Ουκρανοί αλληλέγγυοι με την Παλαιστίνη

Μια συνέντευξη του Andriy Movchan στον Ashley Smith για τον Παγκόσμιο Στόλο Sumud προς τη Γάζα

ΠΗΓΗ: TEMPEST, 21 Ιουνίου 2026

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ:elaliberta.gr

Δύο ιμπεριαλιστικοί πόλεμοι έχουν βάλει τη διεθνή αριστερά σε δοκιμασία: ο γενοκτονικός πόλεμος των ΗΠΑ και του Ισραήλ στη Γάζα και η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Κάποιοι τήρησαν τις καλύτερες παραδόσεις της αριστεράς, την αλληλεγγύη προς τους καταπιεσμένους και το δικαίωμά τους να αντισταθούν χωρίς εξαίρεση, ενώ άλλοι έπεσαν στην παγίδα της επιλεκτικής αλληλεγγύης, αρνούμενοι να προσφέρουν υποστήριξη σε έναν από τους δύο λαούς. Στο πνεύμα ενός οικουμενισμού βασισμένου σε αρχές, δύο Ουκρανοί αριστεροί, ο Αντρέι Μόβτσαν και η Νίνα Ποτάρσκα, συμμετείχαν στον Παγκόσμιο Στόλο Sumud προς τη Γάζα. Εδώ, ο Ασλέι Σμιθ του περιοδικού «Tempest» παίρνει συνέντευξη από τον Αντρέι Μόβτσαν σχετικά με τη συμμετοχή τους στον Στόλο και τη σημασία της για την οικοδόμηση της αλληλεγγύης μεταξύ Ουκρανών και Παλαιστινίων και των απελευθερωτικών αγώνων τους.

Ashley Smith: Μόλις επιστρέψατε από τον Παγκόσμιο Στόλο Sumud. Ποιοι ήταν οι στόχοι του; Πώς ενταχθήκατε σε αυτόν; Τι επιδιώξατε να πετύχετε με την συμμετοχή σας;

Andriy Movchan: Όταν η πρώτη νηοπομπή απέπλευσε για τη Γάζα το φθινόπωρο του 2025, λυπήθηκα βαθιά που δεν ήμουν εκεί. Μου φαινόταν σημαντικό η Ουκρανία – ως έθνος που βιώνει κι αυτό την κατοχή – να εκπροσωπηθεί σε αυτό το κίνημα. Όταν έμαθα ότι ετοιμαζόταν μια νέα νηοπομπή, αποφάσισα ότι έπρεπε να πάω εκεί ό,τι κι αν γινόταν. Τελικά, τα καταφέραμε.

Εκτός από τον κύριο στόχο μας – να σπάσουμε τον παράνομο ισραηλινό αποκλεισμό της Λωρίδας της Γάζας, ο οποίος αποτελεί κατάφωρη παραβίαση του διεθνούς δικαίου – είχαμε και έναν άλλο στόχο: να σπάσουμε ένα τείχος στερεοτύπων.

Πρώτον, θέλαμε να αμφισβητήσουμε τα στερεότυπα για την Παλαιστίνη στην Ουκρανία, όπου η ισραηλινή προπαγάνδα κατέχει εξαιρετικά ισχυρή θέση στα μέσα ενημέρωσης και ουσιαστικά έχει το μονοπώλιο της «αλήθειας». Συμμετέχοντας ως εκπρόσωποι της Ουκρανίας, θέλαμε να προσφέρουμε μια εναλλακτική οπτική γωνία. Πάνω απ’ όλα, θέλαμε να δώσουμε φωνή στην Παλαιστίνη.

