Εθνική Επιτροπή του Tempest

Η διοίκηση Τραμπ παίζει για άλλη μια φορά τον ρόλο του αυτοκρατορικού νταή με το Ιράν. Ο Τραμπ έχει διατάξει την ενίσχυση του ναυτικού και της αεροπορίας γύρω από τη χώρα σε κλίμακα που δεν έχει υπάρξει από την εισβολή στο Ιράκ το 2003. Ο Τραμπ έχει απαιτήσει, με τον χαρακτηριστικό του πρωτογονισμό, το Ιράν να καταλήξει σε συμφωνία με τις Ηνωμένες Πολιτείες σχετικά με τον εμπλουτισμό ουρανίου και τους βαλλιστικούς πυραύλους εντός 10-15 ημερών, αλλιώς «θα συμβούν άσχημα πράγματα». Οι ΗΠΑ έχουν στείλει δώδεκα πολεμικά πλοία, συμπεριλαμβανομένων δύο αεροπλανοφόρων, στην περιοχή, με επαρκή οπλισμό για να πραγματοποιήσουν συνεχείς επιθέσεις για αρκετές εβδομάδες. Αν αυτό είναι απλώς μπλόφα με σκοπό να ενισχύσει τη θέση των ΗΠΑ στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, τότε, σύμφωνα με κάποιες δεξαμενές σκέψεις, θα είναι η πιο δαπανηρή μπλόφα στην ιστορία.

Στις 21 Φεβρουαρίου 2026, τα ιρανικά πανεπιστήμια μετατράπηκαν για άλλη μια φορά σε κέντρα διαμαρτυριών, συνθημάτων και συγκρούσεων. Η πρώτη μέρα των δια ζώσης μαθημάτων μετά από εβδομάδες κλεισίματος και διαδικτυακής διδασκαλίας συνέπεσε με την 40ή ημέρα από τον θάνατο των θυμάτων των διαμαρτυριών του Ιανουαρίου. Αντί να σηματοδοτήσει την επιστροφή στην «κανονική ζωή», η μέρα αυτή ανέδειξε για άλλη μια φορά το βαθύ χάσμα μεταξύ των φοιτητών και του κράτους.

Zeynab Ferdowsi

Σχεδόν όλα τα σιιτικά τζαμιά φιλοξενούν κέντρα των Μπασίτζ. Οι Μπασίτζ είναι ο λαϊκός βραχίονας του IRGC, που ελέγχεται άμεσα από τον «Ανώτατο Ηγέτη». Αυτά τα κέντρα των Μπασίτζ είναι ο κύριος λόγος για τον οποίο οι Ιρανοί διαδηλωτές στοχεύουν τα τζαμιά... Οι Ιρανοί διαδηλωτές δεν χρειάζονται την υποκίνηση του Ισραήλ, όταν δεν έχουν πολιτικές ελευθερίες, οι εκλογές είναι στημένες, η οικονομία έχει καταρρεύσει, η διαφθορά της κυβέρνησης είναι συστημική και οι ισλαμικοί νόμοι επιβάλλονται με τη βία σε όλους.

Roozbeh Safshekan

Το παρόν κεφάλαιο προσπάθησε να παρουσιάσει τους κύκλους ανόδου και πτώσης του ακτιβισμού για την κοινωνική δικαιοσύνη κατά τη διάρκεια της 80ετούς ιστορίας του φοιτητικού κινήματος. Κατά τη διάρκεια της εποχής Παχλαβί, οι κοινωνικές ανισότητες που προέκυψαν από τις πολιτικές αποκλεισμού και τις οικονομικές πολιτικές της κυβέρνησης, σε συνδυασμό με τις δημοφιλείς τότε σοσιαλιστικές ιδέες, έκαναν τον αγώνα για κοινωνική δικαιοσύνη την κορυφαία προτεραιότητα του φοιτητικού κινήματος. Ωστόσο, μετά την επανάσταση του 1979, η κοινωνική δικαιοσύνη σταδιακά περιθωριοποιήθηκε στην ατζέντα του φοιτητικού κινήματος ως αποτέλεσμα της Πολιτιστικής Επανάστασης, του πολέμου Ιράν-Ιράκ και του θριάμβου του νεοφιλελευθερισμού στο ιρανικό σύστημα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης. Ένα νέο κύμα αγώνων για κοινωνική δικαιοσύνη εκδηλώθηκε σε ένα νέο αριστερό φοιτητικό κίνημα στις αρχές της δεκαετίας του 2000, το οποίο τελικά δεν μπόρεσε να επιβιώσει από τις εχθρικές και κατασταλτικές πολιτικές της κυβέρνησης Αχμαντινετζάντ απέναντι στα πανεπιστήμια.

