Η άνοδος της αντικαπιταλιστικής Αριστεράς στην Αργεντινή και η επιστολή που πυροδότησε μια κρίσιμη συζήτηση

Συνέντευξη του Eduardo Lucita στον Israel Dutra

ΠΗΓΗ: LINKS International Journal of Socialist Renewal, 3 Ιουνίου 2026

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ:elaliberta.gr

Με φόντο την κρίση της κυβέρνησης του Χαβιέρ Μιλέι και την παρακμή του Περονισμού^[1], οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ραγδαία άνοδο της δημοτικότητας της Μύριαμ Μπρέγκμαν, βουλεύτριας του «Μετώπου της Εργατικής Αριστεράς – Ενότητα» (FIT-U). Με ποσοστό υποστήριξης που κυμαίνεται μεταξύ 9% και 14% και ισχυρή παρουσία στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, το FIT-U αναδεικνύεται ως εναλλακτική λύση για εκατομμύρια ανθρώπους. Ωστόσο, έχουν επανεμφανιστεί και οι ιστορικές δυσκολίες πού έχουν ταλανίσει τη ριζοσπαστική αριστερά της Αργεντινής. Παρά τη μαχητικότητά της, η ριζοσπαστική αριστερά παραμένει κατακερματισμένη και, σε ορισμένες περιπτώσεις, πολύ σεκταριστική.

Ο Ισραήλ Ντούτρα πήρε συνέντευξη από τον βετεράνο Αργεντινό επαναστάτη Εδουάρδο Λουσίτα σχετικά με το αναδυόμενο πολιτικό τοπίο της Αργεντινής. Ο Λουσίτα είναι μέλος της Τέταρτης Διεθνούς και συντονιστής της συλλογικότητας «Αριστεροί Οικονομολόγοι της Αργεντινής» (EDI). Ο Λουσίτα, μαζί με άλλους συντρόφους, ξεκίνησε μια συζήτηση με μια ανοιχτή επιστολή που απευθυνόταν στα κόμματα του FIT-U, με τίτλο «Η Αριστερά Αντιμετωπίζει Μια Σημαντική Πρόκληση». Η επιστολή κυκλοφορεί στην Αργεντινή για πάνω από ένα μήνα και πρόσφατα ακολούθησε μια δεύτερη επιστολή, υπογεγραμμένη επίσης από γνωστούς αριστερούς ακτιβιστές.^[2]

Καθώς θεωρούμε σημαντικό να ευαισθητοποιήσουμε τη διεθνή κοινή γνώμη σχετικά με τα γεγονότα στην Αργεντινή, πραγματοποιήσαμε συνέντευξη με τον Λουσίτα, έναν από τους υπογράφοντες και των δύο επιστολών, στις 27 Μαΐου. Ο ίδιος μίλησε για αυτή τη διαδικασία, παρουσίασε μια γενική εικόνα της διεθνούς κατάστασης και υποστήριξε την ανάγκη να αξιοποιηθεί η επιτυχημένη αντιφασιστική διάσκεψη που πραγματοποιήθηκε πρόσφατα στο Πόρτο Αλέγκρε της Βραζιλίας.

Η ανοιχτή επιστολή σας προς τα κόμματα του FIT-U είχε μεγάλη απήχηση στους αριστερούς κύκλους και όχι μόνο. Ο αντίκτυπός της έγινε αισθητός ακόμη και εδώ στη Βραζιλία. Θα μπορούσατε να μας δώσετε μια γενική εικόνα του σκοπού της επιστολής και να μας εξηγήσετε γιατί δημοσιεύθηκε τώρα;

Θα επικεντρωθώ στα βασικά σημεία των επιστολών. Κατ’ αρχάς, πρέπει να λάβουμε υπόψη ένα ευρύτερο πλαίσιο: την επιδεινούμενη κοινωνική κρίση και την αίσθηση των νέων ότι δεν έχουν μέλλον· τη φθίνουσα δημοτικότητα του προέδρου και την έντονη απόρριψη των ενεργειών της κυβέρνησής του· τις σοβαρές δυσκολίες που αντιμετωπίζει ο Περονισμός στην επίλυση της εσωτερικής του κρίσης· και την άνοδο της αντικαπιταλιστικής αριστεράς, που ενσαρκώνεται στη μορφή της Μυριάμ Μπρέγκμαν. Αυτό το γενικό πλαίσιο μας φάνηκε ως ένα σημείο καμπής στην πολιτική κατάσταση, καθώς και ως μια ευκαιρία αλλά και μια πρόκληση για την αριστερά.

