Πολίτες ετοιμάζονται να αντιμετωπίσουν τη ρωσική εισβολή (Foto: Sergey Dolzhenko EFE/EPA).

Taras Shevchuk

Τέσσερα χρόνια πολέμου στην Ουκρανία

Ένα μοντέλο αντίστασης ενάντια στην ιμπεριαλιστική επιθετικότητα

Τέσσερα χρόνια μετά τη μεγάλης κλίμακας εισβολή στις 24 Φεβρουαρίου 2022 και την κατάληψη της Ουκρανίας από τον στρατό μιας από τις μεγαλύτερες στρατιωτικές δυνάμεις του κόσμου, μπορούμε να δούμε ότι ο Πούτιν έχει υποστεί μια στρατηγική ήττα, ανεξάρτητα από το τελικό αποτέλεσμα του πολέμου. Ο στόχος του ήταν να κατακτήσει το Κίεβο σε «λίγες μέρες», να ανατρέψει τον Ζελένσκι και να τον αντικαταστήσει με μια κυβέρνηση πιστή στο Κρεμλίνο. Όμως, η άοπλη αντίσταση ανδρών και γυναικών, που προέρχονταν από τις εργατικές γειτονιές, αναμετρήθηκε με τα άρματα μάχης με μολότοφ. Και πλήθη συγκεντρώθηκαν μπροστά από τα οπλοστάσια, απαιτώντας τουφέκια ή ό,τι όπλα μπορούσαν να βρουν. Εκατοντάδεις προσφέρθηκαν εθελοντικά. Υπήρχαν όπλα μόνο για πολύ λίγους από αυτούς. Και οι βετεράνοι ήταν καθοριστικός παράγοντας στην οργάνωση και τον συντονισμό της αντίστασης της «Εδαφικής Άμυνας»... Μόνο αργότερα άρχισαν να ενώνουν τις δυνάμεις τους με τα τακτικά στρατεύματα και τις ειδικές ταξιαρχίες. Έτσι, όχι μόνο σώθηκε η πόλη του Κιέβου και ολόκληρη η βορειοδυτική περιοχή, αλλά οι εισβολείς αναγκάστηκαν να υποχωρήσουν και να εκκενώσουν τεράστιες εκτάσεις στις περιοχές Τσερνίγκοφ, Σούμι και Χάρκοβο, και μετά από έξι μήνες, απελευθερώθηκε η πόλη Χερσώνα.

Ο διακηρυγμένος στόχος του Πούτιν ήταν η «αποστρατιωτικοποίηση» της Ουκρανίας. Το αποτέλεσμα είναι ότι από τον Φεβρουάριο του 2022, οι 80.000 κακώς εκπαιδευμένοι και ελλιπώς οπλισμένοι στρατιώτες έχουν πλέον δεκαπλασιαστεί. Η Ουκρανία διαθέτει πλέον στρατό 800.000 στρατιωτών, οι περισσότεροι από τους οποίους ήταν εργάτες πριν από τον πόλεμο και τώρα είναι σκληραγωγημένοι και εξειδικευμένοι στη χρήση drones, σύγχρονων όπλων, πυροβολικού και πυραύλων.

Με άλλα λόγια, η Ουκρανία διαθέτει πλέον έναν από τους μεγαλύτερους και πιο έμπειρους στρατούς στην Ευρώπη. Και αυτή η ισχυρή ένοπλη δύναμη είναι αποτέλεσμα της στωικής θυσίας του ουκρανικού λαού στον αγώνα του για εθνική ανεξαρτησία, όχι των «εταίρων» κυβερνήσεων ή των «ξένων συμμάχων», και ακόμη λιγότερο του ΝΑΤΟ. Είναι απαραίτητο να τονιστεί αυτό, επειδή η αφήγηση του Κρεμλίνου ότι «η εισβολή του γίνεται για να υπερασπιστεί τον εαυτό του από το ΝΑΤΟ», που επαναλαμβάνεται από χιλιάδες πληρωμένους μπλόγκερ του και ενισχύεται από τον παθητικό χορό των σταλινικών και των αυτοαποκαλούμενων «τροτσκιστών», έχει δημιουργήσει την ψευδή αφήγηση ενός «πολέμου δια αντιπροσώπων».

