Κυριακή, 14 Ιανουαρίου 2024 08:21

«Από τον ποταμό μέχρι τη θάλασσα»: Ο ιστορικός αγώνας της Παλαιστίνης να μοιραστεί τη γη εναντίον του ισραηλινού απορριπτισμού

 

 

Michael Karadjis

 

«Από τον ποταμό μέχρι τη θάλασσα»: Ο ιστορικός αγώνας της Παλαιστίνης να μοιραστεί τη γη εναντίον του ισραηλινού απορριπτισμού

Και μια σύγκριση με τα ζητήματα που τέθηκαν στο πρόσφατο δημοψήφισμα της Αυστραλίας

 

 

Αυτό το σύνθημα, που ακούγεται σε διαδηλώσεις υπέρ της Παλαιστίνης σε όλο τον κόσμο, έχει προκαλέσει μεγάλη κριτική από αδαείς. Στα σχόλια των μέσων ενημέρωσης, στις τηλεοπτικές εκπομπές, το σύνθημα δέχεται επίθεση ως κάλεσμα για «την καταστροφή του Ισραήλ», απόδειξη ότι οι Παλαιστίνιοι δεν θέλουν ειρήνη και απορρίπτουν κάθε συμβιβασμό με το Ισραήλ, ή ακόμη πιο παραστατικά, ως κάλεσμα για «γενοκτονία», για «να πεταχτούν οι Εβραίοι στη θάλασσα».

Η μοναδική Παλαιστίνια στο Κογκρέσο των ΗΠΑ, η Ρασίντα Τλάιμπ, καταδικάστηκε σε ψηφοφορία από την πλειοψηφία των αμερικανών «νομοθέτων» για τη χρήση του συνθήματος, ενώ ενθαρρύνουν και διευκολύνουν ενεργά μια πραγματική γενοκτονία κατά των Παλαιστινίων, όπως είχε σημειώσει νωρίτερα η Τλάιμπ[1]. Το ψήφισμα αποδοκιμασίας χαρακτήρισε τη φράση «ένα γενοκτονικό κάλεσμα στη βία για την καταστροφή του κράτους του Ισραήλ και του λαού του, ώστε να αντικατασταθεί από ένα παλαιστινιακό κράτος που θα εκτείνεται από τον Ιορδάνη ποταμό μέχρι τη Μεσόγειο Θάλασσα»[2] [η υπογράμμιση δική μου]. Η Τλάιμπ απάντησε με σαφήνεια σε αυτή την επαίσχυντη συκοφαντία[3].

Αντίστοιχα, η αυστραλιανή ακροδεξιά σχολιάστρια Πέτα Κρέντλιν ισχυρίστηκε ψευδώς στην Daily Telegraph της 12ης Νοεμβρίου ότι «δεκάδες χιλιάδες Αυστραλοί διαδήλωναν υπέρ αυτού που θα ισοδυναμούσε με ένα νέο Ολοκαύτωμα, την καταστροφή του Ισραήλ και την εκδίωξη εκατομμυρίων Εβραίων “από τον ποταμό ως τη θάλασσα”».

Από τον ποταμό μέχρι τη θάλασσα αναφέρεται σε ολόκληρη την ιστορική περιοχή της Παλαιστίνης, δηλαδή από τον Ιορδάνη ποταμό στα ανατολικά μέχρι τη Μεσόγειο Θάλασσα στα δυτικά. Όλη αυτή η περιοχή κυβερνάται σήμερα από το Ισραήλ, είτε ως «το ίδιο το Ισραήλ», είτε ως η κατεχόμενη Παλαιστινιακή Δυτική Όχθη, είτε ως το πολιορκημένο και αποκλεισμένο στρατόπεδο συγκέντρωσης των Παλαιστινίων στη Γάζα, το οποίο σήμερα βομβαρδίζεται μέχρι να γίνει στάχτη.

Με άλλα λόγια, αυτή τη στιγμή, το κράτος του Ισραήλ, το οποίο είναι κράτος του εβραϊκού λαού (σύμφωνα με τη «Διακήρυξη της Ανεξαρτησίας», τους Βασικούς Νόμους και το δίκαιο του έθνους-κράτους[4]), κυβερνά «από το ποτάμι ως τη θάλασσα» ως κράτος απαρτχάιντ, σύμφωνα με τη Διεθνή Αμνηστία, το Παρατηρητήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, την ισραηλινή οργάνωση για τα ανθρώπινα δικαιώματα B’Tselem[5] και ακόμη και τους πρώην πρεσβευτές του Ισραήλ στο Απαρτχάιντ της Νότιας Αφρικής[6]. Επιπλέον, η άποψη ότι το Ισραήλ πρέπει να κυβερνά παντού από τον ποταμό μέχρι τη θάλασσα και να μην επιτρέπει κανένα παλαιστινιακό μίνι-κράτος είναι χαραγμένη στον καταστατικό χάρτη του ακροδεξιού κόμματος Λικούντ του πρωθυπουργού Μπέντζαμιν Νετανιάχου και όλων των άλλων κομμάτων της κυρίαρχης ισραηλινής δεξιάς[7].

Έτσι, το πρώτο ερώτημα είναι, καταδικάζουν οι επικριτές του συνθήματος, όταν αυτό προβάλλεται από Παλαιστίνιους, επίσης την πραγματική ρατσιστική επιβολή της ισραηλινής κυριαρχίας παντού «από τον ποταμό ως τη θάλασσα», και αναγνωρίζουν ότι η μακροχρόνια, σταδιακή γενοκτονία κατά του παλαιστινιακού λαού είναι η πραγματική πρακτική σε αυτή την περιοχή εδώ και 75 χρόνια, και όχι ένα απλό σύνθημα;

Και το δεύτερο ερώτημα είναι, δεδομένου ότι ο παλαιστινιακός λαός είναι αυτόχθονας σε ολόκληρη αυτή την περιοχή μεταξύ ποταμού και θάλασσας, και εξακολουθεί να ζει, παρά τις ισραηλινές προσπάθειες, σε όλα τα μέρη της, γιατί σας προσβάλλει ένα σύνθημα που καλεί τους Παλαιστίνιους που ζουν παντού από το ποτάμι μέχρι τη θάλασσα να είναι «ελεύθεροι»; Πιστεύετε ότι οι Παλαιστίνιοι πρέπει να είναι ελεύθεροι μόνο σε ορισμένα μέρη της Παλαιστίνης και σκλάβοι σε άλλα μέρη; Πού προτείνετε οι Παλαιστίνιοι να μην είναι ελεύθεροι;

Είναι πραγματικά μια προβληματική ή γενοκτονική αντίληψη ότι σε κανένα μέρος της Παλαιστίνης οι Παλαιστίνιοι δεν θα πρέπει να συνεχίσουν να είναι ανελεύθεροι, κατεχόμενοι, καταληστευμένοι, κλεισμένοι σε μπαντουστάν, καθημερινά ταπεινωμένοι, πεινασμένοι, καθημερινά δολοφονημένοι ατιμώρητα, και κάθε δύο χρόνια να σφαγιάζονται σε μεγάλους αριθμούς και να θάβονται κάτω από ερείπια;

Αν νομίζετε ότι το να είναι οι Παλαιστίνιοι παντού ελεύθεροι προϋποθέτει ότι οι Εβραίοι θα ριχτούν «στη θάλασσα», τότε θα έπρεπε να διαβάσετε το πραγματικό και εδώ και πολλά χρόνια πρόγραμμα του παλαιστινιακού απελευθερωτικού κινήματος, καθώς και να διευρύνετε τους πολιτικούς σας ορίζοντες και τη φαντασία σας.

Ταυτόχρονα, αν πιστεύετε απλώς ότι το να είναι οι Παλαιστίνιοι παντού ελεύθεροι σημαίνει «την καταστροφή του Ισραήλ», τότε ίσως θα θέλατε να προσδιορίσετε τι εννοείτε με τον όρο «Ισραήλ» και τι είναι αυτό στο Ισραήλ που μπορεί να «καταστραφεί» από την ελευθερία των Παλαιστινίων, γιατί κατά μία έννοια έχετε δίκιο – η λευθερία των Παλαιστινίων από τον ποταμό μέχρι τη θάλασσα, τα ίσα δικαιώματα για όλους τους κατοίκους –Εβραίους, Χριστιανούς, Μουσουλμάνους, άθεους, Ισραηλινούς και Παλαιστίνιους– θα «κατέστρεφαν» πράγματι ένα θρησκευτικό κράτος που βασίζεται ρητά στην εβραϊκή υπεροχή.

Όταν οι μαύροι Νοτιοαφρικανοί αγωνίστηκαν για την ελευθερία στη Νότια Αφρική, δεν καθόρισαν ότι θα έπρεπε να είναι ελεύθεροι μόνο σε ορισμένα μπαντουστάν, όπως αυτά ορίστηκαν από τις αρχές του απαρτχάιντ. Η νίκη τους για την ελευθερία των μαύρων σε κάθε μέρος της χώρας οδήγησε πράγματι στην «καταστροφή» του κράτους λευκής υπεροχής του απαρτχάιντ της Νότιας Αφρικής, με την καθιέρωση ίσων πολιτικών δικαιωμάτων για όλους∙ δεν προϋπέθετε τη «γενοκτονία» των λευκών Νοτιοαφρικανών «ρίχνοντάς τους στη θάλασσα».

 

Το πλαίσιο της συζήτησης

Εντάξει, κατάλαβα. Αλλά αυτό είναι απλά κάποιο ιδανικό, σίγουρα η πραγματικότητα είναι ότι όταν οι Παλαιστίνιοι προβάλλουν αυτό το σύνθημα, εννοούν «πραγματικά» την Παλαιστίνη όλη για τους ίδιους. «Πού θα πήγαιναν οι Ισραηλινοί;» Ακούω συχνά, από πάρα πολλούς που δεν έχουν διαβάσει καλά την ιστορία του τελευταίου μισού αιώνα. Και ακόμα κι αν κάποιοι παραδέχονται ότι οι Ισραηλινοί ηγέτες είναι «εξίσου κακοί», αυτό δεν έχει σημασία∙ είτε χρησιμοποιείται από δεξιούς Ισραηλινούς είτε από Παλαιστίνιους μαχητές της ελευθερίας, το σύνθημα απορρίπτει το ιερό δισκοπότηρο της ... «λύσης των δύο κρατών», που, απ’ ό,τι φαίνεται, είναι η μόνη διαθέσιμη επιλογή.

Μερικές υποδείξεις σχετικά με αυτό, οι οποίες θα αναλυθούν παρακάτω:

Η «πραγματικότητα» είναι ότι οι Παλαιστίνιοι είναι αυτοί που πάντα ζητούσαν ένα δημοκρατικό κράτος ισότητας παντού «από τον ποταμό ως τη θάλασσα», από τη δεκαετία του 1960, και οι Ισραηλινοί ηγέτες, όλων των πολιτικών αποχρώσεων, είναι αυτοί που πάντα το απέρριπταν.

Η «λύση των δύο κρατών» –δηλαδή η διαίρεση της περιοχής «από τον ποταμό ως τη θάλασσα» σε «Ισραήλ» με το 78% της γης και «Παλαιστίνη» με το 22% αυτής – όταν οι πληθυσμοί που ζουν εκεί είναι περίπου ισάριθμοι τώρα, και ακόμη και αυτό δεν περιλαμβάνει τα εκατομμύρια των προσφύγων από τη Νάκμπα του 1948– είναι τόσο αυτονόητα μακριά από μια δίκαιη λύση που δεν βλέπω γιατί χρειάζεται εξήγηση∙ ωστόσο, παρ’ όλα αυτά …

... η παλαιστινιακή ηγεσία ήταν εκείνη που αποδέχτηκε εδώ και καιρό το σενάριο των δύο κρατών, σε κάποια μορφή από τη δεκαετία του 1970, είτε ως σκαλοπάτι προς τη βέλτιστη λύση, είτε ως «λύση» από μόνη της, ενώ το Ισραήλ ήταν εκείνο που το απέρριπτε πάντα και εργαζόταν ενεργά για να καταστρέψει κάθε πιθανότητα.