Ο πρώτος στόχος, λοιπόν, ήταν να ξεκινήσει μια συζήτηση για αυτή την κρίσιμη συγκυρία, την οποία θεωρώ εξαιρετική. Κρίνοντας από τα σχόλια, τις κριτικές και τις προτάσεις που λάβαμε, καθώς και από το γεγονός ότι το Σοσιαλιστικό Εργατικό Κόμμα (PTS), το Σοσιαλιστικό Εργατικό Κίνημα (MST) και η Σοσιαλιστική Αριστερά (IS) [όλα κόμματα που ανήκουν στο FIT-U] δημοσίευσαν την πρώτη επιστολή στις ιστοσελίδες τους, πιστεύω ότι αυτός ο πρώτος στόχος επιτεύχθηκε.

Πέρα από τις αναλύσεις και τους χαρακτηρισμούς, η επιστολή προτείνει επίσης συγκεκριμένες πρωτοβουλίες, όπως τη δημιουργία «Επιτροπών Αγώνα και Στήριξης της Μυριάμ Μπρεγκμάν» και τη σύσταση τεχνικών ομάδων εργασίας για την πιο λεπτομερή διαμόρφωση του προγράμματος της Αριστεράς. Πιστεύουμε ότι αυτό θα συμβάλει στην εδραίωση της ανόδου της.

Όσον αφορά το γιατί τώρα, η ιδέα που διατρέχει το κείμενο είναι ότι, για πρώτη φορά σε περισσότερα από 40 χρόνια, υπάρχει η ευκαιρία να κινητοποιηθούν τμήματα των μαζών για να υποστηρίξουν μια εργατική κυβέρνηση και, σε μια ευρύτερη προοπτική, να προωθηθεί η ιδέα της διεκδίκησης της πραγματικής εξουσίας. Όπως λέμε, οι επιτροπές θα μπορούσαν να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο σε αυτό. Μου φαίνεται μια άνευ προηγουμένου κατάσταση που πρέπει να αξιοποιήσουμε.

Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ραγδαία άνοδο της δημοτικότητας της Μπρέγκμαν, όσον αφορά την εικόνα της, το ποσοστό αποδοχής της και τις προθέσεις ψήφου. Σας εξέπληξε αυτό;

Λοιπόν, η φήμη της Μπρέγκμαν αυξάνεται εδώ και αρκετά χρόνια. Είναι μια αριστερή ακτιβίστρια με μακρόχρονη δράση στον τομέα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της υποστήριξης των συνδικαλιστικών και κοινωνικών αγώνων. Αποτελεί επίσης μια πολύ ισχυρή φωνή στο Εθνικό Κογκρέσο.

Θα έλεγα όμως ψέματα αν έλεγα ότι η ραγδαία αύξηση της υποστήριξής της τους τελευταίους δύο μήνες δεν με εξέπληξε. Είναι η μόνη πολιτική προσωπικότητα στη χώρα με θετικό ποσοστό αποδοχής και έχει μέση πρόθεση ψήφου 10%. Όλα αυτά με εκπλήσσουν ευχάριστα.

Τι πιστεύετε ότι εξηγεί αυτή την εκρηκτική άνοδο στις δημοσκοπήσεις; Είναι τα προσωπικά της χαρακτηριστικά, οι πολιτικές που προτείνει, ή μάλλον το γεγονός ότι η πολιτική και κοινωνική κατάσταση είναι ώριμη για μια προσωπικότητα τόσο αποσταθεροποιητική όσο ήταν ο Μιλέι στην εποχή του;

Πρόκειται για ένα συνδυασμό διαφόρων παραγόντων. Από τη μία πλευρά, δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η κοινωνικοοικονομική κατάσταση παίζει σημαντικό ρόλο. Αυτό αντανακλάται στη πτώση των ποσοστών δημοτικότητας του Μιλέι — τα οποία βρίσκονται πλέον στο χαμηλότερο σημείο από την ανάληψη των καθηκόντων του [το 2023] — και, κυρίως, στο γεγονός ότι το 60% των πολιτών εκφράζει δυσαρέσκεια για την απόδοση της κυβέρνησής του.