Ας θυμηθούμε ότι η επιθετικότητα του Πούτιν ξεκίνησε το 2014 με τη βίαιη προσάρτηση της Κριμαίας και την εισβολή στο Ντονμπάς, καμουφλαρισμένη ως αγώνας των ρωσόφωνων αυτονομιστών των αυτοαποκαλούμενων λαϊκών δημοκρατιών DNR και LNR. Αυτή η επιθετικότητα ήταν η αντεπαναστατική απάντηση του Κρεμλίνου στη νίκη των μαζών στην εξέγερση του Μαϊντάν ενάντια στην αυταρχική στροφή του προέδρου Γιανουκόβιτς. Ο Πούτιν χαρακτήρισε ψευδώς αυτή την εξέγερση ως «πραξικόπημα». Αλλά δεν ήταν μόνο ο Πούτιν που παραποίησε τα γεγονότα. Το ίδιο έκαναν και οι δυτικοί ιμπεριαλιστές, ονομάζοντάς την «Ευρωμαϊντάν». Κανείς στην Ουκρανία δεν την αποκαλεί έτσι!

Και τι έκαναν οι κυβερνήσεις των χωρών του ΝΑΤΟ εκείνη την εποχή; Στην πραγματικότητα, άφησαν την επιθετικότητα του Πούτιν να προχωρήσει! Σε αντάλλαγμα για τη συνέχιση της εκμετάλλευσης του φυσικού αερίου και του πετρελαίου του, που είναι χρήσιμα για τις ευρωπαϊκές καπιταλιστικές επιχειρήσεις, περιορίστηκαν στο να δηλώσουν τη «βαθιά δυσαρέσκειά» τους. Ωστόσο, οι ενέργειές τους αποκάλυψαν την πραγματική πολιτική του Ομπάμα, της Μέρκελ και του Μακρόν. Κλείδωσαν την Ουκρανία στις «διαπραγματεύσεις και συμφωνίες του Μινσκ», οι οποίες στην πραγματικότητα αποσκοπούσαν στη νομιμοποίηση της προσάρτησης της Κριμαίας από τη Ρωσία και της απόσχισης του Ντονμπάς. Οι ημιαποικιακοί εκπρόσωποι της ουκρανικής ολιγαρχίας συμφώνησαν με αυτό: πρώτα ο Ποροσένκο και αργότερα ο Ζελένσκι.

Τα τελευταία τέσσερα χρόνια, ο Πούτιν έστειλε περισσότερους από 1,2 εκατομμύρια στρατιώτες του στο θάνατο ή/και στον ακρωτηριασμό, συμπεριλαμβανομένων 270.000 από τους καλύτερα εκπαιδευμένους στρατιώτες που είχε στη διάθεσή του, και δεν κατάφεραν να καταλάβουν μέρος των εδαφών του Ντονμπάς και της νοτιοανατολικής Ουκρανίας – τα οποία υποτίθεται ότι ήρθαν να «απελευθερώσουν» και τα θεωρούσαν ήδη δικά τους για δύο χρόνια, τροποποιώντας το Σύνταγμα της Ρωσικής Ομοσπονδίας για αυτόν τον συγκεκριμένο σκοπό. Σήμερα, έχοντας αποτύχει να σημειώσει οποιαδήποτε σημαντική πρόοδο στο μέτωπο, ο Πούτιν παίρνει την εκδίκησή του βασανίζοντας και δολοφονώντας τον άμαχο πληθυσμό, βομβαρδίζοντας νηπιαγωγεία, μαιευτήρια, σχολεία... Χτυπά μαζικά σπίτια με βαλλιστικούς πυραύλους και drones. Εν μέσω ενός από τους πιο σκληρούς χειμώνες, ο ουκρανικός λαός επιβιώνει χωρίς ηλεκτρικό ρεύμα ή θέρμανση. Αλλά δεν τα παρατάει!

Η ρωσική οικονομία δείχνει επίσης σημάδια πανικού. Ο πληθυσμός της Ρωσίας αντιλαμβάνεται όλο και περισσότερο ότι αυτός ο ιμπεριαλιστικός πόλεμος –που κατ’ ευφημισμό ονομάζεται «Ειδική Στρατιωτική Επιχείρηση»– τους οδηγεί στον τάφο και στην καταστροφή. Ο Πούτιν δεν έχει πολύ χρόνο και θέλει να εκμεταλλευτεί την παραμονή του Τραμπ στον Λευκό Οίκο για να πιέσει την ουκρανική κυβέρνηση να παραδώσει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων αυτό που η Ρωσία δεν μπορεί να κατακτήσει στο πεδίο της μάχης. Γι’ αυτό, από την Αλάσκα μέχρι το Μαϊάμι, προσπαθεί να δελεάσει τη φατρία Τραμπ (Κούσνερ, Γουίτκοφ) με ένα μερίδιο από τα ουκρανικά λάφυρα, μεταξύ άλλων.