Δεύτερον, θέλαμε να αμφισβητήσουμε ένα στερεότυπο που προωθείται διεθνώς από τη ρωσική προπαγάνδα και την καμπιστική αριστερά: την ιδέα ότι όλοι οι Ουκρανοί είναι ένθερμοι σιωνιστές που υποστηρίζουν με ενθουσιασμό τα εγκλήματα του δυτικού ιμπεριαλισμού σε άλλα μέρη του κόσμου και, ως εκ τούτου, δεν αξίζουν ούτε συμπάθεια ούτε υποστήριξη στον δικό τους αγώνα ενάντια στη ρωσική επιθετικότητα.

Πιστεύω ότι η συμμετοχή μας έθεσε υπό αμφισβήτηση και τα δύο αυτά στερεότυπα.

Ashley Smith: Είστε Ουκρανοί και η χώρα σας, όπως και αυτή των Παλαιστινίων, έχει υποστεί αποικιακό πόλεμο και κατοχή. Μήπως αυτή η κοινή εμπειρία σας οδήγησε στην αλληλεγγύη με την Παλαιστίνη; Πώς αντιλαμβάνονται τον παλαιστινιακό αγώνα στην Ουκρανία; Ποιες ήταν οι πολιτικές του Ζελένσκι απέναντι στην Παλαιστίνη; Πώς τις αμφισβητήσατε; Πώς διαμορφώνονται οι δημόσιες συζητήσεις; Πώς προωθήσατε την αλληλεγγύη προς την Παλαιστίνη στην Ουκρανία;

Andriy Movchan: Οι παραλληλισμοί με την τύχη της Ουκρανίας είναι αναμφίβολα σημαντικοί για μένα. Μου δίνουν επιπλέον κίνητρο να υποστηρίξω τον αγώνα του παλαιστινιακού λαού ενάντια στην κατοχή. Και δεν είμαι μόνος σε αυτό. Στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Δικτύου Αλληλεγγύης προς την Ουκρανία, το οποίο συγκεντρώνει μια ποικιλία αριστερών οργανώσεων, αυτό αποτελεί επίσης σημαντικό ζήτημα. Όλοι οι συμμετέχοντες κατανοούν σαφώς τη σημασία της υποστήριξης και άλλων καταπιεσμένων λαών – αυτή είναι η ουσία της αρχής μας κατά του καμπισμού. Οργανωνόμαστε με το σύνθημα: «Από την Ουκρανία μέχρι την Παλαιστίνη, η κατοχή είναι έγκλημα!»

Όσον αφορά τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνονται το παλαιστινιακό ζήτημα στην Ουκρανία, δυστυχώς αντιμετωπίζουμε σημαντικές δυσκολίες. Υπάρχει μια ολόκληρη σειρά αντικειμενικών παραγόντων που πιστεύω ότι είναι σημαντικό να εξηγήσω.

Κατ’ αρχάς, στις δυτικές χώρες το φιλοπαλαιστινιακό κίνημα υπάρχει εδώ και δεκαετίες. Αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της ατζέντας και της ταυτότητας της αριστεράς. Στη Σοβιετική Ένωση, αντίθετα, δεν υπήρχαν ανεξάρτητα πολιτικά κινήματα – το κράτος κατείχε το μονοπώλιο της πολιτικής. Η κρατική προπαγάνδα υποστήριζε την Παλαιστίνη, αλλά ήδη από τη δεκαετία του 1970 η κοινωνία είχε αρχίσει να αντιμετωπίζει με μεγάλο σκεπτικισμό την επίσημη προπαγάνδα. Η φράση «εγκλήματα του ισραηλινού μιλιταρισμού» είχε γίνει αντικείμενο αστείων στην ύστερη σοβιετική κοινωνία, ως σύμβολο προπαγανδιστικής υπερβολής. Μετά το 1991, η Παλαιστίνη εξαφανίστηκε σε μεγάλο βαθμό από το δημόσιο ενδιαφέρον. Ταυτόχρονα, δεν κατάφεραν να αναπτυχθούν γνήσια αριστερά κινήματα σε καμία από τις μετασοβιετικές χώρες.

