Ο λαός της Βολιβίας θα ψηφίσει στις 17 Αυγούστου, στις εκλογές για τον Πρόεδρο, τη Γερουσία και την Βουλή. Στις προεδρικές εκλογές, η αριστερά θα αποκλειστεί σχεδόν σίγουρα από τον πρώτο γύρο. Με το MAS σε κατάσταση αποσύνθεσης, οι δημοσκοπήσεις προβλέπουν μια αντιπαράθεση μεταξύ της μετριοπαθούς δεξιάς και της άκρας δεξιάς, χωρίς ανανέωση των πολιτικών προσώπων των διαφόρων παρατάξεων. Υπάρχει η αίσθηση ότι βρισκόμαστε σε εκλογές που έγιναν πριν από περισσότερες από δύο δεκαετίες.
Pablo Stefanoni
Εικόνες από τη βίαιη είσοδο του στρατού στο κυβερνητικό μέγαρο (Palacio Quemado) μεταδόθηκαν σε όλο τον κόσμο, σπέρνοντας σύγχυση στη Βολιβία. Το αποτυχημένο πραξικόπημα από μια φράξια εντός του στρατού, που αποκηρύχθηκε σε εθνικό και διεθνές επίπεδο, έλαβε χώρα στο πλαίσιο της διάβρωσης της κυβέρνησης του Λουίς Άρσε, η οποία ήταν σε μεγάλο βαθμό αποτέλεσμα εσωτερικής διχόνοιας εντός του κόμματος Κίνημα προς το Σοσιαλισμό (MAS). Παρά την ταχεία αποτυχία της, η στρατιωτική ανταρσία θα έχει πολιτικές επιπτώσεις. Τα τανκς στην Plaza Murillo θα μπορούσαν κάλλιστα να έχουν οδηγήσει σε τραγωδία, δεδομένου του ολοένα και πιο ταραγμένου πολιτικού κλίματος. Με το MAS να έχει διασπαστεί σε δύο πτέρυγες –τους Evistas, που υποστηρίζουν τον πρώην πρόεδρο Έβο Μοράλες, και τους Arcistas, που συντάσσονται με τον Λουίς Άρσε– η σταθερότητα δεν είναι πλέον εγγυημένη. Το απόγευμα της Τετάρτης 26 Ιουνίου, ο γενικός διοικητής του στρατού, Χουάν Χοσέ Ζούνιγα –ο οποίος αρνήθηκε να αναγνωρίσει την απόλυσή του από τον πρόεδρο την προηγούμενη νύχτα– κατέλαβε την εμβληματική πλατεία με τανκς.
Τα διδάγματα της βολιβιανής εμπειρίας είναι πολύ σημαντικά. Η αντικαπιταλιστική και επαναστατική αριστερά θα πρέπει να τα μελετήσει, για να γίνει κατανοητό ότι κάθε στρατηγική σταδιακής προσέγγισης του σοσιαλισμού από τα πάνω, μέσα από την διαχείριση του αστικού κράτους, ακυρώνει τελικά την δράση των μαζών από τα κάτω, μέσα από την αμεσοδημοκρατική αυτοοργάνωση τους, και καταλήγει σε μια άλλη -όχι και τόσο νέα- μορφή διαχείρισης του καπιταλισμού.
Δημοσιεύουμε εδώ την πολιτική διακήρυξη του Έθνους των Κάρα Κάρα με την οποία μπήκαν στις κινητοποιήσεις κατά του Έβο Μοράλες στις 7 του Νοέμβρη, τρεις ημέρες πριν την πτώση του. Οι Κάρα Κάρα είναι ένας ιθαγενικός λαός που κατά την διάρκεια της άνοιξης και του καλοκαιριού του 2019 έδωσε έναν πολύ σημαντικό αγώνα ενάντια στην κυβέρνηση Μοράλες προκειμένου να διατηρήσει την ανεξαρτησία και την κυριαρχία του πάνω στα εδάφη που παραδοσιακά ζει εδώ και αιώνες. Τον περασμένο Φεβρουάριο οι κρατικές υπηρεσίες μαζί με την αστυνομία και αγρότες που δεν ανήκουν στο έθνος των Κάρα Κάρα, αλλά διεκδικούν τίτλους ιδιοκτησίας σε βάρος της κοινοτικής γης που συλλογικά κατέχουν και καλλιεργούν αυτοί, εισέβαλαν στην περιοχή των Κάρα Κάρα και επιτέθηκαν στους κατοίκους.
Για δεκατρία χρόνια η Βολιβία βρισκόταν στην πρώτη γραμμή της λατινοαμερικάνικης επαναστατικότητας: η κυβέρνηση του Έβο υπήρξε μια εμπειρία μετασχηματισμού με ένα συλλογικό, λαϊκό και επαναστατικό πολιτικό υποκείμενο. Γιατί πολλοί από εκείνους που στήριξαν τα πρώτα χρόνια την «Διαδικασίας Αλλαγής» συμμετείχαν στις διαμαρτυρίες; Από την αποσύνθεση της ηγεμονίας του MAS στο πραξικόπημα, ο Νταμιάν Ανδράδα γράφει από τη Σάντα Κρουζ για τα φώτα και τις σκιές της κυβέρνησης, αναρωτιέται για τις εντάσεις στο πλαίσιο των χειραφετητικών σχεδίων και λέει: «η πολύχρωμη κοινωνία που περιέγραψε ο Ρενέ Ζαβαλέτα (René Zavaleta) είναι ζωντανή».