Διότι, αν και πρόκειται για μια προφανώς άδικη πρόταση για την Παλαιστίνη, αν συνδυαστεί με το δικαίωμα επιστροφής των Παλαιστινίων προσφύγων στο «ισραηλινό» 78% της γης και την πλήρη ισότητα των Παλαιστινίων που διαμένουν εκεί (σήμερα είναι πολίτες δεύτερης κατηγορίας[8]), θα μπορούσε να αποτελέσει μια τροποποιημένη εκδοχή της παλαιστινιακής ελευθερίας «από τον ποταμό ως τη θάλασσα»· και κάθε κυρίαρχο κράτος των αυτόχθονων πληθυσμών με το όνομα Παλαιστίνη (σε αντίθεση με μια σειρά από ημιαυτόνομα μπαντουστάν), ακόμη και σε μια μικρή έκταση, εξακολουθεί να απειλεί πολιτικά την ιδέα ότι η γη ανήκει στο Ισραήλ.

Πρέπει επίσης να θυμόμαστε: δεν υπάρχει καμία ισότητα σε όλη αυτή τη συζήτηση: Το Ισραήλ υπάρχει ως αποτέλεσμα της αποικιοκρατικής καταλήστευσης του παλαιστινιακού λαού από το 1948. Σίγουρα, δεν θα πρέπει να είναι στο χέρι των Παλαιστινίων να αναγκάζονται συνεχώς να «αποδέχονται» το «δικαίωμα ύπαρξης» του Ισραήλ, του αποικιοκράτη τους, ως προϋπόθεση για την ελευθερία των Παλαιστινίων ή ακόμη και ως προϋπόθεση για να ανοίξει απλώς η συζήτηση για την πιθανότητα ενός αποδυναμωμένου παλαιστινιακού μίνι-κράτους∙ αντίθετα, θα πρέπει η αποικιοκρατική δύναμη να υποχρεωθεί να αναγνωρίσει την κυριαρχία του παλαιστινιακού λαού στην Παλαιστίνη.

Στο σχέδιο του ΟΗΕ του 1947 για τον διαμελισμό της Παλαιστίνης, το ένα τρίτο του πληθυσμού που ήταν μέχρι τότε Εβραίοι μετανάστες (μαζί με έναν μικρό αυτόχθονα εβραϊκό πληθυσμό) πήρε το 56% της γης∙ η πλειοψηφία των δύο τρίτων των Παλαιστινίων πήρε το 43%∙ και έτσι φυσικά οι Παλαιστίνιοι απέρριψαν αυτή την εξοργιστική πρόταση. Αξίζει να σημειωθεί ότι το 1946 οι αραβικές κυβερνήσεις είχαν προτείνει ένα εναλλακτικό σχέδιο: ένα ενιαίο δημοκρατικό κράτος όπου «όλοι οι πολίτες θα εκπροσωπούνταν στην κατοχύρωση των αστικών και πολιτικών δικαιωμάτων», όπου οι Εβραίοι θα είχαν «μόνιμη και ασφαλή θέση στη χώρα με πλήρη συμμετοχή στην πολιτική της ζωή σε βάση απόλυτης ισότητας με τους Άραβες»[9].

Η αντίδραση του Ισραήλ ήταν η Νάκμπα του 1948, ή αλλιώς η Παλαιστινιακή Καταστροφή, που πραγματοποιήθηκε με μαζικές εθνοκαθάρσεις, μια σειρά από φρικτές σφαγές και εκτοπίσεις και την καταστροφή 400 αστικών κέντρων, κατά τη διάρκεια της οποίας το νέο κράτος του Ισραήλ επέκτεινε την κυριαρχία του στο 78% της Παλαιστίνης, ενώ από το υπόλοιπο 22%, η Δυτική Όχθη πέρασε υπό τον έλεγχο της Ιορδανίας και η Γάζα υπό τον έλεγχο της Αιγύπτου. Στους 750.000 Παλαιστίνιους που εκκαθαρίστηκαν εθνοτικά δεν επετράπη ποτέ να επιστρέψουν, παρά το ψήφισμα 194 του ΟΗΕ[10] του 1948 που το απαιτεί∙ οι ίδιοι και οι απόγονοί τους αριθμούν σήμερα σχεδόν δεκαπλάσιο αριθμό[11].

 

«Για μια δημοκρατική, κοσμική Παλαιστίνη» για Χριστιανούς, Μουσουλμάνους και Εβραίους – αλ-Φατάχ, 1969

Αφού το Ισραήλ επιτέθηκε σε όλους τους γείτονές του το 1967 και κατέλαβε τη Δυτική Όχθη (συμπεριλαμβανομένης της Ανατολικής Ιερουσαλήμ) και τη Γάζα (καθώς και το αιγυπτιακό Σινά και το συριακό Γκολάν), δημιούργησε μια νέα κατάσταση, συγκεντρώνοντας όλη την ιστορική Παλαιστίνη κάτω από μια κυβέρνηση – μια κυβέρνηση που δεν την εκπροσωπούσε.

Απέναντι σε αυτό, η οργάνωση αλ-Φατάχ του Γιασέρ Αραφάτ, η οποία είχε γίνει η κυρίαρχη παράταξη στην Οργάνωση για την Απελευθέρωση της Παλαιστίνης (PLO), τον Ιανουάριο του 1969 παρουσίασε το ιστορικό παλαιστινιακό πρόγραμμα «για μια προοδευτική, δημοκρατική, κοσμική Παλαιστίνη στην οποία Χριστιανοί, Μουσουλμάνοι και Εβραίοι θα θρησκεύονται, θα εργάζονται, θα ζουν ειρηνικά και θα απολαμβάνουν ίσα δικαιώματα»[12]. Αυτό υιοθετήθηκε από το 5ο Εθνικό Συμβούλιο της Παλαιστίνης (PNC) τον Φεβρουάριο του 1969 ως «μια ανεξάρτητη δημοκρατική κοινωνία στην Παλαιστίνη για όλους τους Παλαιστίνιους, Μουσουλμάνους, Χριστιανούς και Εβραίους»[13]. Αυτές οι διατυπώσεις σήμαιναν για όλη την Παλαιστίνη «από τον ποταμό ως τη θάλασσα». Σε αντιδιαστολή με το σιωνιστικό πρόγραμμα της ισραηλινοεβραϊκής κυριαρχίας για τον ποταμό μέχρι τη θάλασσα.

«Είμαστε μαχητές της ελευθερίας με σαφείς και ώριμους στόχους. Αγωνιζόμαστε σήμερα για να δημιουργήσουμε τη νέα Παλαιστίνη του αύριο: Μια προοδευτική, δημοκρατική, κοσμική Παλαιστίνη στην οποία Χριστιανοί, Μουσουλμάνοι και Εβραίοι θα θρησκεύονται, θα εργάζονται, θα ζουν ειρηνικά και θα απολαμβάνουν ίσα δικαιώματα. Αυτό δεν είναι ουτοπικό όνειρο ή ψεύτικη υπόσχεση, γιατί πάντα ζούσαμε ειρηνικά, Μουσουλμάνοι, Χριστιανοί και Εβραίοι στους Αγίους Τόπους. Οι Παλαιστίνιοι Άραβες έδωσαν καταφύγιο, μια ζεστή στέγη και μια χείρα βοηθείας στους Εβραίους που διέφευγαν από τις διώξεις στη χριστιανική Ευρώπη και στους Αρμένιους που διέφευγαν από τις διώξεις στη μουσουλμανική Τουρκία, καθώς και σε Έλληνες, Κιρκάσιους και Μαλτέζους μεταξύ άλλων.

Η Παλαιστινιακή μας επανάσταση εξακολουθεί να απλώνει το φιλόξενο χέρι της σε όλους τους ανθρώπους που θέλουν να αγωνιστούν και να ζήσουν σε μια δημοκρατική, ανεκτική Παλαιστίνη, ανεξαρτήτως φυλής, χρώματος ή θρησκείας.»

Από την ομιλία της αντιπροσωπείας της αλ-Φατάχ στη Δεύτερη Διεθνή Διάσκεψη για την υποστήριξη των αραβικών λαών, (Address by the Al-Fateh Delegation to the Second International Conference in Support of the Arab Peoples) Κάιρο, Ιανουάριος 1969.

Στη συνέχεια, τον Μάιο του 1969, μια άλλη από τις σημαντικότερες οργανώσεις της PLO, το Δημοκρατικό Μέτωπο για την Απελευθέρωση της Παλαιστίνης, πρότεινε μια ελαφρώς διαφορετική εκδοχή του ίδιου στόχου: «διάλυση της σιωνιστικής οντότητας και εγκαθίδρυση ενός λαϊκού, δημοκρατικού παλαιστινιακού κράτους στο οποίο Άραβες και Εβραίοι θα ζουν μαζί χωρίς διακρίσεις»[14], δηλαδή από τον ποταμό ως τη θάλασσα, δίνοντας έμφαση στις δύο εθνικές ομάδες και όχι στις τρεις θρησκείες. Όπως και να το δει κανείς, μια βαθιά δημοκρατική λύση.

Αυτό είναι το ιστορικό παλαιστινιακό πρόγραμμα, που δεν εγκαταλείφθηκε ποτέ∙ δεν είναι πρόσφατο, είναι πάνω από μισό αιώνα παλιό. Η συκοφαντία ότι οι Παλαιστίνιοι θέλουν να «ρίξουν τους Εβραίους στη θάλασσα» απλά δεν έχει καμία σχέση με το οτιδήποτε. Προσπαθήστε να μην την παπαγαλίζετε, εκτός αν θέλετε να φανείτε άσχετοι.

Δεδομένης της βάναυσης ισραηλινής στρατιωτικής κατοχής, ο ένοπλος αγώνας για την επίτευξη αυτής της δημοκρατικής, κοσμικής Παλαιστίνης ήταν η φυσική προσφυγή των Παλαιστινίων στην αντίσταση, όπως συνέβαινε πάντα στους αντιαποικιακούς αγώνες, και είναι ένα δικαίωμα που αναγνωρίζεται από τον ΟΗΕ.

Ωστόσο, στην ομιλία του στη Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών το 1974, ο ηγέτης της PLO, Γιάσερ Αραφάτ, προσέφερε το «κλαδί ελιάς» ως εναλλακτική λύση στο «όπλο» ως δρόμο για την επίτευξη αυτού του οράματος, χρησιμοποιώντας τη γλώσσα της πρόσκλησης προς τον ισραηλινό εβραϊκό πληθυσμό να βαδίσουν μαζί στο δρόμο της ειρήνης:

«.. Γιατί λοιπόν να μην ονειρεύομαι και να μην ελπίζω; Δεν είναι η επανάσταση η πραγμάτωση των ονείρων και των ελπίδων; Ας δουλέψουμε λοιπόν μαζί για να πραγματοποιηθεί το όνειρό μου, για να μπορέσω να επιστρέψω με το λαό μου από την εξορία, εκεί στην Παλαιστίνη για να ζήσω με αυτόν τον Εβραίο αγωνιστή της ελευθερίας και τους συντρόφους του, με αυτόν τον Άραβα ιερέα και τους αδελφούς του, σε ένα δημοκρατικό κράτος όπου Χριστιανοί, Εβραίοι και Μουσουλμάνοι θα ζουν με δικαιοσύνη, ισότητα και αδελφοσύνη.

Ας θυμηθούμε ότι οι Εβραίοι της Ευρώπης και των Ηνωμένων Πολιτειών είναι γνωστό ότι ηγούνται των αγώνων για την εκκοσμίκευση και τον διαχωρισμό Εκκλησίας και Κράτους. Είναι επίσης γνωστό ότι αγωνίζονται κατά των διακρίσεων για θρησκευτικούς λόγους. Πώς μπορούν λοιπόν να αρνηθούν αυτό το ανθρώπινο παράδειγμα για τους Αγίους Τόπους; Πώς μπορούν τότε να συνεχίσουν να υποστηρίζουν την πολιτική του πιο φανατικού, έθνους που κάνει διακρίσεις και αποκλεισμούς;

Με την επίσημη ιδιότητά μου ως Προέδρου της PLO και ηγέτη της Παλαιστινιακής Επανάστασης διακηρύσσω ενώπιόν σας ότι όταν μιλάμε για τις κοινές μας ελπίδες για την Παλαιστίνη του αύριο, συμπεριλαμβάνουμε στην προοπτική μας όλους τους Εβραίους που ζουν τώρα στην Παλαιστίνη και επιλέγουν να ζήσουν μαζί μας εκεί ειρηνικά και χωρίς διακρίσεις.

Με την επίσημη ιδιότητά μου ως Προέδρου της PLO και ηγέτη της Παλαιστινιακής Επανάστασης καλώ τους Εβραίους να απομακρυνθούν ο καθένας τους από τις απατηλές υποσχέσεις που τους δίνει η σιωνιστική ιδεολογία και η ισραηλινή ηγεσία. Προσφέρουν στους Εβραίους διαρκή αιματοχυσία, ατελείωτο πόλεμο και συνεχή υποδούλωση.