Επιθετικότητα από τη Μόσχα, εκβιασμός από την Ουάσινγκτον και αντιλαϊκά μέτρα από το Κίεβο

Στο πλαίσιο της αντεπαναστατικής επιθετικότητας του καθεστώτος Πούτιν κατά της Ουκρανίας από το 2014, και ακόμη περισσότερο από την ευρείας κλίμακας εισβολή στην Ουκρανία, η κυβέρνηση και η Ράντα (ουκρανικό κοινοβούλιο) συνεχίζουν να ενεργούν στην υπηρεσία των ολιγαρχών και των καπιταλιστών ιδιοκτητών. Με τους κανόνες της οικονομίας της αγοράς χωρίς καμία κρατική ρύθμιση εν μέσω ενός πολέμου κατά της εισβολής! Ταυτόχρονα, καθοδηγούνται από τις επιταγές της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής.

Από την άλλη πλευρά, εκμεταλλευόμενοι το στρατιωτικό νόμο και την στρατιωτική κατάσταση, ενισχύουν την αντιδραστική τους επίθεση εναντίον των εργαζομένων και άλλων καταπιεσμένων στρωμάτων, καταργώντας νόμους που αναγνώριζαν προοδευτικά δικαιώματα ή κοινωνικές παροχές και με «μεταρρυθμίσεις» στην εργατική και συνδικαλιστική νομοθεσία. Επιβάλλουν την κατάργηση όλων των δημοκρατικών ελευθεριών, οι οποίες επί χρόνια είχαν επιτευχθεί μέσω των αγώνων των συνδικάτων, των κοινωνικών οργανώσεων και των φοιτητικών ομάδων. Ωστόσο, η δυναμική του Μαϊντάν εξακολουθεί να είναι λανθάνουσα μεταξύ των μαζών, και όταν η κυβέρνηση και η Ράντα προσπάθησαν να περιορίσουν την εξουσία των αυτόνομων οργανισμών καταπολέμησης της διαφθοράς (NABU και SAP), μια αυθόρμητη κινητοποίηση με επικεφαλής την νεολαία των πόλεων τους ανάγκασε να υποχωρήσουν.

Σε τέσσερα χρόνια πολέμου, η κυβέρνηση δεν έχει κινητοποιήσει την οικονομία ούτε την έχει προσανατολίσει προς την εθνική άμυνα. Ωστόσο, παρά τις πολιτικές της κυβέρνησης, οι ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις κατάφεραν να αντεπιτεθούν στην ενεργειακή παραγωγή της Ρωσίας, καθώς και στα αεροδρόμια και τις στρατιωτικές βάσεις της. Η Ουκρανία παράγει αεροπορικά και ναυτικά drones με τα οποία έχει καταστρέψει μεγάλο μέρος του ρωσικού στόλου της Μαύρης Θάλασσας, εκδιώκοντάς τον από τη βάση του στη Σεβαστούπολη. Και αν και σε μικρή κλίμακα, καταφέρνει επίσης να παράγει πυραύλους όπως ο Neptune και ο Flamingo, με τους οποίους χτυπά στρατιωτικούς στόχους στο ρωσικό έδαφος, αρκετές χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά από την Ουκρανία.

Έκτακτα μέτρο για την ενίσχυση της αντίστασης

Αυτά τα τέσσερα χρόνια επιβεβαιώνουν την επείγουσα ανάγκη για την εθνικοποίηση των κύριων κλάδων της βιομηχανίας και των φυσικών και ενεργειακών πόρων, καθώς και για την κινητοποίηση ολόκληρης της οικονομίας και των ανθρώπινων πόρων υπό τον έλεγχο των εργαζομένων και της κοινωνίας. Χωρίς μια σταθερή οπισθοφυλακή, το μέτωπο δεν μπορεί να διατηρηθεί, και χωρίς ένα οπλισμένο μέτωπο για την άμυνα, η οπισθοφυλακή είναι εντελώς ευάλωτη σε βομβαρδισμούς. Είναι γεγονός ότι η φύση της ουκρανικής κυβέρνησης –εξαρτημένη από τις ΗΠΑ, φιλοϊμπεριαλιστική και λαϊκιστική– δημιουργεί αμφιβολίες που αποδυναμώνουν την αντίσταση και βλάπτουν τους εργαζόμενοι, οι οποίοι, στο μέτωπο και στα μετόπισθεν, είναι οι μόνοι που προσφέρουν όλη τους την ενέργεια και τη ζωή τους για να υπερασπιστούν την ανεξαρτησία της Ουκρανίας, παρά το βάρος των λαθών της πολιτικής και στρατιωτικής ηγεσίας της χώρας.

