Φάκελος. «Εξεγέρσεις και επαναστάσεις στο Ιράν: 1906-2026»
Η εξέγερση που ξέσπασε στο Ιράν τις τελευταίες μέρες του 2025 και τους πρώτες μέρες του 2026 ενάντια στο κληρικοστρατιωτικό καθεστώς της Ισλαμικής Δημοκρατίας δεν ήταν κεραυνός εν αιθρία. Ήταν η αναμενόμενη συνέπεια και συνέχεια των εξεγέρσεων και της καταστολής τους για περισσότερα από 15 χρόνια, μια περίοδος κατά την οποία επιδεινώνονται αλματωδώς οι συνθήκες διαβίωσης του ιρανικού λαού αυξάνεται η καταπίεση και η κοινωνική ανισότητα, αλλά αυξάνεται επίσης αλματωδώς η πεποίθηση των λαϊκών μαζών ότι θέλουν να απαλλαγούν από αυτή τη δικτατορία. Το καθεστώς κατέστειλε τις τελευταίες λαϊκές κινητοποιήσεις με βαρβαρότητα, η οποία πιθανόν ξεπέρασε κάθε προηγούμενο, αλλά και αυτό που επίσης δεν έχει προηγούμενο είναι η ένταση των απειλών του Τραμπ και του Νετανιάχου ότι ετοιμάζονταν να βομβαρδίσουν το Ιράν κατά τη διάρκεια της λαϊκής εξέγερσης, να προκαλέσουν αλλαγή καθεστώτος και, πιθανόν, να επαναφέρουν στην εξουσία και τον γιο του σάχη Μοχαμμάντ Ρεζά Παχλαβί, τον οποίο ο ιρανικός λαός είχε ανατρέψει κατά την επανάσταση του 1979. Αμερικανοί και Ισραηλινοί αξιωματούχοι, «αποκάλυπταν» μάλιστα στα ΜΜΕ ότι οι πράκτορές τους ήδη δρουν στο Ιράν γι’ αυτό το σκοπό. Τους ισχυρισμούς αυτούς, δυστυχώς, πολλοί στην αριστερά παγκοσμίως τους πίστεψαν αβασάνιστα και καταδίκασαν τη λαϊκή εξέγερση του Ιράν ως ενορχηστρωμένη από τον δυτικό ιμπεριαλισμό. Στην πραγματικότητα, αν οι απειλές και οι ισχυρισμοί του Τραμπ και του Νετανιάχου άσκησαν κάποια επίδραση στα γεγονότα του Ιράν, ήταν προς την ακριβώς αντίθετη κατεύθυνση: ενίσχυσαν το κλίμα τρόμου στο εσωτερικό της χώρας, καθώς οι εξεγερμένοι δεν είχαν να αντιμετωπίσουν μόνο τις σφαίρες των δυνάμεων του καθεστώτος, αλλά και την απειλή βομβαρδισμών από την αμερικανική και ισραηλινή πολεμική αεροπορία· δημιούργησαν σύγχυση και φόβο μεταξύ των ανθρώπων που διαδήλωναν, ότι θα μπορούσαν να κατηγορηθούν ως πράκτορες της Μοσάντ και να οδηγηθούν στην αγχόνη· και παρείχαν στο καθεστώς ακριβώς αυτή τη δικαιολογία για να παρουσιάσει τη μαζική σφαγή που εξαπέλυσε εναντίον των λαϊκών μαζών που διεκδικούσαν δημοκρατικές ελευθερίες και κοινωνική δικαιοσύνη, ως πόλεμο εναντίον ξένων πρακτόρων, που επιδιώκουν να ανατρέψουν ένα «αντιιμπεριαλιστικό» καθεστώς και να επιβάλλουν μια μαριονέτα του ιμπεριαλισμού (τον γιο του έκπτωτου σάχη).