Τους προσφέρουμε την πιο γενναιόδωρη λύση, ώστε να ζήσουμε μαζί σε ένα πλαίσιο δίκαιης ειρήνης στη δημοκρατική μας Παλαιστίνη»[15].

Ολοκλήρωσε την ομιλία του όπως ο Μάρτιν Λούθερ Κινγκ ανακοινώνοντας ότι «Σήμερα ήρθα κρατώντας ένα κλαδί ελιάς και το όπλο ενός μαχητή της ελευθερίας. Μην αφήσετε το κλαδί ελιάς να πέσει από το χέρι μου. Επαναλαμβάνω: μην αφήσετε το κλαδί ελιάς να πέσει από το χέρι μου».

 

Η προέλευση της στρατηγικής του παλαιστινιακού μίνι-κράτους

Αλλά φυσικά, επειδή η εξουσία στον σημερινό ιμπεριαλιστικό κόσμο είναι αυτή που είναι, μερικές φορές οι καταπιεσμένοι μαθαίνουν ότι απαιτείται ένας βαθμός πραγματισμού, είτε είναι δίκαιος είτε όχι. Το Ισραήλ και οι Ηνωμένες Πολιτείες απέρριψαν αυτή την ιδέα ενός δημοκρατικού κράτους με ίσα δικαιώματα για όλους τους λαούς του Ισραήλ/Παλαιστίνης∙ και ήταν δύσκολο να πεισθεί η πλειοψηφία των Ισραηλινών Εβραίων, οι οποίοι είχαν ήδη το προνόμιο να έχουν ένα κράτος εθνικής υπεροχής για τους ίδιους στο 80% της Παλαιστίνης, να το μοιραστούν με τον παλαιστινιακό λαό σε δημοκρατική βάση, όπως πρότεινε η PLO.

Ως αποτέλεσμα, είδαμε την άνοδο της έννοιας ενός παλαιστινιακού μίνι-κράτους που θα εγκαθιδρυόταν σε οποιοδήποτε τμήμα της Παλαιστίνης που θα μπορούσε να απελευθερωθεί πρώτο. Αυτό προαναγγέλθηκε από το DFLP, το οποίο τον Ιούλιο του 1971 ζήτησε τη δημιουργία «ενός αξιόπιστου, απελευθερωμένου άξονα στα κατεχόμενα εδάφη που θα εξασφάλιζε τη συνέχεια της παλαιστινιακής επανάστασης»[16]. Το «Πρόγραμμα 10 σημείων» της PLO[17], που έγινε αποδεκτό στη 12η συνεδρίαση του Παλαιστινιακού Εθνικού Συμβουλίου (PNC) τον Ιούνιο του 1974, αφενός συνέχισε να απορρίπτει το ψήφισμα 242 του ΟΗΕ (που υπογράφηκε από την Αίγυπτο, την Ιορδανία και τη Συρία), το οποίο αντιμετώπιζε το παλαιστινιακό ζήτημα απλώς ως προσφυγικό πρόβλημα και όχι ως πρόβλημα εθνικής αυτοδιάθεσης. Ωστόσο, ορισμένες από τις διατυπώσεις άρχισαν να υπαινίσσονται ότι ένα μίνι κράτος θα μπορούσε να γίνει αποδεκτό σε ένα μέρος της Παλαιστίνης ως μια φάση στον αγώνα για το σύνολο.

Ειδικότερα, το σημείο 2 έχει ως εξής:

«Η Οργάνωση για την Απελευθέρωση της Παλαιστίνης θα χρησιμοποιήσει όλα τα μέσα, και πρωτίστως τον ένοπλο αγώνα, για να απελευθερώσει το παλαιστινιακό έδαφος και να εγκαθιδρύσει την ανεξάρτητη μαχητική εθνική αρχή του λαού σε κάθε τμήμα του παλαιστινιακού εδάφους που θα απελευθερωθεί. Αυτό θα απαιτήσει την πραγματοποίηση περαιτέρω αλλαγών στην ισορροπία δυνάμεων υπέρ του λαού μας και του αγώνα του».

Το σημείο 3 υπογράμμιζε ότι η PLO θα απέρριπτε κάθε συμφωνία που θα την υποχρέωνε να αναγνωρίσει το Ισραήλ ή να εγκαταλείψει το δικαίωμα επιστροφής των Παλαιστινίων προσφύγων ή το δικαίωμά τους στην αυτοδιάθεση∙ και το σημείο 4 υπογράμμιζε ότι «κάθε βήμα προς την απελευθέρωση είναι ένα βήμα προς την υλοποίηση της στρατηγικής της Οργάνωσης Απελευθέρωσης για την ίδρυση του δημοκρατικού Παλαιστινιακού Κράτους που καθορίζεται στα ψηφίσματα των προηγούμενων Παλαιστινιακών Εθνικών Συμβουλίων», δηλαδή, μια δημοκρατική, κοσμική Παλαιστίνη από τον ποταμό μέχρι τη θάλασσα.

Ωστόσο, δεδομένου ότι το σημείο 2 σημείωνε ότι ο αγώνας θα διεξαγόταν με «όλα τα μέσα», ακόμη και αν ο ένοπλος αγώνας θεωρούνταν τότε «πρώτος και σημαντικότερος», υπήρχαν πολλά για συζήτηση. Η ιδέα της εγκαθίδρυσης μιας παλαιστινιακής αρχής σε οποιοδήποτε τμήμα της Παλαιστίνης που μπορεί να απελευθερωθεί πρώτο έγινε γενικά κατανοητό ότι εννοούσε το 22% της Παλαιστίνης που κατέλαβε πρόσφατα το Ισραήλ το 1967, δηλαδή τη Δυτική Όχθη (συμπεριλαμβανομένης της Ανατολικής Ιερουσαλήμ) και τη Γάζα∙ και ήταν σαφές ότι ο ένοπλος αγώνας ήταν απαραίτητος για την εκδίωξη της παράνομης ισραηλινής κατοχής από αυτά τα εδάφη, ενώ ο υπαινιγμός ότι θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν και άλλες μορφές αγώνα έγινε κατανοητό ότι, εάν εγκαθιδρυόταν μια παλαιστινιακή αρχή στα εδάφη του 1967, τότε ο συνεχιζόμενος αγώνας για τον εκδημοκρατισμό του 78% του «Ισραήλ του 1948» και για το δικαίωμα επιστροφής των Παλαιστινίων προσφύγων που εκκαθαρίστηκαν εθνοτικά το 1948 σε όλη την Παλαιστίνη, θα μπορούσε να πάρει το δρόμο της αστικής και πολιτικής αντίστασης, των διαπραγματεύσεων, του διπλωματικού αγώνα, για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα. Έτσι, ενώ η πλήρης «ειρήνη» με το Ισραήλ, η «αναγνώριση» του Ισραήλ, ήταν εκτός συζήτησης, ουσιαστικά θα μπορούσε να καθιερωθεί μια μακροπρόθεσμη ανακωχή.

Ενώ όλα αυτά υπονοούνται μόνο στο πρόγραμμα του 1974, η διατύπωση ήταν αναγκαστικά ένας συμβιβασμός μεταξύ διαφόρων οργανώσεων της PLO. Στην πράξη, η κυρίαρχη οργάνωση αλ-Φατάχ του Αραφάτ και οι οργανώσεις της PLO που είχαν συμμαχήσει μαζί της (π.χ. εκείνη την εποχή το DFLP) το ερμήνευαν με τον πιο γενναιόδωρο τρόπο μέχρι τα τέλη της δεκαετίας του 1970 (ενώ σχηματίστηκε επίσης ένα «Μέτωπο Απόρριψης» από πιο ριζοσπαστικές οργανώσεις της PLO που ήταν αντίθετες σε οποιονδήποτε συμβιβασμό). Το DFLP πρωτοστάτησε και πάλι στην αλλαγή το 1975 με το αίτημά του για «ένα πλήρως κυρίαρχο παλαιστινιακό έθνος-κράτος υπό την ηγεσία της PLO»[18] στα κατεχόμενα εδάφη, σε συνδυασμό με το δικαίωμα επιστροφής των προσφύγων σε όλα τα μέρη της Παλαιστίνης. Το 13ο PNC του 1977 αναβάθμισε την «πολεμική αρχή» του 12ου PNC με τους Παλαιστίνιους να εγκαθιδρύουν «το δικό τους ανεξάρτητο εθνικό κράτος πάνω στο εθνικό τους έδαφος»[19]. Επιπλέον, το PNC τόνισε «τη σημασία της σύνδεσης και του συντονισμού με τις εβραϊκές προοδευτικές και δημοκρατικές δυνάμεις εντός και εκτός της κατεχόμενης πατρίδας, που αγωνίζονται ενάντια στο σιωνισμό».

 

Οι ελιγμοί της PLO με τη «λύση των δύο κρατών»

Αλλά αν ακόμα και η πιο «μετριοπαθής» πτέρυγα της PLO είχε ακόμα τις πολύ αυστηρές κόκκινες γραμμές της (δικαίωμα επιστροφής, το μίνι κράτος μόνο ένα στάδιο για την πλήρη απελευθέρωση και άρα καμία αναγνώριση του «Ισραήλ»), λίγο αργότερα η κατεύθυνση του μίνι κράτους υιοθετήθηκε από τα αραβικά κράτη, τη Σοβιετική Ένωση και τους συμμάχους της και αργότερα από τις δυτικοευρωπαϊκές χώρες, και αποκρυσταλλώθηκε στη «λύση» των δύο κρατών, που σήμαινε μια μόνιμη κατάσταση. Κατά την άποψη αυτή, αν το Ισραήλ επέτρεπε τη δημιουργία ενός παλαιστινιακού κράτους στο 22% της Παλαιστίνης που νομικά θεωρούνταν «κατεχόμενα εδάφη», αυτό θα έπρεπε να οδηγήσει σε αμοιβαία αναγνώριση μεταξύ αυτού του μεγάλου Ισραήλ και της μικρής Παλαιστίνης, ενώ το δικαίωμα επιστροφής των προσφύγων στο ίδιο το Ισραήλ υποβαθμίστηκε σταδιακά – είτε σε επιστροφή «ορισμένων» και «αποζημίωση» για τους άλλους, είτε εγκαταλείφθηκε εντελώς. Αυτή η πλήρους κλίμακας «λύση δύο κρατών» θα μπορούσε πράγματι να θεωρηθεί ως εγκατάλειψη της παλαιστινιακής ελευθερίας «από τον ποταμό ως τη θάλασσα».

Μεταξύ αυτών των δύο θέσεων, η ηγεσία της PLO-Φατάχ γνώριζε ότι έπρεπε να ελιχθεί διπλωματικά. Η θέση της ήταν ουσιαστικά ότι αν ο ένοπλος και διπλωματικός αγώνας των Παλαιστινίων μπορούσε να εγκαθιδρύσει ένα δημοκρατικό κοσμικό μίνι-κράτος μαζί με την κατάκτηση του δικαιώματος επιστροφής των προσφύγων στο κράτος «Ισραήλ», και ένας εμφύλιος αγώνας μέσα στο «Ισραήλ» για τον τερματισμό του εθνοκρατικού, ρατσιστικού κράτους και την αντικατάστασή του με ένα δημοκρατικό κοσμικό κράτος πετύχαινε, δεν θα είχε νόημα να υπάρχουν δύο δημοκρατικά, κοσμικά κράτη, οπότε ίσως τελικά να σχημάτιζαν μόνο ένα· η επιστροφή των προσφύγων στο Ισραήλ και η «ισότητα για τους Παλαιστίνιους Άραβες στο Ισραήλ» θα «οδηγήσουν τελικά στην τελική επίλυση του παλαιστινιακού εθνικού ζητήματος με τη δημιουργία ενός μοναδικού, ενιαίου, δημοκρατικού κράτους σε ολόκληρη τη γη της Παλαιστίνης, όπου θα επικρατήσει ισότητα μεταξύ όλων των πολιτών ανεξάρτητα από το εθνοτικό, θρησκευτικό ή εθνικό τους υπόβαθρο, συμπεριλαμβανομένης της ισότητας μεταξύ των δύο φύλων.»[20]

Η συνύπαρξη των δύο κρατών με εκεχειρία αλλά με πολιτικό αγώνα για τη δημοκρατία μπορεί να είναι ακόμη και ένα απαραίτητο στάδιο για να κερδίσει αρκετούς Ισραηλινούς εργαζόμενους από την παράνοια στην οποία βασίζεται η σιωνιστική ιδεολογία.

