Lena Souza
Μετά από 49 ημέρες μιας από τις μεγαλύτερες κινητοποιήσεις των τελευταίων ετών, η ηγεσία της Συνομοσπονδίας Εργαζομένων της Βολιβίας (COB) συμμετείχε στις 18 Ιουνίου σε συζήτηση στρογγυλής τραπέζης με την κυβέρνηση του Ροντρίγκο Παζ. Απέσυραν το αίτημα για την παραίτηση του Παζ, το οποίο είχε εγκριθεί σε προηγούμενες εθνικές ολομέλειες. Η COB παρουσιάστηκε ως εκπρόσωπος όλων των κινητοποιημένων τομέων και έθεσε ως προϋπόθεση για τη συνέχιση των διαπραγματεύσεων την απελευθέρωση των κρατουμένων. Ωστόσο, μόλις μία ημέρα αργότερα, στις 19 Ιουνίου, η ηγεσία της COB υπέγραψε συμφωνία με την κυβέρνηση η οποία δεν εγγυόταν την απελευθέρωση των κρατουμένων.
Η 4η Διεθνής δηλώνει την πλήρη υποστήριξή της στον αγώνα των εργαζομένων, των αυτοχθόνων πληθυσμών, των αγροτών και ολόκληρου του λαού της Βολιβίας ενάντια στα υπερφιλελεύθερα προγράμματα λιτότητας του Ροντρίγκο Πας. Καταγγέλλει την συνεχιζόμενη καταστολή, την προσέγγιση του Πας προς την ακροδεξιά της Σάντα Κρους και τις ΗΠΑ του Τραμπ, και απορρίπτει κατηγορηματικά τις μανούβρες για την κήρυξη κατάστασης έκτακτης ανάγκης. Μετάφραση: ΤΠΤ – “4” από 4η Διεθνής
Josefina L. Martínez
Matías Maiello
Η εξέγερση στη Βολιβία δεν αποτελεί μεμονωμένο επεισόδιο· είναι ένα πεδίο δοκιμών όπου τίθενται υπό δοκιμή τα στρατηγικά ζητήματα που επηρεάζουν ολόκληρη την περιοχή. Αν ο Παζ πέσει, αν η γενική απεργία αποδώσει καρπούς και αν οι επιτροπές των μπλόκων καταφέρουν να ξεπεράσουν τον γραφειοκρατικό μηχανισμό και να οργανωθούν σε εθνικό επίπεδο, τότε οι επιπτώσεις για τον Μιλέι, τον Καστ και τους υπόλοιπους ακροδεξιούς της περιοχής θα είναι αναπόφευκτες. Αυτό που διακυβεύεται στη Βολιβία –και αρχίζει να εκτυλίσσεται σε ευρύτερη κλίμακα σε ολόκληρη την περιοχή– είναι η δυνατότητα αλλαγής της πορείας της ιστορίας. Αυτός είναι ο στρατηγικός ορίζοντας, και η επαναστατική Αριστερά πρέπει να σταθεί στο ύψος των περιστάσεων.
Lena Souza
Emilio
Ο Πρόεδρος Ροντρίγκο Παζ Περέιρα, ο οποίος ανέλαβε τα καθήκοντά του στη Βολιβία τον Νοέμβριο του 2025, αντιμετωπίζει τη σοβαρότερη πολιτική και κοινωνική κρίση της θητείας του. Ένα τεράστιο κύμα απεργιών και αποκλεισμών δρόμων έχει οδηγήσει τη χώρα σε σχεδόν πλήρη παράλυση.
Οι κινητοποιήσεις συνεχίζονται επί τρεις εβδομάδες, με επίκεντρο το διαμέρισμα της Λα Πας και ειδικότερα την πόλη Ελ Άλτο, με κεντρικό αίτημα την παραίτηση του Παζ Περέιρα.
Ο λαός της Βολιβίας θα ψηφίσει στις 17 Αυγούστου, στις εκλογές για τον Πρόεδρο, τη Γερουσία και την Βουλή. Στις προεδρικές εκλογές, η αριστερά θα αποκλειστεί σχεδόν σίγουρα από τον πρώτο γύρο. Με το MAS σε κατάσταση αποσύνθεσης, οι δημοσκοπήσεις προβλέπουν μια αντιπαράθεση μεταξύ της μετριοπαθούς δεξιάς και της άκρας δεξιάς, χωρίς ανανέωση των πολιτικών προσώπων των διαφόρων παρατάξεων. Υπάρχει η αίσθηση ότι βρισκόμαστε σε εκλογές που έγιναν πριν από περισσότερες από δύο δεκαετίες.