Σημαντική είναι επίσης η στροφή προς τα δεξιά στο πλαίσιο του Περονισμού. Οι ηγέτες του κόμματος έχουν απομακρυνθεί αρκετά από την ιστορική του βάση, η οποία είναι κατακερματισμένη, χωρίς ηγεσία και αποπροσανατολισμένη. Σε μια πρόσφατη συζήτηση με συναδέλφους από κάποια προάστια του Μπουένος Άιρες, μου είπαν ότι είχαν παρατηρήσει μια μετατόπιση στις προτιμήσεις ψήφου εντός του Περονισμού, μακριά από τις παραδοσιακές προσωπικότητες και προς τον Χουάν Γκραμπόις [ο οποίος ηγείται μιας προοδευτικής πτέρυγας του Περονισμού που συνδέεται στενά με τομείς της Καθολικής Εκκλησίας], αλλά τώρα, για άγνωστους λόγους, η άνοδος του Γκραμπόις είχε σταματήσει και ο κόσμος σκεφτόταν να ψηφίσει την Μπρέγκμαν. Δεν ξέρω αν αυτό ισχύει ακριβώς, αλλά αξίζει να έχουμε κατά νου τέτοιες αναφορές.

Πιστεύω ότι ο ρόλος της ως αδιάλλακτης προσωπικότητας της αντιπολίτευσης, η οποία δεν έχει συνάψει ποτέ συμφωνίες με καμία κυβέρνηση (όπως και οι υπόλοιποι βουλευτές του FIT-U), υπήρξε καθοριστικός. Η προσωπικότητα και το χάρισμά της έχουν επίσης μεγάλη βαρύτητα. Είναι ευχάριστη στην επικοινωνία, πάντα χαμογελαστή, καλλιεργημένη και έξυπνη. Επιπλέον, δεν φοβάται να εκφράζει ανοιχτά τις απόψεις της στις κοινοβουλευτικές συζητήσεις, να βάζει τον εαυτό της σε κίνδυνο στους δρόμους και να μιλάει στα μέσα ενημέρωσης, με αποτέλεσμα να έχει καταστεί η πιο περιζήτητη προσωπικότητα αυτές τις μέρες.

Θα ήθελα επίσης να προσθέσω ότι είναι μέλος ενός τροτσκιστικού κόμματος [του PTS] εδώ και 20 ολόκληρα χρόνια. Εσύ, ως πλήρους απασχόλησης κομματικός ακτιβιστής, και εγώ γνωρίζουμε πολύ καλά τις απαιτήσεις που συνεπάγονται τέτοια κόμματα. Η προσωπικότητα της Μπρέγκμαν πηγάζει από το DNA της, αλλά πιστεύω επίσης ότι οφείλεται στο γεγονός ότι διαμορφώθηκε και μεγάλωσε μέσα σε αυτό το κόμμα.

Η πρώτη ανοιχτή επιστολή διαφώνησε με τις δηλώσεις των Μπρέγκμαν και Κρίστιαν Καστίγιο [ενός άλλου ηγέτη του PTS και βουλευτή του FIT-U] ότι δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις για μια αριστερή κυβέρνηση, ούτε για την διεκδίκηση της εξουσίας, καθώς δεν υπάρχει ισχυρό κοινωνικό κίνημα ή όργανα διπλής εξουσίας.

Κατά τη γνώμη μου, αυτές οι δηλώσεις ήταν μάλλον ατυχείς. Δεν είναι ότι είναι εντελώς λανθασμένες, αλλά δεν έλαβαν υπόψη το πλαίσιο και έδωσαν την εντύπωση ότι ήταν αμυντικές, ενώ εμείς πιστεύουμε — και η επιστολή το καθιστά σαφές — ότι υπάρχουν οι προϋποθέσεις για μια πιο ενεργή στάση, με την υποβολή προτάσεων και την προσπάθεια να ξεπεραστεί ο αντίλογος.

Ευτυχώς, οι σύντροφοί μας δεν επανέλαβαν αυτές τις δηλώσεις. Πιστεύω ότι υπήρξε μια διαδικασία αναστοχασμού, και η Μπρέγκμαν δήλωσε πρόσφατα σε μια συνέντευξη: «Φυσικά θέλουμε να βρεθούμε στην κυβέρνηση, φυσικά θέλουμε να έχουμε τη δύναμη να αλλάξουμε ριζικά αυτή την κατάσταση».