Κοιτάζοντας πίσω, πολλοί φιλελεύθεροι ισχυρίζονται ότι η σταδιακή αποδοχή από την PLO κάποιου είδους σεναρίου δύο κρατών ήταν μια ευπρόσδεκτη εγκατάλειψη του «από τον ποταμό μέχρι τη θάλασσα», οπότε αν κάποιος προβάλλει αυτό το σύνθημα σήμερα πρέπει να είναι εξτρεμιστής με στόχο να «εξαφανίσει το Ισραήλ» κ.ο.κ. Αντίστοιχα, πολλοί αριστεροί επικριτές, μεταξύ άλλων και μέσα στην PLO, το είδαν επίσης ως συνθηκολόγηση και απόρριψη της απελευθέρωσης από τον ποταμό μέχρι τη θάλασσα.

Ωστόσο, αν το δούμε με τον τρόπο που περιγράφεται παραπάνω, η σταδιακή αποδοχή από την PLO μιας μεταβατικής φάσης δύο κρατών δεν ήταν εγκατάλειψη της παλαιστινιακής ελευθερίας Από τον ποταμό ως τη θάλασσα∙ αλλά το ουσιαστικό στοιχείο είναι η διατήρηση του δικαιώματος επιστροφής των προσφύγων του 1948.

Τον Ιανουάριο του 1976, ένα ψήφισμα (S/11940)[21] υποβλήθηκε στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ[22] από μια σειρά κρατών του Παγκόσμιου Νότου που ζητούσαν ένα ανεξάρτητο κράτος στην Παλαιστίνη στα κατεχόμενα εδάφη μετά την αποχώρηση του Ισραήλ και την αναγνώριση «όλων των κρατών της περιοχής». Η PLO εξέφρασε την υποστήριξή της στην πρόταση αυτή, στην οποία άσκησαν βέτο οι ΗΠΑ (η Γαλλία υποστήριξε το ψήφισμα, ενώ το Ηνωμένο Βασίλειο απείχε). Παρομοίως, η PLO είδε θετικά το ψήφισμα 35/207 της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ το 1980[23], το οποίο, παράλληλα με τις ετήσιες εκκλήσεις της για πλήρη αποχώρηση του Ισραήλ από τα εδάφη που κατελήφθησαν το 1967 και επιστροφή των προσφύγων, πρόσθεσε υποστήριξη για την «ίδρυση του ανεξάρτητου κράτους του [του παλαιστινιακού λαού] στην Παλαιστίνη». Η PLO εξέφρασε επίσης την υποστήριξή της σε παρόμοιες προτάσεις του Σοβιετικού ηγέτη Λεονίντ Μπρέζνιεφ το 1981,[24] οι οποίες περιελάμβαναν ότι η ισραηλινή αποχώρηση και η εγκαθίδρυση ενός παλαιστινιακού μίνι-κράτους θα πρέπει να οδηγήσει «στη διασφάλιση του δικαιώματος όλων των κρατών της περιοχής για ασφάλεια, ανεξάρτητη ύπαρξη και ανάπτυξη∙ στον τερματισμό της εμπόλεμης κατάστασης και στην εγκαθίδρυση ειρήνης μεταξύ των αραβικών κρατών και του Ισραήλ». Αυτές οι διατυπώσεις άφηναν το 78% της Παλαιστίνης στο Ισραήλ (αν και με συνεχή μη στρατιωτικό αγώνα για δημοκρατία και επιστροφή των προσφύγων). Έτσι, αυτή η δυνητικά τεράστια παραχώρηση ακούγεται ακόμη λιγότερο σαν «να πεταχτούν οι Εβραίοι στη θάλασσα».

Φυσικά, το Ισραήλ πάντα αρνιόταν να αποσυρθεί από τα κατεχόμενα εδάφη και απέρριπτε οποιοδήποτε παλαιστινιακό κράτος έστω και σε μια σπιθαμή της Παλαιστίνης∙ και από τη δεκαετία του 1970 γέμισε σταδιακά τη Δυτική Όχθη με οπλισμένους, φανατικούς θρησκευόμενους «εποίκους» (ισραηλινούς αποίκους) που κλέβουν μεγάλα κομμάτια παλαιστινιακής γης και δολοφονούν ατιμώρητα, υποδηλώνοντας τη μαξιμαλιστική διεκδίκηση του Ισραήλ για ολόκληρη την Παλαιστίνη. Μάλιστα, αποκαλεί τη Δυτική Όχθη «Ιουδαία και Σαμάρεια», ονομασίες για τις περιοχές αυτές από την αρχαία ισραηλινή ιστορία πριν από χιλιάδες χρόνια. Το 1980, το Ισραήλ διέπραξε μια πράξη διεθνούς ληστείας όταν προσάρτησε επίσημα (σε αντίθεση με την απλή «κατοχή») την Παλαιστινιακή Ανατολική Ιερουσαλήμ, την οποία είχε καταλάβει παράνομα το 1967 (προσάρτησε επίσης τα Υψίπεδα του Γκολάν το 1981, τα οποία είναι κυρίαρχο συριακό έδαφος).

Και από τότε, το Ισραήλ υποστηρίζεται πλήρως από τις ΗΠΑ σε αυτή την αρχι-απορριπτική θέση, ακόμη και όταν τα περισσότερα κράτη της ΕΕ υιοθέτησαν σταδιακά τη θέση των δύο κρατών∙ και τόσο το Ισραήλ όσο και οι ΗΠΑ απέρριψαν οποιαδήποτε διαπραγμάτευση με την PLO, η οποία είχε αναγνωριστεί από όλα τα αραβικά κράτη (και από τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ) ως ο «μοναδικός, νόμιμος εκπρόσωπος» του παλαιστινιακού λαού. Ενώ καμία χώρα στον κόσμο δεν αναγνώρισε την προσάρτηση της Ανατολικής Ιερουσαλήμ από το Ισραήλ ή δεν την αναγνώρισε ως νέα «πρωτεύουσα» του Ισραήλ, η κυβέρνηση Τραμπ στις ΗΠΑ προέβη τελικά σε αυτή την άκρως παράνομη κίνηση το 2017 και η σημερινή κυβέρνηση Μπάιντεν δεν έχει ανακαλέσει αυτή την κατάφωρη παραβίαση του διεθνούς δικαίου.

Για να το επαναλάβω: από τα τέλη της δεκαετίας του 1970, το Ισραήλ και οι ΗΠΑ ήταν τα κράτη που απέρριπταν αυτό για το οποίο υπήρξε διεθνής συναίνεση, που ψηφίστηκε με συντριπτική πλειοψηφία από τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ κάθε χρόνο, δηλαδή, ότι θα πρέπει να υπάρξει ένα κυρίαρχο κράτος της Παλαιστίνης με πρωτεύουσα την Ιερουσαλήμ στο 22% της Παλαιστίνης – λες και το να επιτραπεί στους αυτόχθονες της γης τους ένα κράτος μόνο στο ένα πέμπτο της γης τους ήταν κάποια μεγάλη γενναιόδωρη παραχώρηση προς τους Παλαιστίνιους!

 

Το ειρηνευτικό σχέδιο της Φεζ και η Παλαιστινιακή Διακήρυξη της Ανεξαρτησίας

Το 1982, μετά τον φρικτά δολοφονικό τρίμηνο πόλεμο του Ισραήλ κατά των Παλαιστινίων στο Λίβανο, η 12η Σύνοδος Κορυφής του Αραβικού Συνδέσμου πραγματοποιήθηκε στη σαουδαραβική πόλη Φεζ και πρότεινε το ειρηνευτικό σχέδιο της Φεζ[25], για ένα παλαιστινιακό κράτος στη Δυτική Όχθη και τη Γάζα με πρωτεύουσα την Ανατολική Ιερουσαλήμ, με αντάλλαγμα την σιωπηρή αραβική αναγνώριση του Ισραήλ στα νόμιμα σύνορά του (δηλαδή στο 78% της Παλαιστίνης), ενώ η δήλωση περιελάμβανε «εγγυήσεις ειρήνης μεταξύ όλων των κρατών της περιοχής, συμπεριλαμβανομένου του ανεξάρτητου παλαιστινιακού κράτους». Ζήτησε τα «αναφαίρετα και απαράγραπτα εθνικά δικαιώματα» των Παλαιστινίων χωρίς να ζητά ρητά την επιστροφή, αλλά πρόσθεσε μια έκκληση για «την αποζημίωση όσων δεν επιθυμούν να επιστρέψουν», υπονοώντας ότι πρέπει να επιτραπεί σε όσους το επιθυμούν. Η PLO και όλα τα αραβικά κράτη, εκτός από τη Λιβύη του Καντάφι, υπέγραψαν το σχέδιο.

Φυσικά, αυτό συνάντησε την απόρριψη του Ισραήλ και των ΗΠΑ[26], και το Ισραήλ το έκανε εμφανές οργανώνοντας και διευκολύνοντας αμέσως τη σφαγή των 3.000 Παλαιστινίων προσφύγων στη Σάμπρα-Σατίλα στο Λίβανο, χρησιμοποιώντας την ακροδεξιά Λιβανέζικη Φάλαγγα (επικεφαλής της σφαγής ήταν ο Ελί Χομπέικα, μετέπειτα επικεφαλής της φιλο-Ασαντ πτέρυγας της Φάλαγγας).

Η Παλαιστινιακή Διακήρυξη της Ανεξαρτησίας[27] (γραμμένη από τον Παλαιστίνιο ποιητή Μαχμούντ Νταρουίς) ανακοινώθηκε από τον Γιάσερ Αραφάτ στις 15 Νοεμβρίου 1988 στο Αλγέρι, κατά την ολοκλήρωση της 19ης συνεδρίασης του Παλαιστινιακού Εθνικού Συμβουλίου (PNC), το οποίο είχε υιοθετήσει τη διακήρυξη αυτή με συντριπτική πλειοψηφία. Είναι χαρακτηριστικό ότι η διακήρυξη παραπέμπει στο ψήφισμα 181 του ΟΗΕ του 1947, το οποίο είχε αρχικά διαιρέσει την Παλαιστίνη σε ένα εβραϊκό κράτος 56% και ένα αραβικό κράτος 43%, αναγνωρίζοντας έτσι εμμέσως το Ισραήλ. Αυτό θα μπορούσε στην πραγματικότητα να ερμηνευθεί ως μια πρόοδος στην ιδέα του μίνι κράτους στις σημερινές συνθήκες, μια διεκδίκηση του 43% της Παλαιστίνης (συμπεριλαμβανομένου του δικαιώματος επιστροφής στο υπόλοιπο) θα ήταν μια πολύ πιο δίκαιη λύση από το απλό 22%, δεδομένου του σχετικού αριθμού των πληθυσμών μεταξύ Ισραηλινών και Παλαιστινίων από τον ποταμό μέχρι τη θάλασσα∙ στην πράξη όμως έτεινε να σημαίνει μια πιο σθεναρή προσπάθεια για την επίτευξη αναγνωρισμένης παλαιστινιακής κυριαρχίας στο 22% που θεωρείται «κατεχόμενο». Αξίζει να σημειωθεί ότι, στο πνεύμα ακόμη του 1969, η διακήρυξη αναφερόταν στην Παλαιστίνη ως «γη των τριών μονοθεϊστικών θρησκειών».

Στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, η ανακήρυξη της ανεξαρτησίας της Παλαιστίνης αναγνωρίστηκε (ψήφισμα 43/177)[28] από τη συντριπτική πλειοψηφία των κρατών-μελών, ενώ μόνο δύο ψήφισαν κατά: οι ΗΠΑ και το Ισραήλ.

Ήταν μια ελπιδοφόρα εποχή: στα τέλη του 1987 είχε ξεσπάσει η πρώτη παλαιστινιακή Ιντιφάντα∙ χιλιάδες Παλαιστίνιοι νέοι αντιμετώπισαν τις ισραηλινές δυνάμεις κατοχής στη Δυτική Όχθη και τη Γάζα με πέτρες, αλλά χωρίς όπλα∙ το Ισραήλ αντέδρασε φυσικά με μαζικές δολοφονίες. Ο κόσμος άρχισε να βλέπει διαφορετικά το Ισραήλ και την Παλαιστίνη. Ωστόσο, δύο κοσμοϊστορικά γεγονότα –η κατάρρευση του ανατολικού μπλοκ και της ΕΣΣΔ το 1989-1991 και η εισβολή του Ιράκ στο Κουβέιτ και ο πόλεμος υπό την ηγεσία των ΗΠΑ εναντίον του το 1991– είχαν καταστροφικές επιπτώσεις στην Παλαιστίνη για λόγους που υπερβαίνουν τα όρια του παρόντος άρθρου.

