Πρέπει να απαγορευτεί το Κουβανικό Κομμουνιστικό Κόμμα; Μια επαναστατική πρόταση
Από τον Frank García Hernández
ΠΗΓΗ: Comunistas, 16 Ιουνίου 2026
ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ:elaliberta.gr
Η αστική δημοκρατία είναι δημοκρατική εφ’ όσον η εργατική τάξη δεν επιχειρεί να καταλάβει την εξουσία. Δηλαδή, η αστική δημοκρατία υπάρχει μόνο για την αστική τάξη και τους πολιτικούς εκπροσώπους της και, στην καλύτερη περίπτωση, δέχεται τους κομμουνιστές μόνο εφ’ όσον αυτοί δεν αποτελούν πραγματική απειλή για την εξουσία της.
Τίποτα από όλα αυτά δεν είναι αφηρημένη θεωρία. Η σύγχρονη ιστορία είναι γεμάτη από τέτοιες περιπτώσεις. Όταν εμείς, ορισμένοι κριτικοί μαρξιστές από την Κούβα, προειδοποιούσαμε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες προσπαθούσαν όχι μόνο να ανατρέψουν την κυβέρνηση του νησιού, αλλά και να επιβάλουν μια αντικομμουνιστική δικτατορία νεοφιλελεύθερης οικονομίας υπό ένα δήθεν πολυκομματικό σύστημα, μας χαρακτήριζαν ως κινδυνολόγους· όπως ακριβώς και οι εκπρόσωποι του Ντίαζ-Κανέλ μας κατηγορούσαν, επίσης ως κινδυνολόγους, όταν από τα πρώτα άρθρα του Comunistas επισημάναμε ότι η στρατηγική να ποντάρουμε τα πάντα στον τουρισμό και να εφαρμόσουμε το κινεζικό μοντέλο θα οδηγούσε μόνο σε πλήρη οικονομική κατάρρευση όπου, προφανώς, αυτή που δεν θα είχε τι να φάει θα ήταν η εργατική τάξη. Στη συνέχεια, όλα επιβεβαιώθηκαν, όπως και το γεγονός ότι αυτό το οικονομικό πρόγραμμα ήταν η πολιτική που δικαιολογούσε την ιδιωτικοποίηση και τον νεοφιλελευθερισμό. Μόνο που αυτό επρόκειτο να αποτελέσει γόνιμο έδαφος για τους αντικομμουνιστές.
Σήμερα, στο μέσο «Cuba por Cuba» —το οποίο κάποτε διακρινόταν από μια ορισμένη προσέγγιση της φιλελεύθερης δημοκρατίας, όπου γίνονταν δεκτές και φωνές της αριστεράς—, ένας από τους κύριους συντονιστές του, ο José Manuel Rubines, υποστηρίζει ότι το Κομμουνιστικό Κόμμα της Κούβας πρέπει να απαγορευτεί όταν πέσει η κυβέρνηση.
Ο Rubines, ο οποίος ήταν καθηγητής στη Σχολή Κοινωνικής Επικοινωνίας μέχρι που πήγε στην Ισπανία για να παρακολουθήσει μεταπτυχιακό πρόγραμμα σχετικά με το πώς να κυβερνά η αστική τάξη, υποστηρίζει ότι το ΚΚΚ υπήρξε μια δικτατορική οργάνωση. Ωστόσο, ο Rubines γνωρίζει πολύ καλά ότι μέσα σε αυτή την οργάνωση αγωνίστηκαν χιλιάδες έντιμοι κομμουνιστές. Η απαγόρευση του ΚΚΚ – η ηγεσία του οποίου σήμερα είναι αξιοθρήνητη και πρέπει να παραπεμφθεί σε εργατικά δικαστήρια – συνεπάγεται την έναρξη μιας αντικομμουνιστικής δίωξης: υπάρχουν ακόμα χιλιάδες κομμουνιστές στην Κούβα και έχουν το δικαίωμα να οργανωθούν, αλλά και οι προδότες που, στο όνομα του κομμουνισμού, έχουν καταπιέσει την κουβανική εργατική τάξη πρέπει να δικαστούν.