Επίσης, χαρακτήρισες με αμφιλεγόμενο τρόπο την τρέχουσα συγκυρία, λέγοντας ότι «μια εκλογική ανατροπή είναι πιο πιθανή από μια εξέγερση», προτού προτείνεις την ίδρυση «Επιτροπών Αγώνα και Στήριξης της Μυριάμ Μπρεγκμάν». Δεν αποτελεί αυτό ένδειξη εκλογικίστικης λογικής; Πώς συνάδει αυτό με την πρόταση του PTS για ένα νέο εργατικό κόμμα; Και μήπως η ανοιχτή επιστολή είναι υπερβολικά αισιόδοξη;

Λοιπόν, μπροστά σε τόση απογοήτευση και απελπισία που άλλοι θέλουν να μας επιβάλουν, εμείς επιλέξαμε την αισιοδοξία της θέλησης. Όχι όμως σε αφηρημένο επίπεδο· μάλλον μια αισιοδοξία που βασίζεται στην εξελισσόμενη κατάσταση.

Όσον αφορά ένα εργατικό κόμμα, δεν μπορώ να απαντήσω με βεβαιότητα, καθώς δεν έχω καταλάβει ακριβώς τι προτείνουν. Μιλώντας στο στάδιο «Ferro» την 1η Μαΐου, η Μπρέγκμαν αναφέρθηκε σε ένα εργατικό κόμμα, στη συνέχεια σε ένα εργαλείο των εργαζομένων, μετά σε ένα κόμμα της νέας εργατικής τάξης και, τέλος, σε ένα νέο ιστορικό κίνημα. Υποθέτω ότι αυτή η πρόταση θα αποκτήσει πιο συγκεκριμένα χαρακτηριστικά με την πάροδο του χρόνου και θα συζητηθεί στο πλαίσιο του FIT-U, του οποίου η συντονιστική επιτροπή, όπως καταλαβαίνω, πρόκειται να συνεδριάσει τις επόμενες ημέρες.

Όσον αφορά την εκλογικίστικη λογική, κανείς δεν αμφιβάλλει ότι το κεφάλαιο, με επικεφαλής τον Μιλέι, εξαπολύει επίθεση κατά των συνθηκών διαβίωσης των εργαζομένων, της προστασίας του περιβάλλοντος και των δικαιωμάτων των γυναικών, της LGBTQ+ κοινότητας και των διαφόρων μειονοτήτων της χώρας που συμμετέχουν σε πολλαπλά κινήματα αντίστασης.

Ωστόσο, ένα κοινό χαρακτηριστικό αυτών των αγώνων — οι οποίοι, όπως δείχνουν όλα τα στοιχεία, θα ενταθούν — είναι ότι είναι διάσπαρτοι, κατακερματισμένοι και συχνά επηρεάζονται από την πολιτική των ταυτοτήτων, γεγονός που εμποδίζει τις προσπάθειες ενοποίησης και συγκέντρωσής τους. Για να γίνει η κατάσταση ακόμη χειρότερη, ηγέτες όπως εκείνοι της CGT [Γενική Συνομοσπονδία Εργασίας] προτιμούν τον διάλογο από την αντιπαράθεση ή απλώς κάνουν τα στραβά μάτια.

Κανείς δεν πιστεύει ότι μια κοινωνική εξέγερση είναι επικείμενη, αν και η ταξική πάλη είναι προφανώς απρόβλεπτη. Διαφορετικά, θα είχαμε όλοι προβλέψει την εξέγερση του 2001 [ενάντια στις νεοφιλελεύθερες πολιτικές που ανάγκασαν αρκετούς προέδρους να παραιτηθούν]. Επειδή είμαι μεγαλύτερος σε ηλικία, θυμάμαι τη σύγκρουση του 1959 στο εργοστάσιο επεξεργασίας κρέατος Lisandro de La Torre, η οποία κορυφώθηκε με μια γενική απεργία που οργανώθηκε από στόμα σε στόμα. Ωστόσο, είναι γεγονός ότι οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι σήμερα είναι πολύ πιο πιθανό να σημειωθεί εκλογική πρόοδος παρά μια εξέγερση.

Στη δεύτερη επιστολή, με τίτλο «Μερικές σκέψεις για τα καθήκοντα που μας περιμένουν», δίνετε μεγάλη έμφαση στις επιτροπές, οι οποίες παρουσιάζονται υπό το σύνθημα «Για μια κυβέρνηση των εργαζομένων: η Μυριάμ Μπρέγκμαν για πρόεδρος».

