Το κείμενο που ακολουθεί, είναι η ομιλία του Siyâvash Shahabi στην εκδήλωση-συζήτηση με θέμα “Η εξέγερση των γυναικών στο Ιράν και ο αγώνας ενάντια σε όλους τους ιμπεριαλισμούς: Γυναίκα, Ζωή, Ελευθερία!”, Η εκδήλωση έγινε το Σάββατο 12/11/2022 στον κοινωνικό χώρο Τρισέ και συνδιοργανώθηκε από τους: Ελευθεριακός τόπος & εκδόσεις Αυτολεξεί, OmniaTv, elaliberta.gr, Περιοδικό Τέσσερα. Το κείμενο δημοσιεύεται στα ελληνικά και στα αγγλικά. Δημοσιεύεται επίσης και το βίντεο της εκδήλωσης.

Το κείμενο που ακολουθεί, γράφτηκε από Ιρανή φεμινίστρια - ακτιβίστρια που ζει στην Ελλάδα και διαβάστηκε στο πλαίσιο της εκδήλωσης-συζήτησης “Η εξέγερση των γυναικών στο Ιράν και ο αγώνας ενάντια σε όλους τους ιμπεριαλισμούς: Γυναίκα, Ζωή, Ελευθερία!”, με ομιλητή τον Siyâvash Shahabi (Ιρανό εξόριστο, δημοσιογράφο). Η εκδήλωση έγινε το Σάββατο 12/11/2022 στον κοινωνικό χώρο Τρισέ και συνδιοργανώθηκε από τους: Ελευθεριακός τόπος & εκδόσεις Αυτολεξεί, OmniaTv, elaliberta.gr, Περιοδικό Τέσσερα. Το κείμενο δημοσιεύεται στα ελληνικά και στα αγγλικά. Δημοσιεύεται επίσης και το βίντεο της εκδήλωσης.

Lee Sustar

Saman Sepehriwa

Η μεγάλη κινητοποίηση που ακολούθησε τις αμφισβητούμενες εκλογές το 2009 στο Ιράν μεταμόρφωσε αμετάκλητα την πολιτική της χώρας. Μια κατάφωρη απόπειρα εκλογικής νοθείας από τον νυν πρόεδρο Μαχμούντ Αχμαντινετζάντ μετατράπηκε σε πραξικόπημα, δημιουργώντας ένα βαθύ ρήγμα στην ιρανική άρχουσα τάξη. Η ιδεολογική νομιμοποίηση και αξιοπιστία του καθεστώτος έχει καταρρεύσει. Για να κρατηθεί στην εξουσία, ο Αχμαντινετζάντ έχει ξεκινήσει μια δίκη για επίδειξη εναντίον επιφανών ρεφορμιστών πολιτικών, ενώ βασίζεται στην άγρια καταστολή στους δρόμους για να διατηρήσει την «τάξη».

Siavash Saffari

Τις τελευταίες ημέρες του 2017, ένα κύμα διαδηλώσεων ξέσπασε στο Ιράν, φέρνοντας στην επιφάνεια πλήθος οικονομικών, κοινωνικών και πολιτικών δυσαρεσκειών. Παρά την πληθώρα συνθημάτων και αιτημάτων, το αρχικό έναυσμα θεωρείται γενικά ότι ήταν οικονομικό. Αυτό το άρθρο έχει ως στόχο να προσεγγίσει τις διαδηλώσεις του Ιράν εξετάζοντας τη μεταβαλλόμενη δυναμική μεταξύ του κράτους και των φτωχών στις τέσσερις δεκαετίες από την επανάσταση του 1979 στη χώρα. Υποστηρίζεται ότι, ενώ κατά την πρώτη δεκαετία μετά την επανάσταση οι φτωχοί αποτέλεσαν την πρωταρχική κοινωνική βάση του μετεπαναστατικού κράτους, η (νεοφιλελεύθερη) στροφή στις οικονομικές πολιτικές από τις αρχές της δεκαετίας του 1990 καλλιέργησε νέες δυναμικές στις οποίες τα κατώτερα οικονομικά στρώματα απογοητεύονται όλο και περισσότερο από το κράτος και στερούνται των δικαιωμάτων τους.

Fred Halliday

Η περίοδος αμέσως μετά τη Ρωσική Επανάσταση κατέχει μια ξεχωριστή θέση ακόμα και σήμερα, στο ευρωπαϊκό εργατικό κίνημα. Στις συγκεχυμένες συνθήκες που ακολούθησαν την κατάρρευση των Κεντρικών Δυνάμεων και υπό την έμπνευση των γεγονότων στην Πετρούπολη και τη Μόσχα, έγιναν αρκετές προσπάθειες να επεκταθούν τα σύνορα της εργατικής εξουσίας – στο Βερολίνο, το Μόναχο και τη Βουδαπέστη το 1919, και στα σοβιέτ του Τορίνο το 1919-20… Ωστόσο, αν οι Σπαρτακιστές και η πολιτοφυλακή της Βουδαπέστης διατηρούν μια ξεχωριστή θέση στη μνήμη του ευρωπαϊκού κινήματος, δεν μπορεί να ειπωθεί το ίδιο για ένα σημαντικό και κατά κάποιο τρόπο συγκρίσιμο επεισόδιο στην ιστορία του κομμουνισμού της Μέσης Ανατολής, δηλαδή την επαναστατική δημοκρατία που ιδρύθηκε στην επαρχία Γκιλάν του βόρειου Ιράν τον Ιούνιο του 1920 και διήρκεσε δεκαέξι μήνες μέχρι την καταστροφή της από την κεντρική κυβέρνηση τον Οκτώβριο του επόμενου έτους.

