Το περασμένο Σάββατο, 2.11.2024, η Ahoo Daryaei, φοιτήτρια του πανεπιστημίου Azad (Επιστήμης και Έρευνας) της Τεχεράνης, συνελήφθη από τις αρχές (αστυνομία ηθών) επειδή γδύθηκε δημόσια, μένοντας με τα εσώρουχά της -πράξη δημόσιας διαμαρτυρίας μετά από παρατήρηση που της έγινε για παραβίαση των κανόνων χιτζάμπ: ότι δηλαδή δεν φορούσε όπως έπρεπε την –υποχρεωτική στο Ιράν– μαντίλα της. Δεν ξεχνάμε την Ιρανή αδελφή μας Μαχσά Αμινί, που τον Σεπτέμβρη του 2022 βασανίστηκε και θανατώθηκε από την αστυνομία ηθών επειδή δεν φορούσε σωστά τη μαντίλα της. Η δολοφονημένη αδελφή μας έγινε σύμβολο για τις Ιρανές γυναίκες και πυροδότησε τη μεγαλειώδη εξέγερση «Γυναίκα, Ζωή, Ελευθερία»,
Οι πρόσφατες προεδρικές εκλογές στο Ιράν προκηρύχθηκαν νωρίτερα από το αναμενόμενο μετά τον θάνατο του προέδρου Εμπραχίμ Ραϊσί σε συντριβή ελικοπτέρου στις 19 Μαΐου. Φαίνεται ότι η κλίκα του Υπέρτατου Ηγέτη Χαμενεΐ, η κυρίαρχη παράταξη στο καθεστώς, άδραξε την ευκαιρία αυτή για να κάνει μια αλλαγή τακτικής: να παρουσιάσει ένα πιο αποδεκτό πρόσωπο στις δυτικές χώρες με την ελπίδα να τερματιστούν οι βαριές κυρώσεις τους. Η παρωδία των προεδρικών εκλογών επαναλαμβάνεται κάθε τέσσερα χρόνια για περισσότερα από σαράντα χρόνια.
Florence Oppen
Στο βιβλίο του Ο εκατονταετής πόλεμος στην Παλαιστίνη (2020), ο Παλαιστίνιος ιστορικός Ρασίντ Χαλίντι ανέφερε ότι το νέο κύμα του απελευθερωτικού κινήματος πρέπει να πάρει κάποια μαθήματα από τις προηγούμενες δεκαετίες αγώνα: «Ούτε η εξάρτηση από τη διαμεσολάβηση των ΗΠΑ στις άκαρπες διαπραγματεύσεις της εποχής του Αμπάς ούτε η υποτιθέμενη στρατηγική της ένοπλης αντίστασης προώθησαν τους εθνικούς στόχους των Παλαιστινίων τις τελευταίες δεκαετίες. Ούτε έχουν πολλά να περιμένουν οι Παλαιστίνιοι από αραβικά καθεστώτα όπως αυτά της Αιγύπτου και της Ιορδανίας, τα οποία σήμερα δεν ντρέπονται να υπογράφουν τεράστιες συμφωνίες με το Ισραήλ, ή της Σαουδικής Αραβίας και των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, τα οποία έχουν αγοράσει ισραηλινά όπλα και συστήματα ασφαλείας μέσω αμερικανικών τεχνασμάτων που μόνο ελάχιστα συγκαλύπτουν την προέλευσή τους».
Joseph Daher
Έχοντας στριμωχτεί στη γωνία, εξαπολύοντας έναν πόλεμο που σκότωσε 40.000 Παλαιστίνιους και αποτυγχάνοντας να νικήσει τη Χαμάς, το Ισραήλ διπλασίασε τις προσπάθειές του, προκαλώντας έναν ευρύτερο πόλεμο με το Ιράν και τη Χεζμπολλάχ για να φέρει τις ΗΠΑ εναντίον εχθρών που δεν μπορεί να νικήσει μόνο του. Μέσα σε λίγες ώρες, το Ισραήλ δολοφόνησε τον πολιτικό ηγέτη της Χαμάς, Ισμαήλ Χανίγια, και έναν ανώτερο στρατιωτικό διοικητή της Χεζμπολλάχ, τον Φουάντ Σουκρ. Το γεγονός ότι οι εκτελέσεις αυτές, που πραγματοποιήθηκαν στις 30 και 31 Ιουλίου, συνέβησαν στην Τεχεράνη και τη νότια Βηρυτό αντίστοιχα, σηματοδοτεί την προθυμία του Ισραήλ να παραβιάσει την ιρανική και λιβανέζικη κυριαρχία και να προκαλέσει και τους δύο δρώντες για την επίτευξη των στρατηγικών του στόχων, ακόμη και αν αυτό ενέχει τον κίνδυνο ευρύτερου πολέμου. Η επίθεση του Ισραήλ ήταν η δεύτερη στα νότια προάστια της Βηρυτού από τις 7 Οκτωβρίου, μετά τη δολοφονία του Σάλεχ αλ Αρούρι, αναπληρωτή επικεφαλής του πολιτικού γραφείου της Χαμάς.