Επιπλέον, η Ανατολική Ευρώπη – η Πολωνία, η Λιθουανία, η Ουκρανία, η Λευκορωσία και η δυτική Ρωσία – αποτελούσε την κύρια ιστορική πατρίδα των Ασκενάζι Εβραίων. Μερικά από τα πιο τραγικά κεφάλαια του Ολοκαυτώματος εκτυλίχθηκαν εδώ. Οι χώρες αυτές έγιναν επίσης σημαντικές πηγές μετανάστευσης προς το Ισραήλ, ειδικά μετά το 1989. Έως και το 20 τοις εκατό του πληθυσμού του Ισραήλ είναι ρωσόφωνο – περίπου ένας στους πέντε Ισραηλινούς. Σχεδόν κάθε Ουκρανός έχει φίλους, γνωστούς, πρώην συμμαθητές ή γείτονες που μετακόμισαν εκεί. Οι άνθρωποι τείνουν φυσικά να εμπιστεύονται πληροφορίες που προέρχονται από άτομα που γνωρίζουν και που είναι πολιτισμικά κοντά τους.

Οι δημογραφικοί και γλωσσικοί παράγοντες δημιουργούν ένα ακόμη πρόβλημα. Το Ισραήλ διαθέτει ένα εκτεταμένο δίκτυο ρωσόφωνων δημοσιογράφων, πολιτικών αναλυτών και στρατιωτικών εμπειρογνωμόνων. Πολλοί από αυτούς υποστηρίζουν έντονα σκληροπυρηνικές σιωνιστικές απόψεις. Έχουν τη δυνατότητα να επηρεάζουν άμεσα την ουκρανική κοινωνία, χωρίς κανένα γλωσσικό εμπόδιο. Η Παλαιστίνη δεν διαθέτει ούτε το ελάχιστο κλάσμα αυτής της επιρροής. Ο χώρος των μέσων ενημέρωσής μας, όσον αφορά τη Μέση Ανατολή, καταλαμβάνεται ουσιαστικά από σιωνιστικές φωνές. Έχουν επιτύχει σε μεγάλο βαθμό να διαμορφώσουν την κοινή γνώμη.

Αυτό είναι το παράδοξο της κατάστασης στην Ουκρανία. Μπορεί να είναι δύσκολο να το πιστέψει κανείς, αλλά – σε αντίθεση με το μεγαλύτερο μέρος της Ευρώπης – η κυβέρνησή μας υιοθετεί μια πολύ πιο ισορροπημένη στάση απέναντι στην Παλαιστίνη σε σχέση με το ορατό τμήμα της κοινωνίας των πολιτών (ιδίως τα δεξιά και φιλελεύθερα τμήματά της). Η Ουκρανία αναγνωρίζει επίσημα το Κράτος της Παλαιστίνης, και υπάρχει παλαιστινιακή πρεσβεία στο Κίεβο, όχι μακριά από το σπίτι των γονιών μου. Η Ουκρανία υποστηρίζει σχεδόν όλα τα φιλοπαλαιστινιακά ψηφίσματα στα Ηνωμένα Έθνη, καταδικάζοντας την παράνομη κατοχή και τις προσαρτήσεις. Η θέση του Υπουργείου Εξωτερικών βασίζεται στη λύση των δύο κρατών και στον σεβασμό του διεθνούς δικαίου.

Συχνά βλέπω αναφορές σε διάφορες δηλώσεις του Ζελένσκι το 2022 και το 2023, στις οποίες ανέφερε ότι ήθελε να μετατρέψει την Ουκρανία σε ένα «μεγάλο Ισραήλ». Αυτές ήταν πολύ ατυχείς δηλώσεις. Ωστόσο, είναι σημαντικό να κατανοήσουμε ότι ο Ζελένσκι είναι ένας εντελώς άπειρος πολιτικός, ο οποίος δεν έχει σχεδόν καμία γνώση της ιστορίας της κατοχής της Παλαιστίνης. Αυτή η άγνοια δεν τον τιμά. Οι δηλώσεις αυτές υπονόμευσαν σημαντικά τη διεθνή υποστήριξη προς την Ουκρανία. Ωστόσο, δεν αντικατοπτρίζουν πολύ καλά την πραγματικότητα.

