Deaglan Godwin Το σύστημα του νοτιοαφρικανικού απαρτχάιντ –η πολιτική και οικονομική κυριαρχία μιας μικρής μειοψηφίας λευκών επί της μαύρης πλειοψηφίας– ήταν ένα από τα πιο αποτρόπαια που υπήρξαν ποτέ… Αυτό το βάναυσο σύστημα, το οποίο ξεκίνησε το 1948, γκρεμίστηκε τελικά στις αρχές της δεκαετίας του 1990. Γκρεμίστηκε από ένα μαζικό κίνημα της εργατικής τάξης και όχι απλώς από διαπραγματεύσεις σε ανώτατο επίπεδο από πολιτικούς ηγέτες.

Alex de Jong Η επιλογή του Κίσινγκερ και της αμερικανικής κυβέρνησης ήταν σαφής. Η διατήρηση καλών δεσμών με την Ινδονησία του Σουχάρτο και η αποτροπή της νίκης ενός αριστερού κινήματος ανεξαρτησίας ήταν πιο σημαντική για τις Ηνωμένες Πολιτείες από την αυτοδιάθεση του Ανατολικού Τιμόρ. Εκατοντάδες χιλιάδες αθώα θύματα πλήρωσαν το τίμημα αυτής της επιλογής.

Jana Tsoneva Η Βουλγαρία ήταν ένα περιφερειακό, κατά κύριο λόγο αγροτικό κράτος, οι ηγέτες της οποίας προσπάθησαν να εκμεταλλευτούν τον πόλεμο για να εκπληρώσουν τις δικές τους εδαφικές φιλοδοξίες με την ένταξή τους στη μεγαλύτερη σύγκρουση μεταξύ των μεγάλων δυνάμεων. Το αποτέλεσμα, ωστόσο, ήταν μια έκρηξη κοινωνικών εντάσεων… Οι στρατιώτες άλλαξαν την κατεύθυνση της μάχης (απαντώντας στο «εμπρός» των στρατηγών με το «γυρίστε πίσω!»), αλλά και επαναχάραξαν τις γραμμές της σύγκρουσης. Ο πραγματικός εχθρός δεν βρισκόταν απέναντι από τα χαρακώματα αλλά πίσω από αυτά: οι ίδιοι οι ανώτεροί τους και το μοναρχικό αστικό καθεστώς στη Σόφια.

Tico Jossifort «Ο βασιλιάς είναι μακριά και ο Θεός είναι ψηλά», έλεγε η λαϊκή έκφραση, η οποία διαδόθηκε από στόμα σε στόμα. Γυναίκες, παιδιά και ηλικιωμένοι παραπονιόντουσαν ανοιχτά στους στρατιώτες που βρίσκονταν σε άδεια. Περιορισμένα στην αρχή, τα παράπονα αυτά κατέληγαν να διαδίδονται με χιλιάδες επιστολές που στέλνονταν στους στρατιώτες, και η αυτοπεποίθησή τους σύντομα έγινε απειλητική. Σίγουρα, στην αρχή ήταν μόνο παράπονα, αλλά με την αύξηση της δυστυχίας και της μιζέριας ο τόνος ανέβηκε και έγινε οργισμένος: «Οι στρατιώτες υπερασπίζονται τους πλούσιους και ο λαός πεθαίνει από την πείνα! Ο πόλεμος είναι μια απάτη!»

Υπήρξαν δυναμικά επαναστατικά κινήματα που αγωνίστηκαν για ενωμένα και ομόσπονδα Βαλκάνια, όπου οι λαοί θα συμμετείχαν ενεργά στην αυτοδιαχείριση των δημόσιων υποθέσεων.