Ωστόσο, εύκολα μπορεί να διαπιστώσει κανείς, ότι η λαϊκή «εξέγερση του Ντέι» του 1404 (ο μήνας από τα μέσα Δεκέμβρη ως τα μέσα Γενάρη και η χρονιά του του ιρανικού ημερολογίου) έχει βαθιές ρίζες στην ιρανική κοινωνία και στην ιρανική ιστορία. Η ιστορία αυτής της χώρας τα τελευταία 120 χρόνια έχει καθοριστεί από δύο μεγάλες επαναστάσεις (από τις μεγαλύτερες παγκοσμίως) και από πλήθος μαζικά λαϊκά κινήματα. Στον Φάκελο που παρουσιάζουμε: «Εξεγέρσεις και επαναστάσεις στο Ιράν: 1906-2026», έχουμε συγκεντρώσει πολλές δεκάδες άρθρα που φωτίζουν αυτή την περίοδο και αναδεικνύουν τις κορυφαίες στιγμές της ταξικής πάλης στο Ιράν: από την Συνταγματική Επανάσταση του 1906 και μέχρι την Επανάσταση του 1979· από τα κινήματα των εθνοτήτων του Ιράν για εθνικά δικαιώματα και μέχρι το μαζικό κίνημα για την εθνικοποίηση του ιρανικού πετρελαίου του 1950-53· από τα φοιτητικά κινήματα που έπαιζαν πάντα καθοριστικό ρόλο σε κάθε περίοδο και μέχρι τους αγώνες της εργατικής τάξης, οι οποίοι αποτελούσαν κάθε φορά την πιο ριζοσπαστική πτυχή και τη ραχοκοκαλιά των λαϊκών κινητοποιήσεων· από τα παραδοσιακά αγροτικά κινήματα μέχρι τους σύγχρονους αγώνες για την προστασία των περιβαλλοντικών πόρων· και φυσικά, το πάντοτε παρόν και μαζικό γυναικείο κίνημα του Ιράν με την εκρηκτική του δυναμική, καθώς και το ΛΟΑΤΚΙ κίνημα και το κίνημα κατά της έμφυλης βίας. Και φυσικά, πολλά άρθρα για τις εξεγέρσεις ενάντια στο κληρικοστρατιωτικό καθεστώς, οι οποίες ξεσπούν σχεδόν ανά δύο χρόνια την τελευταία δεκαπενταετία.
Σε πολλά από αυτά τα άρθρα υπάρχει ιδιαίτερη αναφορά στις επαναστατικές εμπειρίες της ιρανικής εργατικής τάξης, με πιο σημαντική, τη δημιουργία εργοστασιακών συμβουλίων (σόρα) την περίοδο 1979-1980, αλλά και στην ιστορία της ιρανικής αριστεράς, των οργανώσεών της, οι οποίες μπορούσαν να κινητοποιούν εκατοντάδες χιλιάδες ανθρώπους στους δρόμους, της συντριβής της από τους ισλαμιστές, αλλά και των πολλαπλών αναβιώσεών της σήμερα, με τη μορφή εργατικών και φοιτητικών συλλογικοτήτων, γυναικείων και εθνικών ομάδων και, κυρίως, με την αυθόρμητη κίνηση των λαϊκών μαζών, οι οποίες επικαιροποιούν με τους αγώνες τους τούς στόχους της κοινωνικής δικαιοσύνης, της δημοκρατίας και της απελευθέρωσης των καταπιεσμένων.
Στον Φάκελο «Εξεγέρσεις και επαναστάσεις στο Ιράν: 1906-2026», υπάρχουν επίσης πολλά άρθρα στα οποία συζητείται ο ρόλος του σύγχρονου Ιράν, ως μιας περιφερειακής ιμπεριαλιστικής υπερδύναμης, η οποία παρά την «αντιιμπεριαλιστική» ρητορική της, δεν έκανε τίποτα ενάντια στη γενοκτονία των Παλαιστινίων στη Γάζα που διαπράττει το Ισραήλ, αν και το Ιράν έχει παρέμβει πολλές φορές στο εσωτερικό των χωρών της περιοχής για να βοηθήσει στη σφαγή των λαών που αγωνίζονται για τις δημοκρατικές τους ελευθερίες (το πιο τραγικό παράδειγμα είναι η Συρία), κάποιες φορές σε συμφωνία με τις ΗΠΑ (πχ στο Ιράκ και στο Ιρακινό Κουρδιστάν).
Αν και όλα αυτά τα άρθρα έχουν γραφτεί σε μια περίοδο πολλών χρόνων, τα συνέχει το γεγονός ότι όλα διαπνέονται από τις αρχές της αλληλεγγύης για τους αγώνες των ιρανικών λαϊκών μαζών και τη βεβαιότητα, ότι η νίκη της ιρανικής λαϊκής εξέγερσης ενάντια στο κληρικοστρατιωτικό καθεστώς θα είναι ο καθοριστικός καταλύτης για τους αγώνες όλων των λαών της Μέσης Ανατολής. Αλλά και για τους αγώνες όλων μας.