Οι σχέσεις μεταξύ Ουκρανίας και Ισραήλ είναι αρκετά τεταμένες. Το Ισραήλ δεν είναι ευχαριστημένο με τον προσανατολισμό της Ουκρανίας προς το διεθνές δίκαιο. Το Ισραήλ προτιμά να διατηρεί ουδέτερες και επιχειρηματικές σχέσεις με τη Ρωσία. Απέφευγε για καιρό να καταδικάσει την προσάρτηση της Κριμαίας, πούλησε στρατιωτική τεχνολογία στη Ρωσία, δεν επέβαλε κυρώσεις το 2022 και ουσιαστικά δεν παρείχε στρατιωτική βοήθεια στην Ουκρανία. Το Ισραήλ εισάγει το 90% των σιτηρών του από τη Ρωσία, συμπεριλαμβανομένων κλεμμένων σιτηρών από κατεχόμενα ουκρανικά εδάφη (κάτι που παραλίγο να οδηγήσει σε κυρώσεις από την Ουκρανία και την Ευρωπαϊκή Ένωση). Το Ισραήλ, μαζί με τη Ρωσία, εκμεταλλεύεται συχνά το θέμα του «ναζισμού» στην Ουκρανία. Ο Νετανιάχου έχει καυχηθεί ανοιχτά από το βήμα της Κνεσέτ για στενές επαφές με τον Πούτιν. Εν ολίγοις, οι σχέσεις μεταξύ των δύο κρατών απέχουν πολύ από το να είναι φιλικές.

Είναι επίσης σημαντικό να κατανοήσουμε έναν άλλο βασικό παράγοντα. Στο πλαίσιο της εισβολής, η Ουκρανία εξαρτάται υπαρξιακά από τη στρατιωτική, οικονομική και διπλωματική υποστήριξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) και των Ηνωμένων Πολιτειών. Ακόμη και αν η κυβέρνηση είχε την επιθυμία να ασκήσει πιο έντονη κριτική στο Ισραήλ, μια τέτοια κριτική θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο τις στρατιωτικές προμήθειες και τη ζωή των Ουκρανών στρατιωτών. Επομένως, είναι απίθανο η κριτική του Κιέβου υπό αυτές τις συνθήκες να είναι πιο έντονη από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Σε αυτό το πλαίσιο, η άσκηση επιρροής στις κυβερνήσεις τους μέσω ευρωπαϊκών διαδηλώσεων αποκτά καθοριστική σημασία.

Οι αριστεροί ακτιβιστές στην Ουκρανία, ενώ εκφράζουν την υποστήριξή τους προς την Παλαιστίνη, αντιμετωπίζουν πίεση όχι τόσο από το κράτος όσο από ενεργά φιλοσιωνιστικά στοιχεία εντός της κοινωνίας των πολιτών. Αυτό εκδηλώνεται κυρίως με τη μορφή διαδικτυακής παρενόχλησης, δυσφήμισης και προσπαθειών να διαμορφωθεί η κοινή γνώμη εναντίον μας. Συνήθως, αυτά τα επιχειρήματα καταλήγουν στον ισχυρισμό ότι η υποστήριξη προς την Παλαιστίνη ισοδυναμεί ουσιαστικά με υποστήριξη προς τη Ρωσία. Όπως μπορείτε να φανταστείτε, στο πλαίσιο μιας συνεχιζόμενης εισβολής, τέτοιες κατηγορίες είναι πολύ σοβαρές και επικίνδυνες. Παρ’ όλα αυτά, ακόμη και υπό αυτές τις δύσκολες συνθήκες, οι Ουκρανοί αριστεροί συνεχίζουν να οργανώνουν εκστρατείες υπέρ της Παλαιστίνης.

