάσεις. Υπήρξαν πολλά τέτοια παραδείγματα κατά τη διάρκεια του πολέμου, και αυτό δημιούργησε πολλά προβλήματα. Η κυβέρνηση ήλπιζε ότι ο πόλεμος θα τελείωνε σύντομα, οπότε ανέβαλε τις αποφάσεις για δύσκολα ζητήματα μέχρι που ήταν πολύ αργά. Η στρατιωτική μας αδυναμία συνδέεται τώρα, όχι με την ακύρωση της αμερικανικής στρατιωτικής βοήθειας, αλλά κυρίως με εσωτερικά προβλήματα.
Σάσα Ταλάβερ: Ποια ήταν η επίδραση των πολιτικών του Τραμπ στην πορεία του πολέμου;
Τάρας Μπίλους: Δεν είμαι στρατιωτικός αναλυτής. Ως στρατιώτης, γνωρίζω την κατάσταση στο τμήμα του μετώπου που καλύπτω, αλλά μπορεί να μην κατανοώ πιο γενικά ζητήματα. Ωστόσο, γενικά, πιστεύω ότι οι πολιτικές του Τραμπ είχαν τη μεγαλύτερη επίδραση όχι τόσο στην κατάσταση στο μέτωπο, όσο στις πόλεις της Ουκρανίας που βρίσκονται στα μετόπισθεν. Η μεγαλύτερη στρατιωτική εξάρτησή μας από τις ΗΠΑ είναι στην αεροπορική άμυνα. Χωρίς τα συστήματα Patriot, δεν μπορούμε να υπερασπιστούμε αποτελεσματικά τις πόλεις στα μετόπισθεν από τους βαλλιστικούς πυραύλους. Οι πολιτικές του Τραμπ είναι ένας από τους λόγους για την απότομη αύξηση των απωλειών αμάχων πέρυσι. Το ίδιο άλλωστε και η τωρινή δεινή κατάσταση στον ενεργειακό μας τομέα.
Όσον αφορά την κατάσταση στο μέτωπο, η επίδραση δεν ήταν τόσο σοβαρή. Ίσως η μεγαλύτερη επίπτωση να ήταν το 2024, όταν οι Ρεπουμπλικανοί στο Κογκρέσο μπλόκαραν τη νέα στρατιωτική βοήθεια για έξι μήνες. Η εξάρτηση από τη στρατιωτική βοήθεια των ΗΠΑ μειώθηκε σημαντικά και η Ευρώπη μπόρεσε να την αντισταθμίσει εν μέρει. Τα HIMARS [M142 High Mobility Artillery Rocket System], για παράδειγμα, ήταν πολύ σημαντικά το 2022, αλλά τώρα όχι τόσο πολύ. Δεν θυμάμαι πότε άκουσα για τελευταία φορά για τα Javelins. Το πεδίο της μάχης έχει αλλάξει πολύ λόγω των drones.
Σάσα Ταλάβερ: Ας προχωρήσουμε σε πιο πολιτικά ζητήματα. Πώς πιστεύεις ότι θα είναι η ουκρανική πολιτική μετά τον πόλεμο;
Τάρας Μπίλους: Πρώτον, για να υπάρχει ουκρανική πολιτική, η Ουκρανία πρέπει να παραμείνει ανέπαφη. Δεύτερον, νομίζω ότι η απάντηση θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από την έκβαση του πολέμου και τους όρους της ειρηνευτικής συμφωνίας. Αλλά σίγουρα η πολιτική θα αλλάξει σημαντικά.
Οι παραδοσιακοί Ουκρανοί ολιγάρχες έχουν χάσει πολλά λόγω του πολέμου. Εκτός από τις οικονομικές απώλειες, πολλοί από αυτούς βρίσκονται υπό πολιτική πίεση -πέντε από τους δέκα πλουσιότερους Ουκρανούς ολιγάρχες υφίστανται κυρώσεις από τον Ζελένσκι. Ο Ιγκόρ Κολόμοισκι, που βοήθησε τον Ζελένσκι να κερδίσει το 2019, βρίσκεται σε κέντρο κράτησης από το 2023. Η επιρροή της τηλεόρασης που ελέγχεται από τους ολιγάρχες έχει μειωθεί σημαντικά. Ταυτόχρονα, έχει αναδυθεί ένα νέο στρατιωτικο-βιομηχανικό σύμπλεγμα, από το οποίο σίγουρα θα αναδυθούν νέοι πολιτικοί επιχειρηματίες μετά τον πόλεμο.