Stephen Kinzer
Την άνοιξη του 1951, και τα δύο σώματα του ιρανικού κοινοβουλίου ψήφισαν ομόφωνα την εθνικοποίηση της πετρελαϊκής βιομηχανίας. Ήταν μια κοσμοϊστορική στιγμή και ολόκληρο το έθνος πανηγύρισε. «Όλη η δυστυχία, η αθλιότητα, η ανομία και η διαφθορά του Ιράν τα τελευταία πενήντα χρόνια προκλήθηκαν από το πετρέλαιο και τους εκβιασμούς της πετρελαϊκής εταιρείας», δήλωσε ένας ραδιοφωνικός σχολιαστής. Βάσει του νόμου περί εθνικοποίησης, το Ιράν συμφώνησε να αποζημιώσει τη Βρετανία για τα χρήματα που είχε δαπανήσει για την κατασκευή των πηγών και του διυλιστηρίου, αν και οποιοσδήποτε αμερόληπτος διαιτητής θα κατέληγε πιθανότατα στο συμπέρασμα ότι, δεδομένου του ύψους των κερδών που είχαν αποκομίσει οι Βρετανοί στο Ιράν όλα αυτά τα χρόνια, το χρέος του Ιράν θα ήταν μικρότερο από μηδέν. Ο Μοσαντέγ αρέσκονταν να επισημαίνει ότι οι ίδιοι οι Βρετανοί είχαν πρόσφατα εθνικοποιήσει τις βιομηχανίες άνθρακα και χάλυβα. Επέμενε ότι προσπαθούσε απλώς να κάνει ό,τι είχαν κάνει και οι Βρετανοί: να στρέψει τον πλούτο του έθνους του προς όφελός του και να κάνει μεταρρυθμίσεις προκειμένου να αποτρέψει τον λαό από το να καταφύγει στην επανάσταση. Οι Βρετανοί διπλωμάτες στη Μέση Ανατολή δεν συγκινήθηκαν, φυσικά, από αυτό το επιχείρημα.
Nima Sabouri
Το πρωί της 6ης Αυγούστου, ο Ρεζά Ρασαέι, ένας 34χρονος Κούρδος πολιτικός κρατούμενος και ένας από τους συλληφθέντες της εξέγερσης της Ζίνα, εκτελέστηκε μετά από πολύμηνη φυλάκιση και βασανιστήρια. Αυτή η κρατική δολοφονία, μαζί με την εκτέλεση άλλων 23 κρατουμένων κατά τη διάρκεια της προηγούμενης εβδομάδας, συνέβη σε μια περίοδο κατά την οποία η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν βρίσκεται εν μέσω των πιο οξυμένων εξωτερικών πολιτικοστρατιωτικών εντάσεων, ιδίως μετά τη δολοφονία του πολιτικού ηγέτη της Χαμάς Ισμαήλ Χανίγια στην Τεχεράνη.
Babak Kia
Στην Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν, οι εκλογές διεξάγονται πάντα εκτός κάλπης. Βεβαίως, ο τυχαίος θάνατος του Προέδρου της Δημοκρατίας, Εμπραχίμ Ραϊσί, προκάλεσε πρόωρες εκλογές, αλλά κυρίως αναζωπύρωσε τις εικασίες σχετικά με τη διαδοχή του Ηγέτη Αλί Χαμενεΐ. Αυτό όμως δεν αλλάζει τη φύση του καθεστώτος. Η πραγματική εξουσία βρίσκεται στα χέρια του Ηγέτη, των κοντινών του προσώπων και των Φρουρών της Επανάστασης. Το Συμβούλιο των Φρουρών του Συντάγματος επικύρωσε μόνο έξι από τις ογδόντα υποψηφιότητες που υποβλήθηκαν.
Ο θάνατος του προέδρου Ραϊσί στις 19 Μαΐου σε συντριβή ελικοπτέρου δεν θα επηρεάσει πραγματικά τον τρόπο λειτουργίας της Ισλαμικής Δημοκρατίας. Στο σημερινό θεσμικό σύστημα, την πραγματική εξουσία έχει ο ηγέτης, ο οποίος αποφασίζει για τις κύριες κατευθύνσεις της πολιτικής. Ο πρόεδρος είναι απλώς το νούμερο 2, ένας εκτελεστής. Τούτου λεχθέντος, ο Ραϊσί είχε προταθεί για να διαδεχθεί τον 85χρονο ασθενή Ηγέτη Αλί Χαμενεΐ. Από αυτή την άποψη, ο θάνατός του αποδυναμώνει την εξουσία των Μουλάδων. Θα φουντώσει τις εντάσεις στο εσωτερικό των φυλών που μοιράζονται την εξουσία και τον πλούτο και θα ανοίξει τον δρόμο για μελλοντικές λαϊκές εξεγέρσεις.
Michael Karadjis
Πόσους Παλαιστίνιους έχει σκοτώσει, βομβαρδίσει και υποβάλλει σε λιμοκτονία το Ισραήλ την τελευταία εβδομάδα περίπου; Δεν υπάρχουν πολλές τέτοιες ειδήσεις, επειδή μας αποσπάται η προσοχή από το «μεγαλύτερο» θέατρο: μια «περιφερειακή» σύγκρουση μπορεί να ετοιμάζεται. Ας παρατηρήσουμε και ας αναλύσουμε αυτή τη μεγαλύτερη εικόνα, υπενθυμίζοντας παράλληλα ότι η συνεχιζόμενη γενοκτονία στη Γάζα είναι το πραγματικό ζήτημα εδώ, όχι τα πυροτεχνήματα του Ισραήλ και του Ιράν.
Ο γαλλο-λιβανέζος ερευνητής Gilbert Achcar, καθηγητής στη Σχολή Ανατολικών και Αφρικανικών Σπουδών του Πανεπιστημίου του Λονδίνου, εξετάζει την ισραηλινή επίθεση της 1ης Απριλίου εναντίον του προξενείου στη Δαμασκό και αναλύει την αντίδραση της Ισλαμικής Δημοκρατίας. Εξετάζει επίσης τις επιπτώσεις αυτής της ανανεωμένης έντασης στις εν εξελίξει διαπραγματεύσεις για τον τερματισμό του πολέμου στη Γάζα.