Ναι. Η πρόταση για τη συγκρότηση επιτροπών — την οποία, πρέπει να αναγνωρίσουμε, υιοθέτησε η Μπρέγκμαν στην ομιλία της την 1η Μαΐου, όταν μίλησε για την «οργάνωση της υποστήριξης» — αποσκοπεί όχι μόνο στην ένωση των ακτιβιστών από τα κόμματα της FIT-U ή άλλων οργανώσεων και κινημάτων, αλλά και των διανοουμένων, των καλλιτεχνών και, πάνω απ’ όλα, εκείνων που ηγούνται των αγώνων που σήμερα είναι διάσπαρτοι και κατακερματισμένοι. Στόχος της είναι να καλέσει στην ευρύτερη δυνατή ενότητα, ώστε να συζητήσουμε μαζί ένα ελάχιστο πρόγραμμα για την αντιμετώπιση της έκτακτης κατάστασης που αντιμετωπίζουμε και να ανοίξουμε δυνατότητες για μεγάλους μετασχηματισμούς.

Τις τελευταίες ημέρες, το PTS ξεκίνησε την δημόσια έκκλησή του με τίτλο «Σας χρειαζόμαστε». Υποστηρίζουμε αυτή την πρωτοβουλία ως ένα βήμα προς τα εμπρός, που καλεί τον κόσμο να οργανωθεί γύρω από την ιδέα μιας εργατικής κυβέρνησης. Θέτει επίσης το ζήτημα ενός εργατικού κόμματος ή/και ενός νέου ιστορικού κινήματος, αλλά, όπως είπα, αυτό απαιτεί πιο εμπεριστατωμένες συζητήσεις.

Λογικά, αυτές οι επιτροπές, που συγκροτήθηκαν από την Μπρέγκμαν και συσπειρώνονται γύρω της, θα πρέπει να συμμετάσχουν και στην προεκλογική εκστρατεία. Η πραγματικότητα είναι ότι πιθανότατα θα εισέλθουμε τώρα σε μια περίοδο ηρεμίας, λόγω του Παγκοσμίου Κυπέλλου. Ωστόσο, οι εκλογές θα διεξαχθούν αμέσως μετά τη λήξη του. Και θα είναι σημαντικές, όχι μόνο επειδή πολλοί πιστεύουν ότι τα πράγματα δεν μπορούν να συνεχίσουν όπως είναι, αλλά και επειδή μέσα στις άρχουσες τάξεις υπάρχει ένας τομέας που ήδη αμφιβάλλει ότι ο Μιλέι θα επανεκλεγεί, ή αν είναι καν προς το συμφέρον τους να επανεκλεγεί. Έτσι, δεν λείπουν εκείνοι που θέλουν να τον απομακρύνουν για να σώσουν το σχέδιό τους, και ήδη αναζητούν αντικαταστάτη.

Για μένα, λοιπόν, αυτό δεν είναι εκλογικίστικη λογική. Πρόκειται για την αξιοποίηση μιας άνευ προηγουμένου ευκαιρίας. Αν όμως εξετάσετε τις δύο ανοιχτές επιστολές, θα διαπιστώσετε ότι επιμένουν στο να μην εγκαταλείψουμε τους αγώνες ή τους δρόμους. Το εκλογικό πεδίο είναι απλώς ένα ακόμη πεδίο μάχης. Όπως συνήθιζαν να λένε στο παρελθόν, δεν πρέπει να αγνοούμε τις μάχες στο γήπεδο που κυριαρχούν οι εξουσιαστές.

Αναφέρεστε επίσης στη μετάβαση από την άμυνα στην επίθεση. Το βρίσκω ενδιαφέρον, και όχι μόνο για την αργεντινική αριστερά. Μπορείτε να μας εξηγήσετε πώς θα μπορούσε να μοιάζει κάτι τέτοιο;

Είναι σαφές ότι η υποστήριξη προς την Μπρέγκμαν και η αλλαγή στη κοινή γνώμη που περιέγραψα — και δεν είμαι ο μόνος που το αναφέρει αυτό — δεν θα μεταφραστούν αυτόματα σε οργανωμένη υποστήριξη ή ψήφους. Η επίτευξη αυτού του πολιτικού στόχου απαιτεί μια μορφή πολιτισμικής αλλαγής στην αριστερά, εδώ και σε όλο τον κόσμο. Περιλαμβάνει την εγκατάλειψη μιας απλώς ιδιοτελούς ή αυτοαναφορικής πολιτικής και την προτεραιοποίηση των γενικών συμφερόντων του εργατικού και λαϊκού κινήματος. Δηλαδή, λιγότερο πνεύμα πρωτοπορίας και περισσότερη μαζική πολιτική για να προσεγγίσουμε ευρείς τομείς που έχουν πληγεί σκληρά από την κρίση, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που δεν ταυτίζονται με τον αντικαπιταλισμό ή τον σοσιαλισμό.