 

Οι μοιραίες συμφωνίες του Όσλο

Το αποτέλεσμα ήταν η περαιτέρω υποχωρητικότητα, παρά την τολμηρή διακήρυξη του 1988. Το 1993, η ηγεσία της ΟΑΠ/Φατάχ αποδέχτηκε τη διαδικασία του Όσλο, η οποία περιελάμβανε την αναγνώριση του Ισραήλ με αντάλλαγμα μια ανίσχυρη παλαιστινιακή αρχή σε ένα μόνο μέρος των κατεχομένων εδαφών, από τα οποία το Ισραήλ απέσυρε τα στρατεύματά του (αλλά όχι τον συνολικό έλεγχό του). Φυσικά, αυτό προϋπέθετε ότι αυτό ήταν μόνο το πρώτο βήμα και ότι θα ακολουθούσαν διαπραγματεύσεις με το Ισραήλ και τις ΗΠΑ για τα τελικά σύνορα, το καθεστώς της Ιερουσαλήμ, το ζήτημα των προσφύγων κ.ο.κ., με την προσδοκία ότι το Ισραήλ θα αποχωρούσε σταδιακά από όλο και μεγαλύτερο μέρος της Παλαιστίνης. Με άλλα λόγια, η επίσημη θέση της PLO εξακολουθούσε να είναι υπέρ ενός παλαιστινιακού κράτους στο σύνολο του 22%, αλλά όπως και να το δει κανείς, ήταν μια ακόμη μαζική υποχώρηση για την αναγνώριση του Ισραήλ που βασιζόταν εξ ολοκλήρου στην εμπιστοσύνη.

Ενώ όλη η προηγούμενη υποστήριξη της PLO για το σενάριο των δύο κρατών περιλάμβανε το δικαίωμα επιστροφής των προσφύγων σε όλη την Παλαιστίνη/Ισραήλ –άρα δεν έρχεται κατ’ ανάγκη σε αντίθεση με το «από τον ποταμό ως τη θάλασσα»– το Όσλο μπορεί να περιγραφεί ως η πρώτη φορά που η ηγεσία της PLO/Φατάχ ουσιαστικά το εγκατέλειψε. Φυσικά, συνέχισαν να επιμένουν ότι αυτή ήταν η πολιτική τους, αλλά αναγνωρίζοντας το Ισραήλ, ενώ το προσφυγικό ζήτημα απλώς παραπέμφθηκε σε κάποιες μελλοντικές συνομιλίες για το «τελικό καθεστώς», ουσιαστικά βασίζονταν στην καλή θέληση του Ισραήλ για ένα ζήτημα που το Ισραήλ το είχε πάντα απορρίψει.

Επομένως, όσοι ισχυρίζονται τώρα ότι η PLO είχε εγκαταλείψει το «από τον ποταμό ως τη θάλασσα» με τη «λύση των δύο κρατών» και ότι σήμερα είναι μόνο ένα «εξτρεμιστικό» σύνθημα ή ένα σύνθημα της «Χαμάς», εξυμνούν έτσι την ολική συνθηκολόγηση του Όσλο ως μοντέλο ειρήνης. Είναι σημαντικό ότι το Όσλο δεν απορρίφθηκε μόνο από όλες τις άλλες συνιστώσες της PLO, αλλά συνάντησε απόρριψη και από το εσωτερικό της Φατάχ, ακόμη και από την ηγεσία της Φατάχ. Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι η συντριπτική συναίνεση στο ευρύτερο παλαιστινιακό απελευθερωτικό κίνημα απορρίπτει τη συνθηκολόγηση του Όσλο και συνεχίζει να βλέπει την Παλαιστίνη να εκτείνεται από τον ποταμό μέχρι τη θάλασσα, όποια μορφή και αν πάρει.

Φυσικά, όπως πολλοί προειδοποίησαν, το Ισραήλ απλά εκμεταλλεύτηκε πλήρως το γεγονός, αρνούμενο να συζητήσει ποτέ οποιοδήποτε από αυτά τα ζητήματα του τελικού καθεστώτος, και αντίθετα γέμιζε τη Δυτική Όχθη και την Ιερουσαλήμ με εκατοντάδες χιλιάδες παράνομους ισραηλινούς αποίκους (τώρα περίπου 700.000), οι οποίοι έχουν κλέψει το μισό έδαφος και ζουν σαν βασιλιάδες γύρω από τα διαχωρισμένα, αποκλεισμένα Παλαιστινιακά Μπαντουστάν, όπου η Παλαιστινιακή «Αρχή» έχει μηδενική πραγματική εξουσία, όπου οι άνθρωποι έχουν μηδενικά δικαιώματα μέσα στο απαρτχάιντ του Ισραήλ, ληστεύονται συνεχώς, εκδιώκονται, ταπεινώνονται στα σημεία ελέγχου και δολοφονούνται ατιμώρητα. Ήταν αυτή η πλήρης και απόλυτη ισραηλινή προδοσία των ψεύτικων υποσχέσεων του Όσλο που οδήγησε άμεσα στο ξέσπασμα της δεύτερης, πολύ πιο βίαιης Ιντιφάντα το 2000, και στην άνοδο της Χαμάς, ενός ριζοσπαστικού «ισλαμιστικού» σχηματισμού εκτός της PLO, η ιδεολογία και οι δράσεις της οποίας (αρχικά οι βομβιστικές επιθέσεις αυτοκτονίας) θα λειτουργούσαν διαβρωτικά στο μήνυμα της PLO για ειρήνη και συνύπαρξη από το 1969 – προς όφελος του ισραηλινού καθεστώτος που το χρησιμοποίησε ως μια εξαιρετικά υποκριτική δικαιολογία για να διακηρύξει ότι δεν έχει «εταίρο στην ειρήνη» από την Παλαιστίνη!

 

Η «γενναιόδωρη προσφορά» του 2000

Ένα σημαντικό γεγονός θα πρέπει να εξεταστεί εδώ: ο ισχυρισμός που συχνά διατυπώνεται από τους Σιωνιστές και τους υποστηρικτές τους ότι στην PLO προσφέρθηκε το «95%» των όσων ήθελε από τον πρόεδρο των ΗΠΑ Κλίντον και τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Εχούντ Μπαράκ το 2000, αλλά ο Αραφάτ «αποχώρησε» από αυτή τη «γενναιόδωρη προσφορά» και αντ’ αυτού υποκίνησε τη δεύτερη Ιντιφάντα.

Το πρώτο ζήτημα είναι αν ο Αραφάτ θα είχε οποιοδήποτε δικαίωμα να δεχτεί το «95%» αυτού που ήταν μόνο το 22% της Παλαιστίνης, όταν ο μισός πληθυσμός της περιοχής ήταν πλέον Παλαιστίνιοι, και –όπως ξεκαθάρισε ο Μπαράκ– χωρίς δικαίωμα επιστροφής των εκατομμυρίων προσφύγων από τη Νάκμπα του 1948. Σίγουρα, με κάθε έννοια δικαιοσύνης, οποιοσδήποτε εδαφικός συμβιβασμός θα πρέπει να γίνει από την πλευρά που κατέχει το 78% της εθνοκαθαρισμένης Παλαιστίνης.

Δεύτερον, το ποσοστό του 95% δεν περιλάμβανε την Ανατολική Ιερουσαλήμ, τη Νεκρά Θάλασσα, την κοιλάδα του Ιορδάνη ή τους ισραηλινούς οικισμούς, πράγμα που σημαίνει ότι ήταν μάλλον το 70% των κατεχόμενων εδαφών ή περίπου το 15% της Παλαιστίνης.

Τρίτον, η παράβλεψη από την πλευρά του παράνομου κατοχικού καθεστώτος της προσαρτημένης Παλαιστινιακής Ανατολικής Ιερουσαλήμ είναι κρίσιμη. Το Ισραήλ είχε ανακηρύξει την πόλη αυτή ως την αιώνια «αδιαίρετη» πρωτεύουσά του, απορρίπτοντας είτε τη διαίρεση είτε ακόμη και το μοίρασμα της Ανατολικής Ιερουσαλήμ (η ιδέα της Ανατολικής Ιερουσαλήμ ως κοινής πρωτεύουσας δύο κρατών έχει τεθεί σε πολλές ειρηνευτικές προτάσεις). Για όποιον έχει διαβάσει για την κατάσταση πέρα από το επιφανειακό επίπεδο ή έχει βρεθεί εκεί, είναι σαφές ότι η Ανατολική Ιερουσαλήμ δεν είναι προαιρετική για ένα παλαιστινιακό κράτος, είναι η γεωγραφική, οικονομική και πολιτιστική καρδιά της Δυτικής Όχθης∙ όλοι οι δρόμοι οδηγούν στην Ιερουσαλήμ. Η παράλειψη της Ιερουσαλήμ σημαίνει απλώς μαντουστανοποίηση. Άλλωστε, η προσαρτημένη Ανατολική Ιερουσαλήμ είχε επεκταθεί από το Ισραήλ σε περίπου 70 τετραγωνικά χιλιόμετρα, με τους γύρω ισραηλινούς οικισμούς να πνίγουν την πόλη που θεωρείται επίσης απαγορευμένη για την Παλαιστίνη.

Στην πραγματικότητα, όπως εξηγεί ο Νασίρ Αρούρι, ομότιμος καθηγητής πολιτικών επιστημών στο Πανεπιστήμιο της Μασαχουσέτης, «ο μύθος της “γενναιόδωρης προσφοράς” συνίστατο σε τέσσερις θύλακες, διχοτομημένους από παράνομα χτισμένους αποικιακούς εποικισμούς και παρακαμπτήριους δρόμους μόνο για τους Εβραίους, που θα εμπόδιζαν τους Παλαιστίνιους να δημιουργήσουν ποτέ ένα βιώσιμο, ανεξάρτητο και συνεχόμενο κράτος σε οποιαδήποτε περιοχή μεταξύ του ποταμού Ιορδάνη και της Μεσογείου. Παρόλο που τα τέσσερα καντόνια (βόρεια Δυτική Όχθη, κεντρική Δυτική Όχθη, νότια Δυτική Όχθη και Γάζα) μπορεί να ονομάζονταν “κράτος”, οι προδιαγραφές των εθνών-κρατών έλειπαν εντελώς. Θα ήταν ένα κράτος χωρίς κυριαρχία, χωρίς γεωγραφική συνέχεια και χωρίς έλεγχο των συνόρων, του εναέριου χώρου και των οικονομικών και υδάτινων πόρων του. Στην πραγματικότητα, θα αποτελούνταν από 64 συμπλέγματα σαν νησιά στη μέση του Ισραήλ – ένα “κράτος” που θα υπήρχε μέσα στο Ισραήλ, αλλά όχι παράλληλα με το Ισραήλ»[29].

Είναι σαφές ότι ο Κλίντον και ο Μπαράκ είχαν ως στόχο την απόρριψη από τους Παλαιστίνιους αυτής της απαράδεκτης «προσφοράς».

 

Το Αραβικό Σχέδιο Ειρήνης

Το Αραβικό Σχέδιο Ειρήνης του 2002,[30] το οποίο προωθήθηκε από τη Σαουδική Αραβία και εγκρίθηκε και πάλι από ολόκληρο τον Αραβικό Σύνδεσμο, συμπεριλαμβανομένης της PLO, ουσιαστικά επαναδιατύπωσε το Σχέδιο της Φεζ, αλλά αυτή τη φορά έκανε ρητή την αναγνώριση του Ισραήλ και δήλωσε ότι η αραβοϊσραηλινή σύγκρουση θα «τελείωνε» εάν το Ισραήλ αποσυρόταν από τα εδάφη που κατέλαβε το 1967 (συμπεριλαμβανομένων των συριακών υψωμάτων του Γκολάν) και επέτρεπε ένα παλαιστινιακό κράτος εκεί με πρωτεύουσα την Ανατολική Ιερουσαλήμ. Όσον αφορά τους πρόσφυγες, απλώς ζητούσε «μια δίκαιη λύση στο πρόβλημα των Παλαιστινίων προσφύγων που θα συμφωνηθεί σύμφωνα με την απόφαση 194 της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ».