Γι’ αυτό η πολιτική και το μήνυμά μας απευθύνονται στους λαούς του κόσμου που υποστηρίζουν πραγματικά την ουκρανική αντίσταση. Αυτό ισχύει για την πλειοψηφία του αμερικανικού λαού και είναι ο βασικός λόγος για τον οποίο ο Τραμπ και η φατρία του, παρά το ενδιαφέρον τους να διαπραγματευτούν με τον Πούτιν σε βάρος των ουκρανικών εδαφών για να «τερματίσουν τον πόλεμο το συντομότερο δυνατό», δεν έχουν ακόμη ολοκληρώσει την παράδοση. Διότι μια τέτοια κίνηση θα προκαλούσε ακόμη μεγαλύτερη απόρριψη από τους δικούς τους υποστηρικτές.

Η νίκη της Ουκρανίας θα σημαίνει τεράστια ώθηση για τους εργαζόμενους και τα καταπιεσμένα έθνη σε όλο τον κόσμο. Θα αποτελέσει παράδειγμα αντίστασης για όλους όσους αντιμετωπίζουν δικτατορίες, ιμπεριαλιστικές εισβολές και γενοκτονίες, όπως ο παλαιστινιακός λαός που υποφέρει από το σιωνιστικό κράτος του Ισραήλ. Είναι πολύ σημαντικό να επιτευχθεί αυτή η νίκη, η οποία πιθανότατα θα οδηγήσει στην κατάρρευση του δικτατορικού καθεστώτος της FSB στη Ρωσία, που είναι μια φυλακή για εκατοντάδες έθνη στην Ευρασία, αναγκασμένα να χρησιμεύουν ως κρέας για τα κανόνια της ολιγαρχίας της Μόσχας. Και το καθήκον μας πρέπει να είναι να καλέσουμε όλους τους να δείξουν αλληλεγγύη και να υποστηρίξουν την ένοπλη αντίσταση του ουκρανικού λαού, σε ηθικό, πολιτικό και υλικό επίπεδο. Και επίσης να καλέσουμε τους εργαζόμενούς στις ΗΠΑ, την Ευρώπη και άλλες καταπιεσμένες χώρες να βοηθήσουν, χωρίς να έχουμε την παραμικρή εμπιστοσύνη ότι οι κυβερνήσεις τους θα το κάνουν για αυτούς.

Ένα σημαντικό μέρος του ουκρανικού λαού επιθυμεί να τελειώσει σύντομα αυτός ο πόλεμος, ο οποίος έχει ήδη διαρκέσει περισσότερο από την εισβολή των ναζί στην ΕΣΣΔ, 1941-1945, αν και απορρίπτει οποιοδήποτε αποτέλεσμα που θα μπορούσε να σημαίνει την ταπείνωση και την υποδούλωση της Ουκρανίας. Δεν είμαστε σίγουροι πότε θα τελειώσει. Ωστόσο, πρέπει να καταλάβουμε ότι η επίτευξη αυτού του στόχου δεν θα γίνει χάρη στους «διαπραγματευτές», αλλά χάρη στη δύναμη της αντίστασης του ουκρανικού λαού στο πεδίο της μάχης και στα μετόπισθεν.

Μετάφραση: elaliberta.gr

Taras Shevchuk, “Four Years of War in Ukraine. An model of resistance against imperialist aggression”, International Workers League – Fourth International, 24 Φεβρουαρίου 2026, https://litci.org/en/four-years-of-war-in-ukraine/?utm_source=copylink&utm_medium=browser. Workers’ Voice/La Voz de los Trabajadores, https://workersvoiceus.org/2026/02/24/four-years-of-war-in-ukraine/.

Taras Shevchuk, «Quatro anos de guerra na Ucrânia. “Exemplo de resistência contra as agressões imperialistas”», Liga Internacional de los Trabajadores – Quarta Internacional, 24 Φεβρουαρίου 2026, https://litci.org/pt/2026/02/24/quatro-anos-de-guerra-na-ucrania/?utm_source=copylink&utm_medium=browser.

Taras Shevchuk, «Cuatro Años de Guerra en Ucrania», Workers’ Voice/La Voz de los Trabajadores, 24 Φεβρουαρίου 2026, https://workersvoiceus.org/es/2026/02/24/four-years-of-war-in-ukraine/.