Ashley Smith: Ποια ήταν η εμπειρία σας στον στόλο; Ποιες ομάδες, ποιοι συμμετέχοντες και ποιες εκδηλώσεις σας έκαναν εντύπωση;

Andriy Movchan: Δεν ξεκινήσαμε το ταξίδι μας από την Καταλονία, αλλά από τη Σικελία – στον δεύτερο σταθμό του στόλου. Περάσαμε πάνω από μία εβδομάδα στην πόλη των Συρακουσών, όπου πραγματοποιήθηκαν εκπαιδευτικά σεμινάρια: για την ιστορία της Παλαιστίνης, την ψυχολογική προετοιμασία, την πρόληψη της έμφυλης βίας, νομικά θέματα, προσομοιώσεις αναχαίτισης και εκπαίδευση στα μέσα ενημέρωσης. Ήταν μια πολύτιμη εμπειρία. Συνολικά, με εντυπωσίασε το επίπεδο οργάνωσης του στόλου.

Είχαμε την ευκαιρία να γνωρίσουμε ανθρώπους από πολλές διαφορετικές χώρες – από την Αυστραλία μέχρι την Ιαπωνία. Το φάσμα των συμμετεχόντων ήταν επίσης πολύ ευρύ. Δεν ήταν μόνο αριστεροί ακτιβιστές. Για παράδειγμα, οι περισσότερες αντιπροσωπείες από την Τουρκία, την Ινδονησία και τη Μαλαισία εκπροσωπούνταν από μουσουλμανικές οργανώσεις.

Χάρηκα που είδα την παρουσία τροτσκιστικών οργανώσεων. Για παράδειγμα, η Αργεντινή και η Βραζιλία εκπροσωπήθηκαν από τρεις διαφορετικές τροτσκιστικές διεθνείς οργανώσεις. Είναι επίσης ενδιαφέρον ότι υπήρχε η δυνατότητα εκπροσώπησης εθνών χωρίς κράτος, γι’ αυτό και υπήρχαν τρεις αντιπροσωπείες από το ισπανικό κράτος – η ισπανική, η βασκική και η καταλανική. Οι Ιρλανδοί συμπεριέλαβαν και τη Βόρεια Ιρλανδία.

Είναι σαφές ότι οι ευρωπαϊκοί λαοί που έχουν βιώσει αγώνες εθνικής απελευθέρωσης είναι σημαντικά πιο ευαίσθητοι στο παλαιστινιακό ζήτημα. Υπό αυτή την έννοια, η συμμετοχή των Ουκρανών έχει επίσης συμβολική σημασία για μένα.

Ashley Smith: Η διεθνής αριστερά έχει αντιδράσει με διαφορετικό τρόπο στον γενοκτονικό πόλεμο των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά της Γάζας και στην ιμπεριαλιστική εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Σχεδόν όλοι στην αριστερά οργάνωσαν εκδηλώσεις αλληλεγγύης προς τη Γάζα, αλλά ολόκληρα τμήματα της αριστεράς δίστασαν να κάνουν το ίδιο για την Ουκρανία. Με αυτό το ιστορικό, ποια ήταν η εμπειρία σας, ως Ουκρανοί, με τους άλλους ακτιβιστές που συμμετείχαν στον στόλο; Υποστήριξαν τον αγώνα της Ουκρανίας για αυτοδιάθεση παράλληλα με αυτόν της Παλαιστίνης; Είχατε συζητήσεις και αντιπαραθέσεις σχετικά με αυτούς τους αγώνες και τη σχέση μεταξύ τους;

Andriy Movchan: Είναι ενδιαφέρον ότι περίμενα να συναντήσω έναν σημαντικό αριθμό σταλινικών ή κρυφοσταλινικών οργανώσεων που να είναι έντονα εχθρικές προς την Ουκρανία. Ωστόσο, οι ανησυχίες μου αποδείχθηκαν αβάσιμες. Στην πραγματικότητα, δεν υπήρχαν πρακτικά καθόλου σταλινικά στοιχεία. Δεν συνάντησα ούτε μία φορά καμία ανοιχτή απολογία της ρωσικής εισβολής ή εχθρότητα εναντίον μας.

