Μετά το «Γυναίκα, Ζωή, Ελευθερία», ο νόμος του Ιράν για το χιτζάμπ δεν έχει αλλάξει ούτε έχει καταργηθεί. Ωστόσο, στην κοινωνική πραγματικότητα, το κράτος δεν καταφέρνει να τον εφαρμόσει αποτελεσματικά. Οι δρόμοι της Τεχεράνης και άλλων πόλεων μοιάζουν πλέον λιγότερο με σκηνές πειθαρχίας και περισσότερο με καθημερινό δημοψήφισμα: γυναίκες χωρίς χιτζάμπ ή με διαφορετικά είδη ενδυμασίας κυκλοφορούν ελεύθερα, ενώ η κυβέρνηση ταλαντεύεται μεταξύ αυστηρότερων μέτρων εξαναγκασμού και προσωρινής υποχώρησης. Το 2024, το κοινοβούλιο προώθησε τον «Νόμο για την Αγνότητα και το Χιτζάμπ», αλλά τον περασμένο χειμώνα ένας αξιωματούχος δήλωσε ότι η διαδικασία έκδοσής του είχε σταματήσει και ότι η επιβολή του «δεν ήταν δυνατή προς το παρόν».
Σε μια εκδήλωση που διοργανώθηκε προς τιμήν του γενναίου και αντιστασιακού κινηματογράφου, ο Ιρανός σκηνοθέτης Τζαφάρ Παναχί και ο θρυλικός σκηνοθέτης Μάρτιν Σκορσέζε έκαναν μια βαθιά συζήτηση για τα εμπόδια, τις πηγές έμπνευσης και τη δύναμη του κινηματογράφου υπό ακραίες συνθήκες περιορισμού. Η συζήτηση, που πραγματοποιήθηκε στη Νέα Υόρκη, έδωσε στον Παναχί την ευκαιρία να μιλήσει για τις ρίζες του πάθους του και για το πώς η 20ετής απαγόρευση της κινηματογραφικής του δραστηριότητας τον ώθησε προς νέες μορφές αφήγησης. Ο Παναχί απέδωσε την πεισματάρικη φύση του στην εργατική τάξη στην οποία μεγάλωσε και στην εντολή του πατέρα του να μην υποκύπτει ποτέ.
Το ερώτημα δεν είναι απλώς ποιος αντιτίθεται στην Ισλαμική Δημοκρατία. Το πραγματικό ερώτημα είναι: τι είδους εναλλακτική λύση προτείνεται για την αντικατάστασή της, με ποια εργαλεία, με ποιες δυνάμεις και με ποιο όραμα για την κοινωνία και την εξουσία; Αυτό που κινδυνεύει τώρα δεν είναι μόνο το περιεχόμενο των χειραφετητικών αιτημάτων, αλλά και η ίδια η δυνατότητα να αρθρωθούν πολιτικά και μάλιστα σε παγκόσμια κλίμακα. Χωρίς αυτή την ανασυγκρότηση, είτε οι μοναρχικοί και οι διεθνείς σύμμαχοί τους θα ορίσουν «τι είναι το Ιράν», είτε οι δυτικοί θεσμοί -χρησιμοποιώντας μετα-αποικιακό λεξιλόγιο- θα αναγάγουν την ήττα του ιρανικού λαού σε ζήτημα πολιτισμικής πολυπλοκότητας.
Τις τελευταίες ημέρες, φωτογραφίες και αναφορές έχουν κατακλύσει τα ιρανικά μέσα κοινωνικής δικτύωσης που δείχνουν Αφγανούς μετανάστες να συλλαμβάνονται σε χώρους εργασίας, γειτονιές και κόμβους διέλευσης. Οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων έχουν εκφράσει ανησυχίες σχετικά με την έλλειψη διαφάνειας, τη νομική λογοδοσία και την αυξανόμενη εχθρότητα που υφίσταται ο αφγανικός πληθυσμός στο Ιράν. Τα εργατικά συνδικάτα, οι οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών και ένας αυξανόμενος αριθμός πολιτιστικών προσωπικοτήτων μοιράζονται πλέον ένα κοινό μήνυμα: η μεταχείριση των Αφγανών μεταναστών δεν αποτελεί μόνο παραβίαση των διεθνών κανόνων, αλλά και προσβολή της ηθικής.