Φυσικά, αυτό απορρίφθηκε από το Ισραήλ και τις ΗΠΑ.

Έτσι, είναι σαφές ότι, δεκαετίες αργότερα, το Ισραήλ και οι ΗΠΑ εξακολουθούν να είναι τα κράτη της απόρριψης∙ η παλαιστινιακή ηγεσία εξακολουθεί επισήμως να στοχεύει στην ελευθερία των Παλαιστινίων από τον ποταμό ως τη θάλασσα με τον πιο διαλλακτικό τρόπο∙ και στην πράξη αυτό είναι πολύ χειρότερο, καθώς η Παλαιστινιακή Αρχή υπό την ηγεσία της Φατάχ εξελίχθηκε στο πλαίσιο του Όσλο σε κάτι περισσότερο από ένα εργαλείο της ισραηλινής κατοχής μέσα στα μπαντουστάν που έχει εξουσιοδοτηθεί να διοικεί, εξαπολύοντας καταστολές «ασφαλείας» εναντίον των πιο μαχητικών Παλαιστινίων ακτιβιστών.

 

Η Χαμάς

Αλλά τι γίνεται με τη Χαμάς; Σίγουρα η Χαμάς –Ισλαμικό Κίνημα Αντίστασης– στοχεύει σε μια «ισλαμική Παλαιστίνη» και επομένως είναι επίσης μια απορριπτική δύναμη; Μια απορριπτική δύναμη που γεννήθηκε από την ισραηλινή αποικιοκρατία, καταλήστευση και βαρβαρότητα και την υποχωρητικότητα της ΠΑ, αλλά απορριπτική ωστόσο, και με τρόπο που απειλεί τον ισραηλινό εβραϊκό πληθυσμό. Η πρώιμη ρητορική και δράση της και ο καταστατικός της χάρτης σίγουρα το υποδηλώνουν αυτό.

Αν και θα χρειαζόταν ένα ξεχωριστό άρθρο για να ασχοληθούμε με αυτό, είναι σημαντικό να σημειωθεί σε αυτό το πλαίσιο ότι η Χαμάς δεν θα ήταν η πρώτη οργάνωση αντίστασης στον κόσμο που ξεκίνησε «ακραία» και στη συνέχεια προσαρμόστηκε στην πραγματικότητα. Ειδικότερα, όταν αυτό το Αραβικό Σχέδιο Ειρήνης τέθηκε στην επόμενη Σύνοδο Κορυφής του Αραβικού Συνδέσμου στο Ριάντ το 2007 και υποστηρίχθηκε εκ νέου από όλα τα κράτη, η Χαμάς, η οποία είχε εκλεγεί επικεφαλής της Παλαιστινιακής Αρχής, απείχε αλλά δεν ψήφισε κατά (το Ισραήλ το απέρριψε και πάλι ως μη εφαρμόσιμο).

Η ψηφοφορία αυτή δεν ήταν η μόνη. Η Χαμάς αποκήρυξε τις βομβιστικές επιθέσεις αυτοκτονίας το 2003, στη συνέχεια πιο αποφασιστικά το 2005, νίκησε τη Φατάχ στις εθνικές εκλογές του 2006 για την Παλαιστινιακή Αρχή και υπέβαλε τις περίφημες προτάσεις «Χούντνα»[31] ή κατάπαυσης του πυρός. Ουσιαστικά η Χούντνα είναι η ίδια με την πρόταση των δύο κρατών, αλλά με μακροχρόνια κατάπαυση του πυρός που αντικαθιστά την πλήρη ειρήνη με αναγνώριση[32]. Η Χαμάς δήλωσε ότι ο ένοπλος αγώνας ήταν απαραίτητος για την απελευθέρωση της Δυτικής Όχθης και της Γάζας, αλλά αν εγκαθιδρυόταν εκεί ένα παλαιστινιακό μίνι-κράτος με πρωτεύουσα την Ιερουσαλήμ, η Χαμάς θα θέσπιζε 10ετή κατάπαυση του πυρός με το Ισραήλ, η οποία θα μπορούσε να επεκταθεί σε δεκαετίες, αν το Ισραήλ διατηρούσε την ειρήνη, κατά τη διάρκεια της οποίας ο πολιτικός αγώνας θα συνεχιζόταν για την ελευθερία των Παλαιστινίων (συμπεριλαμβανομένης της επιστροφής) στο Ισραήλ. Αυτό συμβάδιζε με δηλώσεις σημαντικών ηγετών της Χαμάς ότι ο αγώνας τους ήταν ενάντια στον σιωνισμό και την κατοχή και όχι ενάντια στους Εβραίους[33], τους οποίους δεν ήθελαν να «πετάξουν στη θάλασσα»[34], και αυτό εισήχθη αργότερα στο νέο πολιτικό τους πρόγραμμα[35]. Ακόμη και το ζήτημα της αναγνώρισης του Ισραήλ ανακηρύχθηκε «απόφαση του παλαιστινιακού λαού»[36] στο σχέδιο κυβερνητικού προγράμματος της Χαμάς για το 2006.

Αλλά αυτό ήταν ένα πρόβλημα για τους Ισραηλινούς ηγέτες∙ η Χαμάς ήταν χρήσιμη για το Ισραήλ μόνο ως ένας «εξτρεμιστικός» πόλος που θα μπορούσε να δικαιολογήσει τη συνεχιζόμενη ισραηλινή απόρριψη∙ μια πιο πραγματιστική Χαμάς ήταν ένα καταστροφικό πρόβλημα για το Ισραήλ∙ το Ισραήλ ήταν τόσο τρομοκρατημένο σχετικά με την ειρήνη που δολοφόνησε τον διαμεσολαβητή της Χαμάς Άχμεντ Τζαμπάρι[37] αμέσως μετά την παραλαβή του σχεδίου μιας μόνιμης συμφωνίας εκεχειρίας με το Ισραήλ, η οποία περιελάμβανε μηχανισμούς για τη διατήρηση της εκεχειρίας, την οποία διαπραγματευόταν με τον Ισραηλινό διαμεσολαβητή Γκέρσον Μπάσκιν. Η ευρύτερης κλίμακας αντίδραση του Ισραήλ ήταν να εγκλωβίσει τη Γάζα, όπου κυριαρχούσε η Χαμάς, σε έναν 16ετή χερσαίο, θαλάσσιο και εναέριο αποκλεισμό, ο οποίος κατέστησε τη Γάζα σε συνθήκες που ο ΟΗΕ περιέγραψε ως «αβίωτες»[38], ενώ βομβάρδιζε τακτικά το εξαιρετικά πυκνοκατοικημένο αποκλεισμένο γκέτο για να το κάνει στάχτη και δολοφονούσε χιλιάδες αμάχους. Όλα αυτά αποσκοπούσαν, μεταξύ άλλων, στην πολιτική παλινδρόμηση της Χαμάς σε αυτό που οι εξτρεμιστές ισραηλινοί ηγέτες προτιμούσαν ως «εταίρο πολέμου», στόχος που προφανώς επιτεύχθηκε∙ και στη διατήρηση της διαίρεσης της Παλαιστίνης του 1967 μεταξύ της Γάζας που κυβερνάται από τη Χαμάς και της Δυτικής Όχθης που κυβερνάται από την αξιολύπητη ΠΑ. Αυτή η εφιαλτική κατάσταση διευκόλυνε επίσης ένα πιο καταπιεστικό εσωτερικό καθεστώς υπό την ηγεσία της Χαμάς στη Γάζα.

Και οι επιπτώσεις αυτής της μετατροπής της Γάζας σε ένα βομβαρδισμένο στρατόπεδο συγκέντρωσης ήταν εμφανείς στη φρικιαστική βία που ξέσπασε στο νότιο Ισραήλ στις 7 Οκτωβρίου, η οποία επέτρεψε στο Ισραήλ να επιχειρήσει να πραγματοποιήσει το πραγματικό μακροπρόθεσμο πρόγραμμά του: την πλήρη εθνοκάθαρση της Γάζας και της Δυτικής Όχθης και την επίτευξη του προγράμματος του Λικούντ για ισραηλινή κυριαρχία από τον ποταμό μέχρι τη θάλασσα. Ήταν αυτό αναπόφευκτο;

 

Η Γάζα, η κεντρικότητα της επιστροφής των προσφύγων και το σημείο καμπής της Πορείας της Επιστροφής

Ένα πιθανό σημείο καμπής ήταν το περίφημο κίνημα «Πορεία της Επιστροφής» στη Γάζα το 2018-2019. Για να το κατανοήσουμε αυτό, είναι σημαντικό να επανεξετάσουμε το βασικό ζήτημα του δικαιώματος επιστροφής των Παλαιστινίων προσφύγων. Ίσως οι Παλαιστίνιοι «ζητούν πάρα πολλά» περιμένοντας το δικαίωμα επιστροφής στην Παλαιστίνη του 1948 (Ισραήλ) καθώς και ένα κυρίαρχο κράτος στο 22% της Παλαιστίνης; Στην πραγματικότητα, το μικροσκοπικό ποσοστό του 22% μπορεί να δικαιολογηθεί μόνο αν συμπεριληφθεί το δικαίωμα επιστροφής. Είναι αυτό που πάνω απ’ όλα επιτρέπει την αποδοχή της συμφωνίας των δύο κρατών να εξακολουθεί να υπάρχει στο πλαίσιο της παλαιστινιακής ελευθερίας από τον ποταμό μέχρι τη θάλασσα (υπάρχει επίσης το ζήτημα της ιθαγένειας δεύτερης κατηγορίας του παλαιστινιακού 20% του πληθυσμού εντός του Ισραήλ του 1948).

Και η Γάζα είναι αυτή που το αναδεικνύει αυτό περισσότερο από οτιδήποτε άλλο. Ακόμα και αν, για λόγους επιχειρηματολογίας, δεχθούμε την κατάργηση της απόφασης 194 του ΟΗΕ και των στοιχειωδών ανθρωπίνων δικαιωμάτων, σύμφωνα με τα οποία το δικαίωμα των προσφύγων στην επιστροφή είναι αδιαπραγμάτευτο, ακόμα και αν αγνοήσουμε εκατομμύρια Παλαιστίνιους πρόσφυγες στο Λίβανο, τη Συρία, την Ιορδανία και αλλού, το ζήτημα δεν μπορεί να αγνοηθεί στη Γάζα, όπου είναι κεντρικό για την κατανόηση της καταστροφής.

Το να μιλάμε για ένα παλαιστινιακό κράτος στη Δυτική Όχθη «και τη λωρίδα της Γάζας» αποτελεί μια έντονη δυσαναλογία. Η Δυτική Όχθη είναι 5.860 τετραγωνικά χιλιόμετρα∙ η Γάζα είναι 360 τετραγωνικά χιλιόμετρα∙ η Γάζα είναι επομένως μόνο περίπου το 6% των κατεχομένων εδαφών. Ωστόσο, υπάρχουν περίπου 3 εκατομμύρια Παλαιστίνιοι στη Δυτική Όχθη και 2,3 εκατομμύρια στη Γάζα. Η Δυτική Όχθη, αν συμπεριλάβουμε την Ανατολική Ιερουσαλήμ, μπορεί να ειπωθεί ότι έχει κάποια αίσθηση βιωσιμότητας ως μέρος ενός ανεξάρτητου κράτους∙ αλλά η «λωρίδα» της Γάζας δεν έχει.

Αυτό δεν οφείλεται σε κάποιο ατύχημα∙ οφείλεται στο γεγονός ότι το 80% των «κατοίκων της Γάζας» δεν είναι «κάτοικοι της Γάζας»[39] ∙ είναι πρόσφυγες και απογόνοι αυτών που εκδιώχθηκαν από το σημερινό Ισραήλ το 1948. Οι πόλεις και τα χωριά από τα οποία εκδιώχθηκαν είναι σε μεγάλο βαθμό εκείνες που βρίσκονται απέναντι από τα «σύνορα»[40] στα βόρεια και ανατολικά της Γάζας (μάλιστα οι περισσότερες εντός των συνόρων του προτεινόμενου «αραβικού κράτους» το 1947 πριν το Ισραήλ το παραβιάσει). Όπως εκείνα που δέχθηκαν επίθεση στις 7 Οκτωβρίου. Οι Παλαιστίνιοι στη Γάζα βλέπουν τους ισραηλινούς εποικισμούς σε αυτές τις περιοχές ως καταπατητές της κλεμμένης γης τους. Δεν το επισημαίνω αυτό για να δικαιολογήσω τη φρικτή βία εκείνης της ημέρας, αλλά σίγουρα αποτελεί μια πτυχή των αιτιών της οργής της, όταν οι εκδιωγμένοι από αυτές τις περιοχές ξέφυγαν από το στρατόπεδο συγκέντρωσης.

