Η κρίση του συστήματος κυριαρχίας στη Χιλή που εγκαινιάστηκε από τη λαϊκή εξέγερση του Οκτωβρίου 2019 συνεχίζεται με όλο και πιο αβέβαιη έκβαση. Το αποτέλεσμα των διαφόρων εκλογικών αναμετρήσεων (για τους αντιπροσώπους στη συνταγματική συνέλευση, τους κυβερνήτες, τους δημάρχους και τους δημοτικούς συμβούλους) του Σαββατοκύριακου 16-17 Μαΐου 2021 το αποδεικνίουν. Ορισμένα προγενέστερα γεγονότα είναι αναμφίβολα προφανή.
Franck Gaudichaud
Εκλογική έκπληξη, κατάρρευση των παραδοσιακών κομμάτων, «νύχτα των μεγάλων μαχαιριών» μέσα στη δεξιά, αρχή του τέλους για τους κληρονόμους του Πινοτσέτ, τεράστια ήττα του προέδρου Σεμπαστιάν Πινιέρα –που την αναγνώρισε ακόμα και ο ίδιος–, νίκη του λαϊκού κινήματος… Από χτες βράδυ, ο χιλιανός τύπος πολλαπλασιάζει τα υπερθετικά για να περιγράψει τον πολιτικό σεισμό που μόλις κλόνισε την οροσειρά των Άνδεων, από την έρημο Ατακάμα ως τα παγωμένα εδάφη της περιοχής του Μαγκελάνου. Οι Χιλιανοί πήγαν στις κάλπες, το Σάββατο 15 και Κυριακή 16 Μαΐου, σε 4 ταυτόχρονες ψηφοφορίες: δημαρχιακές, δημοτικές, περιφερειακές, καθώς και για τη συντακτική συνέλευση που καλείται να διαμορφώσει ένα νέο σύνταγμα για τη Δημοκρατία.
ΠΗΓΗ: εφημερίδα ΠΡΙΝ -Συνέντευξη στη Λίτσα Φρυδά
Την Κυριακή, εκατομμύρια Χιλιανοί θα προσέλθουν σε δύο κάλπες, σε ένα δημοψήφισμα που επιβλήθηκε ουσιαστικά από τις µμεγαλειώδεις κινητοποιήσεις. Στη µία καλούνται να εγκρίνουν τη συγκρότηση Συντακτικής Συνέλευσης για ένα νέο σύνταγμα, µε όλα να δείχνουν πως το «Ναι» θα επικρατήσει άνετα. Στη δεύτερη, για να επιλέξουν µε ποιο τρόπο θα συγκροτηθεί. Οι προτάσεις είναι δύο: Είτε µε απευθείας νέα εκλογή όλων των µελών της από τον λαό, είτε µε συμμετοχή των ήδη εκλεγμένων βουλευτών σε ποσοστό 50%. Οι δυνάμεις της Αριστεράς υποστηρίζουν την πρώτη επιλογή.
Gabriel Muñoz
Η Χιλή φλέγεται για πάνω από ένα μήνα. Οι διαδηλώσεις ξεκίνησαν ενάντια στις αυξήσεις των εισιτηρίων του μετρό, αλλά σύντομα έγιναν κάλεσμα σε πανεθνικό επίπεδο για την ανατροπή του προέδρου και την αναθεώρηση του συντάγματος.
Το ξέσπασμα της πιο σημαντικής λαϊκής εξέγερσης των τελευταίων τριών δεκαετιών έχει θέσει υπό αμφισβήτηση το «θαύμα» της Χιλής. Αυτές οι διαδηλώσεις έβαλαν φραγμούς στον Πινιέρα και ανέδειξαν μια τεράστια δυσαρέσκεια για την κληρονομιά της δικτατορίας και για το καθεστώς που τη διατηρεί. Οι μισθοί και οι συντάξεις, η επισφάλεια, η εκπαίδευση, η υγεία και η στέγαση, οι ώρες εργασίας, το δικαίωμα εθνικής αυτοδιάθεσης του λαού Μαπούτσε, η καταστροφή του περιβάλλοντος, μεταξύ άλλων ζητημάτων· όλα αμφισβητούνται. «Δεν είναι 30 πέσος, είναι 30 χρόνια». Οι εργαζόμενοι θέλουν να αποφασίζουν.