Επιπλέον, προς μεγάλη μου έκπληξη, συναντήσαμε πολλούς συμμετέχοντες στον στόλο, των οποίων η ζωή, σε διάφορες φάσεις, είχε συνδεθεί στενά με την Ουκρανία. Μεταξύ αυτών ήταν δημοσιογράφοι που είχαν καλύψει τον πόλεμο, παραϊατρικό προσωπικό και νοσηλευτές που είχαν περιθάλψει πολίτες και στρατιώτες στην Ουκρανία, εθελοντές που είχαν παραδώσει ανθρωπιστική βοήθεια, καθώς και αριστεροί ακτιβιστές που, στις χώρες τους, αντιμάχονται ενεργά τη ρωσική προπαγάνδα. Ο αριθμός αυτών των ανθρώπων ήταν εντυπωσιακός.

Καταγράψαμε πολλά μηνύματα προς το ουκρανικό κοινό από αυτούς τους συμμετέχοντες. Τους ζητήσαμε να προσθέσουν στο τέλος το σύνθημα «Από την Ουκρανία στην Παλαιστίνη, η κατοχή είναι έγκλημα!», και όλοι συμφώνησαν αμέσως.

Ωστόσο, πρέπει να σημειωθεί ότι το θέμα της Ουκρανίας τέθηκε εκεί μόνο σπάνια. Και αυτό είναι κατανοητό. Άνθρωποι των οποίων οι κυβερνήσεις επιτρέπουν ουσιαστικά στο Ισραήλ να διαπράττει γενοκτονία θεωρούν ότι πρωταρχικό τους καθήκον είναι να διαμαρτυρηθούν ενάντια στις ενέργειες των δικών τους κυβερνήσεων (αχ, μακάρι οι Ρώσοι αριστεροί να είχαν παρόμοια αίσθηση συνέπειας!).

Υπήρχαν επίσης και οι μετριοπαθείς καμπιστές – εκείνοι που βλέπουν τη Ρωσία ως ένα είδος αντίβαρου στον αμερικανικό ιμπεριαλισμό, το οποίο είναι σημαντικό για τη διατήρηση της παγκόσμιας ισορροπίας. Είναι σαφώς πολύ λιγότερο επικριτικοί απέναντι στη Ρωσία από ό,τι θα προτιμούσα εγώ και άλλοι Ουκρανοί. Ωστόσο, και πάλι, δεν άκουσα καμία υποστήριξη της εισβολής. Οι Παλαιστίνιοι μάλιστα αναφέρθηκαν αρκετές φορές στο ευρέως αναγνωρισμένο δικαίωμα των Ουκρανών στην ένοπλη αντίσταση ως επιχείρημα υπέρ της νομιμότητας του δικού τους ένοπλου αγώνα.

Ashley Smith: Όπως όλα τα σκάφη του στόλου, έτσι και το δικό σας αναχαιτίστηκε και οι δύο σας κρατηθήκατε από τις ισραηλινές αρχές. Όλοι έχουμε ακούσει φρικιαστικές ιστορίες για βασανιστήρια και σεξουαλικές επιθέσεις που διαπράττουν οι Ισραηλινοί εναντίον κρατουμένων. Πώς σας φέρθηκαν; Είπαν κάτι σχετικά με το γεγονός ότι είστε Ουκρανοί;

Andriy Movchan: Το σκάφος μας, με το όνομα «Έρως», αναχαιτίστηκε στην πρώτη ομάδα των 23 σκαφών κοντά στο νησί της Κρήτης. Είχαμε περάσει μόνο τέσσερις ημέρες στη θάλασσα και δεν περιμέναμε να μας αναχαιτίσουν τόσο κοντά στις ακτές της Ελλάδας. Ήταν μια έκπληξη για εμάς.