Υπάρχει, όπως γνωρίζει πολύ καλά ο Rubines, μια κριτική αριστερά, η οποία όμως είναι κατακερματισμένη. Ο Rubines έχει πλήρη επίγνωση ότι εκείνοι στους οποίους λογοδοτεί –συναντήθηκε με ενθουσιασμό με τον πρέσβη των Ηνωμένων Πολιτειών στην Κούβα, όταν ο εν λόγω διπλωμάτης του ιμπεριαλισμού επισκέφθηκε τη Μαδρίτη– προς το παρόν δεν ανησυχούν ιδιαίτερα για την κριτική αριστερά. Η κριτική αριστερά αποτελεί ακόμη μια πολύ μικρή μειοψηφία, αλλά αν σε μια μελλοντική Κούβα που θα κυβερνάται από εκπροσώπους της αστικής τάξης – είτε της φιλοαμερικανικής είτε της εθνικιστικής – αυτή η κριτική αριστερά, ή κάποια άλλη, που ως μαρξιστική αριστερά θα επιδιώκει να εκπροσωπήσει τα συμφέροντα της εργατικής τάξης – της πλειοψηφίας – καταστεί μια πραγματική εναλλακτική για την κατάκτηση της εξουσίας, τότε και ο Rubines θα πει «πρέπει να το αποτρέψουμε». Και αν το Κομμουνιστικό Κόμμα έχει ήδη απαγορευτεί, τότε οι μέθοδοι για να αποτραπεί η άνοδος μιας κουβανικής μαρξιστικής αριστεράς στην εξουσία δεν θα ήταν η νίκη στις εκλογές, αλλά η αντιπαράθεση με το ίδιο το φιλελεύθερο Σύνταγμα -το οποίο, απαγορεύοντας ήδη τον μαρξισμό, θα ήταν ελάχιστα ή καθόλου φιλελεύθερο σε σχέση με τον αρχικό φιλελευθερισμό-.
Η αστική τάξη —αυτή η κοινωνική τάξη που κατέχει τα μέσα παραγωγής και αγοράζει εργατική δύναμη για να θέσει τα μέσα αυτά σε κίνηση και να δημιουργήσει υπεραξία— είναι μια μειοψηφική τάξη η οποία, παρόλο που έχει απαλλοτριωθεί πολλές φορές και έχει ηττηθεί πολιτικά, διαπιστώνει ότι μέχρι σήμερα η εργατική τάξη —επειδή έχει προδοθεί— δεν έχει καταφέρει να οικοδομήσει ένα δημοκρατικό σύστημα. Όπως βλέπουμε, δεν έχει νόημα να υπάρχει η αστική τάξη: αν η εργατική τάξη είναι αυτή που θέτει σε κίνηση τα μέσα παραγωγής, ποιο είναι το νόημα της ύπαρξης της αστικής τάξης; Αυτή είναι μια ερώτηση που σήμερα απουσιάζει από την Κούβα, επειδή αφορά τόσο την τρέχουσα κυβέρνηση όσο και όσους επιδιώκουν να γίνουν οι νέοι αφέντες.
Δυστυχώς, σε όλη την ιστορία, η εργατική τάξη δεν κατάφερε ποτέ να καθοδηγήσει τις τύχες της χώρας της, αντίθετα με μια χούφτα ηγετών οι οποίοι, με την πάροδο του χρόνου, καταλήγουν να υπερασπίζονται αποκλειστικά τα δικά τους συμφέροντα και όχι εκείνα των ανθρώπων που υποτίθεται ότι εκπροσωπούν. Το ίδιο ισχύει και για την αστική τάξη και τους πολιτικούς εκπροσώπους της: εκπροσωπούν τα συμφέροντα μιας μειοψηφίας.
Γιατί να μην προταθεί στην Κούβα ένα πολιτικό μοντέλο όπου αυτή η απεχθής γραφειοκρατική κάστα θα αντικατασταθεί από την εργατική τάξη; Ακούγεται κατά κύριο λόγο ότι μια πλούσια τάξη θα αντικαταστήσει την υπάρχουσα πλούσια τάξη. Δηλαδή, γίνεται μάχη για το ποιος θα ελέγχει την αποκατάσταση του καπιταλισμού στην Κούβα.
