Elaine Graham-Leigh Η Καθολική Εκκλησία είναι ένας θεσμός με αξιοσημείωτη μακροβιότητα. Φέτος συμπληρώνονται 1700 χρόνια από τη Σύνοδο της Νίκαιας, μια σύνοδο κορυφής εκπροσώπων από κάθε χριστιανική κοινότητα που συγκλήθηκε από τον αυτοκράτορα Κωνσταντίνο για να επιβεβαιώσει την προσχώρηση του στον Χριστιανισμό και τη νέα θέση της θρησκείας στη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία. Από τότε, η Εκκλησία με τα διάφορα δόγματα αποτελεί μέρος της δομής των κοινωνιών σε ολόκληρη την Ευρώπη και πέραν αυτής. Έχει επιβιώσει όχι μόνο από τις αλλαγές των καθεστώτων αλλά και από τις αλλαγές των τρόπων παραγωγής. Αυτή η όψη ουσιαστικής συνέχειας για την Εκκλησία μπορεί να την…

Ian Angus Ο Μαρξ και ο Ένγκελς δεν προσπάθησαν να εντάξουν με τη βία τις αγροτικές κοινότητες σε ένα προκαθορισμένο ιστορικό μοντέλο. Όπως γράφει ο Τέοντορ Σάνιν, ο Μαρξ «αρνήθηκε να συμπεράνει την κοινωνική πραγματικότητα από τα ίδια του τα βιβλία». Αυτός και ο Ένγκελς δεν είχαν μια «ιστορικο-φιλοσοφική θεωρία», που να ορίζει μια συγκεκριμένη πορεία που πρέπει να ακολουθήσει η ιστορία – στην πραγματικότητα, το έργο τους διατρέχει η ιδέα ότι η ιστορία μπορεί να πάρει και έχει πάρει διάφορους δρόμους. Δεκαετίες νωρίτερα, στη Γερμανική Ιδεολογία, είχαν απορρίψει ρητά τις θεωρίες στις οποίες «η μεταγενέστερη ιστορία γίνεται στόχος της…

Καρλ Μαρξ Γεγονότα εντυπωσιακά ανάλογα, που συνέβησαν όμως σε διαφορετικά ιστορικά περιβάλλοντα, οδήγησαν σε εντελώς διαφορετικά αποτελέσματα. Μελετώντας κάθε μια από αυτές τις εξελίξεις ξεχωριστά και στη συνέχεια συγκρίνοντας τις, θα ανακαλύψει κανείς εύκολα το κλειδί του φαινομένου, αλλά δεν θα φτάσει ποτέ σε αυτό χρησιμοποιώντας την παντοδύναμη φόρμουλα μιας γενικής ιστορικο-φιλοσοφικής θεωρίας, της οποίας η υπέρτατη αρετή συνίσταται στο ότι είναι υπερ-ιστορική.

Το ενδιαφέρον για τον Μαρξ ποτέ δεν εξέλιπε. Οι μεγάλες λοξοδρομήσεις του κομμουνιστικού κινήματος στη σταλινική περίοδο, και τελικά η διάλυση της ΕΣΣΔ, έδωσαν τη δυνατότητα στους συστημικούς στοχαστές να εξάγουν, δημαγωγικά, την δήθεν διάψευσή του από τα γεγονότα. Η κρίση του 2007 ανέτρεψε αυτό το κλίμα…. Σήμερα, οι βαθιές ταξικές ανισότητες –συγκέντρωση του πλούτου στα χέρια μιας ελίτ δισεκατομμυριούχων και μαζική φτωχοποίηση– οι πόλεμοι, η κλιματική αλλαγή, η διατροφική κρίση, το προσφυγικό και η στροφή των κυρίαρχων τάξεων στην Ακροδεξιά και τον φασισμό βοούν για την επικαιρότητα του Μαρξ.

Για έναν μαρξιστή δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η επανάσταση είναι αδύνατο να γίνει χωρίς επαναστατική κατάσταση, μα κάθε επαναστατική κατάσταση δεν οδηγεί σε επανάσταση. Ποια είναι, μιλώντας γενικά τα γνωρίσματα μιας επαναστατικής κατάστασης; Ασφαλώς δεν θα πέσουμε έξω, αν υποδείξουμε τρία βασικά γνωρίσματα, τα παρακάτω: 1) Η αδυναμία των κυρίαρχων τάξεων να διατηρήσουν σε αναλλοίωτη μορφή την κυριαρχία τους, η μια είτε η άλλη κρίση «κορυφών», η κρίση της πολιτικής της κυρίαρχης τάξης που δημιουργεί ρωγμή, απ’ όπου εισχωρεί η δυσαρέσκεια και ο αναβρασμός των καταπιεζόμενων τάξεων. Συνήθως, για να ξεσπάσει η επανάσταση δεν είναι αρκετό «τα κάτω στρώματα να…