Μας μετέφεραν σε ένα πλοίο-φυλακή, ειδικά διαμορφωμένο για τα μέλη του στόλου. Πώς ένιωσα γι’ αυτό; Είχα ανάμεικτα συναισθήματα. Κατά καιρούς, η κατάσταση ήταν καλύτερη από ό,τι περίμενα. Ήταν σαφές ότι οι Ισραηλινοί στρατιώτες είχαν διαταγές να μην μας σκοτώσουν ή να μας τραυματίσουν σοβαρά. Και αυτό δεν αποτελεί έκπληξη – ο στόλος βρισκόταν υπό έντονη διεθνή δημοσιογραφική παρακολούθηση και διπλωματική προσοχή. Οι περισσότεροι από εμάς ήμασταν πολίτες ευρωπαϊκών χωρών. Ως εκ τούτου, οι ισραηλινές δυνάμεις δεν μπορούσαν να διακινδυνεύσουν να επιστρέψουν στις κυβερνήσεις μας τα ακρωτηριασμένα ή νεκρά σώματα των πολιτών τους.

Από την άλλη πλευρά, ήμουν μάρτυρας αδικαιολόγητης βίας και κακοποίησης. Αφού μας έφεραν στο πλοίο-φυλακή, ορισμένοι άνθρωποι δέχτηκαν ξυλοδαρμό. Μας ανάγκασαν να «φιλήσουμε» την ισραηλινή σημαία. Αργότερα, στο κατάστρωμα-φυλακή, στρατιώτες μπήκαν με τα όπλα στραμμένα προς εμάς. Χρησιμοποίησαν δύο φορές χειροβομβίδες κρότου-λάμψης σε κλειστό χώρο. Οι άνθρωποι αναγκάζονταν επανειλημμένα να γονατίσουν, με τα κεφάλια τους πιεσμένα στο πάτωμα. Για μεγάλο χρονικό διάστημα, όλοι ήμασταν κλειδωμένοι μέσα σε κοντέινερ με ανεπαρκή αέρα και δεν μας επιτρεπόταν να πάμε ούτε καν στην τουαλέτα.

Το επόμενο πρωί έλαβε χώρα μαζικός ξυλοδαρμός των συμμετεχόντων στη νηοπομπή. Οι άνθρωποι μεταφέρθηκαν ένας-ένας σε άγνωστη τοποθεσία. Τους έσερναν από τα ρούχα, τις γυναίκες από τα μαλλιά. Μερικοί δέχτηκαν κλωτσιές, σε άλλους χτύπησαν το κεφάλι πάνω στα κοντέινερ. Ένας άνδρας, χωρίς προφανή λόγο, πυροβολήθηκε στο πόδι με πλαστική σφαίρα. Όταν με έβαλαν μέσα στο κοντέινερ και με ανάγκασαν να ξαπλώσω μπρούμυτα στο πάτωμα, υπήρχε μια λίμνη αίματος δίπλα μου.

Πρέπει να αναφερθεί, ωστόσο, ότι η μεταχείριση όσων συνελήφθησαν αργότερα κοντά στο νησί της Κύπρου ήταν σημαντικά χειρότερη. Φαίνεται ότι οι στρατιώτες έγιναν πιο ενθουσιώδεις στο να ενεργούν με βαρβαρότητα. Τα χειρότερα περιστατικά συνέβησαν προφανώς στην ξηρά – στο λιμάνι της Ασντόντ και στη φυλακή Κτζιότ. Πλάνα από το λιμάνι μεταδόθηκαν από τον διεθνή Τύπο και προκάλεσαν οργή στους δυτικούς διπλωμάτες. Ακόμη και το Υπουργείο Εξωτερικών της Ουκρανίας καταδίκασε ανοιχτά τη βία εναντίον των συμμετεχόντων στον στόλο.