Οι Ντίαζ-Κανέλ έχουν τους εκπροσώπους τους στο εξωτερικό: συγγενείς υπουργών και υφυπουργών που έφυγαν την κατάλληλη στιγμή από τη χώρα, ίσως για να αναλάβουν αμφίβολους ρόλους, και βγαίνουν να διαδώσουν την προπαγάνδα του Κόμματος, με ένα λόγο στον οποίο, παραδόξως, μιλούν όλο και λιγότερο για σοσιαλισμό. Τώρα υπερασπίζονται σχεδόν χωρίς περιστροφές τη διαδικασία της απελευθέρωσης. Μάλιστα, σε ορισμένες κουβανικές πρεσβείες, έχουν αποσύρει διακριτικά τις φωτογραφίες του Φιντέλ. Απέναντί τους βρίσκονται οι Rubines, εκπρόσωποι αυτής της άλλης αστικής τάξης που επιδιώκει να επαναφέρει τον καπιταλισμό στην Κούβα, αλλά στην οποία η σημερινή ηγεσία και οι βιτρίνες της δεν θα είχαν καμία συμμετοχή – είναι γνωστό ότι μεγάλο μέρος των σημερινών Κουβανών ηγετών διαθέτει αρκετές ιδιωτικές επιχειρήσεις στο όνομα συγγενών τους, αναπαράγοντας έτσι το κινεζικό μοντέλο όπου οι υποκριτές γραφειοκράτες πλουτίζουν προστατευμένοι μαζί με τα παιδιά τους, αυτούς τους περίφημους «μικρούς πρίγκιπες».
Όπως φαίνεται, για όλους αυτούς τους λόγους, η εργατική τάξη απουσιάζει. Οι αληθινοί κομμουνιστές, που διώκονται από το 1960 από το σταλινισμό, θα καταστούν παράνομοι. Θα εξοστρακιστούμε επίσης και εμείς που έχουμε αρχίσει να οργανωνόμαστε, σε πολύ αρχικό στάδιο, με βάση τον επαναστατικό μαρξισμό και, ως εκ τούτου, διωκόμαστε. Σε αυτή τη μελλοντική Κούβα, μόνο η αστική τάξη θα μπορεί να κυβερνά. Οι πλειοψηφίες θα παραμείνουν εκτός της πολιτικής εξουσίας, όπως πάντα. Επιπλέον, σε αυτή τη μελλοντική Κούβα, θα κατασταλούν από την αντίπαλη τάξη τους, η οποία, σαν να μην έφτανε αυτό, θα υποταχθεί στις Ηνωμένες Πολιτείες, όπως ήδη αρχίζει να δείχνει.
Το να αποκλειστεί η συμμετοχή στην πολιτική όσων, στο όνομα του μαρξισμού, πρόδωσαν την εργατική τάξη δεν είναι αυτό που προτείνει ο Rubines: η πρότασή του είναι να απαγορευτεί ο μαρξισμός, ώστε να αναλάβει την εξουσία η αστική τάξη χωρίς καμία αντίσταση. Η θέση ότι η αστική τάξη δεν έχει λόγο να υπάρχει είναι μια θέση που πηγάζει αποκλειστικά από τον μαρξισμό και τον αναρχισμό. Ένα πραγματικά δημοκρατικό μοντέλο θα ήταν αυτό στο οποίο η εργατική τάξη θα κατείχε την εξουσία, τόσο στην οικονομία όσο και στο πολιτικό σύστημα. Για να επιτευχθεί αυτό, καταρχάς πρέπει να εξαφανιστεί η αστική τάξη, κάτι που γίνεται με την απαλλοτρίωση των μέσων παραγωγής, όχι όμως με την παραχώρησή τους σε έναν παρασιτικό τομέα που αργότερα θα επιστρέψει στον καπιταλισμό: οι απαλλοτριώσεις, ώστε να εξαφανιστούν η αστική τάξη και κάθε μορφή εκμετάλλευσης, πρέπει να πραγματοποιηθούν υπό τον έλεγχο της εργατικής τάξης. Όταν φτάσει εκείνη η στιγμή, δεν έχει νόημα να υπάρχουν τα κόμματα της αστικής τάξης. Αν δεν υπάρχει πλέον αστική τάξη, κανείς δεν θα την υπερασπιστεί. Όμως ο σοσιαλισμός, δηλαδή το σύστημα όπου η εργατική τάξη κατέχει την εξουσία, δεν είναι μονοκομματικό. Ακριβώς αυτό το μοντέλο – ο μονοκομματισμός – είναι αυτό που έχει εμποδίσει την οικοδόμηση του σοσιαλισμού.