Όποια και αν είναι η γνώμη του καθενός για εκείνη τη μοιραία ημέρα –η οποία κατά την άποψή μου υπήρξε μια ολοκληρωτική καταστροφή για τον παλαιστινιακό λαό, ανεξάρτητα από την αρχική ευφορία για το «σπάσιμο του τείχους της φυλακής»– σίγουρα υπογραμμίζει το γεγονός ότι η επιστροφή των προσφύγων δεν είναι ένα πρόσθετο στοιχείο στη λύση του Παλαιστινιακού ζητήματος, αλλά μια ουσιαστική συνιστώσα του, εκτός αν το παλαιστινιακό κράτος επρόκειτο να περιλαμβάνει περίπου το 50% της γης.

Και σε αυτό το σημείο έρχεται η Πορεία της Επιστροφής. Το 2018-2019, χιλιάδες Παλαιστίνιοι διαδήλωσαν, χωρίς όπλα στα χέρια, ενάντια στο τείχος που χωρίζει τη φυλακή τους από τα εδάφη τους μέσα στο Ισραήλ. Αυτές οι εντελώς ειρηνικές μαζικές διαδηλώσεις συνεχίστηκαν για ένα χρόνο, με στόχο να πουν στον κόσμο και στον ισραηλινό λαό ότι «είμαστε ακόμα εδώ». Η απάντηση του σιωνιστικού καθεστώτος ήταν να πυροβολήσει για να σκοτώσει και να ακρωτηριάσει. 266 Παλαιστίνιοι σφαγιάστηκαν[41], συμπεριλαμβανομένων 50 παιδιών, ενώ πάνω από 30.000 τραυματίστηκαν, συμπεριλαμβανομένων 3.000 παιδιών. Σύμφωνα με τον ΟΗΕ, «το 2020, εκτιμάται ότι 10.400 άνθρωποι θα υποφέρουν από σοβαρά προβλήματα ψυχικής υγείας σε σχέση με τις διαδηλώσεις της ΓΣΜ, ενώ σχεδόν 42.000 άνθρωποι θα έχουν ήπια έως μέτρια προβλήματα. Σε αυτούς τους αριθμούς περιλαμβάνονται πάνω από 22.500 παιδιά»[42]. Είναι εκπληκτικό το γεγονός ότι αυτό το μαζικό επεισόδιο της σιωνιστικής τρομοκρατίας έχει αγνοηθεί.

Ήταν σχεδόν σίγουρα το σημείο χωρίς επιστροφή.

 

Η κυριαρχία των αυτοχθόνων στην Αυστραλία «από ακτή σε ακτή»

«Από τον ποταμό μέχρι τη θάλασσα η Παλαιστίνη θα είναι ελεύθερη» εκφράζει έτσι την άποψη ότι η «Παλαιστίνη» υπάρχει σε όλα τα μέρη της Παλαιστίνης∙ η ανεξαρτησία του αυτόχθονα πληθυσμού δεν μπορεί απλά να καταργηθεί. Ανεξάρτητα από τις «κρατικές» ρυθμίσεις που θα γίνουν προσωρινά ή ακόμη και μόνιμα, ένα «σύνορο» που κλείνει 2 εκατομμύρια Παλαιστίνιους πρόσφυγες στη «λωρίδα» της Γάζας ή στον «θύλακα» (δηλαδή στο γκέτο) δεν είναι σύνορο για την Παλαιστίνη. Οι Παλαιστίνιοι ζουν στη Γάζα, στη Δυτική Όχθη, στην Ιερουσαλήμ, στο Ισραήλ (Παλαιστίνη του 1948) και στη διασπορά, με το δικαίωμά τους να επιστρέψουν, κυρίως στο Ισραήλ.

Καταργείται έτσι το δικαίωμα του ισραηλινού έθνους, το οποίο παρά τις βίαιες καταβολές του, υπάρχει και τώρα εκεί (ειδικά από τη στιγμή που η πλειοψηφία του πληθυσμού γεννήθηκε εκεί μετά το 1948); Λοιπόν, όχι σύμφωνα με τη θέση της PLO από το 1969 και μετά ή με οποιαδήποτε από τις διεθνείς συμφωνίες που έχει υπογράψει ποτέ η Παλαιστίνη, όπως έχει αποδειχθεί επαρκώς παραπάνω. Αλλά υπάρχει και ένας άλλος τρόπος να το δούμε αυτό, όταν εξετάζουμε τους αγώνες των αυτόχθονων λαών σε άλλα αποικιοκρατικά κράτη εποίκων.

Θα χρησιμοποιήσω το παράδειγμα της Αυστραλίας όπου ζω. Ακριβώς όπως ο σιωνιστικός αποικισμός της Παλαιστίνης βασίστηκε στο μύθο ότι η Παλαιστίνη ήταν «μια γη χωρίς λαό για έναν λαό χωρίς γη», έτσι και ο βρετανικός αποικισμός της Αυστραλίας βασίστηκε στο μύθο της «terra nullius», δηλαδή της κενής γης, που δεν ανήκει σε κανέναν (ένα δόγμα που τελικά καταρρίφθηκε με την απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου στην υπόθεση Μάμπο το 1993).

Τα Πρώτα Έθνη των Αβοριγίνων της Αυστραλίας θεωρούν τους εαυτούς τους «κυρίαρχους» σε ολόκληρη την Αυστραλία. Οι περισσότεροι αριστεροί και προοδευτικά σκεπτόμενοι Αυστραλοί, ακόμη και μεγάλο μέρος της επικρατούσας φιλελεύθερης κοινής γνώμης, αποδέχονται αυτή την αντίληψη με την έννοια ότι «η κυριαρχία δεν εκχωρήθηκε ποτέ», όπως δηλώνουμε στις Αναγνωρίσεις στη Χώρα, και ότι η σύνδεση των Πρώτων Εθνών με τη γη τους αφορά όλα τα μέρη της γης τους, ανεξάρτητα από το ποιος ζει τώρα εκεί και ποιοι πολιτικοί σχηματισμοί υπάρχουν. Εκτός από τους πραγματικά σκοταδιστές αντιδραστικούς, κανείς δεν πιστεύει στα σοβαρά ότι η αναγνώριση της κυριαρχίας των Αβοριγίνων σημαίνει ότι στόχος τους είναι να «πετάξουν τους μη αυτόχθονες Αυστραλούς στη θάλασσα».

Στο πρόσφατο δημοψήφισμα, το 60% των Αυστραλών καταψήφισε την πρόταση των Αβορίγινων να καθιερωθεί στο σύνταγμα μια καθαρά συμβουλευτική «Φωνή» των ιθαγενών στο κοινοβούλιο, η οποία θα εκπροσωπεί εν μέρει την κυριαρχία τους. Σε κάθε περίπτωση, ο αγώνας συνεχίζεται, με τα Πρώτα Έθνη να πιέζουν για κάτι καλύτερο από την απορριφθείσα, υποτονική «Φωνή» – για μια Συνθήκη μεταξύ των κυρίαρχων Πρώτων Εθνών και του κυρίαρχου αυστραλιανού έθνους που προέκυψε από την αποικία. Πολλοί Αβορίγινες Αυστραλοί ήταν επίσης αντίθετοι με τη «Φωνή» για τον αντίθετο λόγο από τους περισσότερους λευκούς ψηφοφόρους: επειδή ήταν μια τόσο ισχνή πρόταση∙ θέλουν μια Συνθήκη που να εγγυάται μια πιο σοβαρή εκπροσώπηση και αυτοδιάθεση για τις δικές τους υποθέσεις.

Ο πανεθνικός διάλογος των Πρώτων Εθνών που έλαβε χώρα στο Ουλούρου της κεντρικής Αυστραλίας το 2017, ο οποίος ζήτησε τη διαδικασία «Φωνή-Αλήθεια-Σύμβαση», έθεσε το ζήτημα της κυριαρχίας με αυτόν τον τρόπο στην περίφημη «Ανακοίνωση από καρδιάς»:

«Οι φυλές των Αβορίγινων και των Νησιών του Στενού Τόρες ήταν τα πρώτα κυρίαρχα έθνη της αυστραλιανής ηπείρου και των παρακείμενων νησιών της και την κατείχαν υπό τους δικούς μας νόμους και έθιμα. ... Αυτή η κυριαρχία είναι πνευματική έννοια: ο προγονικός δεσμός μεταξύ της γης, ή της “μητέρας φύσης”, και των Αβορίγινων και των Νησιωτών του Στενού Τόρες που γεννήθηκαν από αυτήν, παραμένουν προσκολλημένοι σε αυτήν και πρέπει μια μέρα να επιστρέψουν εκεί για να ενωθούν με τους προγόνους μας. Αυτός ο δεσμός είναι η βάση της ιδιοκτησίας του εδάφους, ή καλύτερα της κυριαρχίας. Δεν έχει ποτέ εκχωρηθεί ή καταργηθεί και συνυπάρχει με την κυριαρχία του Στέμματος»[43].

Για όσους διαβάζουν εκτός Αυστραλίας: η κυριαρχία του «Στέμματος» είναι ο ιδιόρρυθμος λευκός αποικιοκρατικός αυστραλιανός τρόπος για να περιγράψει το σημερινό αυστραλιανό κράτος, το οποίο εξακολουθεί, παρά τα 122 χρόνια ανεξαρτησίας, να βρίσκεται επισήμως υπό το τραγελαφικό φεουδαρχικό απομεινάρι που προΐσταται μιας χώρας στην άλλη άκρη του κόσμου.

Η κυριαρχία των Πρώτων Εθνών «συνυπάρχει» με εκείνη του «Στέμματος» παντού στην Αυστραλία, από ακτή σε ακτή∙ η κυριαρχία τους δεν υφίσταται μόνο σε ορισμένες εν πολλοίς άνυδρες περιοχές όπου έχουν κερδίσει αγώνες για τα δικαιώματα γης ή σε ορισμένες περιοχές με μεγάλες συγκεντρώσεις Αβοριγίνων.

Η Δήλωση του Ουλούρου από Καρδιάς τελειώνει: «Σας προσκαλούμε να βαδίσετε μαζί μας σε ένα κίνημα του αυστραλιανού λαού για ένα καλύτερο μέλλον».

Η δήλωση του Γιάσερ Αραφάτ προς τον ΟΗΕ το 1974 περιλαμβάνει επίσης: «Τους προσφέρουμε [στους Ισραηλινούς Εβραίους] την πιο γενναιόδωρη λύση, ώστε να μπορέσουμε να ζήσουμε μαζί σε ένα πλαίσιο δίκαιης ειρήνης στη δημοκρατική μας Παλαιστίνη».

Από ακτή σε ακτή, από τον ποταμό μέχρι τη θάλασσα.

 

Μετάφραση: elaliberta.gr

Michael Karadjis, “‘From the River to the Sea’: Palestine’s historic struggle to share the land v. Israeli rejectionism”, Their Anti-imperialism and Ours, 11 Νοεμβρίου 2023, https://theirantiimperialismandours.com/2023/11/11/in-defence-of-from-the-river-to-the-sea-palestine-will-be-free/#respond. Αναδημοσίευση: LINKS / International Journal of Socialist Renewal, 2 Δεκεμβρίου 20923, https://links.org.au/river-sea-palestines-historic-struggle-share-land-versus-israeli-rejectionism. MR Online, 6 Δεκεμβρίου 2023, https://mronline.org/2023/12/06/from-the-river-to-the-sea/.

Έχει μεταφραστεί στα ελληνικά και στο ZNetwork, 2 Δεκεμβρίου 2023, https://znetwork.org/el/znetarticle/from-the-river-to-the-sea-palestines-historic-struggle-to-share-the-land-v-israeli-rejectionism/

 

Σημειώσεις

[1] Kayla Guo, “Rashida Tlaib Posts Video Accusing Biden of Supporting ‘Genocide’”, The New York Times, 3 Νοεμβρίου 2023, https://www.nytimes.com/2023/11/03/world/middleeast/rashida-tlaib-biden-israel-palestinians.html?.

[2] “The White House condemns Rashida Tlaib’s embrace of the phrase ‘river to the sea’”, The New York Times, 8 Νοεμβρίου 2023, https://www.nytimes.com/live/2023/11/08/world/israel-hamas-war-gaza?name=styln-israel-gaza&region=MAIN_CONTENT_2&block=storyline_latest_updates_recirc&action=click&pgtype=Article&variant=undefined&index=2#rashida-tlaib-palestine-israel.