Στην περίπτωσή μας, πρέπει να προσεγγίσουμε τις πολλές ομάδες και τους τομείς του Περονισμού που σήμερα βρίσκονται σε αδιέξοδο — χωρίς σχέδιο, πρόγραμμα ή σαφή ηγεσία — και οι οποίοι έχουν επανειλημμένα εκφράσει την πρόθεσή τους να ψηφίσουν την Μπρέγκμαν, για να τους ζητήσουμε να ενταχθούν στις επιτροπές.

Αυτό μας οδηγεί στην ανάγκη για ενότητα της Αριστεράς, όχι απλώς επειδή μαζί είμαστε πιο δυνατοί, αλλά επειδή μας επιτρέπει να σκεφτόμαστε και να δρούμε από κοινού. Αυτή η ενότητα δεν μπορεί απλώς να διακηρυχθεί· πρέπει να αφήσει πίσω τις άκαρπες διαμάχες και να δημιουργήσει ανεξάρτητες, δημοκρατικές και αυτόνομες επιτροπές ως κοινό χώρο για τη συγκέντρωση της ενεργητικότητας των ακτιβιστών, η οποία σήμερα είναι διάσπαρτη σε πολλαπλούς, συχνά αναποτελεσματικούς, χώρους.

Για να σημειώσουμε πρόοδο σε αυτό το μέτωπο, απαιτείται μια αλλαγή στάσης από τα μέλη των διαφόρων κομμάτων του FIT-U. Αν το καταφέρουμε αυτό, θα μπορέσουμε να αφήσουμε πίσω μας την αμυντική στάση στην οποία βρισκόμαστε εδώ και πολύ καιρό και να περάσουμε στην επίθεση. Αυτό θα μας επιτρέψει να προχωρήσουμε πέρα από την απλή αντίσταση και να οραματιστούμε τρόπους για να μεταμορφώσουμε αυτή την ανυπόφορη πραγματικότητα, να αντιμετωπίσουμε το ζήτημα της εξουσίας και να δημιουργήσουμε τις συμμαχίες που απαιτούνται για να γίνει αυτό εφικτό.

Έχουμε μπροστά μας μια άνευ προηγουμένου ευκαιρία, η οποία όμως αποτελεί και μια μεγάλη πρόκληση για την Αριστερά. Αυτή η ευκαιρία δεν θα διαρκέσει για πάντα. Γνωρίζουμε ότι η πολιτική απεχθάνεται το κενό. Αν η Αριστερά δεν καταλάβει αυτόν τον χώρο, θα το κάνουν άλλοι. Δεν υπάρχει χρόνος για χάσιμο.

Έχω επίσης στο μυαλό μου τη διεθνή κατάσταση. Από αυτή την άποψη, πώς θεωρείτε ότι τα γεγονότα στην Αργεντινή, αλλά και στη Βολιβία, εντάσσονται σε έναν κόσμο που χαρακτηρίζεται από γεωπολιτικές εντάσεις, την άνοδο της δεξιάς και μια προσωπικότητα όπως ο Ντόναλντ Τραμπ;

Λοιπόν, η Αργεντινή αποτελεί, σε κάποιο βαθμό, μια εξαιρετική περίπτωση. Έχουμε έναν πρόεδρο που αυτοχαρακτηρίζεται ως αναρχοκαπιταλιστής και βρίσκεται στην ιδεολογική πρωτοπορία της παγκόσμιας ανόδου της δεξιάς. Και σαν να μην έφτανε αυτό, έχει επίσης υποτάξει την εξωτερική πολιτική της χώρας στις ΗΠΑ του Τραμπ και στο Ισραήλ του Νετανιάχου.