Μετά από σχεδόν δεκατέσσερα χρόνια στην εξουσία, η κυβέρνηση του Έβο Μοράλες κατέρρευσε σε λιγότερο από ένα μήνα λόγω γενικευμένων ισχυρισμών για απάτη και επιθυμία για παραμονή στην εξουσία. Πρώην ηγέτης των αγροτών, αυτή τη φορά ο Μοράλες δεν κατάφερε, μπροστά στην άνοδο μιας ρατσιστικής και οπορτουνιστικής δεξιάς, να προσφύγει στην υποστήριξη των λαϊκών οργανώσεων της Βολιβίας, οι οποίες είναι αποδυναμωμένες από τον μακροχρόνιο πολιτικό έλεγχο και την καταστολή που υπέστησαν από το κυβερνών κόμμα. Ανάμεσα στις προσπάθειες για παλινόρθωση από τη μία και εδραίωση του πραξικοπήματος από την άλλη, ο λαός της Βολιβίας προετοιμάζεται, ακόμα μια φορά, να αντισταθεί.
Για να καταλάβουμε τι συμβαίνει τώρα στη Βολιβία είναι πολύ σημαντικό να κατανοήσουμε τη διαδικασία της εντεινόμενης διαίρεσης και της υποβάθμισης που, κατά τη διάρκεια των κυβερνήσεων του Έβο Μοράλες, υπέστησαν τα κοινωνικά κινήματα –που υπήρξαν η αρχική στήριξη του προέδρου– από μια Αριστερά που επέτρεπε μία μόνο δυνατότητα και δεν επέτρεψε την αυτονομία.
Η εξέγερση του βολιβιανού λαού και των οργανώσεών του ήταν αυτό που τελικά προκάλεσε την πτώση της κυβέρνησης. Τα σημαντικότερα κινήματα απαίτησαν την παραίτηση πριν να το κάνουν οι ένοπλες δυνάμεις και η αστυνομία. Ο ΟΑΚ (Οργανισμός Αμερικανικών Κρατών) στήριξε την κυβέρνηση μέχρι το τέλος. Η κρίσιμη κατάσταση που αντιμετωπίζει η Βολιβία δεν ξεκίνησε με την εκλογική απάτη αλλά με τη συστηματική επίθεση της κυβέρνησης του Έβο Μοράλες και του Άλβαρο Γκαρσία Λινέρα ενάντια στα λαϊκά κινήματα που τους οδήγησαν στο Προεδρικό Μέγαρο, σε βαθμό που όταν χρειάστηκαν να τους υπερασπιστούν, ήταν αδρανοποιημένα και αποθαρρυμένα.
H δεξιά γερουσιάστρια Τζεανίνε Ανιέζ αυτοανακηρύχτηκε «προσωρινή πρόεδρος», με την υποστήριξη του κύριου «κοινωνικοπολιτικού» μέντορα, του υπεραντιδραστικού επιχειρηματία Λουίς Φερνάντο Καμάτσο, της Εκκλησίας, του στρατού και της αστυνομίας. Στη συνέχεια βγήκε, με τη βίβλο στο χέρι, για να μιλήσει σε ένα μπαλκόνι του κυβερνητικού μεγάρου, περιτριγυρισμένη από μια χούφτα δεξιών. Αντιμετωπίζουμε μια αντιδραστική προσπάθεια να βγούμε από την βαθιά πολιτική κρίση η οποία πλήττει τη Βολιβία, ως αποτέλεσμα του πολιτικο-στρατιωτικού πραξικοπήματος που ανάγκασε σε παραίτηση τον Έβο Μοράλες. Καλούμε να μην αναγνωριστεί αυτή η de facto κυβέρνηση και να υποστηρίξουμε τους εργάτες, τους αγρότες και τα λαϊκά στρώματα που θα συνεχίσουν να αγωνίζονται για τα δικαιώματά τους.
Liga Obrera Revolucionaria por la Cuarta Internacional
Σήμερα, μετά από μια δεξιά κλιμάκωση που ξεκίνησε με την αστυνομική ανταρσία της Παρασκευής 8 Νοεμβρίου, επικυρώθηκε ένα πολιτικό αστυνομο-στρατιωτικό πραξικόπημα, με επικεφαλής τον πρόεδρο της Πολιτειακής Επιτροπής της Σάντα Κρους, τον επιχειρηματία και φανατικό θρήσκο, Λουίς Φερνάντο Καμάτσο. Ο Έβο Μοράλες προκήρυξε νέες βουλευτικές εκλογές και ανήγγειλε την αλλαγή της ανώτατης εκλογικής επιτροπής. Ωστόσο, η αναγγελία αυτή ήρθε πολύ αργά σε σχέση με την προώθηση του πολιτικού, αστυνομικού και, τελικά, στρατιωτικού πραξικοπήματος.