Pablo Stefanoni
Εικόνες από τη βίαιη είσοδο του στρατού στο κυβερνητικό μέγαρο (Palacio Quemado) μεταδόθηκαν σε όλο τον κόσμο, σπέρνοντας σύγχυση στη Βολιβία. Το αποτυχημένο πραξικόπημα από μια φράξια εντός του στρατού, που αποκηρύχθηκε σε εθνικό και διεθνές επίπεδο, έλαβε χώρα στο πλαίσιο της διάβρωσης της κυβέρνησης του Λουίς Άρσε, η οποία ήταν σε μεγάλο βαθμό αποτέλεσμα εσωτερικής διχόνοιας εντός του κόμματος Κίνημα προς το Σοσιαλισμό (MAS). Παρά την ταχεία αποτυχία της, η στρατιωτική ανταρσία θα έχει πολιτικές επιπτώσεις. Τα τανκς στην Plaza Murillo θα μπορούσαν κάλλιστα να έχουν οδηγήσει σε τραγωδία, δεδομένου του ολοένα και πιο ταραγμένου πολιτικού κλίματος. Με το MAS να έχει διασπαστεί σε δύο πτέρυγες –τους Evistas, που υποστηρίζουν τον πρώην πρόεδρο Έβο Μοράλες, και τους Arcistas, που συντάσσονται με τον Λουίς Άρσε– η σταθερότητα δεν είναι πλέον εγγυημένη. Το απόγευμα της Τετάρτης 26 Ιουνίου, ο γενικός διοικητής του στρατού, Χουάν Χοσέ Ζούνιγα –ο οποίος αρνήθηκε να αναγνωρίσει την απόλυσή του από τον πρόεδρο την προηγούμενη νύχτα– κατέλαβε την εμβληματική πλατεία με τανκς.
Τα διδάγματα της βολιβιανής εμπειρίας είναι πολύ σημαντικά. Η αντικαπιταλιστική και επαναστατική αριστερά θα πρέπει να τα μελετήσει, για να γίνει κατανοητό ότι κάθε στρατηγική σταδιακής προσέγγισης του σοσιαλισμού από τα πάνω, μέσα από την διαχείριση του αστικού κράτους, ακυρώνει τελικά την δράση των μαζών από τα κάτω, μέσα από την αμεσοδημοκρατική αυτοοργάνωση τους, και καταλήγει σε μια άλλη -όχι και τόσο νέα- μορφή διαχείρισης του καπιταλισμού.
Δημοσιεύουμε εδώ την πολιτική διακήρυξη του Έθνους των Κάρα Κάρα με την οποία μπήκαν στις κινητοποιήσεις κατά του Έβο Μοράλες στις 7 του Νοέμβρη, τρεις ημέρες πριν την πτώση του. Οι Κάρα Κάρα είναι ένας ιθαγενικός λαός που κατά την διάρκεια της άνοιξης και του καλοκαιριού του 2019 έδωσε έναν πολύ σημαντικό αγώνα ενάντια στην κυβέρνηση Μοράλες προκειμένου να διατηρήσει την ανεξαρτησία και την κυριαρχία του πάνω στα εδάφη που παραδοσιακά ζει εδώ και αιώνες. Τον περασμένο Φεβρουάριο οι κρατικές υπηρεσίες μαζί με την αστυνομία και αγρότες που δεν ανήκουν στο έθνος των Κάρα Κάρα, αλλά διεκδικούν τίτλους ιδιοκτησίας σε βάρος της κοινοτικής γης που συλλογικά κατέχουν και καλλιεργούν αυτοί, εισέβαλαν στην περιοχή των Κάρα Κάρα και επιτέθηκαν στους κατοίκους.
Για δεκατρία χρόνια η Βολιβία βρισκόταν στην πρώτη γραμμή της λατινοαμερικάνικης επαναστατικότητας: η κυβέρνηση του Έβο υπήρξε μια εμπειρία μετασχηματισμού με ένα συλλογικό, λαϊκό και επαναστατικό πολιτικό υποκείμενο. Γιατί πολλοί από εκείνους που στήριξαν τα πρώτα χρόνια την «Διαδικασίας Αλλαγής» συμμετείχαν στις διαμαρτυρίες; Από την αποσύνθεση της ηγεμονίας του MAS στο πραξικόπημα, ο Νταμιάν Ανδράδα γράφει από τη Σάντα Κρουζ για τα φώτα και τις σκιές της κυβέρνησης, αναρωτιέται για τις εντάσεις στο πλαίσιο των χειραφετητικών σχεδίων και λέει: «η πολύχρωμη κοινωνία που περιέγραψε ο Ρενέ Ζαβαλέτα (René Zavaleta) είναι ζωντανή».
Μετά από σχεδόν δεκατέσσερα χρόνια στην εξουσία, η κυβέρνηση του Έβο Μοράλες κατέρρευσε σε λιγότερο από ένα μήνα λόγω γενικευμένων ισχυρισμών για απάτη και επιθυμία για παραμονή στην εξουσία. Πρώην ηγέτης των αγροτών, αυτή τη φορά ο Μοράλες δεν κατάφερε, μπροστά στην άνοδο μιας ρατσιστικής και οπορτουνιστικής δεξιάς, να προσφύγει στην υποστήριξη των λαϊκών οργανώσεων της Βολιβίας, οι οποίες είναι αποδυναμωμένες από τον μακροχρόνιο πολιτικό έλεγχο και την καταστολή που υπέστησαν από το κυβερνών κόμμα. Ανάμεσα στις προσπάθειες για παλινόρθωση από τη μία και εδραίωση του πραξικοπήματος από την άλλη, ο λαός της Βολιβίας προετοιμάζεται, ακόμα μια φορά, να αντισταθεί.