Από την άλλη πλευρά, διαθέτουμε μια αντικαπιταλιστική Αριστερά που, κατά τη γνώμη μου, δεν έχει όμοιο της στον κόσμο αυτή τη στιγμή. Στην πρώτη γραμμή βρίσκεται ένας εκλογικός συνασπισμός (το FIT-U) τεσσάρων τροτσκιστικών κομμάτων, ο οποίος λειτουργεί εδώ και 15 χρόνια, κάτι εξίσου άνευ προηγουμένου.

Η Βολιβία βιώνει μια σοβαρή πολιτική κρίση που τροφοδοτείται από μια εξέγερση εργατών, αυτοχθόνων και αγροτών, η οποία έχει μπλοκάρει τους κύριους δρόμους και τις πόλεις της χώρας. Ζητούν την παραίτηση της κυβέρνησης του Ροντρίγκο Παζ, η οποία εξελέγη πριν από λίγο περισσότερο από έξι μήνες. Αν συμβεί κάτι τέτοιο —και δεν πρέπει να αποκλείσουμε ότι κάτι παρόμοιο θα μπορούσε να συμβεί και στη χώρα μου, δεδομένης της κρίσιμης κοινωνικής κατάστασης— θα είχε τεράστιο αντίκτυπο σε διεθνές επίπεδο.

Ακόμη και μια ήττα του Μιλέι στις προεδρικές εκλογές του 2027 θα είχε μεγάλη σημασία. Θα αποδείκνυε με συγκεκριμένο τρόπο ότι, είτε μέσω εξέγερσης είτε μέσω των εκλογών, η ακροδεξιά μπορεί να ηττηθεί. Και αν η αντικαπιταλιστική αριστερά διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο σε αυτά τα κινήματα, αυτό θα αποτελέσει παράδειγμα για την αριστερά σε διεθνές επίπεδο.

Όσον αφορά τον Τραμπ, είναι σαφές ότι ηγείται μιας αυτοκρατορίας σε παρακμή, η οποία επιδιώκει να βρει καταφύγιο στο «δυτικό μπλοκ» και η οποία, καθώς παρακμάζει, έχει γίνει πιο επιθετική και αρπακτική. Αυτό αποδείχθηκε από τη στρατιωτική εισβολή στη Βενεζουέλα και την απαγωγή του προέδρου της, τις απειλές και τον ασφυκτικό κλοιό που ασκεί στην Κούβα, καθώς και από τις δηλώσεις του σχετικά με την προσάρτηση του Καναδά και της Γροιλανδίας.

Ο Τραμπ επέτρεψε στο Ισραήλ να τον παρασύρει στον πόλεμο της Μέσης Ανατολής, αφήνοντας παράλληλα το Ισραήλ να ενεργεί ανεξέλεγκτα στη Γάζα, τη Δυτική Όχθη και τον Λίβανο. Ο Τραμπ μπλέχθηκε στον πόλεμο χωρίς σαφή στρατηγική εισόδου ή εξόδου. Είναι πλέον σαφές ότι θα βγει αποδυναμωμένος από αυτό το χάος που ο ίδιος προκάλεσε. Αυτό ενδέχεται να έχει συνέπειες για τις ενδιάμεσες εκλογές των ΗΠΑ τον Νοέμβριο.

Η άλλη πλευρά του νομίσματος είναι η άνοδος της Κίνας, που αποτελεί πλέον το κύριο σημείο αναφοράς στο παγκόσμιο σκακιέρα, όπως το έθεσε ένας Ισπανός πολιτικός επιστήμονας. Σε λιγότερο από μια εβδομάδα, ο Κινέζος πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ υποδέχτηκε τον Τραμπ και τον Βλαντιμίρ Πούτιν στο πλαίσιο επίσημων επισκέψεων στο Πεκίνο και υπέγραψε διάφορες εμπορικές και πολιτικές συμφωνίες και με τους δύο, χωρίς να παραχωρήσει σε κανέναν από τους δύο κάτι ουσιαστικό. Ανάγκασε τον Τραμπ να υποχωρήσει όσον αφορά τις πωλήσεις όπλων στην Ταϊβάν και κατέστησε σαφές στον Πούτιν ότι η Κίνα είναι πιο σημαντική για τη Ρωσία από ό,τι η Ρωσία για την Κίνα.