Με την εργατική τάξη στην εξουσία, θα δημιουργηθούν όσα κόμματα και τάσεις χρειαστούν για την οικοδόμηση μιας κοινωνίας που θα στοχεύει σε ένα σύστημα όπου θα εξαφανιστεί και το κράτος. Δεδομένου ότι το κράτος αποτελεί μια τάξη που καταπιέζει την αντίπαλη τάξη της –όπως έχει αναφερθεί στο παρόν κείμενο–, με την εξαφάνιση της εκμεταλλευτικής αστικής τάξης και την ανάληψη της εξουσίας από την εργατική τάξη, η ύπαρξη κατασταλτικών θεσμών δεν θα έχει πλέον νόημα· ενδεχομένως θα υπάρχει ένας μη επαγγελματικός στρατός, όσο οι ιμπεριαλιστικές δυνάμεις προσπαθούν να την καταστρέψουν. Αυτή είναι η πραγματική, πλήρης δημοκρατία ολόκληρης της εργατικής τάξης. Αλλά πρώτα, για να φτάσουμε σε αυτήν, πρέπει να περάσουμε από μια επαναστατική διαδικασία, δηλαδή να δημιουργήσουμε το νέο πολιτικό και οικονομικό σύστημα που δεν έχει εφαρμοστεί μέχρι τώρα: τον σοσιαλισμό, και να μην επαναλάβουμε τις αντικομμουνιστικές και νεοφιλελεύθερες δικτατορίες. Τίποτα καινούργιο, ούτε καλό, δεν φέρνουν αυτές οι δικτατορίες· ακόμα κι αν μεταμφιέζονται ως υποτιθέμενη φιλελεύθερη δημοκρατία, αποτελούν πάντα το σύστημα μιας μειοψηφίας – της αστικής τάξης – και, καθώς είναι το μοντέλο μιας μειοψηφίας, δεν μπορεί να είναι η εξουσία του λαού, η δημοκρατία. Η πρόταση του Rubines, ο οποίος παριστάνει τον υπερασπιστή της δημοκρατίας, είναι η πρόταση του πιο παρωχημένου δικτατορικού αυταρχισμού. Μόνο οι Χίτλερ, οι Πινοσέτ και οι ακροδεξιές κυβερνήσεις έχουν απαγορεύσει τα κομμουνιστικά κόμματα. Ευχαριστούμε, Rubines, για την ειλικρίνειά σου.
Ελευθερία, ναι, για την αγορά· δημοκρατία, ναι, για τα κόμματα της αστικής τάξης: αυτή είναι η πρόταση του Rubines και των ομοϊδεατών του, στην οποία, στην πράξη, χωράνε και οι αστοί του σημερινού καθεστώτος. Δεν είναι τυχαίο που οι Ηνωμένες Πολιτείες διαπραγματεύονται με την παλινορθωτική κυβέρνηση του ψεύτικου ΚΚΚ και όχι με τους Rubines. Δεν είναι τυχαίο, δυστυχώς, ότι ίσως δούμε μια «μετάβαση» όπου η ίδια η δομή του ΚΚΚ θα συνεχίσει να καταστέλλει την εργατική τάξη για να διασφαλίσει ότι οι αμερικανικές εταιρείες θα ελέγχουν την οικονομία. Δεν είναι τυχαίο ότι, αν η κουβανική εργατική τάξη δεν οργανωθεί, θα δούμε τη συνέχιση αυταρχικών καθεστώτων, που θα κινούνται όλο και πιο προς τα δεξιά, όπου η πραγματική δημοκρατία δεν θα έχει θέση. Αυτή είναι η παλιά και γνωστή – αλλά τώρα ευκαιριακά αποσιωπούμενη – ιστορία της παλινόρθωσης του καπιταλισμού. Η επιστροφή στο παλιό καθεστώς ισοδυναμεί με τη διαιώνιση του σημερινού. Η κομμουνιστική πρόταση – όχι αυτή του ΚΚΚ υπό την ηγεσία των παλινορθωτών – είναι αυτή του ιδρυτή του πρώτου Κομμουνιστικού Κόμματος της Κούβας, Χούλιο Αντόνιο Μέλλα: Ελεύθερη Κούβα για τους εργάτες.
https://www.comunistascuba.org/2026/06/el-pc-cubano-debe-ser-prohibido.html