Σάσα Ταλάβερ: Τι θα γίνει με την ακροδεξιά στην Ουκρανία;
Τάρας Μπίλους: Και πάλι, όλα θα εξαρτηθούν από την έκβαση του πολέμου. Αν θεωρηθεί ήττα, η ακροδεξιά μπορεί να επιμείνει ότι «θα μπορούσαμε να το χειριστούμε καλύτερα» και πολλοί άνθρωποι θα τους πιστέψουν. Με τα χρόνια, έχουν αποκτήσει επαρκές συμβολικό κεφάλαιο για να το κάνουν. Αν το αποτέλεσμα θεωρηθεί νίκη (αν και όχι πλήρης), θα είναι πιο δύσκολο για αυτούς να μετατρέψουν τις στρατιωτικές τους επιτυχίες σε πολιτικό κεφάλαιο.
Σε γενικές γραμμές, η επιρροή της ακροδεξιάς είναι πιθανό να αυξηθεί σε σύγκριση με την προπολεμική περίοδο· αυτό συμβαίνει σχεδόν παντού στον κόσμο. Αλλά δεν θα ήμουν 100% σίγουρος για αυτό. Μετά το Μαϊντάν, αρχικά φαινόταν επίσης ότι θα είχαμε μια άνοδο της ακροδεξιάς: το Σβόμποντα ήταν ένα από τα τρία κύρια κόμματα της αντιπολίτευσης και μπήκε στη νέα κυβέρνηση μετά το Μαϊντάν, ενώ ο Δεξιός Τομέας ήταν η πιο γνωστή ριζοσπαστική οργάνωση στο Μαϊντάν. Αλλά, αντί για κάτι τέτοιο, το Svoboda άρχισε να παρακμάζει μετά το Μαϊντάν, ο Δεξιός Τομέας δεν κατάφερε να αξιοποιήσει την επιτυχία του και το κίνημα Azov χρειάστηκε χρόνια για να οικοδομήσει τις δομές του και να προσελκύσει νέους. Το 2019, φάνηκε για λίγο ότι είχαν μια νέα ευκαιρία, αλλά, αντίθετα, η ακροδεξιά αντιμετώπισε νέα κρίση.
Υπάρχει επίσης ο «παράγοντας Τραμπ» -μέρος της ακροδεξιάς της Ουκρανίας υποστήριξε τον Τραμπ μέχρι το 2025 και τώρα δέχεται κριτική για αυτό. Αυτό μπορεί να συγκριθεί με τον Καναδά, όπου η πίεση του Τραμπ υπονόμευσε τα αποτελέσματα των συντηρητικών στις δημοσκοπήσεις και αντίθετα βοήθησε τους φιλελεύθερους. Ωστόσο, είναι δύσκολο να πούμε πόσο σημαντική θα είναι αυτή η επιρροή στην Ουκρανία.
Σάσα Ταλάβερ: Τι γίνεται με την ουκρανική αριστερά;
Τάρας Μπίλους: Η αλήθεια είναι ότι είμαστε αρκετά αδύναμοι. Όπως και σε άλλες μετασοσιαλιστικές χώρες, η αντισταλινική αριστερά στην Ουκρανία έπρεπε να ξεκινήσει από το μηδέν. Αλλά ενώ στην Πολωνία, τη Σλοβενία, την Κροατία και άλλες χώρες, η νέα αριστερά έχει σημειώσει ορισμένες νίκες από το 2014, στην Ουκρανία, η προσάρτηση της Κριμαίας και ο πόλεμος στο Ντονμπάς έχουν διαιρέσει και αποδυναμώσει την αριστερά.