Ένας φίλος μου με ρώτησε: «Τι συμβαίνει στο Ιράν;». Ήταν μια απλή ερώτηση, αλλά η απάντησή της έχει γίνει όχι μόνο δύσκολη, αλλά και τρομακτική. Σε μια χώρα που χτυπήθηκε τόσο από την καταστολή όσο και από τους πυραύλους, δεν είναι μόνο οι στέγες που καταρρέουν - έχουν καταρρεύσει και οι λέξεις. Στα ερείπια έχουν παγιδευτεί άνθρωποι, αλλά έχουν θαφτεί και οι ιστορίες τους. Η αλήθεια, όπως την ζουν, δεν λέγεται πλέον. Και αυτό που λέγεται δεν μπορεί πλέον να το εμπιστευτεί κανείς. Ακριβώς εδώ, μέσα στη σιωπή και τον καπνό, αναδύεται ένα μεγαλύτερο ερώτημα: Βρισκόμαστε στα πρόθυρα ενός ολοκληρωτικού πολέμου;
Αυτό που αποκαλύπτουν συλλογικά αυτές οι δηλώσεις είναι κάτι που τα παγκόσμια μέσα ενημέρωσης, τα κράτη και ακόμη και πολλά διεθνή κινήματα συνεχίζουν να παραβλέπουν: η ιρανική κοινωνία των πολιτών δεν είναι ανενεργή ή σιωπηλή και δεν είναι συγχυσμένη. Απέναντι στις βόμβες, τις συλλήψεις, την οικονομική κατάρρευση και τη λογοκρισία, οι εργαζόμενοι, οι εκπαιδευτικοί, οι φυλακισμένοι, οι φεμινίστριες και οι συγγραφείς διατυπώνουν μια σαφή πολιτική θέση που ούτε απολογείται για την Ισλαμική Δημοκρατία ούτε δικαιολογεί τον ισραηλινό μιλιταρισμό… Δεν πρόκειται για μεμονωμένες φωνές. Αυτές οι δηλώσεις αντιπροσωπεύουν τα πιο οργανωμένα και συνεκτικά τμήματα της ιρανικής κοινωνίας, εκείνους που έχουν αντέξει δεκαετίες καταπίεσης και συνεχίζουν να αγωνίζονται για δικαιοσύνη.
Το να αποκαλείται η επίθεση του Ισραήλ στο Ιράν ως κίνηση του Νετανιάχου για να «το σώσει» προσβάλλει τον ιρανικό λαό. Οι Ιρανοί έχουν τον δικό τους αγώνα για ελευθερία και δεν περιμένουν από τον Νετανιάχου να ξεκινήσει πόλεμο. Για τους εξωτερικούς παρατηρητές, ιδίως εκείνους που επηρεάζονται από την ισραηλινή προπαγάνδα... αυτό το σενάριο μπορεί να φαίνεται λογικό. Αλλά στο εσωτερικό του Ιράν, δεν λαμβάνεται σοβαρά υπόψη. Αυτό που παρακολουθούμε είναι η αρχή ενός πολέμου μεταξύ δύο δυνάμεων. Παρά την τρελή ρητορική του καθεστώτος, έχει γίνει σαφές ότι το Ιράν δεν έχει πραγματική δύναμη.
Στις 24 Φεβρουαρίου θα συμπληρωθεί ένας χρόνος από την πλήρους κλίμακας εισβολή του ρωσικού στρατού στην Ουκρανία, η οποία είχε ως αποτέλεσμα τη συνεχιζόμενη αιματοχυσία που εξακολουθεί να μας συγκλονίζει όλους. … Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο τέσσερα διαφορετικά διαδικτυακά εγχειρήματα - το Αυτολεξεί, το OmniaTv, το Elaliberta και το Περιοδικό 4 - ενώθηκαν για να διοργανώσουν αυτή την εκδήλωση και να δώσουν ένα άμεσο βήμα στους παρακάτω ομιλητές για να μοιραστούν τις εμπειρίες τους. Συμμετείχα σε αυτή την εκδήλωση και άκουσα τις παρουσιάσεις. Σε αντίθεση με την επικρατούσα αντίληψη, η συζήτηση δεν αφορούσε τα αίτια του πολέμου ή την ταξική και πολιτική του ανάλυση...