elaliberta.gr

Στον Φάκελο που παρουσιάζουμε: «Εξεγέρσεις και επαναστάσεις στο Ιράν: 1906-2026», έχουμε συγκεντρώσει πολλές δεκάδες άρθρα που φωτίζουν αυτή την περίοδο και αναδεικνύουν τις κορυφαίες στιγμές της ταξικής πάλης στο Ιράν: από την Συνταγματική Επανάσταση του 1906 και μέχρι την Επανάσταση του 1979· από τα κινήματα των εθνοτήτων του Ιράν για εθνικά δικαιώματα και μέχρι το μαζικό κίνημα για την εθνικοποίηση του ιρανικού πετρελαίου του 1950-53· από τα φοιτητικά κινήματα που έπαιζαν πάντα καθοριστικό ρόλο σε κάθε περίοδο και μέχρι τους αγώνες της εργατικής τάξης, οι οποίοι αποτελούσαν κάθε φορά την πιο ριζοσπαστική πτυχή και τη ραχοκοκαλιά των λαϊκών κινητοποιήσεων· από τα παραδοσιακά αγροτικά κινήματα μέχρι τους σύγχρονους αγώνες για την προστασία των περιβαλλοντικών πόρων· και φυσικά, το πάντοτε παρόν και μαζικό γυναικείο κίνημα του Ιράν με την εκρηκτική του δυναμική, καθώς και το ΛΟΑΤΚΙ κίνημα και το κίνημα κατά της έμφυλης βίας. Και φυσικά, πολλά άρθρα για τις εξεγέρσεις ενάντια στο κληρικοστρατιωτικό καθεστώς, οι οποίες ξεσπούν σχεδόν ανά δύο χρόνια την τελευταία δεκαπενταετία.

 Οι οικογένειες των διαδηλωτών που δολοφονήθηκαν στο Ιράν περιγράφουν πώς οι αρχές κρατούν τα πτώματα των συγγενών τους για εβδομάδες, απειλώντας τους ίδιους για να μην μιλήσουν δημόσια για το θάνατό τους.

Alborz Ghandehari

Η συνένωση των δικτύων βάσης απαιτεί χρόνια. Ενώ ορισμένοι εκφράζουν αβεβαιότητα ως προς το αν αυτός ο πόλος της κοινωνίας των πολιτών μπορεί να μετατραπεί σε μια βιώσιμη εναλλακτική λύση ικανή να καταλάβει την εξουσία, το γεγονός ότι έχουν ήδη συνενωθεί στο σημερινό τους επίπεδο παρά την τεράστια καταστολή, δείχνει ότι είναι δυνατή η περαιτέρω ενότητα και η ανάπτυξη μιας επαναστατικής στρατηγικής. Η συνεχής οικοδόμηση κοινωνικών βάσεων γύρω από αυτόν τον πόλο κινητοποίησης και η λαϊκή διεθνιστική αλληλεγγύη με τέτοια εγχώρια προγράμματα για τη δημοκρατία στο Ιράν, που έχουν δημιουργηθεί από τη βάση, προσφέρουν αναμφισβήτητα ισχυρότερες προοπτικές για τη δημοκρατία μακροπρόθεσμα απ’ ότι η φανταστική γρήγορη λύση που παρουσιάζεται από την παρέμβαση ξένων δυνάμεων με ιδιοτελή συμφέροντα ή από τη μεταρρύθμιση εντός του συστήματος.