Η εισβολή του 2022 είχε διαφορετικό αποτέλεσμα -υπήρξε μια επανενεργοποίηση και, το 2023, ανοικοδομήθηκε και η φοιτητική ένωση “Άμεση Δράση”. Ωστόσο, οι δραστηριότητές μας περιπλέκονται από τον στρατιωτικό νόμο και το γεγονός ότι πολλοί έμπειροι ακτιβιστές υπηρετούν στο στρατό. Μερικοί έχουν επίσης πεθάνει στο μέτωπο, όπως ο αναρχικός καλλιτέχνης David Chichkan, ο ανθρωπολόγος και συγγραφέας του περιοδικού Commons, ο Evheny Osievsky, και άλλοι. Ο Ρώσος αναρχικός Dmitry Petrov, που ήταν σύντροφός μας και συγγραφέας στο Commons, σκοτώθηκε επίσης πολεμώντας με την πλευρά της Ουκρανίας.
Οι δραστηριότητες της φοιτητικής ένωσης “Άμεση Δράση” έχουν δυσκολέψει και λόγω της πίεσης της ακροδεξιάς. Ενώ στην αρχή του πολέμου η ακροδεξιά δεν μας έδινε σημασία, το 2024 άρχισαν να ανακύπτουν και πάλι συγκρούσεις. Ωστόσο, οι συνθήκες της αντιπαράθεσης έχουν πλέον αλλάξει. Για παράδειγμα, το 2024, η ακροδεξιά προσπάθησε να διακόψει την παρουσίαση ενός φοιτητικού περιοδικού στην Οδησσό, αλλά αναρχικοί βετεράνοι ήρθαν να υπερασπιστούν τους φοιτητές. Πέρυσι, ο ηγέτης των Ρώσων νεοναζί στην Ουκρανία, Denis Kapustin, οργάνωσε μια πρόκληση στην κηδεία του David Chichkan, αλλά η προβοκάτσια ακυρώθηκε από αναρχικούς στρατιώτες.
Όσον αφορά το μέλλον, και πάλι, όλα εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από την έκβαση του πολέμου. Μπορεί να ακούγεται λίγο παράλογο, αλλά αν η Ουκρανία χάσει, η ακροδεξιά θα αυξήσει την επιρροή της και, σε αυτή την περίπτωση, είναι πολύ πιθανόν να εξαφανιστούμε ως συλλογικότητα. Η επόμενη γενιά αριστερών θα αναγκαστεί να ξεκινήσει από το μηδέν. Ξανά.
Σάσα Ταλάβερ: Ορισμένοι δυτικοί αριστεροί εξακολουθούν να μιλούν για τους «παλιούς αριστερούς», τους κληρονόμους του Σοβιετικού Κομμουνιστικού Κόμματος στην Ουκρανία, το οποίο απαγορεύτηκε μαζί με άλλα φιλορωσικά κόμματα το 2022. Πώς απαντάς σε ερωτήσεις σχετικά με αυτούς;
Τάρας Μπίλους: Συνήθως δείχνω ένα βίντεο με μια ρατσιστική διαφήμιση της Ναταλία Βιτρένκο, της οποίας το κόμμα ονομαζόταν Προοδευτικό Σοσιαλιστικό Κόμμα της Ουκρανίας. Η εμπειρία έχει δείξει ότι είναι καλύτερο να δείξεις κάτι μία φορά παρά να προσπαθήσεις να εξηγήσεις τα πάντα με λόγια.