Ε. Χ. Καρρ

Την άνοιξη του 1920, όταν πια η σοβιετική κυβέρνηση ήταν σε θέση να δράσει, παρέμεναν στη βόρεια Περσία λίγες ακόμη βρετανικές δυνάμεις... Τη νύχτα της 18ης Μαΐου 1920, μια ισχυρή σοβιετική στρατιωτική δύναμη, με επικεφαλής τον Ρασκόλνικωφ, αποβιβάστηκε στο λιμάνι Ενζελί της Κασπίας, με άμεσο στόχο την κατάληψη των ρωσικών πλοίων του στόλου της Κασπίας που είχε εγκαταλείψει εκεί με το πλήρωμά τους ο ηττημένος Ντενίκιν. Η επιχείρηση πέτυχε απόλυτα. Η βρετανική φρουρά αποσύρθηκε από το Ενζελί καθώς και από τη γειτονική πόλη Ρεστ, που καταλήφθηκε κι αυτή από σοβιετικές δυνάμεις. Ταυτόχρονα, σοβιετικές δυνάμεις του Αζερμπαϊτζάν... έμπαιναν στο Γκιλάν. Ο Κουτσίκ Χαν και οι σοβιετικοί αντιπρόσωποι, που συναντήθηκαν στις 20 Μαΐου στο Ρεστ, συμφώνησαν και διακήρυξαν την ίδρυση της ανεξάρτητης Σοβιετικής Δημοκρατίας του Γκιλάν.

M. Arman

Η Ιρανική Επανάσταση ήταν μια ήττα του κυρίαρχου τρόπου σκέψης της ιρανικής αριστεράς. Παρά την ειλικρίνεια του αγώνα της αριστεράς εναντίον της μοναρχίας των Παχλαβί, την αποτελεσματική συμμετοχή της στον ένοπλο αγώνα του Φεβρουαρίου 1979 και τις οργανωτικές της δραστηριότητες κατά την περίοδο μετά τον Φεβρουάριο, οι οποίες είχαν ως αποτέλεσμα την ανάδειξη της αριστεράς ως υπαρκτής κοινωνικής δύναμης, κανένα από αυτά τα μέτρα δεν ξεπέρασε τους βαθύτατους δομικούς περιορισμούς που η αριστερά επέβαλε στον εαυτό της μέσω της ίδιας της σκέψης της.

Arya Zahedi

Πριν από σαράντα χρόνια, η Ιρανική Επανάσταση ανέτρεψε τη μοναρχία του Σάχη Μοχάμμεντ Ρεζά Παχλαβί, ανοίγοντας το δρόμο για την εγκαθίδρυση της Ισλαμικής Δημοκρατίας. Ενώ η επανάσταση του 1979 ένωσε μια σειρά κοινωνικών ομάδων σε μια εξέγερση κατά του δεσποτισμού και της ξένης κυριαρχίας, δεν άργησαν να αναδυθούν οι συγκρούσεις που κρύβονταν κάτω από αυτή την ενότητα. Σύντομα την «Άνοιξη της Ελευθερίας», παγιδευμένη στη τανάλια της κρίσης των ομήρων στο Ιράν και του πολέμου Ιράκ-Ιράν, ακολούθησε το καυτό καλοκαίρι της ισλαμικής αντεπανάστασης.

Οι σημερινές λαϊκές διαμαρτυρίες στο Ιράν κατά του υποχρεωτικού χιτζάμπ και της κρατικής βίας καθοδηγούνται από νεαρές γυναίκες και κερδίζουν την προσοχή της ανθρωπότητας. Πλήθος γυναικών έχουν βγει σε όλη τη χώρα για να κάψουν τα χιτζάμπ τους. Φωνάζουν: "Το χιτζάμπ μας θα είναι η θηλιά στο λαιμό σας" και έχουν ζητήσει το τέλος του ιρανικού καθεστώτος, διευκρινίζοντας ότι δεν θέλουν "ούτε μοναρχία, ούτε κλήρο". Οι νεαρές γυναίκες ηγούνται των διαδηλώσεων, στις οποίες συμμετέχουν νεαροί άνδρες και άνθρωποι όλων των ηλικιών, συμπεριλαμβανομένων ορισμένων γυναικών που φορούν χιτζάμπ αλλά πιστεύουν ότι πρέπει να είναι θέμα επιλογής και όχι υποχρεωτικό.

Από τις 16 Σεπτεμβρίου, το Ιράν έχει βυθιστεί σε μια θύελλα γενικευμένων διαμαρτυριών ενάντια στην πολιτική της άρχουσας κλίκας. Αυτές ξεκίνησαν με τη βίαιη δολοφονία μιας νεαρής γυναίκας, της Ζίνα (Μάσα) Αμίνι, που χτυπήθηκε μέχρι θανάτου από την «αστυνομία των ηθών». Η διάρκεια και η έκταση των διαδηλώσεων σε όλες τις περιοχές της χώρας και από σχεδόν όλα τα στρώματα του πληθυσμού δείχνουν μια βαθιά δυσαρέσκεια και θυμό, που πάνε πολύ πιο πέρα από την απόρριψη του βαθιά περιοριστικού ενδυματολογικού κώδικα του καθεστώτος για τις γυναίκες. Οι αιτίες τους βρίσκονται και σε μία κοινωνική κατάσταση που επιδεινώνεται εδώ και χρόνια για πλατιά κομμάτια του πληθυσμού καθώς και στη μαζική καταστολή.