Η γενική απεργία της 12ης Νοεμβρίου απέδειξε ότι υπάρχει η δύναμη για να συνεχίσουμε και να αγωνιστούμε για πολύ περισσότερα, η δύναμη για να απαλλαγούμε από την κυβέρνηση Πινιέρα και απ’ αυτό το καθεστώς και να επιβάλλουμε μια πραγματικά δημοκρατική, ελεύθερη και κυρίαρχη Συντακτική Συνέλευση χωρίς τον Πινιέρα και χωρίς Γερουσία, έτσι ώστε ο ίδιος ο λαός να μπορεί πραγματικά να αποφασίσει. Για το σκοπό αυτό, είναι απαραίτητο να προετοιμάσουμε ένα σχέδιο αγώνα με περισσότερες απεργίες και να σταματήσουμε να προετοιμάζουμε τα πάντα «από τα πάνω», με τη σύγκληση συνελεύσεων στους χώρους εργασίας και το συντονισμό τους σε συντονιστικές επιτροπές, όπως οι επιτροπές έκτακτης ανάγκης και προστασίας στην Αντοφαγκάστα, προκειμένου να ενοποιηθεί ο αγώνας εναντίον της κυβέρνησης και του καθεστώτος. Αυτό σημαίνει ότι χρειάζεται να προχωρήσουμε σε μια πραγματική γενική απεργία διαρκείας, με οδοφράγματα και μαζικές διαδηλώσεις, με την οποία θα ηττηθούν η κυβέρνηση και τα αφεντικά.
Galia Aguilera
Οι κινητοποίησεις εκατομμυρίων ανθρώπων στη Χιλή, οι οποίες διαρκούν περισσότερο από δύο εβδομάδες, αποτελούν μια σοβαρή πρόκληση για τον Πινιέρα και την κυβέρνησή του. Οι τεράστιες διαδηλώσεις σε ολόκληρη τη χώρα ενάντια στις συνθήκες διαβίωσης που αντιμετωπίζουν οι εργαζόμενοι όλες δείχνουν την ίδια βασική αιτία: το καταπιεστικό και νεοφιλελεύθερο καθεστώς που κληρονομήθηκε από τη δικτατορία του Πινοτσέτ (1973-1989). Οι κυβερνητικοί συνασπισμοί της κεντροαριστεράς και της δεξιάς έχουν διαχειριστεί αυτό το καθεστώς προς όφελος των μεγάλων επιχειρήσεων για τα τελευταία 30 χρόνια. Το σύνθημα «δεν είναι 30 πέσος, είναι 30 χρόνια» δείχνει παραστατικά πώς όλα αυτά αμφισβητούνται τώρα σε βάθος.
Γραφείο της 4ης Διεθνούς
Από τις 18 Οκτώβρη βρισκόμαστε μπροστά στην πιο ισχυρή λαϊκή εξέγερση από την εποχή της Λαϊκής Ενότητας στη Χιλή (1970-1973). Σε ένα παγκόσμιο περιβάλλον που κλονίζεται από μεγάλα κινήματα κατά του νεοφιλελευθερισμού, του αυταρχισμού και της διαφθοράς – κατά τους πρόσφατους μήνες υπήρξαν εξεγέρσεις σε Γαλλία, Πουέρτο Ρίκο, Χονγκ Κονγκ, Λίβανο, Χιλή, Ισημερινό, Ονδούρα, Νικαράγουα, Αϊτή, Ιράκ, Σουδάν και Αλγερία- η χιλιανή λαϊκή εξέγερση έχει εξαιρετική σημασία και συμβολισμό.
Επαναστατική Σοσιαλιστική Τάση
Οι μαθητές της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης άναψαν το φυτίλι μη πληρώνοντας εισητήριο στο μετρό του Σαντιάγο. Αυτό έγινε μια εβδομάδα πριν, ως αντίδραση στην αύξηση των τιμών των εισητηρίων που υπερέβη το ισοδύναμο ενός δολαρίου ανά μετακίνηση σε μια χώρα όπου ο ελάχιστος μισθός είναι μόνο 437 δολάρια ΗΠΑ ανά μήνα. Οι μη πληρωμές εισητηρίων πολλαπλασιάστηκαν γρήγορα και από τους υπαλλήλους που πηγαίνουν στους χώρους εργασίας τους. Η κυβέρνηση, κωφεύοντας στις διαμαρτυρίες, κατέλαβε τους σταθμούς του μετρό με στρατιωτική αστυνομία (ειδικές δυνάμεις) που αντιμετωπίστηκαν γρήγορα. Το δίκτυο του μετρό είναι η ραχοκοκαλιά των μεταφορών σε αυτή την πόλη των 6 εκατομμυρίων κατοίκων, με συνολικά 136 σταθμούς.
Οι Χιλιανοί εκπαιδευτικοί διεκδικούν καλύτερες εργασιακές συνθήκες, την βελτίωση των υποδομών των δημόσιων σχολικών κτιρίων, την έγκαιρη καταβολή των μισθών τους και την καταβολή του ονομαζόμενου «ιστορικού χρέους», ποσόν που θα έπρεπε να καταβάλεται στους συνταξιοδοτούμενους εκπαιδευτικούς, από τις αρχές του 1980 και το οποίο δεν έλαβαν ποτέ,...χρηματοδότηση για την Παιδεία, ενώ είναι κάθετα αντίθετοι στις αλλαγές του προγράμματος σπουδών που καθιστά τα μαθήματα της Ιστορίας, της Φυσικής Αγωγής και τα Καλλιτεχνικά προαιρετικά.