Αντιμετωπίζουμε μια παγκόσμια τάξη πραγμάτων που μεταβάλλεται, και όλα δείχνουν ότι οδεύουμε προς έναν διαχωρισμό των σφαιρών επιρροής. Αυτό μπορεί να σταθεροποιήσει την κατάσταση για λίγο, αλλά οι εντάσεις θα επανέλθουν, ειδικά αν ληφθεί υπόψη ότι πίσω από όλα αυτά κρύβεται η ανεπίλυτη κρίση του παγκόσμιου καπιταλισμού.

Τέλος, εδώ στο Πόρτο Αλέγκρε, διοργανώσαμε τον Μάρτιο το 1ο Αντιφασιστικό Συνέδριο για την Κυριαρχία των Λαών, με τη συμμετοχή σημαντικής αντιπροσωπείας από την Αργεντινή. Ποια ήταν η άποψή σας για αυτή την εκδήλωση και πώς πιστεύετε ότι θα εξελιχθεί στο μέλλον;

Δεν ξέρω αν το γνωρίζετε, αλλά συνεργάστηκα με τον Έρικ Τουσέν στην οργάνωση του συνεδρίου. Δεν ταξιδεύω πλέον, αλλά από τις αναφορές που έλαβα και τα σχόλια διαφόρων συντρόφων, το συνέδριο στέφθηκε με επιτυχία όσον αφορά τη συμμετοχή και την ποικιλία των θεμάτων που συζητήθηκαν στα διάφορα πάνελ και στις αυτοοργανωμένες δραστηριότητες.

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι αυτή η επιτυχία οφείλεται στην εστίαση στον κοινό στόχο μιας διεθνούς σύγκλισης για την αντιμετώπιση των ακροδεξιών δυνάμεων σε όλο τον κόσμο, έναν στόχο που μοιράζονται διάφορα κόμματα και κοινωνικά κινήματα στη Βραζιλία, καθώς και, σε διεθνές επίπεδο, οργανώσεις όπως η CADTM [Επιτροπή για την Κατάργηση του Παράνομου Χρέους], η Τέταρτη Διεθνής, το Jubilee South και το Ίδρυμα Ρόζα Λούξεμπουργκ.

Συμμετείχε μια μεγάλη αντιπροσωπεία από τη χώρα μου, η οποία αποτελείτο από μέλη αντικαπιταλιστικών οργανώσεων και κινήσεων του κεντροαριστερού και/ή προοδευτικού χώρου, καθώς και από ορισμένους διακεκριμένους διανοούμενους.

Πιστεύω ότι πρέπει να δοθεί συνέχεια στη διάσκεψη. Αυτή ήταν και η άποψη της Διεθνούς Επιτροπής, η οποία αποφάσισε να διοργανώσει δύο εκδηλώσεις, μία στο Μεξικό και μία στην Αργεντινή. Θα δούμε πότε θα μπορέσουν να πραγματοποιηθούν. Η απόφαση έχει ληφθεί και είναι καθήκον μας να την εφαρμόσουμε.

Πρώτη δημοσίευση: Revista Movimento, 2 Ιουνίου 2026

Σημειώσεις:

^[1] Ο Περονισμός αποτελεί την κυρίαρχη πολιτική δύναμη στην πολιτική σκηνή της Αργεντινής από την άνοδο στην εξουσία του προέδρου Χουάν Ντομίνγκο Περόν το 1946. Σήμερα βρίσκεται στην αντιπολίτευση, αλλά υπήρξε και το κύριο κυβερνών κόμμα από το τέλος της στρατιωτικής δικτατορίας το 1983. Ως ευρύ πολιτικό κίνημα, περιλαμβάνει ένα πλατύ φάσμα πολιτικών (από τη δεξιά έως την κεντροαριστερά και τους προοδευτικούς), συμπεριλαμβανομένων των προηγούμενων κεντροαριστερών κυβερνήσεων του Νέστορ Κίρχνερ (2003-2007) και της Κριστίνα Φερνάντες ντε Κίρχνερ (2007-2015).

^[2] Μεταξύ αυτών που υπογράφουν αυτές τις ανοιχτές επιστολές συγκαταλέγονται επίσης ο Άριελ Πετρουτσέλι, ένας διακεκριμένος διανοούμενος, ο Χουάν Πάμπλο Κασιέλο, γνωστός ηγέτης της ένωσης εκπαιδευτικών από το Ροσάριο, και ο Άλντο Κάσας, ένας ιστορικός επαναστάτης σοσιαλιστής.