Eskandar Sadeghi-Boroujerdi

Το πρόσφατο κίνημα διαμαρτυριών στο Ιράν έχει προκαλέσει ένα εξαιρετικά μεγάλο αριθμό σχολίων, πολλά από τα οποία διατυπώνονται με βάση γνωστά αλλά παραπλανητικά σενάρια. Κάποιοι παρουσιάζουν τις αναταραχές ως μια επικείμενη επαναστατική ρήξη, άλλοι ως αποκλειστικά αποτέλεσμα ξένης αποσταθεροποίησης, ενώ άλλοι ως την καθυστερημένη εκδίκηση μιας κοινωνίας που τελικά έφτασε στα όρια της αντοχής της. Καθένα από αυτά τα σενάρια αποτυπώνει ένα μέρος της εικόνας, αλλά κανένα δεν εξηγεί επαρκώς τη δυναμική της παρούσας συγκυρίας. Αυτό που εκτυλίσσεται μπορεί να κατανοηθεί καλύτερα ως η σύγκλιση της συσσωρευμένης κοινωνικής εξάντλησης, του ακραίου εισοδηματικού σοκ και της κρίσης διακυβέρνησης, την οποία η Ισλαμική Δημοκρατία δεν έχει πλέον τους ιδεολογικούς, γραφειοκρατικούς ή δημοσιονομικούς πόρους να διαχειριστεί.

Golnar Nikpour

Eskandar Sadeghi-Boroujerdi

Ο Παχλαβί είναι, από κάθε άποψη, ο κλασικός αποτυχημένος γιος. Ποτέ δεν είχε δουλειά, ποτέ δεν ηγήθηκε μιας σοβαρής οργάνωσης και ποτέ δεν κατάφερε να εξασφαλίσει σημαντική πολιτική υποστήριξη μεταξύ των Ιρανών εντός της χώρας. Για χρόνια, οι εμφανίσεις του ελέγχονταν προσεκτικά μέσα σε μια μικρή φούσκα των μέσων ενημέρωσης, συνήθως ανάμεσα σε θαυμαστές και συμπαθούντες δεξιούς οικοδεσπότες που υποστηρίζουν το νεοσυντηρητικό σχέδιο αλλαγής καθεστώτος υπό την ηγεσία των ΗΠΑ. Σε συνέντευξή του στο podcast του Πάτρικ Μπεντ-Ντέιβιντ, δημοφιλές στο δεξιό YouTube και στον χώρο των «εναλλακτικών μέσων ενημέρωσης», ο Παχλαβί παραδέχτηκε ότι μπορούσε να φανταστεί να επιστρέφει στο Ιράν μόνο με μερική απασχόληση, καθώς η κοινωνική του ζωή και οι προσωπικές του δεσμεύσεις ήταν ριζωμένες στις Ηνωμένες Πολιτείες, όπου έχει ζήσει το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του. Ήταν μια από τις λίγες στιγμές που ο Παχλαβί έβγαλε τη μάσκα του, αποκαλύπτοντας ακούσια πόσο μακριά βρίσκεται από τη χώρα για την οποία ισχυρίζεται ότι μιλάει.

 Η κρίση του Ιράν δεν είναι αποτέλεσμα μόνο των κυρώσεων, ούτε αποτέλεσμα μιας ξένης συνωμοσίας. Είναι το προϊόν συσσωρευμένων διαρθρωτικών κρίσεων μέσα σε μια καπιταλιστική οικονομία που βασίζεται στην εκμετάλλευση και καθοδηγείται από την πολιτική της ασφάλειας. Οι κυρώσεις θα μπορούσαν να είχαν αντιμετωπιστεί, αλλά η συστημική διαφθορά, η αναζήτηση κέρδους, οι βαθιές σχέσεις μεταξύ των θεσμών ασφαλείας και στρατού και της οικονομίας, καθώς και η μετακύλιση του κόστους στους μισθωτούς έχουν μετατρέψει την κρίση σε μια εκρηκτική κατάσταση διαβίωσης. Η λογική της αγοράς και του κέρδους στο Ιράν λειτουργεί με τον ίδιο τρόπο όπως και αλλού...