[3] “Rep. Rashida Tlaib responds to House censure vote”, Youtube, https://www.youtube.com/watch?v=C2-TEp90bLg.

[4] “The Declaration of the Establishment of the State of Israel” (14 Μαΐου 1948), Ministry of Foreign Affairs, https://www.gov.il/en/departments/general/declaration-of-establishment-state-of-israel. Για τους Βασικούς Νόμους, International Labour Organization, https://natlex.ilo.org/dyn/natlex2/r/natlex/fe/home. “The Basic Law: Israel – The Nation-State of the Jewish People”, عدالة / Adalah, Νοέμβριος 2018, https://www.adalah.org/uploads/uploads/Final_2_pager_on_the_JNSL_27.11.2018%20.pdf.

[5] “Israel’s apartheid against Palestinians”, Amnesty International, 1 Φεβρουαρίου 2022, https://www.amnesty.org/en/latest/campaigns/2022/02/israels-system-of-apartheid/. “A Threshold Crossed. Israeli Authorities and the Crimes of Apartheid and Persecution”, Human Rights Watch, 27 Απριλίου 2021, https://www.hrw.org/report/2021/04/27/threshold-crossed/israeli-authorities-and-crimes-apartheid-and-persecution. “A regime of Jewish supremacy from the Jordan River to the Mediterranean Sea: This is apartheid”, בצלם - بتسيلم - B’Tselem, 12 Ιανουάριος 2021, https://www.btselem.org/publications/fulltext/202101_this_is_apartheidΈνα καθεστώς εβραϊκής υπεροχής από τον Ιορδάνη ποταμό μέχρι τη Μεσόγειο θάλασσα: Αυτό είναι απαρτχάιντ», e la libertà, 15 Οκτωβρίου 2023, https://www.elaliberta.gr/%CE%B4%CE%B9%CE%B5%CE%B8%CE%BD%CE%AE/%CE%BC%CE%AD%CF%83%CE%B7-%CE%B1%CE%BD%CE%B1%CF%84%CE%BF%CE%BB%CE%AE-%CE%B2%CF%8C%CF%81%CE%B5%CE%B9%CE%B1-%CE%B1%CF%86%CF%81%CE%B9%CE%BA%CE%AE/9219-%CE%AD%CE%BD%CE%B1-%CE%BA%CE%B1%CE%B8%CE%B5%CF%83%CF%84%CF%8E%CF%82-%CE%B5%CE%B2%CF%81%CE%B1%CF%8A%CE%BA%CE%AE%CF%82-%CF%85%CF%80%CE%B5%CF%81%CE%BF%CF%87%CE%AE%CF%82-%CE%B1%CF%80%CF%8C-%CF%84%CE%BF%CE%BD-%CE%B9%CE%BF%CF%81%CE%B4%CE%AC%CE%BD%CE%B7-%CF%80%CE%BF%CF%84%CE%B1%CE%BC%CF%8C-%CE%BC%CE%AD%CF%87%CF%81%CE%B9-%CF%84%CE%B7-%CE%BC%CE%B5%CF%83%CF%8C%CE%B3%CE%B5%CE%B9%CE%BF-%CE%B8%CE%AC%CE%BB%CE%B1%CF%83%CF%83%CE%B1-%CE%B1%CF%85%CF%84%CF%8C-%CE%B5%CE%AF%CE%BD%CE%B1%CE%B9-%CE%B1%CF%80%CE%B1%CF%81%CF%84%CF%87%CE%AC%CE%B9%CE%BD%CF%84].

[6] Ilan Baruch and Alon Liel, “It’s Apartheid, Say Israeli Ambassadors to South Africa”, World-Outlook, 13 Ιουνίου 2021, https://world-outlook.com/2021/06/13/its-apartheid-say-israeli-ambassadors-to-south-africa/?fbclid=IwAR1h52hjLHmPZXymaThDqquKWLnIg4NwghVdw4uS4Mqk_8vs1QXEJlrogDs.

[7] Jonathan Weiler, “The Hateful Likud Charter Calls for Destruction of Any Palestinian State”, Informed Comment, 4 Αυγούστου 2014, https://www.juancole.com/2014/08/charter-destruction-palestinian.html.

[8] “The Discriminatory Laws Database”, عدالة / Adalah, 25 Σεπτεμβρίου 2017, https://www.adalah.org/en/content/view/7771.

[9] Palistine: The Solution. The Arab Proposals and the Case Which They Rest, https://tile.loc.gov/storage-services/service/amed/amedeltaher/2017498789/2017498789.pdf.

[10] “Resolution 194”, UNRWA, https://www.unrwa.org/content/resolution-194.

[11] “Palestine/Israel”, Refugees International, https://www.refugeesinternational.org/palestine-israel/.

[12] Address by the Al-Fateh Delegation to the Second International Conference in Support of the Arab Peoples, Κάιρο, Ιανουάριος 1969, https://www.freedomarchives.org/Documents/Finder/DOC12_scans/12.address.by.al-fateh.1969.pdf.

[13] Interactive Encyclopedia of the Palestine Question, https://www.palquest.org/en/overallchronology?sideid=5498.

[14] The Democratic Front for the Liberation of Palestine – DFLP, https://www.palquest.org/en/highlight/23611/democratic-front-liberation-palestine-%E2%80%93-dflp.

[15] “Speech by Yasser Arafat, 1974”, Al-bab.com, https://al-bab.com/documents-section/speech-yasser-arafat-1974#sthash.WjjjHPPU.dpbs.

[16] The Democratic Front for the Liberation of Palestine – DFLP, https://www.palquest.org/en/highlight/23611/democratic-front-liberation-palestine-%E2%80%93-dflp.

[17] “10 Point Program of the PLO (1974). Political Program Adopted at the 12th Session of the Palestine National Council, Cairo, 8 June 1974”, https://content.ecf.org.il/files/M00100_10%20Point%20Program%20of%20the%20PLO.pdf.

[18] The Democratic Front for the Liberation of Palestine – DFLP, https://www.palquest.org/en/highlight/23611/democratic-front-liberation-palestine-%E2%80%93-dflp.

[19] Interactive Encyclopedia of the Palestine Question, https://www.palquest.org/en/overallchronology?sideid=5214.

[20] The Democratic Front for the Liberation of Palestine – DFLP, https://www.palquest.org/en/highlight/23611/democratic-front-liberation-palestine-%E2%80%93-dflp

[21] “S/11940”, UNdocs.org – the United Nations, https://undocs.org/Home/Mobile?FinalSymbol=S%2F11940&Language=E&DeviceType=Desktop&LangRequested=False.

[22] “Palestine question/Palestine question core of conflict – Vetoed draft resolution”, United Nations, https://www.un.org/unispal/document/auto-insert-189673/.

[23] UNSCOL - UN missions, https://unscol.unmissions.org/sites/default/files/old_dnn/GA%20Resolution%2035-207-The%20Situation%20in%20the%20ME%20%2816%2012%201980%29.pdf.

[24] “The Question of Palestine: 1979-1990 backgrounder”, United Nations, https://www.un.org/unispal/document/auto-insert-201580/.

[25] “The Twelfth Arab Summit. Final Declaration (Fez Initiative)”, Interactive Encyclopedia of the Palestine Question, https://www.palquest.org/en/historictext/9662/twelfth-arab-summit-fez-initiative?fbclid=IwAR1fHZFXTw0rWb9lib9L4zGbI_EdOfLJC94Lg-Jq_xSV4NLnEXd_g2Tw__E.

[26] David K. Shipler, “Israel rejects Arab plan, Terming it estructive”, The New York Times, 11 Σεπτεμβρίου 1982, https://www.nytimes.com/1982/09/11/world/israel-rejects-arab-plan-terming-it-destructive.html?fbclid=IwAR0DSmaQygY2E6ioLowo7WeOBxyIGGAYHKSG5hJx78m3JphY6lgmwbJajYM.

[27] “Palestinian Declaration of Independence”, Foundation for Middle East Peace, 18 Νοεμβρίου 1988, https://fmep.org/resource/palestinian-declaration-of-independence/.

[28] “United Nations General Assembly Resolution 43/177”, Wikipedia, https://en.wikipedia.org/wiki/United_Nations_General_Assembly_Resolution_43/177.

[29] “Palestine: The reality of Israel’s ‘generous offer’”, GreenLeft, 24 Απριλίου 2002, https://www.greenleft.org.au/content/palestine-reality-israels-generous-offer.

[30] “The Arab League ‘Peace Plan’ (March 27, 2002)”, Jewish Virtual Library, https://www.jewishvirtuallibrary.org/the-arab-league-ldquo-peace-plan-rdquo-march-2002?utm_content=cmp-true.

[31] Ahmed Yousef, “Pause for Peace”, The New York Times, 1 Νοεμβρίου 2006, https://www.nytimes.com/2006/11/01/opinion/01yousef.html.

[32] Ewen MacAskill and Harriet Sherwood, “Hamas touts 10-year ceasefire to break deadlock over Israel”, The Guardian, 1 Νοεμβρίου 2006, https://www.theguardian.com/world/2006/nov/01/israel.

[33] Khalid Mish’al, “We will not sell our people or principles for foreign aid”, The Guardian, 1 Φεβρουαρίου 2006, https://www.theguardian.com/world/2006/jan/31/comment.israelandthepalestinians.

[34] “We Do Not Wish to Throw Them Into the Sea”, The Washington Post, 26 Φεβρουαρίου 2006, https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2006/02/24/AR2006022402317_pf.html.

[35] “Khaled Meshaal: Struggle is against Israel, not Jews”, Al Jazeera, 6 Μαΐου 2017, https://www.aljazeera.com/program/talk-to-al-jazeera/2017/5/6/khaled-meshaal-struggle-is-against-israel-not-jews (βίντεο).

[36] “Hamas draft government programme”, Al Jazeera, 12 Μαρτίου 2006, https://web.archive.org/web/20060524083305/http:/english.aljazeera.net/NR/exeres/E8BCCCDD-4929-4B21-B04D-313F42AF31D5.htm.

[37] Nir Hasson, “Israeli Peace Activist: Hamas Leader Jabari Killed Amid Talks on Long-term Truce”, Haaretz, 15 Νοεμβρίου 2012, https://www.haaretz.com/2012-11-15/ty-article/.premium/hamas-source-jabari-wanted-truce/0000017f-e79c-dc7e-adff-f7bdfaca0000?fbclid=IwAR2dRlPDQ6Z1wc1eRT2RiE-7uJaIMTsLQ5mHxyQucmYGTjhPsulSZ2Zcfmk.

[38] “Gaza ‘Unliveable’, UN Special Rapporteur for the Situation of Human Rights in the OPT Tells Third Committee – Press Release”, United Nations, 24 Οκτωβρίου 2018, https://www.un.org/unispal/document/gaza-unliveable-un-special-rapporteur-for-the-situation-of-human-rights-in-the-opt-tells-third-committee-press-release-excerpts/.

[39] “Gaza Strip”, UNRWA, https://www.unrwa.org/where-we-work/gaza-strip.

[40] “Gaza’s Untold Story: From Displacement to Death”, reliefweb, 17 Σεπτεμβρίου 2015, https://reliefweb.int/report/occupied-palestinian-territory/gazas-untold-story-displacement-death.

[41] Huthifa Fayyad, “Gaza’s Great March of Return protests explained”, Al Jazeera, 30 Μαρτίου 2019, https://www.aljazeera.com/news/2019/3/30/gazas-great-march-of-return-protests-explained.

[42] “Two Years On: People Injured and Traumatized During the “Great March of Return” are Still Struggling”, United Nations, 6 Απριλίου 2020, https://www.un.org/unispal/document/two-years-on-people-injured-and-traumatized-during-the-great-march-of-return-are-still-struggling/.

[43] “Uluru statement from the heart”, The Uluru Statement, https://ulurustatement.org/the-statement/view-the-statement/.

 

 

 

 

 

 

 

Τελευταία τροποποίηση στις Κυριακή, 14 Ιανουαρίου 2024 13:04

Προσθήκη σχολίου

Το e la libertà.gr σέβεται όλες τις απόψεις, αλλά διατηρεί το δικαίωμά του να μην αναρτά σχόλια με υβριστικό, ρατσιστικό, σεξιστικό φασιστικό περιεχόμενο ή σχόλια μη σχετικά με το κείμενο.