Σάσα Ταλάβερ: Αυτή τη στιγμή υπάρχει μεγάλη συζήτηση μεταξύ της ευρωπαϊκής αριστεράς σχετικά με την αύξηση των κρατικών δαπανών για την άμυνα και τη στρατιωτικοποίηση. Τι πιστεύεις για αυτό;
Τάρας Μπίλους: Δεν είμαι ειδικός στα θέματα ευρωπαϊκής άμυνας και δεν είχα πολύ χρόνο να καταλάβω ακριβώς πού πηγαίνουν οι αμυντικές δαπάνες στην Ευρώπη αυτή τη στιγμή. Συνεργαζόμαστε με την αριστερά στις σκανδιναβικές χώρες και μου φαίνεται ότι έχουν πολλές καλές ιδέες για αυτό το θέμα. Για παράδειγμα, πρότειναν ένα πανευρωπαϊκό εμπάργκο στις πωλήσεις όπλων οπουδήποτε εκτός από την Ουκρανία -κατά τη γνώμη μου, αυτή ήταν μια εξαιρετική ιδέα. Γενικά, η διεθνής ασφάλεια είναι ένα θέμα που απαιτεί μια ξεχωριστή μεγάλη συζήτηση. Θα ήθελα όμως να σχολιάσω ένα πράγμα: στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ορισμένοι ευρωπαίοι αριστεροί που αντιτίθενται στον επανεξοπλισμό κατηγορούν μερικές φορές την Ουκρανία για αυτό. Αλλά αυτό είναι ένα επιχείρημα που κατηγορεί το θύμα. Ο λόγος για τη νέα κούρσα εξοπλισμών δεν είναι η ουκρανική αντίσταση, είναι η ρωσική εισβολή. Αν η Ουκρανία χάσει, η στρατιωτικοποίηση θα ενταθεί.
Σάσα Ταλάβερ: Τελευταία ερώτηση: Ποιο συμπέρασμα πιστεύεις ότι πρέπει να βγάλει η διεθνής αριστερά από τον πρώτο χρόνο της θητείας του Τραμπ;
Τάρας Μπίλους: Θα μπορούσαν να υπάρχουν πολλά συμπεράσματα. Θα πω μόνο αυτό που με απασχολεί περισσότερο. Κατά τη διάρκεια του τελευταίου έτους, ο αντιδραστικός πρόεδρος των ΗΠΑ έκανε αυτό που ζητούσε η «αντιπολεμική» αριστερά. Σε τι οδήγησε αυτό; Σε αυξημένη επιθετικότητα, περισσότερες απώλειες αμάχων και περισσότερη καταστροφή. Τα πράγματα έχουν μόνο χειροτερέψει. Σε αυτή την κατάσταση, νομίζω ότι οι «αντιπολεμικοί» θα έπρεπε να είχαν αναθεωρήσει τη στάση τους. Αλλά ακόμα δεν τους βλέπω να το κάνουν.
Η λογική πολλών «αντιπολεμικών» αριστερών φαίνεται να είναι: «Εμείς προκαλέσαμε αυτόν τον πόλεμο, οπότε τώρα ας πετάξουμε το θύμα της επιθετικότητας κάτω από τον οδοστρωτήρα». Στην εκδοχή του Τραμπ, είναι «Ας πετάξουμε τα θύματα κάτω από τον οδοστρωτήρα και ας τα ληστέψουμε κιόλας». Παρά την ανθρωπιστική ρητορική, όλες αυτές οι προτάσεις στην πράξη κατέληξαν στο να αφήσουν την Ουκρανία ανυπεράσπιστη απέναντι στην ιμπεριαλιστική επιθετικότητα. Θα πρέπει να είναι προφανές πλέον ότι αυτή είναι η λάθος προσέγγιση. Στη δεκαετία του 1990, οι ΗΠΑ ανάγκασαν την Ουκρανία να παραδώσει τα πυρηνικά της όπλα στη Ρωσία, καθιστώντας μας ευάλωτους. Η ευθύνη των ΗΠΑ τώρα είναι να βοηθήσουν την Ουκρανία, όχι να ανταμείψουν τον επιτιθέμενο.
24/2/2026
Ο Taras Bilous είναι Ουκρανός ιστορικός, από τους εκδότες της ουκρανικής επιθεώρησης Commons: Journal of Social Criticism και ακτιβιστής της οργάνωσης Κοινωνικό Κίνημα.
Η Sasha Talaver, είναι υποψήφια διδάκτορας σε θέματα φύλου στο Κεντρικό Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο της Βιέννης, είναι αριστερή και φεμινίστρια ακτιβίστρια από τη Ρωσία.
https://jacobin.com/2026/02/ukraine-war-socialist-bilous-peace