Ashley Smith: Από την απελευθέρωσή σας, σε τι είδους εκδηλώσεις ενημέρωσης συμμετείχατε; Πώς αντέδρασαν οι Ουκρανοί στη συμμετοχή σας στον στόλο; Πώς αξιοποιήσατε αυτό το ταξίδι για να ενισχύσετε την αλληλεγγύη μεταξύ Ουκρανών και Παλαιστινίων, καθώς και των αντίστοιχων κινημάτων αλληλεγγύης τους;

Andriy Movchan: Μετά την απελευθέρωσή μου, μια δυσάρεστη έκπληξη για μένα ήταν το γεγονός ότι ο ουκρανικός Τύπος αγνόησε ουσιαστικά τη συμμετοχή μας στον στόλο. Η συντρόφισσα μου Νίνα Ποτάρσκα και εγώ είμαστε δημόσια πρόσωπα. Η συμμετοχή μας είχε ανακοινωθεί ευρέως στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Ωστόσο, σχεδόν κανείς στην Ουκρανία δεν έγραψε για τους Ουκρανούς που συμμετείχαν στην αποστολή στη Γάζα. Μου φαίνεται ότι αυτή ήταν μια σκόπιμη επιλογή. Οι δημοσιογράφοι δεν ήξεραν πώς να χειριστούν ένα «άβολο» θέμα, πώς να μην εξοργίσουν τους φιλοϊσραηλινούς μπλόγκερς και τους επιδραστικούς χρήστες των κοινωνικών δικτύων. Με άλλα λόγια, υπήρχε σαφώς τόσο λογοκρισία όσο και αυτολογοκρισία.

Εδώ, παρεμπιπτόντως, γίνεται εμφανής μια αντίφαση που ανέφερα νωρίτερα. Μετά τα βασανιστήρια στην Ασντόντ, ο Ουκρανός υπουργός Εξωτερικών καταδίκασε την πράξη. Παραδόξως, η ουκρανική κυβέρνηση είναι πιο πρόθυμη να επικρίνει το Ισραήλ από ό,τι ο Τύπος και η κοινωνία των πολιτών. Μπορεί κανείς να φανταστεί πόση δουλειά μας περιμένει ακόμα, ξεκινώντας από τη βασική ενημέρωση σχετικά με το παλαιστινιακό ζήτημα.

Παράλληλα, εκτός από την εχθρότητα που εκδήλωσαν φιλοσιωνιστικές ομάδες και άτομα, λάβαμε μεγάλη υποστήριξη από Ουκρανούς που στέκονται στο πλευρό της Παλαιστίνης. Για ανθρώπους που μέχρι τότε πίστευαν ότι ήταν μόνοι στις απόψεις τους, γίναμε οι εκπρόσωποί τους – η φωνή τους. Για αυτούς, ήταν σαν μια ανάσα φρέσκου αέρα. Μεταξύ αυτών ήταν φοιτητές, διεθνείς παρατηρητές, στρατιώτες, Ουκρανοί μουσουλμάνοι, Ουκρανοί της διασποράς – πολύ διαφορετικοί κύκλοι. Ήταν σαν να είχαμε επιτέλους βρει ο ένας τον άλλον.

Έχουμε κάνει μόνο ένα μικρό μέρος από ό,τι πρέπει ακόμα να γίνει. Ωστόσο, είμαι πεπεισμένος ότι η συμμετοχή μας ήταν εξαιρετικά σημαντική τόσο για το παλαιστινιακό κίνημα όσο και για την ουκρανική κοινωνία. Αποτελεί έκφραση γνήσιου διεθνισμού – πέρα από σύνορα και στρατιωτικοπολιτικά μπλοκ. Αυτό είναι που εμπνέει και δίνει ελπίδα για έναν πιο δίκαιο κόσμο.

https://tempestmag.org/2026/06/ukrainians-in-solidarity-with-palestine/